Czytane b\u0119d\u0105 rozwa\u017cania o tytule „Zjiscëc wòlã Òjca”<\/b>, str. 38 z ksi\u0105\u017cki „Przez krzi\u017c do Bòga”<\/p>\n
Prowadzenie: Zbigniew Joskowski OFConv, ks.Waldemar Piepi\u00f3rka<\/p>\n
\u015apiew: Ch\u00f3r „Chòranka” z Banina; <\/p>\n
Modlitwy: Eugeniusz Pryczkowski; <\/p>\n
Lektorzy:<\/p>\n
1.\tprof. Brunon Synak, wiceprezes ZKP<\/p>\n
2.\tEmilia Czaja z Chmielna <\/p>\n
3.\tMariusz Szmidka z Kartuz<\/p>\n
4.\tIwona Mejer z Klukowej Huty <\/p>\n
5.\tDanuta Pioch, Mojusz<\/p>\n
6.\tAlbin Bychowski z Banina<\/p>\n
7.\tDanuta Kobiela z Koloni <\/p>\n
8.\tMaria Wenta z Koloni<\/p>\n
9.\tEugeniusz Roszkowski z Borkowa<\/p>\n
10.\tMaria Krauza z R\u0119bu<\/p>\n
11.\tKazimierz Formela z Kartuz<\/p>\n
12.\tMagdalena Bisewska z Miszewa<\/p>\n
13.\tBenedykt Karczewski z Ko\u015bcierzyny<\/p>\n
14.\tMagdalena Kropid\u0142owska z Sierakowic<\/p>\n
15.\tArtur Jab\u0142o\u0144ski – prezes ZKP. <\/p>\n
Kilka reflekcji po I Kaszubskiej Drodze Krzy\u017cowej w ubieg\u0142ym roku<\/i><\/p>\nEdmund Zieli\u0144ski<\/h3>\n
Moje refleksje z uroczystej Drogi Krzy\u017cowej w Sianowie, kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 w pi\u0105tek, 5 marca 2004 r.
\nPozostanie tu na zawsze<\/h2>\n
Dobrze, \u017ce poproszono tw\u00f3rc\u00f3w sianowskiej Drogi Krzy\u017cowej na spotkanie zwie\u0144czaj\u0105ce ich prac\u0119. Zjecha\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107, bo i Janka Gliszczy\u0144ska i Halina Krajnik, Henryk Dejk i Jerzy Walkusz, J\u00f3zef Semmerling i Stasiu \u015aliwi\u0144ski. By\u0142 Czesiu Birr i ja te\u017c by\u0142em. Dzie\u0144 by\u0142 pi\u0119kny, s\u0142oneczny ale mro\u017any. W drodze do Sianowa jecha\u0142em w towarzystwie mgr Krystyny Sza\u0142a\u015bnej – etnograf oraz artystki plastyka mgr Hanny Gregor – B\u0142aszkowskiej. Towarzyszy\u0142 nam te\u017c Stasiu \u015aliwi\u0144ski. Na za\u015bnie\u017conej \u015bliskiej drodze, ju\u017c w okolicach Sianowa, wyprzedzali\u015bmy grupki pieszych spiesz\u0105cych na nabo\u017ce\u0144stwo Drogi Krzy\u017cowej. Jecha\u0142y samochody osobowe i autokary. Wszystkie wolne miejsca wok\u00f3\u0142 ko\u015bcio\u0142a zastawione by\u0142y samochodami. I tak sobie pomy\u015bla\u0142em, \u017ce to by\u0142o tak niedawno, jak sta\u0142y tu bryczki, pow\u00f3zki czy wozy a konie skuba\u0142y podrzucone siano lub zasila\u0142y si\u0119 owsem z worka zawieszonego na ich \u0142bach. By\u0142a godzina 16.15, kiedy stan\u0119li\u015bmy przed Domem Pielgrzyma. Przed ko\u015bcio\u0142em g\u0119stnia\u0142 t\u0142um ludzi chc\u0105cych wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w nabo\u017ce\u0144stwie Drogi Krzy\u017cowej. Wok\u00f3\u0142 wystawionego stolika przeciskali si\u0119 ch\u0119tni do kupna ksi\u0105\u017cki „Przez Krzi\u017c do Bòga“, autorstwa Zbigniewa Joskowskiego – franciszkanina pochodz\u0105cego z Sierakowic. Ju\u017c po chwili mam t\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 w swoich r\u0119kach. To upominek od Hanki Gregor. I jest dedykacja autora „Edmundowi Zieli\u0144skiemu autorowi projekt\u00f3w stacji br. Zbigniew Joskowski“. To bardzo mi\u0142e. Dzi\u0119ki! <\/p>\n
O 16.40 lud kaszubski ruszy\u0142 procesjonalnie za krzy\u017cem na Drog\u0119 M\u0119ki Pa\u0144skiej. Ogromne wzruszenie. To po naszej „Drodze“, wykonanej prostymi r\u0119kami prostych ludzi – tw\u00f3rc\u00f3w ludowych, id\u0105 setki os\u00f3b, a ka\u017cdy pewnie w jakiej\u015b intencji. Pewnie prosz\u0105 o przebaczenie win, zanosz\u0105 mod\u0142y, by znale\u017a\u0107 prac\u0119, by dzieci nie by\u0142y g\u0142odne, by tata przesta\u0142 pi\u0107, by mi\u0142o\u015b\u0107 zwyci\u0119\u017cy\u0142a z\u0142o. Mo\u017ce i za nami kto\u015b wspomnia\u0142? S\u0142o\u0144ce powoli kryje si\u0119 za dachem ko\u015bcio\u0142a, w kt\u00f3rym kr\u00f3luje Sianowska Pani. Kaplica na placu jeszcze o\u015bwietlona, a w niej ksi\u0105dz profesor Perszon przewidzi Drodze Krzy\u017cowej. Wszystko w j\u0119zyku kaszubskim. Ja rozumiem mow\u0119 tego ludu, bo tu w\u015br\u00f3d braci Kaszub\u00f3w przysz\u0142o mi \u017cy\u0107 i dzia\u0142a\u0107 na niwie upowszechniania kultury i sztuki ludowej. Ksi\u0119dzu Perszonowi towarzyszy „Chòranka“ z Banina, a na wschodnim niebosk\u0142onie zawis\u0142 blady ksi\u0119\u017cyc, dzie\u0144 przed pe\u0142ni\u0105. Jak wtedy, gdy Pan nasz Jezus Chrystus przyjmowa\u0142 od Ojca Kielich Gorzkiej M\u0119ki w Ogrodzie Oliwnym. procesja przesuwa si\u0119 do kolejnych stacji i jest coraz zimniej. Pracuj\u0105 kamery, b\u0142yskaj\u0105 flesze aparat\u00f3w fotograficznych. Kto mo\u017ce rejestruje to niecodzienne wydarzenie. Zi\u0105b doskwiera, to te\u017c wk\u0142adam kapelusz na g\u0142ow\u0119 i zdejmuj\u0119 na „k\u0142aniamy Ci si\u0119…“ Stacja XV, stosown\u0105 modlitw\u0119 czyta prezes Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego prof. Brunon Synak. Nabo\u017ce\u0144stwo ma si\u0119 ku ko\u0144cowi. Jedni odprowadzaj\u0105 krzy\u017c do ko\u015bcio\u0142a, inni wchodz\u0105 do Domu Pielgrzyma na dalsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 uroczysto\u015bci. <\/p>\n
Tu, po powitaniu przyby\u0142ych na uroczysto\u015b\u0107 tw\u00f3rc\u00f3w i innych osobisto\u015bci przez red. Eugeniusza Pryczkowskiego, nast\u0105pi\u0142a w\u0142a\u015bciwa promocja ksi\u0105\u017cki br. Joskowskiego, o kt\u00f3rej m\u00f3wi\u0142 jej recenzent ks. prof. Jan Perszon. Przytocz\u0119 ostatnie zdanie we wprowadzeniu do ksi\u0105\u017cki br. Joskowskiego, jakie napisa\u0142 ks. profesor: „Bogu niech b\u0119d\u0105 dzi\u0119ki, \u017ce Kaszubi – maj\u0105c nowy zbi\u00f3r rozwa\u017ca\u0144 Drogi Krzy\u017cowej – b\u0119d\u0105 mogli przyobleka\u0107 si\u0119 w Chrystusa w swojej rodzinnej mowie“. A ja dodam – podczas nabo\u017ce\u0144stwa Drogi Krzy\u017cowej w Sianowie te\u017c. <\/p>\n
Potem by\u0142o wr\u0119czenie podzi\u0119kowa\u0144 i ksi\u0105\u017cek br. Joskowskiego tw\u00f3rcom. Zebrani mogli zobaczy\u0107 jak wygl\u0105daj\u0105 ci, co rze\u017abili poszczeg\u00f3lne stacje. Sowite brawa otrzyma\u0142 Czes\u0142aw Birr z M\u015bciszewic. Ten m\u0142ody jeszcze cz\u0142owiek poruszaj\u0105cy si\u0119 na w\u00f3zku inwalidzkim, bez wahania podj\u0105\u0142 si\u0119 wykonania p\u0142askorze\u017aby. Bo pan Czesiu nie lituje si\u0119 nad sob\u0105 i lito\u015bci nie oczekuje. Sw\u00f3j warsztat przystosowa\u0142 do wymog\u00f3w swoich mo\u017cliwo\u015bci ruchowych. Warto odwiedzi\u0107 pracowni\u0119 pana Czesia. <\/p>\n
Nie przyjecha\u0142 Maciej Zag\u00f3rowicz ze Zwarcienka, sprawny inaczej, jak to si\u0119 dzi\u015b m\u00f3wi o ludziach dotkni\u0119tych jakim\u015b inwalidztwem. Maciek nie s\u0142yszy i s\u0142abo m\u00f3wi. Jak odbiera\u0142 uderzenia pobijaka w d\u0142uto? Tylko on mo\u017ce powiedzie\u0107. A pani Janka Gliszczy\u0144ska, ca\u0142y czas walczy z ci\u0119\u017ck\u0105 chorob\u0105 i nie wypuszcza d\u0142uta z r\u0105k. Tak trzyma\u0107 – pani Janko! Sama m\u00f3wi, \u017ce gdyby nie jej pasja tworzenia, choroba by j\u0105 zmog\u0142a. <\/p>\n
By\u0142y jeszcze wywiady do „Rodnej Ziemi“ i w blasku ksi\u0119\u017cyca rozjechali\u015bmy si\u0119 do dom\u00f3w. <\/p>\n
Dla tw\u00f3rcy mi\u0142ym jest, je\u015bli jego praca znajduje publiczne uznanie. A ju\u017c prawdziwym szcz\u0119\u015bciem, kiedy wykonane dzie\u0142a s\u0105 przedmiotem kultu, gdy wzbudzaj\u0105 refleksje i zbli\u017caj\u0105 do Boga. Czy mo\u017ce by\u0107 co\u015b milszego. Nas ju\u017c nie b\u0119dzie. Pozostan\u0105 nasze dzie\u0142a. Mo\u017ce kto\u015b po latach b\u0119dzie si\u0119 dopytywa\u0142 a kto to by\u0142 ten Zieli\u0144ski czy Gliszczy\u0144ska? Jest wiele bezimiennych , dla przeci\u0119tnego przechodnia, przydro\u017cnych figur, kt\u00f3re mnie wzruszaj\u0105 i wzbudzaj\u0105 pytanie o autora. Miedzy innymi i dlatego mam wiele archiwali\u00f3w z dziedziny r\u0119kodzie\u0142a ludowego – pisanych, wizyjnych i fonicznych, kt\u00f3re pewnie kiedy\u015b zasil\u0105 zbiory odpowiedniego muzeum, by s\u0142u\u017cy\u0107 przysz\u0142ym badaczom sztuki ludowej i folkloru Pomorza i nie tylko. Ja si\u0119 ciesz\u0119 i zapewne tw\u00f3rcy p\u0142askorze\u017ab naszej Drogi Krzy\u017cowej w Sianowie, \u017ce dokonali\u015bmy wsp\u00f3lnego dzie\u0142a. \u017be tu u st\u00f3p Kr\u00f3lowej Kaszub stan\u0119\u0142a Droga Krzy\u017cowa wykonana przez tw\u00f3rc\u00f3w ludowych Kaszub i Kociewia. Mo\u017ce teraz kolej na Kociewie? Mo\u017ce Piaseczno – jak wspomnia\u0142 prof. Brunon Synak? Droga Krzy\u017cowa w Sianowie jest dzie\u0142em tych samych rze\u017abiarzy co tworzyli o\u0142tarz papieski w Sopocie. Rze\u017aby z o\u0142tarza znalaz\u0142y godne miejsce w wielu miejscowo\u015bciach szerokiego Pomorza. Nasza sianowska „Droga Krzy\u017cowa“ pozostanie tu na zawsze i przy dobrej konserwacji przetrwa wiele, wiele lat.<\/p>\n
Gda\u0144sk dnia 8.03.04 <\/i><\/p>\nProf. Brunon Synak<\/h3>\n
Bij\u0105cé serce Kaszëb<\/h2>\n
Ta Droga mie przëbôcza kaszëbsk\u0105 Drogã Krzi\u017cew\u0105 w Jerozolimie sprzed trzech lat. Tej pierszi rôz më sã mòdlëlë pò kaszëbskù w Zemi Swiãti z arcëbiskupã Tadeuszã Gòc\u0142owsczim. Jô sã baro czëszã, \u017ce tu w sercu Kaszëb, w sanktuarium Kaszëbsczi Kr\u00f3lewi, m\u00f3më té\u017c le\u017cnosc òdprôwianiô Drod\u017ci Krzi\u017cewi pò kaszëbskù. I to tak piãkno sã sk\u0142ôdô, \u017ce brat Zbigniew Joskòwsczi napisô\u0142 nã ks\u0105\u017cka „Przez Krzi\u017c do Bòga”, bò je to z jedny stronë ùbògacenié kaszëbiznë w Kòscele, a z drëd\u017ci stronë je to corôz wikszé pòg\u0142ãbienié wiarë w jãzëkù kaszëbsczégò serca. To, \u017ce tak wiele lëdzy tu dzys sã pò kaszëbskù mòdlë\u0142o, to je znak czasu, chtëren baro ceszi.<\/p>\n
Serce rosce jak sã zdrzi na to, co tu w Swi\u00f3nowie sã dzeje i na lëdzy, chtërny to robi\u0105. Je to jakbë procem wszëtczémù, co jesz pôrã lat temù niejedny przewidiwelë , \u017ce religia b\u0105dze niepòtrzébnô, \u017ce wôrtnotë, taczé jak tradicjô to je zacopanié, a tuwò sã pòkôzywô, \u017ce mò\u017cna piãkno par\u0142ãczëc wiarã z wôrtnotama, chtërnëch je corôz mni. Z drëd\u017ci stronë jak sã zdrzi na to, co sã dzeje na swiece lëdze corôz bar\u017ci brëkùj\u0105 kòrzeni, brëkùj\u0105 swòjégò môla, brëkùj\u0105 placu, dze mòg\u0105 sebie òdnalezc. Mòjim zdanim tim môlã, tim bij\u0105cym sercã – nic nie ùmiésziwaj\u0105c ani nordze ani pô\u0142niu, ani jinszim sanktuarium na Kaszëbach – je prawie Swi\u00f3nowie, dze nôbar\u017ci bije kaszëbsczé serce. Jak òb lato jesmë na òdpùstach i widzec s\u0105 tësace lëdzy i jak dzys tu czedë zëmno bë\u0142o, a tak wiele przësz\u0142o z rozmajitëch str\u00f3n, tej naprôwdã baro mòcno serce sã ceszi. Jô bëm chcô\u0142 przë ti le\u017cnoscë pòdzãkòwac wszëtczim bez wij\u0105tkù. Genek Prëczkòwsczi, jakno syn tegò môla, mëszlã je taczim dobrim dëchã i nié bl\u00f3s dëchã ale té\u017c autorã wiele tuwò inicjatiw\u00f3w. Ale té\u017c tim chtërny przëchôdaja sã tuwò mòdlëc, rozwa\u017cac identifikùja sã z tim, \u017ce to je wô\u017cny môl dlô naszi kulturë i Kaszëb\u00f3w, bò to je nôwô\u017cniészi fù\u0144dament dlô naszi przi\u0144dnotë. <\/p>\n
Sã baro ceszã, \u017ce pò wiele latach mòdlimë sã w rodny mòwie, bò òd mòjégò dzecy\u0144stwa przez wiele lat \u017c\u00f3dnëch mòdlëtw\u00f3w pò kaszëbskù nie bë\u0142o. W seminarium më czëlë, \u017ce Òjczë nasz” dzes chtos nalôz\u0142 pò kaszëbskù. Minã\u0142o dwadzescë piãc lat i terô më m\u00f3më baro wiele: i msz\u0105 pò kaszëbskù i Nowi Testament i Psa\u0142tôrz i terô stacje drod\u017ci krzi\u017cewi. Ta ks\u0105\u017cka b\u0105dze przez wiele lat b\u0105dze s\u0142u\u017ca Kaszëbama co chc\u0105 i w szkòle, i doma, i na Kalwarii Wejrowsczi i Wielewsczi, i we wiele jinszich placach. To je prôwdzëwi skôrb do uczeniô kaszëbsczi dëszë jak sã mòdlëc do Christusa, do Mariji, do Pana Bòga pò swòjémù gadac, jak sã \u017calëc, jak prosëc, jak b\u0142agac jak adorowac. Tegò je wiedno ma\u0142o. I jô bëm sã ceszi\u0142 i sã ò to mòdlã, \u017cebë na Kaszëbach nie zabrak\u0142o tëch ùtw\u00f3rc\u00f3w, poet\u00f3w piesniarz\u00f3w artist\u00f3w, co mda jesz dali wëmiszlelë wszëtczé mòdlëtwë, dolmaczëlë ca\u0142\u0105 Biblëj\u0105 i lekcjonarze. Jô mëszlã, \u017ce jesz do\u017cëjã, \u017ce za pôrã lat b\u0105dzemë mielë gòdzynczi i r\u00f3\u017ca\u0144c i wiele jinszich nôbò\u017cé\u0144stw\u00f3w. Tam dze b\u0105dã m\u00f3g\u0142, tam bëm chcô\u0142 pòmagac. Jem Bògù wdzãczny, \u017ce dzys jem m\u00f3g\u0142 z ti ks\u0105\u017cczi rozwa\u017cac te stacje Krzi\u017cewi Drod\u017ci. <\/p>\n
Mëszlã, \u017ce kò\u017cdé pòkòlenié mô swòje. Te pòkòlenia, co bë\u0142ë przed nama za prësczich czas\u00f3w, za kòmùnysticznëch czas\u00f3w, òni ni mielë ti wòlnoscë, ti mò\u017clëwòscë, \u017cebë taczé snô\u017cé rzeczë robic. Terô më m\u00f3më stacje w Swi\u00f3nowie, snô\u017ci wô\u0142tôrz i kaszëbsk\u0105 liturgiã, co sã rozwijô. To je wiôlgô \u0142aska Bòskô i mëszlã , \u017ce XXI wiek b\u0105dze baro bògati dlô Kaszëb\u00f3w i dlô kaszëbiznë, i dlô naszi katolëcczi wiarë tu na naszi zemi . Ne przë\u017cëca b\u0105d\u0105 mie towarzë\u0142ë do kù\u0144ca \u017cëcégò. <\/p>\n
Ja si\u0119 bardzo ciesz\u0119, \u017ce mog\u0142em rze\u017abi\u0107 dla Sianowa. To nie by\u0142o tylko samo rze\u017abienie. Przy tej pracy towarzyszy\u0142y przecie\u017c r\u00f3\u017cne my\u015bli. Trzeba by\u0142o przeanalizowa\u0107 straszliwe cierpienie Chrystusa. To wszystko ma swoje odniesienie w dzisiejszych czasach. Dla mnie to by\u0142a tez okazja do wg\u0142\u0119bienia si\u0119 w cudowny kult Matki Boskiej, naszej Kaszubskiej Kr\u00f3lowej. Ja jestem naprawd\u0119 szcz\u0119\u015bliwy, \u017ce mog\u0142em dla Niej ofiarowa\u0107 t\u0119 cz\u0105stk\u0119 mej tw\u00f3rczej pracy. <\/p>\n
Oddzia\u0142 Zrzeszenia Kaszubsko – Pomorskiego w Baninie organizuje wyjazd autokarowy na II Kaszubsk\u0105 Drog\u0119 Krzy\u017cow\u0105 wok\u00f3\u0142 stacji polowych, kt\u00f3ra odb\u0119dzie si\u0119 w najbli\u017cszy pi\u0105tek, czyli 18 lutego br. o godz. 17.00. Wyjazd sprzed ko\u015bcio\u0142a w Baninie o 16.00. Rozwa\u017cania pasyjne, podobnie jak w ubieg\u0142ym roku, czyta\u0107 b\u0119d\u0105 znani interpretatorzy kaszubskiego s\u0142owa wed\u0142ug ksi\u0105\u017cki „Przez krzi\u017c do Bòga” autorstwa br. Zbigniewa Joskowskiego, kt\u00f3ry w tym roku poprowadzi nabo\u017ce\u0144stwo wraz z kustoszem sanktuarium, ks. Waldemarem Piepi\u00f3rk\u0105. Po Drodze Krzy\u017cowej odb\u0119dzie si\u0119 spotkanie w Domu Pielgrzyma. Koszt wynosi 5 z\u0142 od osoby. Gor\u0105co zapraszamy.<\/p>\n
Eugeniusz Pryczkowski – prezes O\/ZKP w Baninie<\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
SIANOWO. II Droga Krzy\u017cowa wok\u00f3\u0142 stacji polowych odb\u0119dzie si\u0119 w drugi pi\u0105tek Wielkiego Postu, 18 lutego br. Rozpocznie si\u0119 o godz. 17.00 w ko\u015bciele Kr\u00f3lowej Kaszub, sk\u0105d po kr\u00f3tkiej modlitwie wszyscy wyjd\u0105 na plac pielgrzymkowy. Rozwa\u017cania pasyjne, podobnie jak w ubieg\u0142ym roku, czyta\u0107 b\u0119d\u0105 znani interpretatorzy kaszubskiego s\u0142owa wed\u0142ug ksi\u0105\u017cki „Przez krzi\u017c do Bòga” autorstwa br. Zbigniewa Joskowskiego, kt\u00f3ry w tym roku poprowadzi nabo\u017ce\u0144stwo wraz z kustoszem sanktuarium, ks. Waldemarem Piepi\u00f3rk\u0105. Po Drodze Krzy\u017cowej odb\u0119dzie si\u0119 spotkanie w Domu Pielgrzyma, na kt\u00f3rym zaprezentowana b\u0119dzie ksi\u0105\u017cka „Òjcze nasz” wydana przed pielgrzymk\u0105 do Rzymu w intencji rych\u0142ej beatyfikacji Bpa Konstantyna Dominika, co tak\u017ce b\u0119dzie g\u0142\u00f3wn\u0105 intencj\u0105 sianowskiej Drogi Krzy\u017cowej. Przybli\u017cona zostanie tak\u017ce kolejna inicjatywa – pielgrzymka Kaszub\u00f3w do Ziemi \u015awi\u0119tej. Organizatorami s\u0105 kustosz sanktuarium Rada Ekonomiczna przy sanktuarium oraz oddzia\u0142y ZKP w Sianowie i Baninie. <\/p>\n
(ep)<\/i><\/p>\n