{"id":234,"date":"2005-10-26T22:17:44","date_gmt":"2005-10-26T22:17:44","guid":{"rendered":"https:\/\/www.rastko.net\/rastko-ka\/?p=234"},"modified":"2005-10-26T22:20:16","modified_gmt":"2005-10-26T22:20:16","slug":"kaszebsczi-soworz-fragment","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/?p=234","title":{"rendered":"Kasz\u00ebbsczi s\u0142ow\u00f4rz (fragment)"},"content":{"rendered":"

Eugeniusz Gò\u0142\u0105bk<\/h2>\n

KASZËBSCZI
\nS\u0141OWÔRZ
\nNORMATIWNY<\/h1>\n

[fragment]<\/b><\/p>\n

Oficyna Czec, 2005<\/b><\/p>\n

D <\/h1>\n

dost\u00f3ny<\/b> (òd: dostac), np. Òna to mô òd mie dost\u00f3né. Òni gò maj\u0105 tak dalek dost\u00f3né, \u017ce…<\/i>
\ndostrojic<\/b> – 1.<\/b> dokù\u0144czëc strojenié, np. Jô le dostrojã ten wô\u0142tôrz – ùstawiã kwiatë i lëchtarzë i zarô jidã dod\u00f3m.<\/i> 2.<\/b> ò statkù mùzycznym: dostosowac str\u00f3j mùzyczny do drëd\u017cich instrument\u00f3w, np. Wez le dostr\u00f3j tw\u00f3j pùzon, bò brzmi za niskò.<\/i>
\ndostrojic sã<\/b> \/ dostrojiwac sã – 1.<\/b> òb. dostrojic w 2 znacz., np. Wez le sã dostr\u00f3j<\/i> || dostroji z tim twòjim pùzonã, bò nie strojisz.<\/i> 2.<\/b> dostrojic sã psychicznie do towarzëstwa, np. Òn sã chùtkò dostroji\u0142 do nich i té\u017c zacz\u0105\u0142 sã wëg\u0142upiac.<\/i>
\ndostrzéc<\/b> SY – pòstrzéc, ùzdrzec, np. Wëzdrzô\u0142 niepòzérno, \u017ce gò nicht nie dostrzég\u0142.<\/i>
\ndoswiadczac<\/b> || doswiôdczëwac, np. P\u00f3n B\u00f3g nas cã\u017ckò doswiôdczô<\/i> || doswiadcziwô. Òni gò doswiôdczelë<\/i> || -czalë<\/i> || doswiadcziwelë<\/i> || -walë.<\/i>
\ndoswiadczëc<\/b> – zaznac, doznac, prze\u017cëc, np. Òn doswiôdczi\u0142 biédë. P\u00f3n B\u00f3g jich cã\u017ckò doswiôdczi\u0142.<\/i>
\ndoswiadczëc sã<\/b> – dokònac sã, przekònac sã, doznac sã, np. Terô òn sã doswiôdczi\u0142, \u017ce… <\/i>
\ndoswiôdczalny<\/b> EG – eksperimentalny, s\u0142u\u017c\u0105cy do doswiôdczeni\u00f3w, np. ‘Trus doswiôdczalny’<\/i>. – òb. trus
\ndoswiôdczenié<\/b> – doznanié (òb.), np. To bë\u0142o dlô niegò przikré doswiôdczenié.<\/i> – Przër. môcz\u00f3wka. Taczich doswiôdczeni\u00f3w, niechbë le bë\u0142o jak nômni. W szkòle, na lekcjach chemii ùczniowie òbzérelë \/ przeprowadzëlë doswiôdczenié z kwasã solnym i cynkã’.<\/i> – Przër. roz\u0142o\u017cenié (w znacz.: rozwôga, rozeznanié), wprawa, zwëk
\ndoswiôdczëc, doswiôdczëwac<\/b> – òb. doswiadczëc, doswiadczac
\ndotarti<\/b> – òb. docarti
\ndot\u0105d<\/b> – don\u0105d<\/i> || do t\u0105d, do n\u0105d, do t\u0105dka<\/i> || do n\u0105dka, do tegò môla abò do te czasu.<\/i>
\ndo te<\/b> || do ne – do tegò || do négò – 1.<\/b> na òpisanié czasu \/ môla, np. do te czasu, do te môla. Do te trzeba jesz do\u0142o\u017cëc.<\/i> – Przër. òd te. 2.<\/b> w znacz. òpr\u00f3cz \/ òkr\u00f3m tegò, nadto, na wiérzch, np. Òn stracy\u0142 wnet ca\u0142i maj\u0105tk, a do te jesz mù ùmar\u0142a bia\u0142ka i dwòje dzecy.<\/i>
\ndotëchczôs<\/b> [akc. -czôs] || donëchczôs SY || -czas [przër. òdnëchczas SY] – do terô, do tegò czasu, do dzysô, jak na dzys, np. Dotëchczôs tu sã mieszka\u0142o spòk\u00f3jno.<\/i>
\ndoticz\u0105cy<\/b> (pòlasz.) EG – tikaj\u0105cy sã, òdnôszaj\u0105cy sã do czegò, np. Tu môsz, to s\u0105 dokùmentë doticz\u0105cé ti sprawë.<\/i>
\ndoticzëc<\/b> (pòlasz.?) EG – òdnaszac sã, tëkac sã || tikac sã, pòl. dotyczy\u0107, np. Ta sprawa waju nie doticzi. Te s\u0142owa cebie doticzë\u0142ë. Ta sprawa doticzi cebie i mie.<\/i>
\ndotikalny<\/b> EG – taczi, co sã dôwô dotkn\u0105c, maklewny, np. tegò dotikalnégò, w tim dotikalnym.<\/i>

\ndotrzéc<\/b> – trzéc do kù\u0144ca, np. Òn to docérô \/ docar\u0142. Ten aut\u00f3\u0142 \/ mòt\u00f3r trzeba nôprz\u00f3d dotrzéc, a tej mò\u017cesz nëkac, kùli fabrika da\u0142a.<\/i> [W znacz. pòl. dotrze\u0107, doj\u015b\u0107 – kasz.: przi\u0144c, doprzi\u0144c, trafic, du\u0144c, dobrn\u0105c, dokòpac sã, doszëkac sã]. – Przër. docerac, docercé.
\ndo ùczinkù<\/b> – ts., co: do czënieniô – òb. Np. Z tim cz\u0142owiekã jô jesz ni miô\u0142 nic do ùczinkù, ale… Z prokùratorã jô bë nie chcô\u0142 miec \/ lepi ni miec do ùczinkù.<\/i>

\n‘do ùzdrzeniô || -niégò’<\/b> – do widzeniô, do òbôczeniô (pòzdr\u00f3wk), np. Në, tej do ùzdrzeniégò.<\/i>
\ndowa\u017cac<\/b> – dowòzëc, np. jô dowô\u017c\u00f3m, të dowô\u017côsz, òn dowô\u017cô. Òni dowô\u017caj\u0105 || dowòzywaj\u0105 do naszégò kr\u00f3mù chléb ze swòji piekarni. Nie dowa\u017côj || dowòzywôj mie za wiele tegò… <\/i>
\ndowa\u017cëc<\/b> – òd ‘wa\u017cëc’, sprawdzëc jak\u0105 cos mô wôgã, np. Wez, cerplëwie dowa\u017cë to do kù\u0144ca.<\/i> – Przër. nie dowa\u017cac.
\ndo wewn\u0105trz<\/b> EG – do bëna, pòl. do wewn\u0105trz. – Przër. wewn\u0105trz, wewnãtrzny, wnãtrzé.
\ndowierzac<\/b> EG – dawac wiarã, np. Òn mie nie dowiérzô. Wa mie nie dowiérzôta? Jô mù nie dowiérz\u00f3m. Nie dowierzôj \/ dowierzôjta mù. Psu ni mò\u017ce dowierzac.<\/i>
\ndowiesc<\/b> RA – dokazac, np. Òn mù dowi\u00f3d\u0142, \u017ce… Òni mù dowiedlë \u017ce…<\/i> – Przër. dowòdzëc.
\ndowiérzanié<\/b> EG || dowiérstwò LZ – zaùfanié, np. tegò dowierzaniô<\/i> || dowiérstwa. Z dwiérzanim<\/i> || dowiérstwã trzeba bëc òstr\u00f3\u017cnym.<\/i>
\ndowiérzac<\/b> – òb. dowierzac. – Przër. niedowiérzanié.
\ndowiterk<\/b> [akc. -wi-] SY – cz\u0142., co wszëtkò òdk\u0142ôdô do witra, pòl. dojutrek, kunktator, np. tegò dowiterka.<\/i>
\ndo wnãtrzô<\/b> || do wnãtrzégò – do ‘serca’, do ‘dëszë’, do ‘w\u0105tpi\u00f3w’. – Przër. do wewn\u0105trz, w\u0105tpia.
\ndowòdzëc<\/b> – 1.<\/b> prowadzëc, wòdzëc, czerowac wòjskã, np. òn dowòdzy \/ dowòdzy\u0142; òni dowòdz\u0105 \/ dowòdzëlë. W ti wòjnie \/ bitwie naszim wòjskã dowòdzy\u0142 genera\u0142 Haller.<\/i> 2.<\/b> dokazëwac SY, TR, np. W ti rozprawie \/ rozmòwie òn dowòdzy\u0142, \u017ce… <\/i>
\ndowòdzëzna<\/b> [akc. -wò-] TR – rozprawa EG, dyskùsjô, rozmòwa, np. ti dowòdzëznë, w ti dowòdzëznie.<\/i>
\ndowòzëc<\/b> || dowa\u017cac, np. Òn dowòzy<\/i> || dowô\u017cô chléb i kò\u0142ôcze do naszégò kr\u00f3mù ze swòji piekarni.<\/i>
\ndow\u00f3dca<\/b> [wëm. dow\u0142\u00f3dca] SY – prowadnik, w\u00f3dca, np. tegò dow\u00f3dcë, z tim dow\u00f3dc\u0105.<\/i>
\ndow\u00f3dztwò<\/b> EG, np. tegò dow\u00f3dztwa, z tim dow\u00f3dztwã<\/i> || -wem<\/i>.
\ndozdrzela\u0142i<\/b> || dodrzenia\u0142i || dozdrzenia\u0142i SY – pòl. dojrza\u0142i, np. Slëwë s\u0105 ju dozdrzela\u0142é.<\/i> – Przër. dozdrzelec.
\ndozdrzela\u0144c<\/b> || dozdrzeli\u0144c [nié: -lanc, – l\u00f3nc; akc. -la\u0144c] – dzéwczã pòdrôstaj\u0105cô, czôglã, szcziglã, ‘k\u00f3zlã’, pòdrostk.
\ndozdrzelec<\/b> || dodrzeniec || dozdrzeniec, np. Te wisznie mùsz\u0105 jesz dozdrzelec. Lepi \u017cebë òne do kù\u0144ca dozdrzela\u0142ë<\/i> || -nia\u0142ë. Ten cz\u0142owiek jesz nie dozdrzelô\u0142 do te, \u017cebë gò zaprosëc do naszégò towarzëstwa.<\/i>
\ndozdrzelewac<\/b> – zdrzelec || zdrzeniec, np. Ten brzôd ju dozdrzeléwô<\/i> (zdrzeleje<\/i> || zdrzenieje). Jabka dozdrzeléwaj\u0105 (zdrzelej\u0105<\/i> || -niej\u0105).<\/i> – Przër. drzeniec, dodrzeniac.

\ndozdrzenia\u0142i<\/b> SY – òb. dozdrzela\u0142i.
\ndozerac<\/b> – dbac ò cos, chòdzëc kòle czegò, miec starã ò cos, starac sã ò cos, piastowac, ‘chùchac’ na cos, troszczëc sã, np. Òna dozérô chòrégò \/ kwiatë \/ ògr\u00f3d. <\/i>
\ndo zewn\u0105trz<\/b> EG – do bùtna, pòl. do zewn\u0105trz. – Przër. zewn\u0105trz, wewnãtrzné, wnãtrzé.
\ndozérca<\/b> – òb. dozorca.
\ndozérôcz<\/b> [akc. -zé-] TR – òpiekùn, pòl. piel\u0119gniarz, np. tegò dozérôcza.<\/i>
\ndozérôczka<\/b> TR – òpiekùnka, pòl. piel\u0119gniarka, np. ti dozérôczczi.<\/i>
\ndo zlëdaniô<\/b> [akc. -zé-] – òb. zlëdanié.
\ndoznac<\/b> – doswiadczëc, òdczëc, zaznac, np. Òn doznô\u0142 tam biédë i ùpòkòrzeniégò.<\/i>
\ndoznac sã<\/b> SY – dowiedzec sã, przekònac sã, np. Doznô\u0142 sã tatk, chto mù \u017cëto ùkrôd\u0142.<\/i>
\ndoznanié<\/b> – òdczëcé, doswiôdczenié, np. Doznania esteticzné i dëchòwé przë\u017cëca wënios\u0142é z tegò spektaklu òst\u00f3n\u0105 na d\u0142ugò w naszi pamiãcë.<\/i>
\ndozorca<\/b> (pòlasz.?) EG – str\u00f3\u017c.
\ndoz\u00f3r<\/b> SY – òpieka, dozéranié, np. Chòri ni mô dozoru. M\u00f3j syn mô doz\u00f3r nad ca\u0142\u0105 robòt\u0105.<\/i> – Przër. nad’z\u00f3r.
\ndozwalac<\/b> RA – dopùszczac, pòzwalac, np. Mòkrawòsc grë\u0144tu (gru\u0144tu) nie dozwôlô n\u00f3m na ni\u017c\u00f3dn\u0105 ùprawã.<\/i>
\ndo\u017cdac<\/b> – pòczekac, np. Do\u017cd\u017cë le,<\/i> (pòczekôj le), nie spieszë sã tak, jô zarô przi\u0144dã.<\/i> – Przër. pò\u017cdac, na\u017cdac sã, pò\u017cdawac.
\ndo\u017cdac sã<\/b> SY – doczekac sã, np. Nasz starëszk do\u017cdô\u0142 sã d\u0142ud\u017cich lat.<\/i>
\ndo\u017cdawac<\/b> SY – czekac ja\u017c chtos dogòni, spòmalëc, przëstawac, np. Chòc mie sã przëdarzi wi\u0144c p\u00f3zni z chëczi, to mòji kòledzë do\u017cdôwaj\u0105, tak \u017ce më jidzemë w twarzëstwie do robòtë. Rëszôjta sã bia\u0142czi, z tim rzeszanim<\/i> (wi\u0105zanim), bò mùszã z maszin\u0105 wiedno do\u017cdawac.<\/i>
\ndo \u017ce\u0144bë<\/b> – zdatny do \u017ce\u0144bë \/ do ma\u0142\u017ce\u0144stwa, doros\u0142i, np. Naszi knôpi \/ nasze dzéwczãta ju s\u0105 do \u017ce\u0144bë.<\/i> – Przër. domã\u017cnô.
\ndo\u017cerac<\/b> SY – ts., co: dokùczac, doskwierac – òb.
\ndo\u017cerënë<\/b> SY – dokùczlëwòsc.
\ndo\u017cérad\u0142o<\/b> SY – òb. do\u017cérca.
\ndo\u017cérajk<\/b>, np. tegò do\u017cérajka.<\/i> – Przër. do\u017cérca.
\ndo\u017cérca<\/b> SY – cz\u0142. dokùczlëwi, np. tegò do\u017cércë.<\/i>
\ndo \u017cëwégò<\/b> [akc. \u017cë-] SY – mòcno, bòlesno, do ‘\u017cëwégò miãsa’ [‘\u017cëwé miãso’ – òtemk\u0142ô rena]. Np. Do \u017cëwégò miã òbrazy\u0142. Przem\u00f3k\u0142 jem do \u017cëwégò<\/i> (do sk\u00f3rë).
\ndo\u017cëwòcé<\/b> EG [akc. -wò-] – kara sôdzë do kù\u0144ca \u017cëcégò, np. tegò do\u017cëwòcô<\/i> || -cégò.<\/i> [W znacz. pòl. ùtrzimanié stark\u00f3w – òb. starkòwizna, \u0142askawizna, ògnarija, depùtat].
\ndo\u017cëwòtny<\/b> EG – pòl. do\u017cywotni, np. do\u017cëwòtnô renta \/ kara. Òni dostelë do\u017cëwòtné rentë.<\/i>
\ndo\u017cniwk<\/b> SY – ò\u017cniwinë, np. tegò do\u017cniwkù, na do\u017cniwkù.<\/i>
\ndo\u017cu\u017clowac<\/b> (pòlasz.) EG – ò mòtocyklu abò auce: ‘dobic’, ‘dorzn\u0105c’, ‘zajachac na smierc’, zniszczëc [òd sportu ‘\u017cu\u017cel’ – òstrô jazda na mòtocykach pò òbiegù stadionu, wësëp\u00f3nym \u017cu\u017clã]. – Przër. wë\u017cu\u017clowac.
\nd\u00f3lnica<\/b> [akc. d\u00f3l.] – kùla, sklep w zemi krëti sklepienim ceglanym i dzarn\u0105, np. Przënies bùlew z d\u00f3lnicë.<\/i>
\nd\u00f3lny<\/b> – sp\u00f3dny, pò\u0142o\u017cony w dole, np. tegò d\u00f3lnégò. W d\u00f3lnëch òknach sã swiécy wid, a w g\u00f3rnëch je cemno.<\/i>
\nd\u00f3\u0142<\/b> \/ zdr. d\u00f3\u0142k – 1.<\/b> sp\u00f3dk, sp\u00f3dnô strona, dno. 2.<\/b> kùla, dzura w zemi. 3.<\/b> dolëzna. Np. tegò do\u0142u \/ d\u00f3\u0142ka, w dole \/ w d\u00f3\u0142kù, na dole; te do\u0142ë \/ d\u00f3\u0142czi, tëch do\u0142\u00f3w \/ d\u00f3\u0142k\u00f3w.<\/i> 4.<\/b> d\u00f3lny dzél stroju bia\u0142g\u0142. – p\u00f3\u0142sëknia, np. Mùszã so dac ùszëc nowi d\u00f3\u0142, bò të wszëtczé mòje do\u0142ë mie s\u0105 ju përznã wësz\u0142é z m\u00f3dë.<\/i>
\nd\u00f3\u0142to<\/b> [nié tak ] – òb. d\u0142\u00f3to.
\nd\u00f3m<\/b> – 1.<\/b> d\u00f3m \/ zdr. domik [akc. -mik], zgr. domiszcze [akc. do-], pòl. sie\u0144, np. w domie \/ domikù, domiszczu. Ù nich z domù sã wchôdô prosto do kùchni.<\/i> 2.<\/b> Bò\u017ci d\u00f3m LA – kòsc\u00f3\u0142, np. Na westrz\u00f3dkù wsë stoji Bò\u017ci d\u00f3m.<\/i> 3.<\/b> (rzôd. intern.) domôctwò, chëczë, mieszkanié, bùdink SY, np. Tu je m\u00f3j rodzynny \/ òjczësti d\u00f3m, tu jô prze\u017ci\u0142 m\u0142odé lata. W Kòbùsewie je d\u00f3m starc\u00f3w. Òni jã zawiozlë do domù wariat\u00f3w \/ do g\u0142upégò domù’. ‘W domie òpieczi spò\u0142eczny… Òne s\u0105 w domie dzecka, tj. w serocy\u0144cu. Jegò òddelë do domù pòprawczégò. To më kùpilë w domie towarowim.<\/i> 4.<\/b> (pòlasz.), w znacz.: r\u00f3d, rodzëzna, np. Mòja mëma je z domù \/ z dodomù Kwidzy\u0144skô.<\/i> – Przër. dod\u00f3m, domôctwò.
\nd\u00f3ma<\/b> [tak nié] – òb. doma.
\nd\u00f3ny<\/b> – w znacz. ‘òmôwi\u00f3ny’, ten, ò jaczim je mòwa, np. W d\u00f3nym pòwiece \/ rokù \/ w tim cz\u0105dze statisticznym wzros\u0142ë wëdatczi na ùtrzimanié policji \/ na konserwacjã dr\u00f3g \/ na òswiatã \/ kùlturã ò piãc procent.<\/i> EG – Przër. pòdôwczi.
\nd\u00f3\u0144c<\/b> [tak nié] – òb. du\u0144c.
\nd\u00f3t<\/b> (niemcz. rzôd.) – 1.<\/b> ùmar\u0142i, pad\u0142i, np. Òn je ju dôwno d\u00f3t.<\/i> 2.<\/b> smierc, np. Wa mie chceta do d\u00f3tu dostac.<\/i>
\ndôga<\/b> (zab.) SY, JA – së\u0142a, mòc, mùrks, np. Ni miec dôd\u017ci. Òn mô dôgã jak baran w rogach. Czejbë k\u00f3\u0144 ò swòji dôdze wiedzô\u0142…<\/i> – Przër. dô\u017cny, dô\u017cniészi [Przër. Dago (‘mòcny’) – drëd\u017cé (niejasné dlô historik\u00f3w) miono Mieszka I – ksy\u017cëca pòlsczégò – EG].
\ndôka<\/b> – mg\u0142a, np. z ti dôczi, w ti dôce, pòd t\u0105 dôk\u0105; jesénné dôczi i deszcze, w jesénnëch dôkach.<\/i> – Przër. wëdôczëc sã.
\ndôleczi<\/b> [tak nié] – òb. daleczi.
\ndôlëb\u00f3g<\/b> || dôlb\u00f3g || dlëb\u00f3g || dolëb\u00f3g EG – pòprôwdze, jak B\u00f3g w niebie, np. Dôlëb\u00f3g, to je prôwda! Dôlëb\u00f3g, jô nie \u0142\u017cã.<\/i> – Przër. dôlëszôk.
\ndôlëszôk<\/b> SY – wnet ts., co dolëbôg, np. Jô cë gôd\u00f3m dôlëszôk, \u017ce to je prôwda. Gôdôsz të dôlëszôk, czë të le \u017cartëjesz?<\/i> – Przër. do lëszôka || do lëzdrocha.
\ndôlowac<\/b> – òb. dalowac.
\ndôlô<\/b> SY – 1.<\/b> pòl. dal, odleg\u0142o\u015b\u0107, np. To je dôlô òd nas do Gdu\u0144ska. Jic w dôlã<\/i> || -l\u0105<\/i>. 2.<\/b> pòle le\u017c\u0105cé dalek za ws\u0105, np. Jedz na dôlã i zakù\u0144cz robòtã.<\/i>
\ndôr<\/b> [nié: dar], np. tegò daru, z tim darã<\/i> || -rem, w tim darze; te darë, tëch dar\u00f3w, z tima darama, ò tëch darach.<\/i>
\ndôrënk<\/b> – òb. darënk.
\ndôrowac<\/b> – òb. darowac.
\ndôrowizna<\/b> – òb darowizna.
\ndôwka<\/b> (pòlasz.) EG – miôrka, porcja, d\u00f3za, np. ti dôwczi, w ti dôwce. Dwie malinczé dôwczi.<\/i>
\ndôwni<\/b> – wë\u017cszi st. òd: dôwno, np. To bë\u0142o jesz dôwni, nigle przed tës\u0105c latama. Dôwni òna jesz mòg\u0142a sama wstajac z \u0142\u00f3\u017cka, a terô ju zaleg\u0142a na dobré.<\/i> – Przër. pierwi, prz\u00f3dë.
\ndôwniészi<\/b> – wë\u017cszi st. òd: dôwny, np. To s\u0105 jesz dôwniészé dzeje òd tëch, ò czim ju bë\u0142a mòwa.<\/i>
\ndôwno<\/b>, np. To je \/ bë\u0142o ju dôwno temù.<\/i> Wë\u017cszi st.: dôwni – òb. – Przër. òd dôwna, z dôwna, z dôwien dôwna.
\ndôwnota<\/b> [akc. dôw-] SY – przesz\u0142osc, dôwné czasë, np. ti dôwnotë. To jesz nie je nijak takô dôwnota, jak…<\/i>
\ndôwny<\/b> – przesz\u0142i, miniony, np. To s\u0105 dôwné dzeje. W dôwnëch czasach.<\/i> – Przër. starodôwny
\ndô\u017cnica<\/b> [akc. dô\u017c-] (môl.) SY – bia\u0142ka dô\u017cnô, tj. mòcnô, np. W tã dô\u017cnicã m\u00f3g\u0142 bë òrac, tak dô\u017cnô òna je.<\/i>
\ndô\u017cniészi<\/b> SY- wë\u017cszi st. òd: dô\u017cny, np. Chòc mô\u0142i jak \u017caba, wiedno dô\u017cniészi jak baba.<\/i>
\ndô\u017cnik<\/b> [akc. dô\u017c-] (môl.) SY – ch\u0142op dô\u017cny, tj. mòcny, np. Tegò dô\u017cnika nicht nie pòradzy.<\/i>
\ndô\u017cny<\/b> (zab.) SY – mòcny, \u017cwawy, welech, chùtczi, wieso\u0142i, prëk, karszny, np. Dô\u017cné dzéwczã. Dô\u017cny jak k\u00f3\u0144. Dô\u017cny, ale w gãbie. Dô\u017cny w rozëmie òn nie je. Dô\u017cny mr\u00f3z. Dô\u017cnô zëma. <\/i>
\ndracht<\/b> EG – dwa wãb\u00f3rczi wòdë abò dwa kòsze narôz nios\u0142é na szchaniach, np. trzë drachtë<\/i> (szesc wãb\u00f3rk\u00f3w). Prz\u00f3dë, czej bë\u0142o pranié, trzeba bë\u0142o nanosëc ze stëdni conômni piãc dracht\u00f3w wòdë<\/i> (tj. 10 wãb\u00f3rk\u00f3w), a më swòjëch szchani\u00f3w ni mielë.<\/i>
\ndraga<\/b> – ôrt kòtwë, np. ti drad\u017ci, z t\u0105 drag\u0105, w ti dradze; z tima dragama.<\/i>
\ndrapichr\u00f3st<\/b> (môl.) SY – ôrt ptôcha: jastrzib || jastrz\u0105b. W znacz. pòl. ‘drapichrust’ – kasz.: cëg\u00f3n, kù\u0144da, òchlin, òchlëdëtk, manijôk.
\ndrapie\u017cnosc<\/b> EG – chcëwòta, char\u0142ãznosc, \u0142apcëwòsc, np. Taczi drapie\u017cnoscë jô jesz nie widzô\u0142.<\/i>
\ndrapie\u017cny<\/b> EG, np. drapie\u017cné zwiérzãta \/ ptôchë \/ rëbë.<\/i> – Przër. chcëwi, char\u0142ãzny, \u0142apcëwi
\ndrasn\u0105c<\/b> (pòlasz.) – òb. côrn\u0105c.
\ndraszk<\/b> SY – 1.<\/b> cz\u0142owiek, co rob przë draszowanim. 2.<\/b> (\u017cart.) cz\u0142., co lubi wiele zjesc. Np. tegò draszka.<\/i>
\ndraszowac<\/b> – (rzôd.) m\u0142ocëc (przër.), np. òn draszëje; òni draszëj\u0105.<\/i> Przër. cepòwac, klëcëc.
\ndraszowanié<\/b> – òm\u0142otë SY, np. tegò draszowaniô<\/i> || -niégò, przë draszowanim<\/i> || -niu<\/i>
\ndratew<\/b> || dratwa, np. ti dratwi. Prz\u00f3dë kò\u017cdi b\u00f3t bé\u0142 szëti dratwi\u0105. ‘Szëjã b\u00f3të, szëjã b\u00f3të, bijã pënczi, bijã pënczi, a wëcyg\u00f3m dratew’.<\/i>
\ndrawi<\/b> SY – 1. (przëmiotn.) chùtczi, prãdczi, np. Ten mô drawi ch\u00f3d.<\/i> 2.<\/b> (przës\u0142.) wë\u017cszi st. òd: drawò, np. Òne nëka\u0142ë corôz to drawi’<\/i> [nié: drawiéj]. – Przër. pòdrawnic.
\ndrawò<\/b> [nié: drawie] SY- dosc chùtkò, np. Kònie biega\u0142ë drawò. Biegôj le drawò za tatkã.<\/i>
\ndra\u017cnic<\/b> – gòrzëc, dokùczac kòmù, np. Czemù wa gò dra\u017cnita? Nie dra\u017cnij \/ nie dra\u017cnijta gò. Psa sã nie dra\u017cni, bò mò\u017ce kãsëc.<\/i>
\ndrãgò<\/b> || grãdo – cã\u017ckò, z biéd\u0105, np. Ta ùczba jima jidze dosc drãgò. <\/i>
\ndrãtewnik<\/b> SY – (zool.) ôrt \u017cëj\u0105tka, ò cele pòdobnym do knëpelka, pòl. patyczak, np. tegò drãtewnika.<\/i>

\ndrãtwiec<\/b> SY – mô\u0142kn\u0105c, sztiwniec, cerzpn\u0105c, grablec, np. Mie rãce drãtwiej\u0105.<\/i> – Z\u0142o\u017c. zdrãtwiec (òb.).
\ndrãtwi<\/b> EG – 1.<\/b> zgrabla\u0142i, zesztiwnia\u0142i, zmô\u0142k\u0142i, np. Drãtwé pôlce.<\/i> 2.<\/b> (pòlasz.) dr\u0105twi w znacz. jednosejny, sztiwny, przesadno pòwô\u017cny, np. Drãtwô mòwa. Drãtwi t\u00f3n.<\/i>
\ndrãtwò<\/b>
\ndreszcze<\/b> (pòlasz.) – òb. ògrô\u017cka.
\ndrewkarniô<\/b> SY – szurk, bùda na òpô\u0142, np. ti drewkarni.<\/i>
\ndrewniany<\/b> || drzewiany, np. Drewniané òkna \/ scanë. W drewnianëch kòrkach. Na drewnianym kòle. Drewnianô beczka.<\/i>
\ndrewniôk<\/b> SY – chrãbôcz, chrobôk, krëchùlc, robôk tocz\u0105cy drewno, np. tegò drewniôka; tëch drewniôk\u00f3w, z tima drewniôkama.<\/i>
\ndrewno<\/b> – drewno jakò òpô\u0142 abò materia\u0142 bùdowlany, np. tegò drewna.<\/i>
\ndrewniôl<\/b> (nrd.) SY – 1.<\/b> cz\u0142. tãpi, cwardzélc, mack, p\u00f3\u0142g\u0142upk, np. Nigle ten drewniôl sã czegò naùczi, to rëchli sã psu dupa zagòji, le òna jesz bòl\u0105cô nie je.<\/i> 2.<\/b> cz\u0142. bez temperamentu, bez \u017cëcégò, pòmalëczk, np. Nié, drewniôla nie chca bëm za ch\u0142opa.<\/i>
\ndrewny<\/b> (nrd.) SY – ò lëdzach: tãpi, niepòjãtny, np. Michô\u0142 miô\u0142 bëc ksãdzã, ale sã òkôza\u0142o, \u017ce je za drewny. Ta mô za drewn\u0105 g\u0142owã, \u017cebë co pòj\u0105c.<\/i>

\ndrén<\/b> LA – fimel, dzëwactwò, np. Kò\u017cdi ch\u0142op mô swégò dréna, a jedny maj\u0105 jesz ekstra.<\/i> (niechtërny maj\u0105 jesz jaczés jiné dzëwactwò). EG
\ndrénowac<\/b> EG – ò délu, dr\u0105gù \/ prãce \u017celôznym, blasze itp.: dr\u017cec \/dërgòtac òd ùderzeniô, wpadac w rezonans, np. Jô ti sztãd\u017ci ni mògã ùtrzëmac w rãkach, bò to za baro drénëje<\/i> [akc. -në-]. Czej wòjskò sz\u0142o przez mòst, to le tak drénowa\u0142o.<\/i>
\ndrénowanié<\/b> EG – dërgòtanié, dr\u017cenié, rezonowanié, np. Tegò drénowaniô jô ni mògã wëtrzëmac, czej trzim\u00f3m nen prãt, to ja\u017c rãce bòl\u0105.<\/i>
\ndrészëmel<\/b> [akc dré-] – ricz\u00f3n || rëcz\u00f3n, dzél wòza: pòprzéczny, grëbi dél nad skrãtama, w jaczim òsadzoné s\u0105 k\u0142onicë, np. tegò drészëmla.<\/i>

\ndrëch<\/b> [nié: drëh], zdr. drëszk – przëjacél, k\u00f3mpel, towarzësz, np. temù drëchòwi, z tim drëchã; ti drëszë, tëch drëch\u00f3w, tim drëch\u00f3m, z drëchama. Witôj\u017ce drëchù. Witôjta\u017c drëszë!. Do mòjégò drëcha… Do mòjëch drëch\u00f3w… Z drëchama…<\/i>
\ndrëchna<\/b> || drëszka [nié: drëhna] – przëjac\u00f3\u0142ka, towarzëszka, np. ti drëchnë, z drëchn\u0105, ò drëchnie.<\/i>
\ndrëdzewiec<\/b> – òb. dërdzewiec.
\ndrëdzë<\/b> – jinszi lëdze, pòl. drudzy, np. jedny i drëdzë, drëd\u017cich lëdzy, z drëd\u017cima lëdzama, ò drëd\u017cich lëdzach. Jedny lëdze robi\u0105 tak, a drëdzë prawie òpak \/ wspak.<\/i>
\ndrëd\u017ci<\/b> [nié: drud\u017ci], np. Òn bé\u0142 pierszi, a jô drëd\u017ci. Ten drëd\u017ci k\u00f3\u0144 je mòcniészi. Za drëd\u017cim razã mie sã ùda\u0142o. Jeden robi tak, a drëd\u017ci jinaczi.<\/i> – Przër. drëdzë.
\ndrëft<\/b> SY, EG – droga p\u00f3lnô abò lasowô, np. tegò drëftu, tim drëftã<\/i> || -tem, pò tim drëfce<\/i> [Etimol. niemcz.: droga, jak\u0105 je nëk\u00f3né bëd\u0142o – EG]
\ndrëgi<\/b> – òb. drëd\u017ci.
\ndrëja<\/b> (nrd.) SY – karno, strz\u00f3da, np. ti drëji<\/i> || -jë. Drëja kr\u00f3w, swi\u0144<\/i> || swini, ptôch\u00f3w, kùr.<\/i> [Etimol. òd niem. drei (3)? – przër. kasz. tr\u00f3j – wiele]. – Przër. ùrdëga, r\u00f3ta, strz\u00f3a, gr\u0105do.
\ndrëk<\/b> – 1.<\/b> pòl. druk np. tegò drëkù, z tim drëkã.<\/i> 2.<\/b> (niemcz.) brud, gn\u00f3j, mù\u0142, np. tegò drëkù, z tim drëkã.<\/i> [Co jinégò ‘druk’ – òb.]
\ndrëkarka<\/b> EG – ùrz\u0105dzenié do\u0142\u0105czoné do kompùtra, np. na drëkarce, z drëkarczi; dwie drëkarczi, dwùch drëkark<\/i> || -rk\u00f3w.<\/i>
\ndrëkarniô<\/b> SY, LZ, np. Ks\u0105\u017cczi drëkòw\u00f3né s\u0105 w drëkarni.<\/i>
\ndrëkarsczi<\/b> – z\u0142\u0105czony z drëkòwanim ks\u0105\u017ck, np. farwa drëkarskô, drëkarsczé maszinë, drëkarsczé rzemiãs\u0142o.<\/i>

\ndrëkòwac<\/b>, np. òn drëkùje, òni drëkùj\u0105, òni drëkòwelë<\/i> || -walë.<\/i> – Z\u0142o\u017c. dodrëkòwac, nadrëkòwac, przedrëkòwac, wëdrëkòwac.
\ndrëkòw\u00f3ny<\/b> || (rzôd.) drëczny SY, np. Drëkòw\u00f3né<\/i> || drëczné lëtrë.<\/i>

\ndrëmel<\/b> – ‘lu\u0144t’, sztëk cwardégò g\u00f3wna, glëmka, np. tegò drëmla; te drëmlë, tëch drëml\u00f3w, z tima drëmlama.<\/i>
\ndrëpa<\/b> – òb. drëpë.
\ndrëpë<\/b> (przestarz. niemcz.) – krople, np. \u017cô\u0142\u0105dkòwé drëpë; tëch drëp\u00f3w.<\/i>
\ndrëszë<\/b> – ib. drëch .
\ndrëszëc sã<\/b> – k\u00f3mplowac sã, kamrôcëc sã, przëjaznic sã, przëjacelëc sã, kmòtrowac sã, np. Òni sã tak òd niedôwna drësz\u0105. Naji tatkòwie sã drëszëlë, a më bë mielë bëc sobie cëzy.<\/i> – Z\u0142o\u017c. zdrëszëc sã.
\ndrëszëzna<\/b> – Przër. drëszstwò.
\ndrëszk<\/b> – zdr. òd: drëch np. (pòùfale) S\u0142ëchôj le drëszkù…<\/i>
\ndrëszka<\/b> – drëchna, przëjac\u00f3\u0142ka, np. ti drëszczi, ti drëszce, z t\u0105 drëszk\u0105; z tima drëszkama.<\/i>
\ndrëszny<\/b> (môl.) SY – przëjacelsczi, \u017cëczlëwi.
\ndrëszstwò<\/b> [nié: drësztwò] – drëszëzna, bractwò, karno, k\u00f3mpaniô, np. tegò drëszstwa, w tim drëszstwie, z tim drëszstwã.<\/i>
\nDrëwa<\/b> (nôzwëskò pis\u00f3né: Drywa \/ Drewa), np. tegò Drëwë, z tim Drëw\u0105.<\/i>
\ndrëwòtny<\/b> (neol.) LA – elektriczny – Przër. drawò, drawi.
\ndrë\u017cé\u0144<\/b> – òb. dr\u017cé\u0144.
\ndrgac<\/b> – dërgòtac, dr\u017cec, np. to dr\u017ci<\/i> || dër\u017ci.<\/i> – Òb. dr\u017cec.
\ndrig<\/b> (pòlasz.) EG – szëk, chwat, spòs\u00f3b na zrobienié czegòs, talent do cze, np. Òn mô taczi drig do zbiéraniô jagòd\u00f3w, \u017ce nicht ni mò\u017ce zebrac tëli, co òn. Òna mô drig do graniô na gitarze.<\/i>
\ndrist<\/b> – 1.<\/b> (przëmiotn.) smia\u0142i, òdwô\u017cny. 2.<\/b> (przës\u0142.) smia\u0142o òdwô\u017cno.
\ndristniészi<\/b> EG – smielszi, òdwô\u017cniészi, np. To dzéwczã je dristniészé òd swòjégò brata.<\/i>
\ndrobiôzg<\/b> SY – 1. drobné rëbë, rak, 2. drobné dzecë. 3. ptôchë domòwé, drobòcëzna (òb.).
\ndrobnostka<\/b> [akc. -nost-] (pòlasz.) EG – rzecz drobnô, ma\u0142o wô\u017cnô, np. ti drobnostczi, t\u0105 drobnostk\u0105.<\/i>
\ndrobnota<\/b> – òb. pòdrobnota.
\ndrobòcëzna<\/b> [akc. -bò-] LA – dr\u00f3b, ptôchë domòwé: kùrë, kaczczi, gãsë, gù\u0142ë itp., np. ti drobòcëznë.<\/i> – Przër. kwëk, gadzélstwò, gadzëna.
\ndrod\u017ci<\/b> (wë\u017cszi st.: drogszi), np. To je drod\u017cé, a to jesz drogszé. Ti méstrowie s\u0105 drod\u017ci,<\/i> [nié: drodzy], òni chc\u0105 miec wiele zap\u0142aconé za robòtã.<\/i>
\ndroga<\/b> [nié: drouga], zdr. dr\u00f3\u017cka, zgr. drozëskò || dro\u017cëszcze, || (stkasz.) darga, np. z ti drod\u017ci, na ti drodze, t\u0105 drog\u0105, tëch dr\u00f3g, tima drogama. Pòlnô \/ lasowô<\/i> || lasnô droga, jinaczi: drëft<\/i> (przër.). – Przër. drogòwi, autostrada, sztrasa, ùjezdnica, ùlica, szaséj, trakt, jezdniô, òkrã\u017cnica.
\ndrogò<\/b> (wë\u017cszi st.: dro\u017ci), np. W tim kr\u00f3mie to kòsztowa\u0142o drogò, ale w jinszich bë\u0142o jesz dro\u017ci.<\/i> – Przër. dro\u017cëzna.
\ndrogòwi<\/b> – doticz\u0105cy drod\u017ci, np. Drogòwé znaczi. Nawierzchniô drogòwô. Ruch drogòwi.<\/i>
\ndrogszi<\/b> [nié: dro\u017cszi], np. Òd witra benzyna mô bëc drogszô. Ti méstrowie terô s\u0105 drogszi jak prz\u00f3dë, a nie robi\u0105 nic lepi.<\/i> – Przër. drod\u017ci, dro\u017cëzna.
\ndro\u017cd\u017ce<\/b> SY, LZ – m\u0142odze, np. z dro\u017cd\u017cama, bez dro\u017cd\u017ci, kùch \/ chléb na dro\u017cd\u017cach. Pôrã deko dro\u017cd\u017ci.<\/i>

\ndro\u017cd\u017cowi<\/b> – m\u0142odzowi, np. Kùch dro\u017cd\u017cowi, to je to samò co m\u0142odzowi. Jô do kawë nômili jém dro\u017cd\u017cowégò kùcha.<\/i>
\ndro\u017cd\u017c\u00f3wka<\/b> (pòlasz.) EG – kùszk m\u0142odzowi, sznëka, np. Kùp nama dwie dro\u017cd\u017c\u00f3wczi.<\/i>
\ndro\u017cëzna<\/b> [akc. dro-] – rzeczë drod\u017cé, wësoczé cenë towôr\u00f3w, np. Ju dôwno taczi dro\u017cëznë nie bë\u0142o.<\/i>

\ndr\u00f3b<\/b> (pòlasz.) EG – kwëk, drobòcëzna (neol.) LA, gadzëna (przër.) gadzélstwò (przër.), ptôchë przëdomòwé, np. tegò drobiu.<\/i>
\ndr\u00f3cany<\/b> [nié: -ani] – zrobiony z dr\u00f3tu, np. dr\u00f3cany p\u0142ot, dr\u00f3canô szczotka, dr\u00f3cané rzeszoto.<\/i>
\ndr\u00f3t<\/b> [nié: drut, drôt] \/ zdr. dr\u00f3tk, dr\u00f3cëk, np. tegò dr\u00f3tu \/ -tkù, dr\u00f3cëka, w tim dr\u00f3ce \/ dr\u00f3cëkù, z tim dr\u00f3tã \/ dr\u00f3cëkã || -kem; pò dr\u00f3tach, za dr\u00f3tama.<\/i>
\ndr\u00f3townik<\/b> (zab.) SY – (zab.) òbszczelnik SY, dôwny ‘rzemiãsnik’, co naprôwiô\u0142 pãk\u0142é garnczi, np. Dr\u00f3townik wz\u0105\u0142 dr\u00f3t i òpi\u0105\u0142 nim st\u0142ëk\u0142i garnk.<\/i> SY
\ndr\u00f3zd<\/b> SY – ôrt ptôcha, pstrokatka (òb.), np. tegò drozda.<\/i>
\ndr\u00f3\u017cnic<\/b> SY – znieprawiac, b\u0142aznowac kògò, g\u0142ëpic, sprowadzac na lëch\u0105 drogã, wp\u0142ëwac lëchò na kògòs, np. òn jã dr\u00f3\u017cni, òni jã \/ jegò dr\u00f3\u017cni\u0105; òni jich dr\u00f3\u017cnilë.<\/i> – Z\u0142o\u017c. pòdr\u00f3\u017cnic (zepsëc, zgòrszëc). – Przër. gòrszëc.
\ndrôbka<\/b>, zdr. drôbùszka, zgr. drôb [nié: drôpka, drôpùszka], np. ti drôbczi, na drôbce, na dwùch drôbkach, z drôbk\u0105, z drôbkama.<\/i>

\ndrôt<\/b> – òb. dr\u00f3t.
\ndrôw<\/b> \/ zdr. drôwk SY – drobny ale chùtczi ch\u00f3d kònia, pòl. k\u0142us, np. tegò drawù \/ drôwkù. Jachac drawã<\/i> || -wem \/ drôwkã<\/i> || -kem. Nasz k\u00f3\u0144 nie je na stãpié\u0144<\/i> (ts., co: stãpni\u0105 || stãpi\u0105) bò mô za kr\u00f3tczé nod\u017ci, ale na drôw ni ma lepszégò kònia.<\/i> Zwrot: Dostac zgni\u0142égò na drôw<\/i> (zmùszëc zgni\u0142égò cz\u0142owieka, \u017cebë sã spieszi\u0142). – Przër. drawi, drawò, drawòwac.
\ndrud\u017ci<\/b> – òb. drëd\u017ci.
\ndruh<\/b> – òb. drëch.
\ndruk<\/b> (niemcz.) EG – cesniô (òb.), ‘klamka’ (òb.), biéda, cësk, strach, k\u0142opòt, skweres, zagrô\u017cba, np. To sã wëda\u0142o i terô òni s\u0105 w drukù<\/i> (w cesni \/ w klamce). – Przër. drëk.
\ndrut<\/b> – òb. dr\u00f3t.
\ndru\u017cina<\/b> (pòlasz.) EG, np. W wòjskù nasza k\u00f3mpaniô bë\u0142a pòdzelonô na szesc dru\u017cin\u00f3w. Harcerze sã pòdzelony na dru\u017cinë. W tim meczu nasza dru\u017cina mia\u0142a letk\u0105 przewôgã. W naszi dru\u017cinie wszëtcë s\u0105 wnet w tim samim wiekù.<\/i>
\ndru\u017cinowi<\/b> (pòlasz.) EG – prowadnik dru\u017cinë, np. tegò dru\u017cinowégò.<\/i>
\ndrwal<\/b> (pòlasz.) – òb. r\u0105bca, klaftôrz.
\ndrwic<\/b> EG [przër. SY: wëdrwiéla || wëdrwisz] – pòdsmiewac sã, np. òn drwi. Nie drwij!<\/i> – Przër. wëkrëkòwac.
\ndrzemac<\/b>, np. jô drzémiã, òn drzémie; më drzémiemë, wa drzémieta. Tej drzémta so dali, a jô pùdã do robòtë.<\/i> – Z\u0142o\u017c. pòdrzemac so, przedrzemac. – Przër. zdrzémn\u0105c sã.
\ndrzeniec<\/b> || dozdrzeniac || dodrzeniwac – dozdrzelewac, np. Jabka s\u0105 ju dodrzenia\u0142é<\/i> || ùdrzenia\u0142é<\/i> || ùzdrzenia\u0142é<\/i> || dozdrzela\u0142é. \u017bëto ju drzenieje<\/i> (dozdrzeléwô). – Przër. zdrzelec.
\ndrzewiany<\/b> [nié: drzewianny] – drewniany, zrobiony z drzewa, np. drzewiané dwiérze, drzewianô pòd\u0142oga.<\/i>
\ndrzewny<\/b> – zrobiony z drzewa, pòchòdz\u0105cy òd drzewa, drewna, np. drzewnô k\u00f3ra, drzewnô we\u0142na, drzewny szprit, drzewnô \u017cëwica.<\/i>

\ndrzewò<\/b> \/ zdr. drzéwiã \/ drzéwkò (colema\u0142o: drzéwkò brzadowé<\/i>), np. tegò drzewa \/ drzéwiëca<\/i> || -wiãca \/ drzéwka<\/i>. S\u0142owò ‘drzewò’ znaczi té\u017c czãsto ts., co: drewno, np. Biéj, halôj drzewa do piécka.<\/i> – Przër. drewno.
\ndrzewòst\u00f3n<\/b> (pòlasz.) JA – lëczba i st\u00f3n (kondicjô, zdrowié) drzéw w lese, np. tegò drzewòstanu, przë tim drzewòstanie.<\/i>
\ndrzéc<\/b> (sã<\/b>) – 1.<\/b> rozdzera (sã). 2.<\/b> wrzeszczëc. Np. jô (sã) drzã<\/i> [nié: drã], të (sã) drzesz, òni (sã) drz\u0105<\/i> [nié: drã, dr\u0105]; òn (sã) dzar\u0142, òni (sã) dzerlë<\/i> [nié: dar\u0142, darlë]. Bùksë sã drz\u0105 na kòlanach. Nie drzë sã! Nie drzëta sã!<\/i> 3.<\/b> (\u017cart.) ò òtmikanim gãbë przë zéwanim, np. Co mie sã ten pësk tak drze?<\/i> (co mie sã tak chce zewac?). Pësk sã ju drze, a na nowi ni ma<\/i> (bierze mie na zéwanié). EG. 4.<\/b> spiewac g\u0142osno (przër. kòzlëc sã, bleczëc).
\ndrzémka<\/b> – p\u00f3\u0142spik, np. Pò ti drzémce mie je terô lepi.<\/i> – Przër. drzemac, zacmienié w 2 znacz.
\ndrzé\u0144<\/b> – òb. dr\u017cé\u0144.
\ndrzéwiã<\/b> – zdr. òd: drzewò, np. tegò drzéwiëca<\/i> || -wiãca, za tim drzéwiëcã<\/i> || -wiãcem; te drzéwiãta, tëch drzéwiãt<\/i> || -t\u00f3w, za tima drzéwiãtama.<\/i> – Przër. drzéwkò.
\ndrzéwkò<\/b> – 1.<\/b> zdr. òd: drzewò. 2.<\/b> brzadowé drzéwiã, np. tegò drzéwka, pòd tim drzéwkã<\/i> || -kem; te drzéwka, tëch drzéwk<\/i> || -k\u00f3w, pòd drzéwkama.<\/i>
\ndrzë\u017cd\u017cëc sã<\/b> || drzi\u017cdzëc sã JA – switac, rozwidniwac sã, przejasniwac sã pòrenë abò pò deszczu, np. To sã ju drzë\u017cd\u017ci. Prawie sã ju drzë\u017cd\u017cë\u0142o<\/i> || drzi\u017cd\u017cë\u0142o, czej zabawa sã skù\u0144czë\u0142a i zmãczony gòsce zaczãlë sã rozchadac dod\u00f3m.<\/i>
\ndrzist\u00f3wka<\/b> – chilawica (przër.), np. ti drzist\u00f3wczi, z t\u0105 drzist\u00f3wk\u0105, pò ti drzist\u00f3wce.<\/i>
\ndrzi\u017cd\u017cëc sã<\/b> – òb. drzë\u017cd\u017cëc sã.
\ndrz\u00f3n<\/b> – òb. dr\u017c\u00f3n.
\ndrz\u00f3nowiskò<\/b> || -iszcze – òb. dr\u017c\u00f3nowiskò.
\ndrzôzga<\/b> \/ drzôzd\u017ci<\/b> EG – wi\u00f3r \/ wiorë, szczeplëna \/ szczeplënë, pòcãté na drobné drewno \/ drewka. – Przër. \u0142ëczewò.
\ndr\u017cec<\/b> || dër\u017cec || drë\u017cec – dërgòtac, np. to dr\u017ci<\/i> || dër\u017ci, òn dr\u017ci, òn dr\u017cô\u0142<\/i> || dër\u017cô\u0142, òna dr\u017ca(-\u0142a); wa jesta dr\u017ca(-\u0142a), òni dr\u017celë. Cë\u017c të tak dr\u017cisz<\/i> || dër\u017cisz? Terô nie dr\u017cë ze strachù, le biéj, przeprosë jich.<\/i>
\ndr\u017céniasti<\/b> || dr\u017cénisti SY – taczi co mô wiôld\u017ci dr\u017cé\u0144, bògati w dr\u017cé\u0144, np. Dr\u017céniastô ch\u00f3jka. Dr\u017cénisté drzewò.<\/i>
\ndr\u017cé\u0144<\/b> [nié: drë\u017cé\u0144, der\u017cé\u0144 drzé\u0144] SY – pòl. rdze\u0144, np. tegò dr\u017cénia.<\/i>
\ndr\u017c\u00f3n<\/b> || drz\u00f3n – ôrt roscënë (czerz, drzéwiã): cérzniô, np. tegò dr\u017c\u00f3na, na tim dr\u017c\u00f3nie.<\/i>
\ndr\u017c\u00f3nowi<\/b> – pòchòdz\u0105cy òd dr\u017c\u00f3na abò zrobiony z dr\u017c\u00f3na, np. dr\u017c\u00f3nowé kòlce. Panu Jezësowi nasadzëlë dr\u017c\u00f3now\u0105 kòrona.<\/i>
\ndr\u017c\u00f3nowiskò<\/b> || dr\u017c\u00f3nowiszcze, np. tegò dr\u017c\u00f3nowiska<\/i> || -iszcza.<\/i>
\ndr\u017c\u00f3nowisti<\/b> LZ – pòdobny do dr\u017c\u00f3nu, kòlcati, cérzniowi – òb.
\nduch<\/b> – òb. dëch .
\nduchòwie\u0144stwò<\/b> – òb. dëchòwie\u0144stwò.
\nduchòwi<\/b> – òb. dëchòwi.
\ndudnic<\/b> – trzôskòwac, np. Òd\u017cin sã pôli, ja\u017c w piéckù dudni. Kònie przebieg\u0142ë przez mòst, to le tak dudni\u0142o.<\/i> EG – Przër. tãtnic.
\ndufac<\/b> (archaj.) MM, SF – ùfac – òb.

\nduga<\/b> || duka – 1.<\/b> trica, dr\u0105\u017ck drewniany abò prãt \u017celôzny, s\u0142u\u017c\u0105cy do dwiganiégò cã\u017cczich rzeczi, pòl. \u0142om, np. pòmagac so dug\u0105, brac przez dugã.<\/i> 2.<\/b> (neol.) TR w znacz. cësnid\u0142o SY, rãczka || r\u0105czka, dwigniô EG, np. Szoféra w autobùsu mô dosc d\u0142ug\u0105 dugã do zmianë bieg\u00f3w.<\/i> EG
\ndugòwac<\/b> || dukòwac – trekac, tricowac dwigac z pòmòc\u0105 dud\u017ci || duczi, np. òn dugùje, òni dugùj\u0105.<\/i>
\ndukac<\/b> – stãkac przë czëtanim, szlabizowac.
\ndukòwac<\/b> – òb. dugòwac.
\ndulczëc<\/b> – pilowac na kògò, pòl. dyba\u0107, czyha\u0107, np. jô dulczã, të dulczisz, òn dulczi; òni dulcz\u0105. Òni na nich dulczëlë ca\u0142\u0105 noc.<\/i>
\ndulka<\/b> (pòlasz.) – kasz.: knaga – òb.
\nduma, dumny<\/b> (pòlasz.) – òb. bùcha, bùszny.
\nduna<\/b> || dëna RA (niemcz.) – wëdma, ùkùrza\u0144c z piôskù, np. te dunë, na dunach.<\/i>
\ndu\u0144c<\/b> [nié: do\u0144c, di\u0144c, du\u0144sc] – pòl. doj\u015b\u0107, np. jô du\u0144dã, të nie du\u0144dzesz, wa du\u0144dzeta; òni du\u0144d\u0105; ale: doszed\u0142, dochòdzy itp. Du\u0144dzë(-ta) do mie, tu!<\/i> – òb. doprzi\u0144c, òbé\u0144c (sã), òdé\u0144c, pòdé\u0144c, prze\u0144c, przi\u0144c, ù\u0144c, wi\u0144c, za\u0144c.
\ndupa<\/b> \/ zdr. dupka – w pòdobnëch znacz. jak: rzëc (òb.), np. ti dupë, w dupie; te dupë, tëch dup\u00f3w<\/i> || dup.<\/i>
\ndupk<\/b> || dëpk – 1.<\/b> czapa, ùlapapa, pòmalëczk. 2.<\/b> smôrkòla, niedolatk, m\u0142odélc, niedozdrzela\u0144c. 3.<\/b> ‘knôp’ w kartach, np. tegò dupka, temù dupkòwi, z tim dupkã<\/i> || -kem.<\/i>

\nduplikat<\/b> (pòlasz.) EG – wt\u00f3rnik, drëd\u017ci egzemplér, òdbitka, kòpia, np. tegò duplikatu, na duplikace, z duplikatã<\/i> || -tem.<\/i>
\ndupòwati<\/b> EG – niezaradny, mackòwati.
\ndups<\/b> EG – w gôdce ùczni\u00f3w: niezdara, niedo\u0142ga, np. Czipka<\/i> (przezwëskò) pòdôj! Pòdôj do mie<\/i> (balã). Ech! Të dupsu.<\/i>
\ndura<\/b> – òb. dzura.
\ndurch<\/b> – òb. dërch.
\ndurszfal<\/b> (niemcz.) – òb. chilawica, drzist\u00f3wka, biegùnka.
\ndusëc<\/b> – òb. dëszëc.
\ndut<\/b> – warkòcz zwiniãti w kr\u0105g z të\u0142u g\u0142owë, np. tegò duta, z tim dutã<\/i> || -tem.<\/i> – Przër. czucz.
\ndutka<\/b> (pòlasz.) – kasz.: pi\u00f3rnik.
\nduwa<\/b> (niemcz. przestarz.) – 1.<\/b> gò\u0142\u0105bk. 2.<\/b> ôrt czepca bia\u0142g\u0142owsczégò (pòdobnégò do gò\u0142\u0105bka). Np. ti duwë, z t\u0105 duw\u0105; te duwë.<\/i>
\nduz<\/b> – as w kartach, np. tegò duza, tim duzã<\/i> || -zem.<\/i>
\ndu\u017ci<\/b> (rzôd. pòlasz. p\u0142nw.), np. tegò du\u017cégò, z tim du\u017cim; te du\u017cé. Pani szambelanowô z Du\u017cich Che\u0142m\u00f3w.<\/i> JA
\ndwa<\/b>, np. tëch dwùch, z tima dwùma. Dwa pôlce. Dwa dzéwczãta. Dwie rãce. Dwùch knôp\u00f3w. Dwùma pôlcama. Dwùma<\/i> || dwiema rãkama.<\/i> – Przër. dwaji, dwòje.
\ndwadzesca<\/b> – òb. dwadzesce.
\ndwadzesce<\/b> [nié: -scë, -sca] – lëczba 20.
\ndwadzesti<\/b>, np. tegò dwadzestégò, za dwadzestim razã.<\/i>
\ndwadzestka<\/b> – lëczba 20, np. ti dwadzestczi.<\/i>
\ndwaji<\/b> || dwaj, np. Na drodze stoj\u0105 dwaji ch\u0142opi \/ stoji dwùch ch\u0142op\u00f3w. Z dwùma ch\u0142opama gôdaj\u0105 dwaji knôpi \/ gôdô dwùch knôp\u00f3w.<\/i>
\ndwakrotny<\/b> – òb. dwùkrotny.
\ndwalatny<\/b> || dwùlatny – pòl. dwuletni, np. Òni maj\u0105 dwalatnégò knôpa \/ dwalatn\u0105 c\u00f3rkã.<\/i>
\ndwanôsce<\/b> – lëczba 12.
\ndwanôstka<\/b> – lëczba 12, np. ti dwanôstczi, w ti dwanôstce.<\/i>
\ndwanôsti<\/b>, np. dwanôsti dzé\u0144, dwanôstô gòdzëna. Òna bë\u0142a dwanôstim dzeckã w jich familii.<\/i>
\ndwaôrtowi<\/b> – 1.<\/b> dwùrodzajowy, np. S\u0105 rzeczowniczi dwaôrtowé, taczé jak: kaléka, plesta i wiele jinëch.<\/i> 2.<\/b> pòl. dwup\u0142ciowy. – Przër. pò\u0142owiczny.
\ndwasta<\/b> – lëczba 200.
\ndwastalecé<\/b> – dwasta lat, dwasetnô roczëzna, np. tegò dwastalecô<\/i> || -cégò.<\/i>
\ndwaôrtowi<\/b> – òb. dwùôrtowi.
\ndwasetny<\/b> – òb. dwùsetny.
\ndwaznaczny<\/b> – òb. dwùznaczny.
\ndwérze<\/b> [tak nié] – òb. dwiérze.
\ndwie<\/b>, np. dwie rãce \/ bia\u0142czi, dwùch rãk \/ bia\u0142k; z dwùma \/ dwiema rãkama \/ bia\u0142kama, na dwùch rãkach. ‘dwie setczi’<\/i> (2 razë pò sto). Dwie setné<\/i> (setné czãsce) milimétra \/ sekundë \/ grama \/ ampera \/ volta.<\/i>
\ndwiesce<\/b> [tak nié] (pòlasz.) – òb. dwasta.
\ndwiérze<\/b> \/ zdr. dwiérczi || (rzôd.) dwiérka \/ zgr. dwiérzëska, np. tëch dwiérzi \/ dwiérk \/ dwiérzësk, za tima dwiérzama \/ dwiérkama \/ dwiérzëskama.<\/i>
\ndwiérczi<\/b> – òb. dwiérze.
\ndwiérznik<\/b> RA, SY – pòl. od\u017awierny, wo\u017any, portier, np. Nasz tatk je za dwiérznika w s\u0105dze.<\/i>
\ndwiérzniô<\/b> RA – br\u00f3ma, p\u00f3rta, dwiérze, np. ti dwiérzni.<\/i>
\ndwiérzowi<\/b> RA || dwiérzny (teor.) EG, np. Dwiérzowé z\u00f3mczi \/ zôwiasë.<\/i>
\ndwig<\/b> – pòl. d\u017awig, ‘kran’, ‘\u017curaw’, maszina do dwiganiô cã\u017côr\u00f3w, np. tegò dwigù, pòd dwigã<\/i> || -gem.<\/i>
\ndwigac<\/b> [nié: dzwigac, dwiëgac; akc dwi-] – pòdnaszac abò nosëc, trekac cã\u017côrë, np. jô dwig\u00f3m, òn dwigô; më dwig\u00f3më, wa dwigôta. Dwigôj! Nie dwigôjta!<\/i> [akc. dwi-].
\ndwiganié<\/b> (sã<\/b>), np. tegò dwiganiô<\/i> || -niégò, przë tim dwiganim<\/i> || -niu.<\/i>
\ndwign\u0105c<\/b> (sã<\/b>) [nié: dz-; akc. dwi-], np. jô (sã) dwignã, të (sã) dwigniesz; wa (sã) dwignieta; òni (sã) dwign\u0105; òn (sã) dwign\u0105\u0142, òna (sã) dwignã\u0142a<\/i> || dwignã. Dwignij \u017ce (sã)! Dwignijta (sã)!<\/i>
\ndwigniô<\/b> (pòlasz.) [nié: dzwi-] EG – cësnid\u0142o przë maszinie, duga, wajcha, rãczka || r\u0105czka – przër. Np. ti dwigni, t\u0105 dwigni\u0105, za tã dwigniã.<\/i>
\ndwòje<\/b>, np. Òni maj\u0105 dwòje dzecy: knôpa i dzéwczã.<\/i> – Przër. dwòjga.
\ndwòjga<\/b>, np. Bia\u0142ka z dwòjgã<\/i> || -gem dzecy. Z dwòjga z\u0142égò… Dlô nich dwòjga<\/i> (dlô te ch\u0142opa i bia\u0142czi) to mô\u0142é mieszkanié sprawi.<\/i>
\ndwòj\u00f3n<\/b> TR – cwiter (niemcz.), òbòjnôk (pòlasz.) EG, np. tegò dwòj\u00f3na.<\/i>
\ndwòjôczi<\/b> [akc. dwò-] – 1.<\/b> cha\u0142ëpa z dwùma mieszkaniama. 2.<\/b> dwa garnczi z\u0142\u0105czoné razã, np. tëch dwòjôk\u00f3w, w dwòjôkach, z dwòjôkama.<\/i>
\ndwòrczôk<\/b> [akc. dwò-] – w\u0142ôscëcél mniészégò maj\u0105tkù zemsczégò, np. tegò dwòrczôka, temù dwòrczôkòwi, z tim dwòrczôkã<\/i> || -kem.<\/i>
\ndwòrôk<\/b> || dwòrzôk [akc. dwò-] – p\u00f3n na maj\u0105tkù zemsczim, dzedzëc, w\u0142ôscëcél, np. tegò dwòrôka, z tim dwòrôkã<\/i> || -kem, ò tim dwòrôkù; z tima dwòrôkama.<\/i>
\ndw\u00f3jka<\/b> – 1.<\/b> dwòje, dwie òsobë, np. Òni maj\u0105 dw\u00f3jkã dzecy.<\/i> 2.<\/b> lëczba dwa, numer drëd\u017ci.
\ndw\u00f3r<\/b> \/ zdr. dw\u00f3rk, dw\u00f3rczëk [akc. –czëk] – bùdink, w jaczim mieszkô\u0142 prz\u00f3dë w\u0142ôscëcél maj\u0105tkù \/ wsë itp., np. w dwòrze \/ dw\u00f3rkù, dw\u00f3rczëkù.<\/i>
\ndw\u00f3rczëk<\/b> RA – dw\u00f3rk, mô\u0142i dw\u00f3r (òb.).
\ndw\u00f3rnica<\/b> [akc. dw\u00f3r] RA – nôwikszô \/ nôlepszô jizba, pa\u0144skô jizba, paradnica, np. do ti dw\u00f3rnicë, w ti dw\u00f3rnicy, w tã dw\u00f3rnicã.<\/i>
\ndw\u00f3rnik<\/b> || dw\u00f3rznik SY, EG [akc. dw\u00f3-] – dôwniészi rz\u0105dca, brygadzysta na maj\u0105tkù, szpekt\u00f3r, karbòwi, np. tegò dw\u00f3rnika, z tim dw\u00f3rnikã<\/i> || -kem, ò tim dw\u00f3rnikù; z tima dw\u00f3rnikama.<\/i>
\ndwùch<\/b> [nié: dw\u00f3ch], np. Òna bë\u0142a tam z dwùma<\/i> [nié: dwoma] ch\u0142opama.<\/i> – òb. dwiema.
\ndwùdzesti<\/b> [tak nié] – òb. dwadzesti.
\ndwùkropk<\/b> – znak graficzny : (w matematice znak dzeleniô), np. tegò dwùkropka.<\/i>
\ndwùkrotno<\/b> (teor.) EG – dwa razë.
\ndwùkrotny<\/b> (rzôd.) EG – taczi, co sã pòwtôrzô \/ co sã zdôrzô \/ zdarzi\u0142 dwa razë, np. Òn bé\u0142 dwùkrotnym méstrã swiata w biegach.<\/i>

\ndwùlicowi<\/b> (pòlasz.) EG – òb\u0142udny, falszëwi, np. tegò dwùlicowégò.<\/i>
\ndwùôrtowi<\/b> || dwaôrtowi – dwùrodzajowy, np. Niejedne òkreslenia lëdzy trãpta s\u0105 dwùôrtowé, wezmë s\u0142owa taczé jak: kaléka, rozgriwca, wanka.<\/i> – Przër. pò\u0142owiczny.
\ndwùrodzajowi<\/b> EG – ts. co dwùôrtowi.
\ndwùsetny<\/b>, np. dwùsetnô roczëzna<\/i>
\ndwùskrzid\u0142owi<\/b> || dwaskrzid\u0142owi, np. dwùskrzid\u0142owé dwiérze<\/i>
\ndwùspadowi<\/b> EG – ò dakù: ze spadã na dwie stronë.
\ndwùstopniowi<\/b>, np. dwùstopniowi mr\u00f3z, dwùstopniowé trapë (trapë le z dwùma stopniama).<\/i>
\ndwùstronny<\/b> || dwùstronowi, np. dwùstronny s\u0142owôrz, ùmòwa dwùstronnô.<\/i>
\ndwùtlenk wãgla<\/b> (chem.) EG – sk\u0142adnik pòwietrzégò, np. tegò dwùtlenkù<\/i>
\ndwùznaczno<\/b> || -nie, dwùznacznosc, dwùznaczny<\/b> – ts. znacz., co pòl.
\ndypk<\/b> – òb. dupk.
\ndzac sã<\/b> – òb. dzôc sã.
\ndza\u0142ac, dza\u0142anié<\/b> – òb. dzejac, dzejanié.
\ndza\u0142o<\/b> – len przëgòtow\u00f3ny (przërz\u0105dzony) do przãdzeniô, np. tegò dza\u0142a, tim dza\u0142ã<\/i> || -\u0142em. Nawinã\u0142a të ju to dza\u0142o na przãslëcã?<\/i> W znacz.pòl. ‘dzia\u0142o’ – òb. kan\u00f3na. – Przër. przëdzëna, nitka.
\ndzarna<\/b> [nié: dar\u0144, darna] – mùrawa, np. ti dzarnë, t\u0105 dzarn\u0105, ò ti dzarnie.<\/i>
\ndzarnowi, dzarnisti<\/b> LZ – doticz\u0105cy dzarnë, np. Ruda dzarnowô, tj. \u017celezëna.<\/i>
\ndzar\u0142<\/b> – òb. drzéc.<\/i>
\ndz\u0105s\u0142o<\/b> [tak nié] – òb. d\u0105s\u0142o.
\ndzãczi<\/b> – òb. dzãka.
\ndzãdze\u0142<\/b> || dzãdz\u00f3\u0142 || -dzô\u0142 [akc. dzã-] SY – ôrt ptôcha: dzëdz\u00f3\u0142, dzëdz\u00f3n, kùj\u00f3n, dzëbk, np. tegò dzãdze\u0142a<\/i> || -dzo\u0142a; te dzãdze\u0142ë<\/i> || -dzo\u0142ë, tëch dzãdze\u0142\u00f3w<\/i> || -dzo\u0142\u00f3w.<\/i>
\ndzãd\u017cel<\/b> RA – ôrt roscënë, zelégò, pòl. dzi\u0119giel, np. tegò dzãgla.<\/i> – Przër. dzãglowi.
\ndzãglowi<\/b> RA – doticz\u0105cy dzãgla, np. dzãglowé lëstë.<\/i>
\ndzãka<\/b> || (môl.) dzëka – pòdzãka, pòdzãkòwanié, np. Bògù dzãka<\/i> [nié: Bògù dzãczi]. Sk\u0142ôd\u00f3më Panu dzãkã za… Dzãka temù<\/i> [nié dzãczi], \u017ce më mòglë sã pò niemieckù dogadac, më tej prze\u017cëlë.<\/i>

\ndzãkòwac<\/b> || (môl.) dzëkòwac, np. jô dzãkùjã. Òn mie tak serdeczno dzãkòwô\u0142..<\/i>. – Z\u0142o\u017c. òddzãkòwac sã (pò\u017cegnac sã), pòdzãkòwac.
\ndzb\u00f3n<\/b> [tak nié] – òb. zb\u00f3n.
\ndze<\/b> – òb. gdze.
\ndzecë<\/b>, np. dwòje dzecy<\/i>. – Przër. dzecëska, dzôtczi
\ndzecã<\/b> (rzôd.) \/ zdr. dzec\u0105tkò – dzeckò (przër.), np. tegò dzecãca \/ -c\u0105tka; tëch dzecãt \/ -c\u0105tk\u00f3w, z tima dzecãtama \/ dzec\u0105tkama.<\/i>

\ndzecëska<\/b> || -szcza [akc. -cës-] – dzecë z pòlëtowanim, np. \u017be òni ni mòg\u0105 nëch dzecësk përznã cepli òbléc.<\/i>

\ndzeckò<\/b> \/ zdr. dzecuszkò – pòl. niemowl\u0119, np. tegò dzecka \/ dzecuszka, tëch dzecy<\/i> [nié: dzécy, dzec\u00f3w], z dzecama<\/i> [ nié: dzecoma].
\ndzeckòwac sã<\/b> SY – peckac sã, przecëwiac sã, dawac sã prosëc i ùdawac \u017ce sã nie chce jesc, pòl. droczy\u0107 si\u0119, np. Dzeckùje sã i daje sã prosëc jak panna. Chto bë sã tak wiedno dzeckòwô\u0142 jak të.<\/i>
\ndzecny<\/b> – dzecynny, np. Òn jesz je \/ òni s\u0105 jesz taczi dzecny.<\/i>
\ndzectwò<\/b> SY – òb. dzecy\u0144stwò.
\ndzecynny<\/b> – dzecny, np. Òni maj\u0105 jesz taczé dzecynné mëslë. Taczich dzecynnëch nëk\u00f3w jô nie lëd\u00f3m.<\/i>
\ndzecy\u0144stwò<\/b> LZ || dzectwò SY – dzecné lata, np. tegò dzecy\u0144stwa || dzectwa<\/i>
\ndzedzëc<\/b> (rzôd.) [akc. dze-] RA – 1.<\/b> p\u00f3n, w\u0142ôscëcél maj\u0105tkù zemsczégò, np. tegò dzedzëca.<\/i> – Przër. dwòrczôk, spôdkòbiérca, erba. 2.<\/b> syn, erba, spôdkòbiérca, np. ‘Jaczi rodzëc, taczi dzedzëc’<\/i>. RA
\ndzedzyczëc<\/b> (pòlasz.) – erbòwac, dostawac \/ òbjimac w spôdkòwiznie.
\ndzedzyniec<\/b> (pòlasz.) [tak nié] – kasz.: pòdwòrzé. Np. Na z\u00f3mkòwé pòdwòrzé zajacha\u0142a karéta.<\/i>
\ndzegc<\/b> SY, CE – ôrt smò\u0142ë, np. tegò dzegcu.<\/i>
\ndzegwic<\/b> – ò bidlãtach: \u017cwac, rozgrëzac, np. Krowa dzegwi. Òne dzegwi\u0105; òna dzegwi\u0142a, òne dzegwi\u0142ë.<\/i> Ò lëdzach: òb. trawic, strawic. – Z\u0142o\u017c. przedzegwic (\u017cart. té\u017c: przemëslëc, np. Jô to przedzegwiã, a tej ce òdpòwiém.<\/i> – EG)
\ndzejac<\/b> (neol.?) – 1.<\/b> pòl. dzia\u0142a\u0107, prowadzi\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107, np. Òna \/ òn dzejô \/ dzeja\u0142a \/ òni dzejaj\u0105 \/ dzejelë na niwie \/ pòlu \/ zôg\u00f3nie \/ kùlturë.<\/i> – Przër. z\u0142o\u017c. zdzejac, pòdzej\u00f3ny, dze\u0142o. 2.<\/b> w znacz. pòl. funkcjonowa\u0107 – òb. f\u0105ksnérowac (z\u0142o\u017c. zaf\u0105ksnérowac), ‘grac’ (z\u0142o\u017c. ‘zagrac’),
\ndzejac sã<\/b>, np. Co to sã tu b\u0105dze dzeja\u0142o? Co tam sã dzeja\u0142o… Tu sã dzeja\u0142ë cëda.<\/i> – Przër. dzôc sã.
\ndzejanié<\/b> (neol.?) – robòta, prôcô, pòl. dzia\u0142anie, dzia\u0142alno\u015b\u0107, np. tegò dzejaniô<\/i> || -niégò, przë tim dzejanim.<\/i> – Przër. dze\u0142o.
\ndzejindze<\/b> – òb. gdzejindze.
\ndzejôrz, dzejôrka<\/b> (neol.?) – pòl. dzia\u0142acz, dzia\u0142aczka, np. Naszi dzejarze<\/i> || jôrze sprawilë \u017ce kaszëbizna terô përznã òd’\u017cë\u0142a. Òn je jaczims dzejarzã sportowim.<\/i> EG
\ndzekòlwiek<\/b> – òb. gdzekòlwiek.
\ndze le<\/b> – òb. gdze le.
\ndzelëc<\/b> (sã<\/b>), np. òn (sã) dzeli, wa (sã) dzelita. Dzelta<\/i> || dzelëta sã z biédniészima òd waju! S\u0142owianowie sã prz\u00f3dë dzelëlë na wiele plemi\u00f3n<\/i> (sk\u0142ôdelë sã z wiele plemi\u00f3n).
\ndze\u0142o<\/b> RA, EG – rzecz wëkòn\u00f3nô, dokôz (òb.), dokazënk (òb.), pòl. dzie\u0142o, np. tegò dze\u0142a, ò tim dzele. Te wiôld\u017cé dze\u0142a…<\/i> – Przër. arcydze\u0142o, dokònania. W znacz. pòl. dzia\u0142a\u0107 – òb. dzejac.
\ndzerlatka<\/b> (pòlasz.) – ôrt ptôcha, kasz.: czubernul, czubel, pòcerpicel, smiecuch.
\ndzerlëca<\/b> [wëm. dzër-] – dzerzg\u00f3\u0144, g\u0105cz, sk\u00f3ra przë cepach, np. ti dzerlëcë, z t\u0105 dzerlëc\u0105.<\/i>
\ndzerdza<\/b> – òb. \u017cerdza.
\ndzerzgac<\/b> [wëm dzër\u017cgac] – 1.<\/b> zdzerac g\u0142\u00f3wczi lnu. 2.<\/b> wëkruszac semiã, zôrno z k\u0142os\u00f3w. 3.<\/b> ùcekac. Np. òn dzerzgô; òni dzerzgaj\u0105.<\/i> – Przër. wôrpac.
\ndzerzgn\u0105c<\/b> [wëm. dzër\u017c-] – 1.<\/b> cësn\u0105c d\u0142abic, szorowac, gniesc, òcerac, np. Kòlniérz mie dzerzgnie. Kò\u017cdi nôlepi wié, dze gò b\u00f3t dzerzgnie.<\/i> SY. 2.<\/b> chùtkò robic, pòsëwac sã chùtkò do prz\u00f3dkù, np. Te bia\u0142czi przë wëbiéranim bùlew tak dzerzgnã\u0142ë do prz\u00f3dkù, \u017ce jô za nima ni m\u00f3g\u0142 wëprzi\u0144c.<\/i> 3.<\/b> jic, ‘cygn\u0105c’, ‘czorchac’, np. Hej! Dok\u0105dka të dzerzgniesz? Tej le dzerzgnij dali!<\/i> (tzn.: ‘biéj’).
\ndzer\u017cawa<\/b> – pachta, arãda (òb.), np. ti dzer\u017cawë, z t\u0105 dzer\u017caw\u0105, na ti dzer\u017cawie.<\/i>
\ndzer\u017cawic<\/b> – pachtowac, np. òn dzer\u017cawi, òni dzer\u017cawi\u0105<\/i>
\ndzer\u017clëc<\/b> [wëm. dzër\u017clëc] SY – drzéc kòrzenie na pasë do pleceniô kòszi, np. òn dzer\u017cli, òni dzer\u017cl\u0105, wa dzer\u017clita. Dzer\u017clë!<\/i> – Przër. \u0142upic.
\ndzer\u017côk<\/b> – òb. dzër\u017côk.
\ndzer\u017ctla<\/b> [nié: d\u017cer\u017ctla] SY – dél do pòpiékaniô chleba, np. na ti dzer\u017ctlë<\/i> || -tli, z t\u0105 dzer\u017ctl\u0105; na tëch dzer\u017ctlach<\/i>
\ndzes<\/b> – òb. gdzes.
\ndzes\u0105ti<\/b>, np. Dzes\u0105tégò dnia. Dzes\u0105tô gòdzëna. Ò dzes\u0105ti gòdzënie. Dzes\u0105té pòkòlenié. Do dzes\u0105tégò pòkòleniô<\/i> || -niégò. Dzes\u0105témù pòkòleniu<\/i> || -niémù. Ù\u0142amczi tipù: piãc dzes\u0105tëch mò\u017cemë zapisëwac jakò: 0,5.<\/i> – Przër. dzesãtny.
\ndzes\u0105tka<\/b> – lëczba 10, np. ti dzes\u0105tczi, w ti dzes\u0105tce; dzes\u0105tkama, w dzes\u0105tkach<\/i>
\ndzes\u0105tô<\/b> – òb. dzes\u0105ti.
\ndzesãc<\/b> [nié: dzesy\u0144c] – lëczba 10, np. Dzesãc sztëk. Pò dzesãc latach.<\/i>

\ndzesãtny<\/b> EG – pòl. dziesi\u0119tny, np. system dzesãtny, dzesãtné czãscë milimétra.<\/i>
\ndzesy\u0144c<\/b> [tak nié] – òb. dzesãc.
\ndzeùs<\/b> [tak nié] – òb. dzewùs.
\ndzewi\u0105ti<\/b>, np. Dzewi\u0105tégò dnia. Dzewi\u0105tô gòdzëna. Ò dzewi\u0105ti gòdzënie. Dzewi\u0105té pòkòlenié. Do dzewi\u0105tégò pòkòleniô<\/i> || -niégò. Dzewi\u0105témù pòkòleniu<\/i> || -niémù.<\/i>
\ndzewi\u0105tka<\/b> – lëczba 9, np. ti dzewi\u0105tczi, w ti dzewi\u0105tce; dzewi\u0105tkama, w dzewi\u0105tkach.<\/i>
\ndzewiãc<\/b> [nié: dzewi\u0144c] – lëczba 9, np. Za dzewiãc dni…<\/i>
\ndzewiãtnôsce<\/b> – lëczba 19.
\ndzewiãtnôsti<\/b> [nié: dzewi\u0144cnôsti], np. Dzewiãtnôstégò dnia. W dzewiãtnôstim dniu.<\/i>
\ndzewi\u0144c<\/b> [tak nié] – òb. dzewiãc.
\ndzewùs<\/b> [wëmôwi\u00f3né: dzeùs] || dzéwùs – dzéwczã (przër.), panna, np. ten dzewùs, tegò dzewùsa, z tim dzewùsã, ò tim dzewùsu, za tim dzewùsã<\/i> || -sem; tëch dzewùs\u00f3w, z tima dzewùsama, ò tëch dzewùsach.<\/i> Rodzaje dzewùs\u00f3w: dzewùs natrzas\u0142i – trina [Etimol. od: caricë Katarinë? – EG]; dz. niedoros\u0142i – òb. czôglã; dz. przëmilny – chwaszczka, cmùlk || smùlk; dz. seksowny – nãtnica (przër. dzewùs zalotny); dz. rozpùstny – dzéwcëskò; dz. zalotny – szelmiszczkò, szlëza; dz. zgrabny – sprë\u017ca SY, szprotka SY, wiewiotka SY.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Eugeniusz Gò\u0142\u0105bk KASZËBSCZI S\u0141OWÔRZ NORMATIWNY [fragment] Oficyna Czec, 2005 D dost\u00f3ny (òd: dostac), np. Òna to mô òd mie dost\u00f3né. Òni gò maj\u0105 tak dalek dost\u00f3né, \u017ce… dostrojic – 1. dokù\u0144czëc strojenié, np. Jô le dostrojã ten wô\u0142tôrz – ùstawiã … \u041d\u0430\u0441\u0442\u0430\u0432\u0438\u0442\u0435 \u0441\u0430 \u0447\u0438\u0442\u0430\u045a\u0435\u043c →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":63,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-234","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-jzyk--jazek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=234"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/234\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=234"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=234"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=234"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}