{"id":214,"date":"2005-05-28T18:55:02","date_gmt":"2005-05-28T18:55:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.rastko.net\/rastko-ka\/?p=214"},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T23:00:00","slug":"-","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/?p=214","title":{"rendered":"\u041a\u0430\u0448\u0443\u043f\u0441\u043a\u0430 \u0435\u0442\u0438\u043c\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u0458\u0430"},"content":{"rendered":"<h1>\u041a\u0430\u0448\u0443\u043f\u0441\u043a\u0430 \u0435\u0442\u0438\u043c\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u0458\u0430<\/h1>\n<p>\u041a\u0430\u0448\u0443\u043f\u0441\u043a\u0438 <i>etimologi\u00f4<\/i>. \u0420\u0435\u0447\u043d\u0438\u0446\u0438 \u043a\u043e\u0458\u0438 \u0441\u0443 \u043d\u0430\u0441\u0442\u0430\u043b\u0438 \u043d\u0430 \u043a\u0430\u0448\u0443\u043f\u0441\u043a\u043e\u043c \u0442\u0435\u0440\u0435\u043d\u0443, \u0434\u0435\u043b\u0438\u043c\u0438\u0447\u043d\u043e \u0441\u0443 \u0442\u0430\u043a\u043e\u0452\u0435 \u0438\u043c\u0430\u043b\u0438 \u0435\u0442\u0438\u043c\u043e\u043b\u043e\u0448\u043a\u0438 \u043a\u0430\u0440\u0430\u043a\u0442\u0435\u0440, \u043d\u0430 \u043f\u0440\u0438\u043c\u0435\u0440, \u043f\u0440\u0432\u0435 \u0435\u0442\u0438\u043c\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u0458\u0435 \u041a. \u0426. \u041c\u0440\u043e\u043d\u0433\u043e\u0432\u0438\u0458\u0443\u0441\u0430 (K. C. Mrongowiusz). \u041b\u0435\u043a\u0441\u0438\u043a\u0430\u043b\u043d\u0438 \u043c\u0430\u0442\u0435\u0440\u0438\u0458\u0430\u043b\u0438 \u041c\u0440\u043e\u043d\u0433\u043e\u0432\u0438\u0458\u0443\u0441\u0430 \u0438 \u0410. \u0413\u0438\u0459\u0444\u0435\u0440\u0434\u0438\u043d\u0433\u0430, \u043a\u043e\u0458\u0438 \u0441\u0435 \u0442\u0430\u043a\u043e\u0452\u0435 \u043f\u043e\u043c\u0430\u043b\u043e \u0431\u0430\u0432\u0438 \u0435\u0442\u0438\u043c\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u0458\u043e\u043c, \u0438\u043d\u0442\u0435\u0440\u043f\u0440\u0435\u0442\u0438\u0440\u0430\u043e \u0458\u0435 \u0424. \u041c\u0438\u043a\u043b\u043e\u0448\u0438\u0447 \u0443 \u0441\u0432\u043e\u043c \u0441\u043b\u043e\u0432\u0435\u043d\u0441\u043a\u043e\u043c \u0435\u0442\u0438\u043c\u043e\u043b\u043e\u0448\u043a\u043e\u043c \u0440\u0435\u0447\u043d\u0438\u043a\u0443. \u0424. \u0426\u0435\u0458\u043d\u043e\u0432\u0430 (F. Ceynowa) \u0438 \u0413. \u041f\u043e\u0431\u043b\u043e\u0446\u043a\u0438 (G. Pob\u0142ocki) \u0441\u0443 \u0441\u0435 \u043d\u0430\u0434\u043e\u0432\u0435\u0437\u0438\u0432\u0430\u043b\u0438, \u0438\u0437\u043c\u0435\u0452\u0443 \u043e\u0441\u0442\u0430\u043b\u043e\u0433, \u043d\u0430 \u041c\u0440\u043e\u043d\u0433\u043e\u0432\u0438\u0458\u0443\u0441\u0430. \u0411\u0440\u043e\u0458\u043d\u0435 \u201e\u043f\u043e\u043a\u0443\u0448\u0430\u0458\u0435 \u0435\u0442\u0438\u043c\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u0437\u043e\u0432\u0430\u045a\u0430\u201c \u0431\u0435\u043b\u0435\u0436\u0438\u043c\u043e, \u0442\u0430\u043a\u043e\u0452\u0435, \u0438 \u0443 \u043f\u0440\u043e\u0442\u043e\u0442\u0438\u043f\u0443 \u043a\u0430\u0448\u0443\u043f\u0441\u043a\u043e\u0433 \u0435\u0442\u0438\u043c\u043e\u043b\u043e\u0448\u043a\u043e\u0433 \u0440\u0435\u0447\u043d\u0438\u043a\u0430, \u0442\u043e \u0458\u0435\u0441\u0442, \u043a\u043e\u0434 \u041b. \u0411\u0438\u0441\u043a\u0443\u043f\u0441\u043a\u043e\u0433 (L. Biskupski, 1891). \u0415\u0442\u0438\u043c\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u0458\u0435 \u0438 \u0440\u0435\u043a\u043e\u043d\u0441\u0442\u0440\u0443\u043a\u0446\u0438\u0458\u0435, \u043f\u043e\u0441\u0435\u0431\u043d\u043e \u043f\u043e\u0437\u0430\u0458\u043c\u0438\u0446\u0430, \u0434\u0430\u0458\u0435 \u0438 \u0420\u0430\u043c\u0443\u043b\u0442 (Ramu\u0142t) \u0443 <i>\u0420\u0435\u0447\u043d\u0438\u043a\u0443<\/i> (<i>S\u0142ownik<\/i>, 1893), \u043a\u043e\u0440\u0438\u0441\u0442\u0435\u045b\u0438 \u0440\u0435\u0447\u043d\u0438\u043a \u0425. \u0424\u0440\u0438\u0448\u0431\u0438\u0440\u0430 (H. Frischbier) <i>Preussisches W\u00f6rterbuch<\/i> (1882-1883). \u0412\u0435\u0440\u043e\u0432\u0430\u0442\u043d\u043e \u0458\u0435 \u045a\u0435\u0433\u043e\u0432\u0438\u043c \u0442\u0440\u0430\u0433\u043e\u043c \u043f\u043e\u0448\u0430\u043e \u0424. \u041b\u043e\u0440\u0435\u043d\u0446 (F. Lorentz), \u043a\u043e\u0440\u0438\u0441\u0442\u0435\u045b\u0438 \u0438\u0445 \u043c\u043d\u043e\u0433\u043e \u0447\u0435\u0448\u045b\u0435, \u0430 \u043f\u043e\u0441\u0435\u0431\u0430\u043d \u0440\u0435\u0447\u043d\u0438\u043a \u0458\u0435 \u0441\u0430\u0441\u0442\u0430\u0432\u0438\u043e \u0424. \u0425\u0438\u043d\u0446\u0435 (F. Hinze). \u0423 \u043d\u0435\u043c\u0430\u043b\u043e\u043c \u0441\u0442\u0435\u043f\u0435\u043d\u0443 \u0458\u0435 \u0438 \u0421\u0438\u0445\u0442\u0438\u043d \u0440\u0435\u0447\u043d\u0438\u043a (B. Sychta, <i>S\u0142ownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej<\/i>, I-VII, 1967-1976) \u0435\u0442\u0438\u043c\u043e\u043b\u043e\u0448\u043a\u0438, \u0438\u0437\u043c\u0435\u0452\u0443 \u043e\u0441\u0442\u0430\u043b\u043e\u0433, \u0443 \u043a\u043e\u043d\u0441\u0435\u043a\u0432\u0435\u043d\u0442\u043d\u043e\u043c \u0442\u0432\u043e\u0440\u0435\u045a\u0443 \u0433\u043d\u0435\u0437\u0434\u0430 (\u0442\u0437\u0432. \u043f\u043e\u0440\u043e\u0434\u0438\u0446\u0435) \u043e\u0434\u0440\u0435\u0434\u043d\u0438\u0446\u0430, \u0437\u0430\u0442\u0438\u043c \u0447\u0435\u0441\u0442\u043e\u043c \u0440\u0430\u0448\u0447\u043b\u0430\u045a\u0430\u0432\u0430\u045a\u0443 \u0440\u0435\u0447\u0438 \u043d\u0430 \u0434\u0435\u043b\u043e\u0432\u0435 (\u043d\u043f\u0440. <i>E\u0161bratilk<\/i> : <i>e\u0161<\/i>+<i>bratilk<\/i> \u2018brat\u2019, <i>li\u017eepaja<\/i> : <i>lizac<\/i>+<i>paja<\/i>) \u0438 \u0440\u0430\u0437\u043b\u0438\u043a\u043e\u0432\u0430\u045a\u0435\u043c \u043d\u0430\u0440\u043e\u0434\u043d\u0435 \u043e\u0434 \u043d\u0430\u0443\u0447\u043d\u0435, \u043d\u0430 \u043f\u0440\u0438\u043c\u0435\u0440, <i>D\u00ebrszewo<\/i> (\u0442\u043e \u0458\u0435\u0441\u0442 Tczew), \u2020<i>gagulinka<\/i> \u2018\u0431\u0443\u0431\u0430\u043c\u0430\u0440\u0430\u2019 \u0441\u0430 \u043f\u043e\u0437\u0438\u0432\u0430\u045a\u0435\u043c \u043d\u0430 \u043a\u045a\u0438\u0436\u0435\u0432\u043d\u043e\u0441\u0442 (!), <i>dicim<\/i> \u2018\u043d\u0430 \u043d\u0435\u043c\u0430\u0447\u043a\u043e\u043c\u2019 (\u0413\u043e\u0445\u0438 \u2013 Gochy) \u2190 \u043d\u0435\u043c\u0430\u0447\u043a\u0438 <i>deutsch<\/i>, <i>Ka\u0161\u00ebba<\/i>, <i>Ka\u0161ub&#8217;ica<\/i>, <i>Z\u00ebxta<\/i> \u0438 \u0442\u0430\u043a\u043e \u0434\u0430\u0459\u0435. \u0422\u043e \u0458\u0435 \u043f\u0440\u0438\u043c\u0435\u045b\u0435\u043d\u043e \u0438 \u0443 <i>\u0415\u0442\u0438\u043c\u043e\u043b\u043e\u0448\u043a\u043e\u043c \u0440\u0435\u0447\u043d\u0438\u043a\u0443 \u043a\u0430\u0448\u0443\u043f\u0441\u043a\u043e\u0433 \u0458\u0435\u0437\u0438\u043a\u0430<\/i>, \u043d\u0430 \u043f\u0440\u0438\u043c\u0435\u0440, <i>bokadosci<\/i> : <i>po bok\u2019i dosc<\/i> \u0438 \u0442\u0430\u043a\u043e \u0434\u0430\u0459\u0435. \u0421\u0430\u0432\u0440\u0435\u043c\u0435\u043d\u0443 \u0435\u0442\u0438\u043c\u043e\u043b\u043e\u0448\u043a\u0443 \u043c\u0435\u0442\u043e\u0434\u0443 \u0443\u0432\u043e\u0434\u0438, \u0438\u043f\u0430\u043a, \u0442\u0435\u043a \u043f\u043e\u043c\u0435\u043d\u0443\u0442\u0438 \u0440\u0435\u0447\u043d\u0438\u043a (<i>S\u0142ownik etymologiczny kaszubszczyzny<\/i>, W. Bory\u015b, H. Popowska-Taborska, t. 1-3, Warszawa, 1994-1999), \u0438\u0437 \u043a\u043e\u0433\u0430 \u0441\u0435 \u043c\u043e\u0436\u0435 \u0441\u0430\u0437\u043d\u0430\u0442\u0438 \u043a\u043e \u0441\u0435 \u0458\u043e\u0448 \u0431\u0430\u0432\u0438\u043e \u0435\u0442\u0438\u043c\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u0458\u043e\u043c \u043a\u0430\u0448\u0443\u043f\u0441\u043a\u0435, \u043d\u0430 \u043f\u0440\u0438\u043c\u0435\u0440, \u0410. \u0411\u0440\u0438\u043a\u043d\u0435\u0440 (A. Br\u00fcckner), \u0424. \u0425\u0438\u043d\u0446\u0435, \u0424. \u0421\u043b\u0430\u0432\u0441\u043a\u0438 (F. S\u0142awski), \u0417. \u0421\u0442\u0438\u0431\u0435\u0440 (Z. Stieber), \u0422. \u0428\u0438\u043c\u0430\u045a\u0441\u043a\u0438 (T. Szyma\u0144ski). \u0423 \u043d\u0435\u0432\u0435\u043b\u0438\u043a\u043e\u043c \u043e\u0431\u0438\u043c\u0443 \u0441\u0435 \u0443\u0437\u0438\u043c\u0430 \u0443 \u043e\u0431\u0437\u0438\u0440 \u0438 <i>\u0415\u0442\u0438\u043c\u043e\u043b\u043e\u0448\u043a\u0438 \u0440\u0435\u0447\u043d\u0438\u043a \u043f\u043e\u0459\u0441\u043a\u043e\u0433 \u0440\u0435\u0447\u043d\u0438\u043a\u0430<\/i> \u0410. \u0411\u0430\u045a\u043a\u043e\u0432\u0441\u043a\u043e\u0433 (A. Ba\u0144kowski, <i>Etymologiczny s\u0142ownik j\u0119zyka polskiego<\/i>, t. I-II, A-P, Warszawa, 2000).<\/p>\n<p>\u041b\u0438\u0442\u0435\u0440\u0430\u0442\u0443\u0440\u0430: H. Popowska-Taborska, <i>Z dziej\u00f3w kaszubskiej leksykografii (najwcze\u015bniejsze dociekania etymologiczne<\/i>), J\u0119zyk Polski, 76, 1996, str. 254-257; J. Rusek, <i>\u2019\u017cebra\u0107\u2019 \u2018\u017cebrak\u2019 w s\u0142ownikach kaszubskichi<\/i>, \u0443: <i>S\u0142ownia\u0144skie s\u0142owniki gwarowe<\/i>, red. H. Popowska-Taborska, Warszawa, 2000; J. Treder, <i>Mrongowiusz jako kaszubolog\u2026<\/i>, Gda\u0144skie Studia J\u0119zykoznawcze, VII, 2000, str. 165-236; \u0438\u0441\u0442\u0438 \u0430\u0443\u0442\u043e\u0440, <i>Wyrazy kaszubskie w S\u0142owniku Br\u00fcchnera<\/i>, \u0443: <i>Pozna\u0144skie spotkania j\u0119zykoznawcze<\/i>, t. III, red. Z. Kr\u0105\u017cy\u0144ska i Z. Zag\u00f3rski, Pozna\u0144, 1998, str. 91-105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#1054;&#1076;&#1088;&#1077;&#1076;&#1085;&#1080;&#1094;&#1072; &#1080;&#1079; &#1082;&#1114;&#1080;&#1075;&#1077; &#1050;&#1072;&#1096;&#1091;&#1087;&#1089;&#1082;&#1080; &#1112;&#1077;&#1079;&#1080;&#1082;, &#1112;&#1077;&#1079;&#1080;&#1095;&#1082;&#1080; &#1089;&#1072;&#1074;&#1077;&#1090;&#1085;&#1080;&#1082; (J\u0119zyk kaszubski, poradnik encyklopedyczny, &#1091;&#1088;&#1077;&#1076;&#1085;&#1080;&#1082; &#1032;&#1077;&#1078;&#1080; &#1058;&#1088;&#1077;&#1076;&#1077;&#1088;), Gda\u0144sk, Uniwersytet Gda\u0144ski, Oficyna Czec, 2002.<\/p>\n<p>&#1055;&#1088;&#1077;&#1074;&#1077;&#1086; &#1089;&#1072; &#1087;&#1086;&#1113;&#1089;&#1082;&#1086;&#1075; &#1044;&#1091;&#1096;&#1072;&#1085;-&#1042;&#1083;&#1072;&#1076;&#1080;&#1089;&#1083;&#1072;&#1074; &#1055;&#1072;&#1078;&#1106;&#1077;&#1088;&#1089;&#1082;&#1080; <a href=\"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/?p=214\">\u041d\u0430\u0441\u0442\u0430\u0432\u0438\u0442\u0435 \u0441\u0430 \u0447\u0438\u0442\u0430\u045a\u0435\u043c <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":63,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-214","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-jzyk--jazek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/214","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=214"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/214\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=214"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=214"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=214"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}