{"id":229,"date":"2005-10-07T00:05:29","date_gmt":"2005-10-07T00:05:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.rastko.net\/rastko-ka\/?p=229"},"modified":"2005-10-09T00:21:00","modified_gmt":"2005-10-09T00:21:00","slug":"sowiskie-teksty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/?p=229","title":{"rendered":"S\u0142owi\u0144skie teksty"},"content":{"rendered":"<h1>Teksty s\u0142owi\u0144skie<\/h1>\n<p>Podanie ni\u017cej teksty zapisa\u0142 w lecie r. 1911 w Klukach Smo\u0142dzi\u0144skich (pow. s\u0142upski) od 68-letniego <b>Marcina Kl\u00ebki<\/b> Miko\u0142aj Rudnicki. Og\u0142osi\u0142 je w <i>Materia\u0142ach i Pracach Komisji J\u0119zykowej<\/i> krakowskiej Akademii Umiej\u0119tno\u015bci, t. VI (1913) s. 132-5, 143 i 152-3.<\/p>\n<p><i>O mowie s\u0142owi\u0144skiej<\/i><\/p>\n<p>N`a\u2040Bol\u2022incu, t\u0105 ni`e\u2040bela \u017cana jin\u00e1 szpr\u00e1\u0142ka jak kasz\u00ebpsk\u00e1 (slowjinsk\u00e1), a n\u2022inia fsz\u00ebtko niemjecti\u00e9. \u2013 To nied\u0142ob<sup><small>r<\/small><\/sup>\u017ce, co ten kn\u00e1\u0142p p`o\u2040mmjecku radz\u2022i\u2026, te t`\u0105\u2040jemu kolo wusz`\u00f3\u0142, w`on\u2040muszi tak radzec, jak m\u00eb.<\/p>\n<p><i>O s\u0142owi\u0144skiej ksi\u0105\u017cce<\/i><\/p>\n<p>Naszi st\u00e1\u0142<sup><small>r<\/small><\/sup>\u017ci t`ij\u2040mjel\u2022i ten slowjinsci \u00e1rnt. A f tim fsz\u00ebtko p\u0142`o\u2040slowjinsku st\u0142`ojalo, co nas na tim swjece be paser\u0142`owalo. A n\u2022inia te czase s<small>\u01eb<\/small> p<sup><small>r<\/small><\/sup>sz\u00ebszle, co m\u00eb to fsz\u00ebtko wj`idzeme, co ten slowjinsci \u00e1rnt f sw\u2022im pjismje n\u00f3m p\u0142`owjad\u00f6l. P<sup><small>r<\/small?<\/sup>sz`\u00e9t\u2040ko\u0144ca swjata t`ej\u2040be\u2040bel\u2022i taci chl\u0142opji tij be n\u0142`os\u2022il\u2022i szp\u00ebcmuce, a tij be d<sup><small>r<\/small><\/sup>\u017c`epjejel\u2022i m\u00e1\u0142l\u2022im l\u00ebdzem&#8230; kr\u0105 wot zanokc`\u00f3\u0142. N\u2022inia t`o\u2040m\u00e1me fsz\u00ebtko p<sup><small>r<\/small><\/sup>sz`ed\u2040woczima, fsz\u00ebtko wj`idzeme, co ten \u00e1rnt slowinjsci n\u00f3m praw\u01eb pr\u00f6\u0142d\u0105 p\u0142`owjad\u00f6\u0142.<\/p>\n<p><i>O jeziorze<\/i><\/p>\n<p>D\u0142o\u2040t\u00e1 sn\u00e1\u0142tka parhu m`\u00eb\u2040cema w`\u00ebc\u2022igac, koc d\u0142o\u2040Spi \u2013 to je ta Sjep. \u2013 F tim gl\u0105b\u00f6\u0142cim mj\u00f6le to je \u00e9jwen hrint \u00f3s mjitci t\u0105\u2040ni\u2040ma \u017c\u00f3\u0142n\u00e1 czwjard\u00e9w\u00e1 hrintu sp\u00f3\u0142tka. \u2013 Mjize K`\u0105pin<small>\u01eb<\/small> \u00f3s mjize Ljeb\u01eb\u0301&#8230; to sl\u00ebch\u00e1 do L\u00f3\u0142dn\u00e9 fszs\u00ebtko, d\u0142o t\u00e9j gl\u0105b\u00f6\u0142ci\u00e9 <sup><small>r<\/small><\/sup>\u017cjeci. \u2013 A ta G<sup><small>r<\/small><\/sup>\u017c\u00ebba ta m\u00e1 t\u00eblk zjelska, co tu ni\u2040m`\u01eb\u0301 nicht l\u0142owjic, to tu je rip d\u0142osc, ale nick jim nie m\u01eb\u0301 p\u0142omoc. N`e\u2040maj\u01eb\u0301 t\u0105 sw\u01eb\u0301 z`\u00e1\u0142chow\u0105 te r\u00ebbe.<\/p>\n<p>&#8211; G\u0142\u0105b\u00f6\u0142k\u00e1 L\u00f3\u0142dn\u00e1, a t\u0105 p\u0142odle chuja \u2013 t\u0105 je ten sn\u00e1\u0142tci wes`\u00ebszk, to je l\u00f3\u0142dn\u2022o wes`\u00ebszk, dicht p`e<sup><small>r<\/small><\/sup>\u017cena w\u0142ode, tak\u00e1 modr`\u00e1\u0142 gl\u00e4na, bar\u2022zo s\u00ebt\u00e1.<\/p>\n<p>&#8211; Czwjard`i hrint&#8230; f tim czwj`erdzechlu; ga j\u00e1 ce&#8230; pa\u0142l wubjic, te won mje jidze l\u2022ik&#8230; z`a\u2040r\u0105kam\u2022i bu\u0142ten; t\u0105 teisz je gl\u2022inn\u2022`i hrint.<\/p>\n<p><i>O \u017ceglarstwie i rybactwie<\/i><\/p>\n<p>&#8211; Ga j`\u00e1\u0142\u2040jid\u0105 n`a\u2040jezoro, a w`ulowja dichtich rip, te n`i\u2040p<sup><small>r<\/small><\/sup>szid\u01eb, a s\u01eb w`\u00eble\u017cal\u2022i w l\u00f3szku se sw\u01eb niast\u01eb\u0301, a c\u01eb mjec tac`i dz\u00e9jl, jak j\u00e1\u0142. Ni chwalew`\u00f3\u0142 z\u00e1\u0142s te r\u00ebbe d\u0142o\u2040d\u00f3m.<\/p>\n<p>&#8211; M`\u00eb\u2040jedzema z`a\u2040toni\u0105&#8230; pr\u0105t&#8230; ten bdze wj`idlam\u2022i gn\u00f3\u0142n\u2022i w`ot\u2040j\u00ebne dz\u00e9re do dredzi`\u00e9j. A te won m\u00e1 klucz; ga won nie m\u00e1 pr\u0142osto sti<sup><small>r<\/small><\/sup>\u017c\u0142one, te won muszi sz\u00ebkac, te won m\u00e1 po praw`\u00e9j abo lew`\u00e9j. Ga won m\u00e1\u0142 gwesn`\u00e9j dz\u00e9re w`egn\u00f3ne ti(m) pr\u0105t\u0105, te tij c\u2022`ig\u00e1<sup><small>r<\/small><\/sup>\u017ce st\u0142oj\u01eb\u0301 ju t\u0105&#8230; \u00f3s potc\u2022igaw`\u01eb\u0301 to jadro pod\u2040l\u00f3t. Ga tij c\u2022`ig\u00e1<sup><small>r<\/small><\/sup>\u017ce to cal`\u00e9j k<sup><small>r<\/small><\/sup>szidlo maj\u01eb\u0301 potc\u2022ig\u0144\u0142one, te tij kapt`\u00e9jnowje, co wu w\u00e1\u0142ci s\u01eb\u0301&#8230; ni wel`\u01eb\u0301 dal`\u00e9j&#8230;<\/p>\n<p>&#8211; Kl\u0142oc wu powar\u2022z\u2022i to je dlatew\u00e1, ga p\u0142`owar\u2022ze n\u00f3m sa p<sup><small>r<\/small><\/sup>szejerwj\u01eb&#8230; t`a\u2040mo\u017ceme doch wjidzec, dze ten kl\u0142oc na t\u00e9 w\u0142odze pl\u00ebw\u00e1. Za tim m`\u00eb\u2040se w`e(j)znieme c\u00e9l \u00f3s j`edzeme pr\u0142osto z`a\u2040kloc\u0105.<\/p>\n<p><i>Fauna<\/i><\/p>\n<p>Kleb\u0142oc\u00f3n tjen se wopel\u00ebcze wot tech \u017c\u00e1\u0142p a zmjija w`on\u2040bie<sup><small>r<\/small><\/sup>\u017ce te<sup><small>i<\/small><\/sup>sz, a te na se tak wjije kolo n\u0142osa jjemu. Ale krir\u00f3m ten z\u00e1s\u0142 n`ie\u2040bie<sup><small>r<\/small><\/sup>\u017ce \u017c\u00f3\u0142n\u00e9 \u017cabe, bl\u00f3\u0142s szk\u0142oda w`on\u2040czini, dze m\u00eb se b\u00f3\u0142p fs`adzema, te won w`\u00ebriwa buten \u00f3s pel\u00ebcze ten b\u00f3\u0142p.<\/p>\n<p>A zajce te n\u00f3m z`\u00e1\u0142s\u2040czini<small>\u01eb<\/small> szk\u0142od\u0105 f korusach, won fsz\u00ebstcie t(e) l\u00ebste won wegriz\u00e1 wot tech korus\u00f3\u0142.<\/p>\n<p>A sarna abo k\u0142ozel te n\u00f3m z`\u00e1\u0142s\u2040czini<small>\u01eb<\/small> f t\u00ebfl`ach szk\u0142od\u0105. T`\u00eb\u2040drapi\u01eb n\u00f3m t\u00ebfle z hrintu.<\/p>\n<p>Ten k\u00f6\u0142p(chj) z\u00e1\u0142s ten grize na sn\u00e1\u0142tciem ta k\u0142opa&#8230;; to je jew\u00e1 \u017ciwnosc. Ten k\u00f6lp(chj) m\u00e1\u0142 n\u0142os jak g\u0105s a dluga sz\u00ebja, co won se m\u00f3k z hrintu w`\u00ebchalowac jew\u00e1 \u017ciwnosc. A m\u00e1\u0142 te n\u0142odzi, chtore j`inacze j\u00e1\u0142 \u0144j`e\u2040mog\u0105 zwac do pl\u00ebwani\u00e1. Ga won je m\u0142od`i, te won je szar`i&#8230;, jak \u017c\u0142or\u00f6\u0142, ga won st\u00e1\u0142ri, to won je bj\u00e1\u0142l\u2022i.<\/p>\n<p>W\u00e1rna je ra\u0142pft`\u00e1\u0142ch t`a\u2040bie<sup><small>r<\/small><\/sup>\u017ce mlod`\u00e9j kasz\u0105ta \u00f3s ku<sup><small>r<\/small><\/sup>\u017c\u0105ta tejsz mlod`\u00e9j.<\/p>\n<p>A te jine ft\u00e1\u0142chi sa \u017c\u00ebwj\u01eb w\u00f3t tech rob\u00e1\u0142czk\u00f3\u0142 z hrintu.<\/p>\n<p>L\u00ebs tjen z\u00e1\u0142s \u017c\u00ebje w`ot\u2040sce<sup><small>r<\/small><\/sup>\u017ca, n`\u00e1\u0142mjile wot t\u00e1 st\u00e1\u0142r\u00e1 psa, w\u00f3t t\u00e1 sce<sup><small>r<\/small><\/sup>\u017ca.<\/p>\n<p>Tjen wjejldzi w\u0142o<sup><small>r<\/small><\/sup>\u017cel, tj`en\u2040bie<sup><small>r<\/small><\/sup>ze n`\u00e1\u0142mjile r\u00ebb\u00eb bo kacze bo jin\u00e1 ft\u00e1\u0142cha.<\/p>\n<p>Dzewj`i swjinia t`a\u2040se\u2040t<sup><small>r<\/small><\/sup>szema f tech wjejldzich las`ach&#8230; `a\u2040czini<small>\u01eb<\/small> t`ejsz\u2040wjejlg\u0105 szk\u0142od\u0105 l\u00ebdzem. T\u00ebfle z hrintu n\u0142os\u0105 buten a tak n\u00eb te zbu<sup><small>r<\/small><\/sup>\u017cuj<small>\u01eb<\/small> tak, ga ten hrint be b\u00e9l s pl\u00ebg\u0105 zwor\u00f3\u0142n\u2022i. Jich n`\u00e1\u0142lepsz\u00e1 \u017ciwnosc je dze d\u0105be s\u01eb ta za tem\u2022i \u017cel`\u0105dzam\u2022i. Te n\u00eb to gr\u00ebz\u01eb jak gap k\u00f3\u0142\u0144 sjeczk\u0105 gris. A kol\u00e9ra won m\u00e1\u0142 cz\u00e1rn\u0105. A n\u0142odzi tak jak k\u0142ozel.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Na podstawie <i>P\u00f3\u0142nocno-polskie teksty gwarowe, od Kaszub po Mazury. Z mapk\u0105<\/i>, pod redakcj\u0105 K. Nitscha, Biblioteczka Towarzystwa Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w J\u0119zyka Polskiego, Krak\u00f3w 1956. <a href=\"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/?p=229\">\u041d\u0430\u0441\u0442\u0430\u0432\u0438\u0442\u0435 \u0441\u0430 \u0447\u0438\u0442\u0430\u045a\u0435\u043c <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":63,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-229","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-jzyk--jazek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/229","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=229"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/229\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=229"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=229"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=229"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}