{"id":166,"date":"2005-03-22T20:08:20","date_gmt":"2005-03-22T20:08:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.rastko.net\/rastko-ka\/?p=166"},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T23:00:00","slug":"jan-rompsczi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/?p=166","title":{"rendered":"Jan R\u00f3mpsczi"},"content":{"rendered":"<h1>Jan R\u00f3mpsczi<\/h1>\n<h4>[Jan Rompski]<\/h4>\n<h4> (1913 &#8211; 1969) <\/h4>\n<p>&#217;rodzy\u0142 s&#227; 8 g&#242;dnika 1913 r. w Kartuzach. Sp&#242;dleczn\u0105 szk&#242;\u0142&#227; sk&#249;\u0144czi\u0142 w 1927 r., a tej w&#235;&#249;czi\u0142 s&#227; za dr&#235;karza. Matur&#227; zd&#244;\u0142, jakno ekstern, w Krak&#242;wie w 1937 r., p&#242;tem&#249; zacz\u0105\u0142 robic w p&#242;zaszk&#242;\u0142owim na&#249;czanim w T\u0142ukawach w Wi&#244;lg&#242;p&#242;lsce. W latach 1938-39 b&#233;\u0142 czerownik&#227; referatu sp&#242;leczny &#242;pieczi w Wejrowie. <\/p>\n<p>Wnetka p&#242; za\u0142o\u017cenim Zrzeszenia Regionalnego Kaszub\u00f3w (1929), R. wst\u0105pi\u0142 do ti &#242;rganizacji. &#210;d 1933 r. p&#249;blik&#242;w&#244;\u0142 w Zrzesz&#235; Kasz&#235;bskji, a w 1938 r. bez kr\u00f3tczi czas czerow&#244;\u0142 tim cz\u0105dnik&#227;.<br \/>\nKr\u00f3tk&#242; p&#242; w&#235;b&#249;chni&#227;cu 2. swiatowi w&#242;jn&#235;, R\u00f3mpsczi, jakno p&#242;lsczi \u017c&#244;\u0142n&#233;rz, trafi\u0142 do niemieccz&#233;g&#242; p&#242;jmani&#244;. P&#242; zw&#242;lnienim z lagru robi\u0142 jakno p&#242;m&#244;d\u017cer piek&#244;rza, banowi &#235; rob&#242;tnik. &#210;d prze\u0142\u00f3m&#249; 1941 &#235; 1942 r. b&#233;\u0142 n&#244;le\u017cnik&#227; Kr&#235;jamny W&#242;jnowi &#210;rganizacji Grif P&#242;m&#242;rsczi. W 1944 r. &#242;st&#244;\u0142 p&#242;jm\u00f3ny bez gestap&#242; &#235; &#242;sadzony w K&#242;ncentracyjnym Lagrze w Stutthofie. <\/p>\n<p>P&#242; w&#242;jnie R. b&#233;\u0142 w redakcyjnym karnie Zrzesz&#235; Kasz&#235;bskji (1945-46), w jaczim przede wsz&#235;tczim zajim&#244;\u0142 s&#227; robienim dod&#244;wk&#249; Ch&#235;cz. W 1945 r. R. zacz\u0105\u0142 sztud&#233;rowac etnografi&#227; z etnologi\u0105, a t&#233;\u017c p&#242;lsk\u0105 filologi&#227; w Torniu. Titel magistra dost&#244;\u0142 za dok&#244;z pt. <i>Sm\u0119tek kaszubski<\/i> napis\u00f3ny p&#242;d czer&#235;nk&#227; prof. B. Stelmach&#242;wsczi. W latach 1949-50 robi\u0142 jakno &#249;cza\u0142i w arche&#242;logiczn&#235;ch bad&#233;rowaniach n&#244;starszi historii P&#242;lsczi. &#210;d 1950 r. w Pa\u0144stw&#242;wim Jinstituce K&#249;\u0144sztu czerow&#244;\u0142 &#210;b&#233;\u0144dowim Karn&#227; Gdu\u0144sk, jacz&#233; zajima\u0142o s&#227; zbi&#233;ranim kasz&#235;bsczi m&#249;zyczny l&#235;dowizn&#235;. Rok p\u00f3zni zacz\u0105\u0142 robic w P&#242;m&#242;rsczim M&#249;ze&#249;m w Torniu, n&#244;prz\u00f3d jakno k&#249;stosz, a tej dr&#235;d\u017ci adminystracyjny direktor. W 1960 r. R. &#242;st&#244;\u0142 p&#242;w&#242;\u0142\u00f3ny na czerownika &#249;cza\u0142o-edukacyjn&#233;g&#242; w&#235;dz&#233;lu ny jinstitucji. W cz\u0105dze 1965-67 r. b&#233;\u0142 k&#249;stosz&#227; &#242;b&#233;\u0144dow&#235;ch m&#249;ze\u00f3w w Gr&#235;dz\u0105dzu &#235; we W\u0142oc\u0142awk&#249;. P\u00f3zni robi\u0142 w Etnograficznym M&#249;ze&#249;m w Torniu, dze przede wsz&#235;tczim zajim&#244;\u0142 s&#227; b&#249;dowanim skansenu.<\/p>\n<p>R. &#249;mar\u0142 31 g&#242;dnika 1969 r., na kr\u00f3tk&#242; przed &#242;bron\u0105 doktorscz&#233;g&#242; dok&#244;zu &#242; kasz&#235;bsczi mitologii. P&#242;ch&#242;w\u00f3ny &#242;st&#244;\u0142 w Kartuzach.<\/p>\n<p>R. zadebiutow&#244;\u0142 w 1933 r. wi&#233;rzt\u0105 <i>Czej<\/i> &#242;p&#249;blik&#242;w\u00f3n\u0105 w Zrzesz&#235; Kasz&#235;bskji. P&#242;za Zrzesz\u0105&#8230; p&#242;eticcz&#233; dok&#244;z&#235; R. &#249;k&#244;zywa\u0142&#235; s&#227; t&#233;\u017c w Ch&#235;cz&#235; (dod&#244;wk&#249; do Zrzesz&#235; Kasz&#235;bskji), Kasz&#235;bach, Biuletynie ZK-P (p\u00f3zni&#233;sz&#244; Pomerania). Trz&#235; jeg&#242; wi&#233;rzt&#235; &#242;sta\u0142&#235; w\u0142\u0105czon&#233; przez J. Trepczika do <i>Kaszebskjiego piesnj&#244;ka<\/i> (1935). R.dr&#235;k&#242;w\u00f3ny b&#233;\u0142 t&#233;\u017c w antologiach m.jin. L. Roppla Ma jesma od morza (1963), J. Szczawieja <i>Antologia wsp\u00f3\u0142czesnej poezji ludowej<\/i> (1967), S. Jo\u0144czika <i>Pog\u0142osy ziemi<\/i> (1971), W. Czedrowcz&#233;g&#242; <i>Pia\u015bnica<\/i> (1971), dok&#244;zu zbiorowim p&#242;d prz&#233;dnictw&#227; W. Czedrowscz&#233;g&#242; <i>Modra struna<\/i> (1973), &#201;. Kami\u0144scz&#233;g&#242; <i>Westrz\u00f3d doczi<\/i> (1977), B. Arsob&#235; &#235; J. B&#242;rz&#235;szk&#242;wscz&#233;g&#242; <i>Pomorze i morze w poezji<\/i> (1998).<\/p>\n<p>Zbi&#233;rczi wi&#233;rzt\u00f3w R\u00f3mpscz&#233;g&#242; &#242;sta\u0142&#235; w&#235;d\u00f3n&#233; dopi&#233;rze p&#242; jeg&#242; smierc&#235;. S\u0105 to (&#242;badwa p&#242; kasz&#235;bsk&#249;): <i>P&#242;mi\u00f3n zw&#242;n\u00f3w<\/i> (1970) &#235; <i>Wi&#233;rzt&#235;<\/i> (1980). Wikszosc jeg&#242; p&#242;eticczich dok&#244;z\u00f3w wcyg je w r&#227;k&#242;pisach.<\/p>\n<p>R\u00f3mpsczi je autor&#227; wiele dram\u00f3w &#235; binow&#235;ch &#242;br&#244;zk\u00f3w. Ks\u0105\u017ck&#242;w&#242; &#249;k&#244;za s&#227; le k&#242;m&#233;di&#244; <i>J&#244; chc\u0119 na swiat<\/i> (dr&#235;k 1987 r.). W Zrzesz&#235; Kasz&#235;bskji &#242;st&#244;\u0142 &#242;p&#249;blik&#242;w\u00f3ny 1. dz&#233;l dram&#235; <i>Wz&#233;nik Ark&#242;n&#235;<\/i> (1939), a t&#233;\u017c w&#242;dewil <i>&#210;\u017cniwin&#235;<\/i> (z m&#249;zyk\u0105 J. Trepczika; 1947). Szter&#235; &#242;br&#244;zczi jiny szt&#235;czi, zatitlow\u00f3ny <i>Jiwer &#242;statn&#235;ch<\/i> b&#235;\u0142&#235; w&#235;dr&#235;k&#242;w\u00f3n&#233; w P&#242;meranii (1977). <\/p>\n<p>Wikszosc na nen &#244;rt dok&#244;z\u00f3w R. wcyg r\u00f3wnak je w r&#227;k&#242;pisach m.jin. <i>G&#227;sy &#249;d<\/i>, <i>Jich tragedie<\/i>, <i>Lelek<\/i>, <i>Lepsz&#233; ch&#235;cze<\/i>, <i>Pan w okularach<\/i>, <i>P&#242;r&#233;nk<\/i>, <i>Reknica<\/i>, <i>Roztr&#227;barch<\/i>, <i>Scynani&#233; kani<\/i>, <i>Za zemi&#227;<\/i>.<\/p>\n<p>W&#244;rt jesz dodac, \u017ce szt&#235;czi R. cz&#227;sto b&#235;\u0142&#235; w&#235;st&#244;wi\u00f3n&#233; przez amatorscz&#233; t&#233;atr&#235;.<\/p>\n<p>R. je t&#233;\u017c autor&#227; radiow&#233;g&#242; s\u0142&#235;ch&#242;wiszcza <i>R&#235;b&#244;c&#235;<\/i>, cht&#235;rno &#242;sta\u0142o nad\u00f3n&#233; 25 czerwi\u0144ca 1936 r. bez tornscz&#233; radio.<\/p>\n<p>W 1973 r., p&#242; p&#242;lsk&#249;, &#242;st&#244;\u0142 w&#235;d\u00f3ny n&#244;uk&#242;wi dok&#244;z R. &#8211; <i>\u015acinanie kani. Kaszubski zwyczaj ludowy<\/i>.<\/p>\n<p>R. pis&#244;\u0142 t&#233;\u017c prozatorscz&#233; dok&#244;z&#235;. W dz&#233;l&#235;kach b&#235;\u0142&#235; dr&#235;k&#242;w\u00f3n&#233; jeg&#242; &#242;p&#242;wi&#244;dania: <i>Wikt\u00f3r<\/i> (Ch&#235;cz; 1946), <i>Gb&#249;rstw&#242;<\/i> (Ch&#235;cz; 1946), <i>Anka<\/i> (Ch&#235;cz; 1946), <i>Lasow&#244; krowa<\/i> (Pomerania; 1976). Jinsz&#233; &#242;p&#242;wi&#244;dania m.jin. <i>W dr&#244;pce z\u0142ego<\/i> s\u0105 le bl\u00f3s w r&#227;k&#242;pisach. <\/p>\n<p>R. je t&#233;\u017c &#249;tw\u00f3rc\u0105 autobiograficzny p&#242;wiesc&#235; <i>&#217;rw\u00f3n&#244; spi&#233;wa<\/i>. Pis&#244;\u0142 j&#227; ju &#242;d 1943 r. &#210;kr\u00f3m w&#235;jimk\u00f3w, nie &#242;sta &#242;p&#249;blik&#242;w\u00f3n&#244;.<\/p>\n<p>Dz&#233;l jeg&#242; dok&#244;z\u00f3w b&#233;\u0142 dolmaczony na niemiecczi j&#227;z&#235;k.<\/p>\n<p>W 1957 r. R. &#242;st&#244;\u0142 &#249;tczony Strz&#233;brznym Krzi\u017c&#227; Zas\u0142&#235;d\u017ci.<\/p>\n<p>B&#233;\u0142 wesp\u00f3\u0142za\u0142\u00f3\u017cc\u0105 Kasz&#235;bscz&#233;g&#242; Zrzeszeni&#244; (1956; p\u00f3zni&#233;sz&#233; Kasz&#235;bsk&#242;-P&#242;m&#242;rscz&#233; Zrzeszeni&#233;). <\/p>\n<p>&#217;\u017ciw&#244;\u0142 przezw&#235;stk\u00f3w: R., I-r, R\u0105bi&#244;k\/R\u0119bjok.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Z ksi\u0105\u017cki<\/p>\n<p><i>Dz&#235;cz&#233; g&#227;s&#235;. Antologi&#244; kasz&#235;bsczi p&#242;ezji (do 1990 r.)<\/i><br \/>\nprz&#235;r&#235;chtowal&#235;<br \/>\n<b>R\u00f3man Drz&#233;\u017cd\u017c\u00f3n, Gr&#233;g&#242;r Jarosz Schramke<\/b><br \/>\nW&#235;d&#244;wizna Region, Gdini&#244; 2004<br \/>\nISBN 83-89178-55-9<\/p>\n<p> <a href=\"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/?p=166\">\u041d\u0430\u0441\u0442\u0430\u0432\u0438\u0442\u0435 \u0441\u0430 \u0447\u0438\u0442\u0430\u045a\u0435\u043c <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":63,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-166","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-autorzy--autorowie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/166","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=166"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/166\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=166"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=166"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=166"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}