{"id":155,"date":"2005-03-05T20:34:31","date_gmt":"2005-03-05T20:34:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.rastko.net\/rastko-ka\/?p=155"},"modified":"2005-03-14T20:02:05","modified_gmt":"2005-03-14T20:02:05","slug":"aleksander-majkowsczi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/?p=155","title":{"rendered":"Aleksander Majk\u00f2wsczi"},"content":{"rendered":"<h1>Aleksander Majk&#242;wsczi<\/h1>\n<h4>[Aleksander Majkowski]<\/h4>\n<h4>(1876&#8211;1938)<\/h4>\n<p>&#217;rodzy\u0142 s&#227; 17 l&#235;pi\u0144ca 1876 r. w K&#242;sc&#233;rznie. P&#242; sk&#249;\u0144czenim progimnazjum w K&#242;sc&#233;rznie &#249;czi\u0142 s&#227; w ch&#242;jnicczim gimnazjum, dze b&#233;\u0142 n&#244;le\u017cnik&#227; kr&#235;jamny filomacczi &#242;rganizacji Mickiewicz. P&#242; maturze, z\u0142o\u017cony w 1895 r., wr\u00f3cy\u0142 do rodn&#233;g&#242; gardu. W 1897 r. zacz\u0105\u0142 sztud&#233;rowac medicyn&#227; w Berlinie, sk\u0105dka w 1900 r. przeni\u00f3s\u0142 s&#227; do Grifii, dze za prop&#242;lscz&#233; dzejani&#233; westrz\u00f3d p&#242;lsczich rob&#242;tnik\u00f3w &#242;st&#244;\u0142 w gromicznik&#249; 1901 r. &#249;s&#235;ni&#227;ti z &#249;czebni. Sztudia sk&#249;\u0144czi\u0142 dob&#235;tim w M&#242;nachium w s&#233;wnik&#249; 1904 r. titl&#227; dokt\u00f3ra medicyn&#235;.<\/p>\n<p>Jesz przed nym egzamin&#227; ju robi\u0142 jakno asystent w szpitalu N&#244;swi&#227;tszi Mariji Pann&#235; we Gdu\u0144sk&#249;. <\/p>\n<p>W 1906 r. przeni\u00f3s\u0142 s&#227; do K&#242;sc&#233;rzn&#235;, dze &#242;temk\u0142 priwatn\u0105 doktorsk\u0105 praktik&#227;. P&#242; jiwrach d&#235;tk&#242;w&#235;ch (za d\u0142&#235;d\u017ci &#242;sta\u0142&#235; m&#249; wz&#227;t&#233; &#235; zlicytow\u00f3n&#233; m&#233;ble) M. w 1911 r. w&#235;jach&#244;\u0142 z neg&#242; gardu. Kr\u00f3tk&#242; bawi\u0142 w Wejrowie, na Szl\u0105sk&#249; &#235; w B&#242;rz&#235;szkach, a ju p&#242;d k&#249;\u0144c 1911 r. przecygn\u0105\u0142 do Sop&#242;tu. <\/p>\n<p>&#210;b czas 1. swiatowi w&#242;jn&#235; s\u0142u\u017ci\u0142 jakno dokt\u00f3r w pr&#235;sczim w&#242;jsk&#249;. W nym czasu b&#233;\u0142 m.jin. na frontach w Rum&#249;nii &#235; Francji.    <\/p>\n<p>Zar&#244; p&#242; w&#242;jnie kr\u00f3tk&#242; robi\u0142 w Komisji Granicznej, jak&#244; zajima s&#227; w&#235;zn&#244;czanim gre\u0144c\u00f3w P&#242;lsczi. P&#242;tem&#249; dali w sw&#242;jim wark&#249; dokt\u00f3ra.<br \/>\nW 1921 r. M. przeni\u00f3s\u0142 s&#227; do Kartuz. 6 rujana 1921 r. &#242;\u017ceni\u0142 s&#227; z Aleksandr\u0105 z K&#242;m&#242;rowsczich hrabin\u0105 Star\u017ci\u0144sk\u0105 (1891&#8211;1982). Z teg&#242; ma\u0142\u017ce\u0144stwa &#249;rodz&#235;l&#235; s&#227;: Damroka (1922&#8211;1979), Mestwin (1924&#8211;1944), Barbara (1928&#8211;1983) &#235; Witos\u0142awa (1929&#8211;1955).<\/p>\n<p>Majk&#242;wsczi wnetka do k&#249;\u0144ca sw&#242;j&#235;ch dni\u00f3w aktiwno dzej&#244;\u0142 na kasz&#235;bsczim g\u00f3nie. &#217;mar\u0142, sch&#242;rza\u0142i, w szpitalu w Gdini 10 gromicznika 1938 r. P&#242;ch&#242;w\u00f3ny &#242;st&#244;\u0142 w Kartuzach, nim&#242; \u017ce jeg&#242; \u017c&#235;czb\u0105 b&#235;\u0142o sp&#242;cz\u0105c w \u017cuk&#242;wsczim k&#242;scele.<\/p>\n<p>Z jinicjatiw&#235; M. p&#242;wsta\u0142&#235; m.jin. Towarzystwo Czytelni Polskiej (Czytelnia Polska) (1909) w K&#242;sc&#233;rznie; &#242;rganizacj&#244; Towarzystwo M\u0142odokaszub\u00f3w (1912) &#8211; wier&#227; n&#244;bar\u017ci zas\u0142u\u017con&#244; dl&#244; kasz&#235;bsczi r&#235;sznot&#235; (w&#244;rt dop&#242;wiedzec, \u017ce n&#244;le\u017cnikama ti stow&#244;r&#235; b&#235;l&#235; m.jin. Jan K&#244;rnowsczi &#235; ks. Le&#242;n Heyke); Muzeum Kaszubsko-Pomorskie w Sop&#242;ce (1913).<\/p>\n<p>M. jakno p&#242;eta zadebiutow&#244;\u0142 w 1899 r. w&#235;d\u00f3n\u0105 ks\u0105\u017ck&#242;w&#242; p&#242;em\u0105 p&#242; kasz&#235;bsk&#249; <i>Jak w Kosc&#233;rznie koscelnygo obrele abo Pi\u0119c kawaler\u00f3w a jedna jedyno brutka<\/i>. Teg&#242; t&#233;\u017c rok&#249;, w Gwiazdce Niedzielnej (dod&#244;wk&#249; do Gazety Gda\u0144skiej), w&#235;dr&#235;k&#242;w&#244;\u0142 p&#242;em&#227; napis\u00f3n\u0105 p&#242; p&#242;lsk&#249;, zatitlow\u00f3n\u0105 <i>Pielgrzymka wejherowska<\/i> (jakno apartn&#244; ks\u0105\u017ceczka <i>Pielgrzymka&#8230;<\/i> &#249;k&#244;za s&#227; dopi&#233;rze w 1992 r.). Dali w&#235;d&#244;\u0142: zbi&#233;rk wi&#233;rzt\u00f3w p&#242; kasz&#235;bsk&#249; <i>Spiewe i frant\u00f3wci<\/i> (1905 r.) &#8211; b&#233;\u0142 to pierszi taczi zbi&#233;r w kasz&#235;bsczi l&#235;teraturze; <i>Zdroje Radunii. Przewodnik po tak zw. Szwajcarii Kaszubskiej z map\u0105 i 22 ilustracjami<\/i> (1913 r.; p&#242; p&#242;lsk&#249;); <i>Pierszi dz&#233;l p&#242;wiesc&#235; \u017b&#235;c&#233; i przigod&#235; Remusa. Zvjercad\u0142o kaszubskji<\/i> (1935 r.; p&#242; kasz&#235;bsk&#249;). <\/p>\n<p>P&#242; smierc&#235; M. &#249;k&#244;za\u0142&#235; s&#227;: <i>Historia Kaszub\u00f3w<\/i> (latem 1938 r.; p&#242; p&#242;lsk&#249;); <i>\u017b&#235;c&#233; i przigod&#235; Remusa<\/i> &#8211; wsz&#235;tcz&#233; dz&#233;le (p&#242;d k&#249;\u0144c 1938 [1]) ; p&#242;eticczi zbi&#233;rk <i>Wiersze i frant\u00f3wci<\/i> (1957 r.) &#8211; nalaz\u0142&#235; s&#227; w nim wi&#233;rzt&#235; ze <i>Spiew\u00f3w&#8230;<\/i> z 1905 r., a t&#233;\u017c zebr\u00f3n&#233; z cz\u0105dnik\u00f3w &#235; jinszich dok&#244;z\u00f3w l&#235;teracczich M.; p&#242;wi&#233;sc <i>Pomorzanie<\/i> (1973; p&#242; p&#242;lsk&#249;); 3 aktowi &#242;br&#244;z na bin&#227; <i>Strach&#235; i zr\u0119kovjin&#235;<\/i> (1976, p&#242; kasz&#235;bsk&#249;); w&#235;jimk z <i>\u017b&#235;c&#233;go&#8230;<\/i> zatitlow\u00f3ny <i>Remus w Zawadzie. Jak Remus spjewo\u0142 na pjekjelnym litkupie<\/i> (1987); &#242;brobiony bez T. Linknera <i>Pami\u0119tnik z wojny europejskiej roku 1914<\/i> (2000, p&#242; p&#242;lsk&#249;).<\/p>\n<p>Majk&#242;wsczi dzej&#244;\u0142 t&#233;\u017c na g\u00f3nie p&#249;blicysticznym. &#210;kr\u00f3m Gryfa (&#249;k&#244;zyw&#244;\u0142 s&#227; &#242;n w latach 1908-1912; 1921-22; 1925 &#8211; jeden jedurny numer; 1931-1934) &#8211; cz\u0105dnika &#242; wi&#244;ld\u017cim znaczenim dl&#244; kasz&#235;bsczi r&#235;sznot&#235;, cht&#235;rn&#233;g&#242; b&#233;\u0142 za\u0142\u00f3\u017cc\u0105, a t&#233;\u017c bez wikszosc czasu prz&#233;dnym redaktor&#227;, prowadzy\u0142 (kr\u00f3tk&#242;): Gazet\u0119 Gda\u0144sk\u0105 (w 1905 r.), Dziennik Gda\u0144ski (w 1919 r.) &#235; Pomorzanina (w 1920 r.), pis&#244;\u0142 t&#233;\u017c do Zrzesz&#235; Kasz&#235;bsczi cz&#235; Teki Pomorskiej.     <\/p>\n<p>Dok&#244;z&#235; l&#235;teraccz&#233; Majk&#242;wscz&#233;g&#242; s\u0105 t&#233;\u017c w wiele antologiach, m.jin. F. Neureitera <i>Kaschubische Anthologie<\/i> (1973), <i>Modrej strunie<\/i> (dok&#244;zu zbiorowim p&#242;d prz&#233;dnictw&#227; W. Czedrowscz&#233;g&#242;; 1973) cz&#235; J.Sampa <i>Poezji rodnej mowy<\/i> (1985).<\/p>\n<p>M. &#242;st&#244;\u0142 &#249;tczony m. jin. Z\u0142otim Krzi\u017c&#227; Zas\u0142&#235;d\u017ci (1930) &#235; Strz&#233;brznym Wawrzin&#227; P&#242;lsczi Akademii L&#235;teratur&#235; (1935).<\/p>\n<p>Dok&#244;z&#235; dr&#235;k&#242;w&#244;\u0142 t&#233;\u017c p&#242;d przezw&#235;stkama, m.jin. Jan Star\u017ca &#235; Mestwin.<br \/>\n<br \/>\n_____<br \/>\n[1] <i>\u017b\u00ebc\u00e9&#8230;<\/i>\u00f2sta\u0142o przedolmaczon\u00e9 bez L. B\u0105dk\u00f2wscz\u00e9g\u00f2 na p\u00f2lsczi j\u00e3z\u00ebk \u00eb w\u00ebd\u00f3n\u00e9 p\u00f2d titl\u00e3 <i>\u017bycie i przygody Remusa<\/i> (1. w\u00ebd. 1964 r.). W 1985 r. \u00f9k\u00f4z\u00f4\u0142 s\u00e3 1. dz\u00e9l <i>\u017b\u00ebc\u00e9go&#8230;<\/i> w dolmacz\u00ebnk\u00f9 franc\u00ebsczim, zr\u00ebchtow\u00f3nym bez Jaqueline Dera-Fischer, zatitlow\u00f3ny <i>Le colporteux aux etoiles<\/i> (<i>Roznosyw\u00f4cz gwi\u00f4zd\u00f3w<\/i>). Arc\u00ebdok\u00f4z Majk\u00f2wscz\u00e9g\u00f2 w\u00ebszed\u0142 t\u00e9\u017c dr\u00ebk\u00e3 p\u00f2 niemieck\u00f9, w dolmacz\u00ebnk\u00f9 Ew\u00eb Brenner, zatitlow\u00f3ny <i>Das abenteuerliche leben des Remus. Ein kaschubischer Spiegel<\/i> (1988). W\u00ebjimczi <i>\u017b\u00ebc\u00e9g\u00f2&#8230;<\/i> \u00f9k\u00f4za\u0142\u00eb s\u00e3 nagr\u00f3n\u00eb na pi\u00e3cu magnetof\u00f2now\u00ebch blewi\u0105zkach (cz\u00ebtani\u00e9 Z. Jank\u00f2wsczi), a na p\u00f2sp\u00f2dlim 1. dz\u00e9lu ny ks\u0105\u017cczi \u00f2st\u00f4\u0142 w 1987 r. zr\u00ebchtow\u00f3ny film-widzawiszcze pt. <i>Remus<\/i> (re\u017c. K. G\u00f2rdon).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Z ksi\u0105\u017cki<\/p>\n<p><i>Dz&#235;cz&#233; g&#227;s&#235;. Antologi&#244; kasz&#235;bsczi p&#242;ezji (do 1990 r.)<\/i><br \/>\nprz&#235;r&#235;chtowal&#235;<br \/>\n<b>R\u00f3man Drz&#233;\u017cd\u017c\u00f3n, Gr&#233;g&#242;r Jarosz Schramke<\/b><br \/>\nW&#235;d&#244;wizna Region, Gdini&#244; 2004<br \/>\nISBN 83-89178-55-9<\/p>\n<p> <a href=\"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/?p=155\">\u041d\u0430\u0441\u0442\u0430\u0432\u0438\u0442\u0435 \u0441\u0430 \u0447\u0438\u0442\u0430\u045a\u0435\u043c <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":63,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-155","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-autorzy--autorowie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/155","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=155"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/155\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=155"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=155"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=155"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}