{"id":256,"date":"2007-01-25T15:58:43","date_gmt":"2007-01-25T15:58:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.rastko.net\/rastko-ka\/?p=256"},"modified":"2007-02-01T20:30:50","modified_gmt":"2007-02-01T20:30:50","slug":"opowiadania-kaszubskie-aktualizacja-1-ii-2007","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/?p=256","title":{"rendered":"Opowiadania kaszubskie [aktualizacja 1 II 2007]"},"content":{"rendered":"

Na podstawie czasopisma \u201eLiteratura Ludowa \u2013 Kaszuby i Pomorze\u201d, nr 1-2, 1959, s. 64-67.<\/p>\n

Opowiadania kaszubskie<\/h1>\n

[redakcja j\u0119zykowa Jerzy Treder]<\/b><\/p>\n

Spis tre\u015bci:
\n1. Tuszkowianie<\/a>, 2. O lnie<\/a>, 3. Naji u<\/sup><\/small>ojcowie<\/a>, 4. Pu<\/sup><\/small>ewiostka<\/a>
\nAktualizacja pisowni<\/a>: 1. Tuszkowianie<\/a>, 2. O lnie<\/a>, 3. Naji òjcowie<\/a>, 4. Pòwiôstka<\/a><\/p>\n

1. Tuszkowianie<\/a><\/h2>\n

(opowiada\u0142 W\u0142adys\u0142aw Wica \u2013 lat 50 \u2013 Gostomie, pow. Ko\u015bcierzyna)<\/p>\n

Razu j\u2019ednigu<\/sup><\/small>e pu<\/sup><\/small>\u00ebsz\u0142o szesc ch\u0142opa Tuszkowian\u00f3w na jarmark do Dz\u2022imi\u00f3n pu<\/sup><\/small>e kupisz kr\u00f3w. Jido sobie drogu sèdèm kilometr\u00f3w. A tu przed nimi stoji dwa kilometr\u00eb pu<\/sup><\/small>ela z\u2019asani b\u2019ukwito w jedn\u2022im k\u2019awa\u0142ku. I przed tim pu<\/sup><\/small>elim st\u2019an<\/sup><\/small>nan<\/sup><\/small>le. I tak gwarzu jedyn d\u2019o drudzigu<\/sup><\/small>e: \u201eM\u00f3j Bu<\/sup><\/small>e\u017ce, co m\u00eb teru zr\u2019obim\u00eb. Pu<\/sup><\/small>wiedel\u00eb nòm u<\/sup><\/small>e czerwu<\/sup><\/small>en\u2022im mu<\/sup><\/small>erzu, jak m\u00eb ter\u00f6 przep\u0142iniem przez to cz\u2019èrwone mu<\/sup><\/small>erze\u201d.<\/p>\n

P\u2019o\u0142o\u017cyl\u00eb se na brzuch\u00eb i rozpocz\u0119l\u00eb pun\u0105c pu<\/sup><\/small>e tim cz\u2019erwu<\/sup><\/small>en\u2022im mu<\/sup><\/small>erzu (to znaczi pu<\/sup><\/small>e ti tatarce) \u2013 tak u<\/sup><\/small>oni b\u00ebl\u00eb gupi. Ji p\u0142inò, ji p\u0142inò, ja\u017c d\u2019op\u0142inel\u00eb do ku\u0144ca. Wstèle na nodzi i m\u00f3wiu jedyn po drudzigu<\/sup><\/small>e: \u201eBu<\/sup><\/small>egu dzan<\/sup><\/small>ka, prz\u2019ep\u0142\u00ebn\u0119l\u00ebsm\u00eb bez to cz\u2019erwu<\/sup><\/small>en\u2022i mu<\/sup><\/small>erze\u201d. Jedyn san<\/sup><\/small> zdz\u00ebwi\u0142: \u201echto wie, \u017ce m\u00eb jesm\u00eb, wsz\u00ebsc\u00eb\u201d.<\/p>\n

Z\u2019aczelè sa r\u2019echowac: j\u00f6, jedyn, dwa, trz\u00eb, szter\u00eb, pian<\/sup><\/small>c \u2013 a sz\u2019\u00f3stygu<\/sup><\/small>o nie ma\u201d. Ji r\u2019echowal\u00eb dzesan<\/sup><\/small>c raz\u2022i, a tin sz\u00f3sti felowo\u0142. Miel\u00eb gwaran<\/sup><\/small> zawr\u00f3c\u00ebc ju szukac tegu<\/sup><\/small>e z\u2019adzinian<\/sup><\/small>tygu<\/sup><\/small>e. Na szczan<\/sup><\/small>sc\u2022i to pas jedyn stari ch\u0142op jednan<\/sup><\/small> krowan<\/sup><\/small> i sa na to prz\u2019ez\u2022iro\u0142, jak u<\/sup><\/small>òni p\u0142\u2019inan<\/sup><\/small>l\u00eb ji jak u<\/sup><\/small>òni r\u2019echowel\u00eb. I smi\u00f6\u0142 sa z nich i m\u00f3wi: \u201eWa jesta wsz\u00ebsc\u00eb, Tuszkowianie\u201d, a u<\/sup><\/small>òni , m\u2019\u00f3wil\u00eb, \u017ce jedyn f\u2019elowò\u0142.<\/p>\n

Krowa mia\u0142a zrobiòn\u2022i szesc klaks\u00f3w. Ka\u017cdi jedin z tich ch\u0142op\u00f3w Tuszku<\/sup><\/small>ewich musò\u0142 wetknuc nos w tyn klaks. Tak, \u017ce to bu\u0142 znak. I wsz\u00ebsc\u00eb to zr\u2019obil\u00eb i tacim c\u00ebdym Tuszkowianie san<\/sup><\/small> zr\u2019echowel\u00eb, \u017ce b\u00ebl\u00eb wsz\u00ebsc\u00eb.<\/p>\n

Ch\u0142opu dzan<\/sup><\/small>k\u2019owel\u00eb i szl\u00eb na tyn jarmark. Taci to b\u00eb\u0142o skutczi w Tuszkach.<\/p>\n

Z u<\/sup><\/small>epowiadania dziadk\u00f3w u<\/sup><\/small>od st\u2019o pian<\/sup><\/small>dzesan<\/sup><\/small>t lat (przed st\u2019o pian<\/sup><\/small>dzesan<\/sup><\/small>nt latmi).<\/p>\n

Tekst zapisali A. \u015aciebora i E. Kami\u0144ska-Rzetelska<\/i><\/p>\n

2. O lnie<\/a><\/h2>\n

(Opowiada\u0142a Aniela Szamak \u2013 lat 44 \u2013 Ostrowo, pow. Puck)<\/p>\n

Lèn wzan<\/sup><\/small>ne w\u2019\u00ebrwal\u00eb, a te na zemjan<\/sup><\/small> polo\u017c\u00ebl\u00eb do w\u00ebschni\u0119ni. A jak u<\/sup><\/small>on w\u00ebschli b\u00ebl, to u<\/sup><\/small>e rzan<\/sup><\/small>d\u00eb pu<\/sup><\/small>estawil\u00eb. A to b\u00eblo znieu<\/sup><\/small>e to semian<\/sup><\/small> u<\/sup><\/small>obdzarti. A te u<\/sup><\/small>on b\u00ebl w piec wstawi\u0105n\u2022i do w\u00ebschnieni. A jak u<\/sup><\/small>on b\u00ebl s\u00ebch\u2019i, to u<\/sup><\/small>on b\u00ebl wzan<\/sup><\/small>ti pod dz\u2019er\u017cl\u00ebcan<\/sup><\/small>. A b\u00ebl w\u00ebklep\u00f3n\u2022i tu dzer\u017cl\u00ebcu, a pu<\/sup><\/small>ètemu<\/sup><\/small>y u<\/sup><\/small>on byl wzan<\/sup><\/small>ti na krace a b\u00ebl w\u00ebkracowon\u2022i, a pu<\/sup><\/small>etimu<\/sup><\/small>y u<\/sup><\/small>on b\u00ebl przan<\/sup><\/small>dli. To dobr\u2022i b\u00eblo wzan<\/sup><\/small>ti na pl\u00f6cht\u00eb albo na ku<\/sup><\/small>eszle, a to lekszi b\u00eblo wzan<\/sup><\/small>ti do mièch\u00f3w sprzan<\/sup><\/small>dl\u2022i. A pu<\/sup><\/small>ètemu<\/sup><\/small>y b\u00eblo d\u00f6n\u2022i do tk\u00f6czczi a u<\/sup><\/small>ona zrobila pl\u00f3tno z teu<\/sup><\/small>e.<\/p>\n

Tekst zapisa\u0142a Z. Topoli\u0144ska<\/i><\/p>\n

3. Naji u<\/sup><\/small>ojcowie<\/a><\/h2>\n

(opowiada\u0142 Leon Lesnau – lat 66 – Mieroszyno, pow. Puck)<\/p>\n

Dwie bialczi wëszlë z ku<\/sup><\/small>escole a dwaji chlopi ty\u017c. A ta jedna rzekla do tyj drëd\u017ci: „naji u<\/sup><\/small>yojcowie, naji m\u0119\u017cowje a najich matek m\u0119\u017cowje”. A teraz, jaku<\/sup><\/small>o\u017c oni bëlë przëjacelsci (krewni), jako\u017c to mog\u0142o bëc tak?<\/p>\n

Ti chlopi bëlë \u017canial•i z dwiema bi’alkami a mjelë po c\u00f3rce. A terez te bjalczi tim chlopòm ‘umarle. A tèn jeden chlop se u<\/sup><\/small>o\u017cenil z teu<\/sup><\/small>o c\u00f3rk\u0105, a tèn dred\u017ci se u<\/sup><\/small>o\u017cenil z teu<\/sup><\/small>o c\u00f3rk\u0105. A prz’ëjacele u<\/sup><\/small>on•i nie su \u017còdn•i.<\/p>\n

Tekst zapisa\u0142a E. Kami\u0144ska-Rzetelska<\/i><\/p>\n

Pu<\/sup><\/small>ewiostka<\/a><\/h2>\n

(Opowiada\u0142 Leon Lesnau – lat 66 – Mieroszyno, pow. Puck)<\/p>\n

Jedèn lesn’i mieszköl w lèse a mjöl du<\/sup><\/small>eje dzèc•i: knöp J\u00f3zefk a dzèwcz\u0119 Mariczka. A szli do ku<\/sup><\/small>èscela te ch\u0142op z to bja\u0142ko przez las. A tè to du<\/sup><\/small>eje dzec•i u<\/sup><\/small>’estalo doma. A tè przëszed do nich jeden szër•i na m•iszi, a chcöl mie\u0107 pi’eniundze. I to pitöl: „gdze su pi’eniundze?” A t\u0119 knöp ni’e wiedzèl dze pi’enundze bëlë, dze tatk mjöl pi’enundze. „A dze tatk jidze wjedno, czie u<\/sup><\/small>on chce jic d’o mjasta co kupic?” – „Ne, te tatk jidze w sklèp”.<\/p>\n

T•i ten knöp mjöl jic tèn sklep otemknuc. Tak u<\/sup><\/small>on u<\/sup><\/small>etemk, tak ten szër•i na m•isz•i rzek temu knöpu, on mjol wlèsc a te pi’eniundze wëszëkac. A te knöp rzekl: „Ni” – u<\/sup><\/small>on mjöl wlèsc sòm a se te pi’eniundze wzic. Tak t•i ten wlöz, a ten knöp go zamk, z’aszteköl ten sklep. Jo, a teröz ten knöp szed w jizban<\/sup><\/small> a rzek ti Mariczce, u<\/sup><\/small>ena mjala jic za tatkan<\/sup><\/small> a za nenkan<\/sup><\/small> i powjadac, \u017ce u<\/sup><\/small>eni mjelë ptöcha w sklèpje.<\/p>\n

Te u<\/sup><\/small>ono szlo przez las, a tan<\/sup><\/small> b•il jasz jeden szër•i na m•isz•i a so p•itol: „Dzesz te jidzesz?” – „Jo jidan<\/sup><\/small> za tatken a za nenko, m•i mòmë ptöcha w sklepje. „A te u<\/sup><\/small>on wzun sztëk drutë a Mariczken pu<\/sup><\/small>ewies•il. A tè szed do te chëczë dze ten drëd\u017ci b•il zamkl•i w ty sklepje. A ty gödo tymu<\/sup><\/small>y knopu<\/sup><\/small>y, u<\/sup><\/small>on mjol go puszczëc w jizbe.<\/p>\n

A ten knöp nie chco\u0142 puscëc w jizb\u0119. Tak ten rzek: „Jo ska\u017c\u0119 (st\u0142ucz\u0119) u<\/sup><\/small>ekno”, a ten knöp mu rzekl: „ska\u017cë, czie chcesz”; – tak u<\/sup><\/small>on ska\u017cöl. A jak u<\/sup><\/small>on to u<\/sup><\/small>ekno ska\u017cöl, tak tèn knöp mjöl flinta a ‘ustrz•il•il teu<\/sup><\/small>o szër•i na mysz•iu<\/sup><\/small>e. Ne jo.<\/p>\n

A czie ti lëdze szlë z ku<\/sup><\/small>escola te u<\/sup><\/small>eni w’idzelë, \u017ce ta jich Mariczka b•ila powi’eszòna w lèse. Ta u<\/sup><\/small>oni to dzèwcze spuscëlë a te biegalë do te chëczë. A te u<\/sup><\/small>oni widzelë, \u017ce tèn jedèn bil zabit•i, tak ten tatk wzun zare klucza a szed teu<\/sup><\/small>o w ten sklèp wëpu<\/sup><\/small>yscëc, a knöp rzekl: „Tatku<\/sup><\/small>y, nie chodzë tam, bo u<\/sup><\/small>on mö taci dludzi n\u00f3\u017c w sku<\/sup><\/small>erzni (za butem)”.<\/p>\n

A te jak ten tatk u<\/sup><\/small>etemk, tak u<\/sup><\/small>òn chca\u0142 tatka pchnunc tim no\u017can<\/sup><\/small>. A J\u00f3zefk zaro teu<\/sup><\/small>o szëre na m•’isz•iu<\/sup><\/small>e u<\/sup><\/small>y’strzel•i\u0142 a dosto\u0142 pewno dobru nadgroda.<\/p>\n

A Mariczken u<\/sup><\/small>eni pochowalë. Tero je ku\u0144c.<\/p>\n

Tekst zapisa\u0142a E. Kami\u0144ska-Rzetelska<\/i><\/p>\n

Aktualizacja pisowni<\/a><\/i><\/h2>\n

aktualizacj\u0119 wykonali: Jerzy Treder i Duszan Pa\u017adzierski
\nredakcja j\u0119zykowa: Jerzy Treder<\/p>\n

1. Tuszkowianie<\/a><\/h2>\n

\tRazu jedn\u00e9gò pòsz\u0142o szesc ch\u0142opa Tuszkòwian\u00f3w na jarmark do Dzymi\u00f3n pò kùpisz kr\u00f3w. Jido sobie drogù<\/a>1<\/small><\/sup> s\u00e9d\u00e9m kilometr\u00f3w. A tu przed nimi stoji dwa kilometr\u00eb pòla zasan\u00e9 bùkwito<\/a>2<\/small><\/sup> w jednym kawa\u0142kù<\/a>3<\/small><\/sup> . I przed tim pòlim stanãl\u00eb. I tak gwarzu jed\u00e9n<\/a>4<\/small><\/sup> do drud\u017c\u00e9gò: \u201eM\u00f3j Bò\u017ce, co m\u00eb teru zrobim\u00eb. Pòwi\u00f4del\u00eb n\u00f3m ò Czerwònym Mòrzu, jak m\u00eb ter\u00f4 przep\u0142iniem przez to Cz\u00e9rwòn\u00e9 Mòrze\u201d.<\/p>\n

\tPò\u0142o\u017cil\u00eb sã<\/a>5<\/small><\/sup> na brzuch\u00eb i rozpòczãl\u00eb pùn\u0105c<\/a>6<\/small><\/sup> pò tim Czerwònym Mòrzu (to znaczi pò ti tatarce) \u2013 tak òni b\u00ebl\u00eb g\u0142upi<\/a>7<\/small><\/sup>. Ji p\u0142in\u00f3, ji p\u0142in\u00f3, ja\u017c dop\u0142inel\u00eb do kù\u0144ca<\/a>8<\/small><\/sup>. Wst\u00e9l\u00eb na nod\u017ci i m\u00f3wiu jed\u00e9n do drud\u017c\u00e9gò: \u201eBògù<\/a>9<\/small><\/sup> dzãka, przep\u0142\u00ebnãl\u00ebsm\u00eb bez to Czerwòny Mòrze\u201d. Jed\u00e9n sã zdz\u00ebwi\u0142: \u201eChto wi\u00e9, \u017ce m\u00eb jesm\u00eb, wsz\u00ebsc\u00eb\u201d.<\/p>\n

\tZaczãl\u00eb sã<\/a>10<\/small><\/sup> rechòwac: j\u00f4, jedyn, dwa, trz\u00eb, szter\u00eb, piãc \u2013 a sz\u00f3st\u00e9gò ni<\/a>11<\/small><\/sup> ma\u201d. Ji rechòwel\u00eb dzesãc razy, a t\u00e9n sz\u00f3sti felow\u00f4\u0142<\/a>12<\/small><\/sup>. Miel\u00eb gwarã [najprawdopodobniej pomy\u0142ka, zamiast mo\u017ce: zar\u00f4z. – J. Treder] zawr\u00f3c\u00ebc ji szukac tegò zad\u017ciniãt\u00e9gò. Na szczãsc\u00e9 to pas\u0142<\/a>13<\/small><\/sup> jed\u00e9n stari ch\u0142op jednã krowã i sã<\/a>14<\/small><\/sup> na to przezyr\u00f4\u0142<\/a>15<\/small><\/sup>, jak òni<\/a>16<\/small><\/sup> p\u0142inãl\u00eb ji jak òni<\/a>17<\/small><\/sup> rechòwel\u00eb. I smi\u00f4\u0142 sã<\/a>18<\/small><\/sup> z nich i m\u00f3wi: \u201eWa jesta wsz\u00ebsc\u00eb, Tuszkòwianie\u201d, a òni<\/a>19<\/small><\/sup> m\u00f3wil\u00eb, \u017ce jed\u00e9n felow\u00f4\u0142.<\/p>\n

\tKrowa mia\u0142a zrobi\u00f3n\u00e9 szesc klaks\u00f3w. Ka\u017cdi jed\u00e9n z tich ch\u0142op\u00f3w Tuszkòwich mùs\u00f4\u0142<\/a>20<\/small><\/sup> wetkn\u0105c nos w t\u00e9n<\/a>21<\/small><\/sup> klaks. Tak, \u017ce to b\u00e9\u0142<\/a>22<\/small><\/sup> znak. I wsz\u00ebsc\u00eb to zrobil\u00eb i taczim c\u00ebd\u00e9m<\/a>23<\/small><\/sup> Tuszkowianie sã zrechòwel\u00eb, \u017ce b\u00ebl\u00eb wsz\u00ebsc\u00eb.<\/p>\n

\tCh\u0142opù dzãkòwel\u00eb i szl\u00eb na t\u00e9n jarmark. Taczi to b\u00eb\u0142\u00eb skùtczi<\/a>24<\/small><\/sup> w Tuszkach.<\/p>\n

\tZ òpòwi\u00f4dania dziadk\u00f3w òd<\/a>25<\/small><\/sup> sto piãdzesãt lat (przed sto piãdzesãnt latmi).<\/p>\n

\n

1<\/small><\/sup>czyt. drogu<\/a><\/i>, 2<\/small><\/sup>czyt. bukwito<\/i><\/a>, 3<\/small><\/sup>czyt. kawa\u0142ku<\/i><\/a>, 4<\/small><\/sup>czyt. jedyn<\/i><\/a> i tak do ko\u0144ca opowiadania, 5<\/small><\/sup>czyt. se<\/i><\/a>, 6<\/small><\/sup>czyt. pun\u0105c<\/i><\/a>, 7<\/small><\/sup>czyt. gupi<\/i><\/a>, 8<\/small><\/sup>czyt. ku\u0144ca<\/i><\/a>, 9<\/small><\/sup>czyt. Bògu<\/i><\/a>, 10<\/small><\/sup>14<\/small><\/sup>18<\/small><\/sup>czyt. sa<\/i><\/a><\/a><\/a>, 11<\/small><\/sup>czyt. sz\u00f3stig\u0142o ni<\/i><\/a> ma, 12<\/small><\/sup>czyt. felowo\u0142<\/i><\/a>, 13<\/small><\/sup>czyt. pas<\/i><\/a>, 15<\/small><\/sup>czyt. przezir\u00f4\u0142<\/i><\/a>, 16<\/small><\/sup> \u0142oni<\/i><\/a>, 17<\/small><\/sup>19<\/small><\/sup>czyt. uni<\/i><\/a><\/a>, 20<\/small><\/sup>czyt. mus\u00f3\u0142<\/i><\/a>, 21<\/small><\/sup>czyt. tyn<\/i><\/a>, 22<\/small><\/sup>czyt. bu\u0142<\/i><\/a>, 23<\/small><\/sup>czyt. cedym<\/i><\/a>, 24<\/small><\/sup>czyt. skutczi<\/i><\/a>, 25<\/small><\/sup>czyt. \u0142od<\/i><\/a>.<\/p>\n

2. O lnie<\/a><\/h2>\n

\tLen wzãle w\u00ebrwal\u00eb, a te na zemiã polo\u017c\u00ebl\u00eb do w\u00ebschnieni. A jak òn w\u00ebschli b\u00e9l, to gò<\/a> [w] rzãd\u00eb<\/a>26<\/small><\/sup> pòstawil\u00eb. A to b\u00eblo z niegò to semiã òbdzart\u00e9. A te òn b\u00e9l<\/a>27<\/small><\/sup> w piec wstawi\u00f3ny do w\u00ebschnieni. A jak òn b\u00e9l s\u00ebchi, to òn b\u00e9l wzãti pòd<\/a>28<\/small><\/sup> dzer\u017cl\u00ebcã. A b\u00e9l w\u00ebklep\u00f3ny t\u0105 dzer\u017cl\u00ebcu, a pòtemù<\/a>29<\/small><\/sup> òn b\u00e9l wzãti na krace a b\u00e9l w\u00ebkracow\u00f3ny, a pòtemù<\/a>30<\/small><\/sup> òn b\u00ebl przãdli. To dobr\u00e9<\/a>31<\/small><\/sup> b\u00eblo wzãt\u00e9<\/a>32<\/small><\/sup> na pl\u00f4cht\u00eb abò na kòszle, a to lekszi b\u00eblo wzãti do mi\u00e9ch\u00f3w sprzãdl\u00eb. A pòt\u00e9mù<\/a>33<\/small><\/sup> b\u00eblo d\u00f3ny do tk\u00f4czczi a òna<\/a>34<\/small><\/sup> zrobila pl\u00f3tno z tegò<\/a>35<\/small><\/sup> .<\/p>\n

\n

26<\/small><\/sup>czyt. A jak \u0142on weschli bil to ò<\/a><\/i> [w] rza\u0142d\u00eb<\/i>, 27<\/small><\/sup>czyt. A to b\u00eblo z nie\u0142e to semiã \u0142obdzarti. A te òn by\u0142<\/a><\/i>, 28<\/small><\/sup>czyt. pod<\/a><\/i>, 29<\/small><\/sup>czyt. p\u0142\u00e9tem\u0142y<\/i><\/a>, 30<\/small><\/sup>czyt. pòtim\u0142y<\/i><\/a>, 31<\/small><\/sup>czyt. dobri<\/i><\/a>, 32<\/small><\/sup>czyt. wzãti<\/i><\/a>, 33<\/small><\/sup>czyt. pòtém\u0142y<\/i><\/a>, 34<\/small><\/sup>czyt. \u0142ona<\/i><\/a>, 35<\/small><\/sup>czyt. te\u0142e<\/i><\/a>.<\/p>\n

3. Naji òjcowie<\/a>36<\/small><\/small><\/small><\/sup><\/h2>\n

\tDwie bialczi w\u00ebszl\u00eb z kòscola<\/a>37<\/small><\/sup> a dwaji chlopi t\u00e9\u017c<\/a>38<\/small><\/sup>. A ta jedna rzekla do t\u00e9j<\/a>39<\/small><\/sup> dr\u00ebd\u017ci: \u201enaji òjcowie<\/a>40<\/small><\/sup>, naji mã\u017cowie<\/a>41<\/small><\/sup> a najich matek mã\u017cowie\u201d. A ter\u00f4z, jakò\u017c òni<\/a>42<\/small><\/sup> b\u00ebl\u00eb prz\u00ebjacelsczi, jakò\u017c to mòglo<\/a>43<\/small><\/sup> b\u00ebc tak?<\/p>\n

\tTi chlopi b\u00ebl\u00eb \u017ceniali<\/a>44<\/small><\/sup> z dwiema bialkami a miel\u00eb pò<\/a>45<\/small><\/sup> c\u00f3rce. A ter\u00f4z46<\/small><\/sup> te bialczi tim ch\u0142op\u00f3m ùmarl\u00eb<\/a>47<\/small><\/sup>. A ten<\/a>48<\/small><\/sup> jeden chlop sã o\u017cenil z tegò<\/a>49<\/small><\/sup> c\u00f3rk\u0105, a ten dr\u00ebd\u017ci<\/a>50<\/small><\/sup> sa ò\u017cenil z tegò c\u00f3rk\u0105. A prz\u00ebjacele òni nie sã<\/a>51<\/small><\/sup> \u017c\u00f3dny.<\/p>\n

\n

36<\/small> <\/sup>czyt. \u0142ojcowie<\/i>, 37<\/small><\/sup>czyt. kòscole<\/i><\/a>, 38<\/small><\/sup>czyt. ty\u017c<\/i><\/a>, 39<\/small><\/sup>czyt. tyj<\/i><\/a>, 40<\/small><\/sup>czyt. \u0142yjcowie<\/i><\/a>, 41<\/small><\/sup>czyt. m\u0119\u017cowie<\/i><\/a>, 42<\/small><\/sup>czyt. jak\u0142o\u017c oni<\/i><\/a>, 43<\/small><\/sup>czyt. moglo<\/i><\/a>, 44<\/small><\/sup>czyt. \u017caniali<\/i><\/a>, 45<\/small><\/sup>czyt. po<\/i><\/a>, 46<\/small><\/sup>czyt. terez<\/i>, 47<\/small><\/sup>czyt. umarle<\/i><\/a>, 48<\/small><\/sup>czyt. tén<\/i><\/a>, 49<\/small><\/sup>czyt. se \u0142o\u017ceni\u0142 z te\u0142o<\/i><\/a>, 50<\/small><\/sup>czyt. dred\u017ci<\/i><\/a>, 51<\/small><\/sup>czyt. \u0142oni nie su<\/i><\/a>.<\/p>\n

4. Powi\u00f4stka<\/a><\/h2>\n

Jeden<\/a>52<\/small><\/sup> lesny mieszkôl w lese a<\/a>53<\/small><\/sup> miôl dwòje dzecy<\/a>54<\/small><\/sup>: knôp J\u00f3zefk a dzéwczã<\/a>55<\/small><\/sup> Marëczka<\/a>56<\/small><\/sup>. A szli do kòscela57<\/small><\/sup> te[n] ch\u0142op z t\u0105 bialk\u0105<\/a>58<\/small><\/sup> przez las. A té to dwòje<\/a>59<\/small><\/sup> dzecy òstalo doma. A té przëszed do nich jeden szërë na mëszë<\/a>60<\/small><\/sup>, a chcôl miec pieni\u0105dze<\/a>61<\/small><\/sup>. I to pitôl: „dze s\u0105<\/a>62<\/small><\/sup> pieni\u0105dze?” A ten knôp nie wiedzôl, dze pieni\u0105dze bëlë, dze tatk miôl pieni\u0105dze. „A dze tatk jidze wiedno, cze òn<\/a>63<\/small><\/sup> chce jic do miasta co kùpic<\/a>64<\/small><\/sup>?” – „Në, te tatk jidze w sklép<\/a>65<\/small><\/sup>”.<\/p>\n

\tTé<\/a>66<\/small><\/sup> ten knôp miôl jic ten sklep otemkn\u0105c<\/a>67<\/small><\/sup>. Tak òn òtemk, tak ten szërë na mëszë rzek temù knôpù<\/a>68<\/small><\/sup>, òn miôl wlézc a te pieni\u0105dze wëszëkac. A te knôp rzekl: „Nié” – òn miôl wlezc s\u00f3m a sã<\/a>69<\/small><\/sup> te pieni\u0105dze wzyc<\/a>70<\/small><\/sup>. Tak té ten wlôz, a ten knôp gò<\/a>71<\/small><\/sup> zamk, zasztekôl ten sklep. Jo<\/a>72<\/small><\/sup>, a terôz ten knôp szed w jizbã ë rzek të Marëczce, òna miala jic za tatkã ë za nenkã i powiadac, \u017ce òni mielë ptôcha w sklépie.<\/p>\n

\tTe òno szlo przez las, a tã bél<\/a>73<\/small><\/sup> ja\u017c jeden szërë na mëszë a so pitôl: „Dze\u017c të<\/a>74<\/small><\/sup> jidzesz?” – „Jo jidã za tatkã ë za nenko, më<\/a>75<\/small><\/sup> m\u00f3më ptôcha w sklepie. „A te òn wz\u0105\u0142<\/a>76<\/small><\/sup> sztëk drutë ë Marëczk\u0105 pòwiesyl. A té szed do té chëczë, dze ten drëd\u017ci bél zamkli w ti[m] sklepie. A té gôdô temu knôpù<\/a>77<\/small><\/sup>, òn miôl go pùszczëc w jizbã<\/a>78<\/small><\/sup>.<\/p>\n

\tA ten knôp nie chcô\u0142<\/a>79<\/small><\/sup> pùscëc w jizbã. Tak ten rzek: „Jô ska\u017cã òkno”, a ten knôp mù<\/a>80<\/small><\/sup> rzekl: „ska\u017cë, cze chcesz”; – tak òn ska\u017côl. A jak òn to òkno ska\u017côl, tak tén knôp miôl flintã<\/a>81<\/small><\/sup> a ùstrzëlil tegò<\/a>82<\/small><\/sup> szërë na mëszégò<\/a>83<\/small><\/sup>. Në jo.
\n\tA cze<\/a>84<\/small><\/sup> ti lëdze szlë z kòscola te òni widzelë , \u017ce ta jich Mariczka bëla powiesz\u00f3nô w lesë<\/a>85<\/small><\/sup>. Ta òni to dzéwczã spùscëlë<\/a>86<\/small><\/sup> a te biegalë do te chëczë. A te òni widzelë, \u017ce ten jeden bél zabit&#235<\/a>87<\/small><\/sup>, tak ten tatk wz\u0105\u0142<\/a>88<\/small><\/sup> zarô kluczã<\/a>89<\/small><\/sup> ë szed tegò w ten sklép wëpùscëc<\/a>90<\/small><\/sup>, a knôp rzekl: „Tatkù, nie chùdzë tam, bò<\/a>91<\/small><\/sup> òn mô taczi dlud\u017ci n\u00f3\u017c w skòrzni”.<\/p>\n

\tA te jak ten tatk òtemk, tak òn<\/a>92<\/small><\/sup> chcô\u0142 tatka pchn\u0105c tim no\u017cã. A J\u00f3zefk zarô tegò<\/a>93<\/small><\/sup> szërë na mëszégò ùstrzeli\u0142<\/a>94<\/small><\/sup> a dostôl pewno dobr\u0105 nadgrodã.<\/p>\n

\tA Marëczkã òni pòchòwalë. Terô je kù\u0144c.<\/p>\n

\n

52<\/small><\/sup>czyt. jedyn<\/i><\/a>, 53<\/small><\/sup>czyt. tak do ko\u0144ca opowiadania w znaczeniu ‘i’<\/a>, 54<\/small><\/sup>czyt. dòje dzéc•i<\/i><\/a>, 55<\/small><\/sup>czyt. dzywcz\u0119<\/i><\/a>; te\u017c: t\u0119<\/i> ‘ten’, tatk\u0119<\/i>, jizb\u0119<\/i>, ska\u017c\u0119<\/i>, 56<\/small><\/sup>czyt. Mariczka<\/i><\/a>, 53<\/small><\/sup>czyt. k\u0142yscela<\/i>, 58<\/small><\/sup>czyt. to bialko<\/i><\/a>, 59<\/small><\/sup>czyt. dòje<\/i><\/a>, 60<\/small><\/sup>czyt. szëri na miszi<\/i><\/a> w znaczeniu: ‘domokr\u0105\u017cni przest\u0119pcy, z\u0142odziejaszki’, 61<\/small><\/sup>czyt. pieniundze<\/i><\/a>, 62<\/small><\/sup>czyt. gdze su<\/i><\/a>, 63<\/small><\/sup>czyt. \u0142on<\/i><\/a>, 64<\/small><\/sup>czyt. kupic<\/i><\/a>, 65<\/small><\/sup>czyt. sk\u0142yp<\/i><\/a> w znaczeniu: ‘piwnica’, 66<\/small><\/sup>czyt. ti<\/i><\/a>, 67<\/small><\/sup>czyt. otemknuc<\/i><\/a>, 68<\/small><\/sup>czyt. temu knopu<\/i><\/a>, 69<\/small><\/sup>czyt. se<\/i><\/a>, tj. ‘sobie’, 70<\/small><\/sup>czyt. wzic<\/i><\/a>, 71<\/small><\/sup>czyt. go<\/i><\/a>, 72<\/a><\/small><\/sup> w znaczeniu ‘tak’, 73<\/small><\/sup>czyt. bil<\/i>, 74<\/small><\/sup>czyt. so pitol: „Dzesz te<\/i><\/a>, 75<\/small><\/sup>czyt. tatken ë za nenko, mi<\/i><\/a>, 76<\/small><\/sup>czyt. wzun<\/i><\/a>, 77<\/small><\/sup>czyt. gôdo tym\u0142y knop\u0142y<\/i><\/a>, 78<\/small><\/sup>czyt. puszczëc w jizbe<\/i><\/a>, 79<\/small><\/sup>czyt. chco\u0142<\/i><\/a>, 80<\/small><\/sup>czyt. mu<\/i><\/a>, 81<\/small><\/sup>czyt. flinta<\/i><\/a>, 82<\/small><\/sup>czyt. ustrzilil te\u0142e<\/i><\/a>, 83<\/small><\/sup>czyt. szëri na myszi\u0142e<\/i><\/a>, 84<\/small><\/sup>czyt. czé<\/i><\/a>, 85<\/small><\/sup>czyt. bila powiesz\u00f3na w lése<\/i><\/a>, 86<\/small><\/sup>czyt. spuscëlë<\/i><\/a>, 87<\/small><\/sup>czyt. bil zabiti<\/i><\/a>, 88<\/small><\/sup>czyt. wzun<\/i><\/a>, 89<\/small><\/sup>czyt. klucza<\/i><\/a>, 90<\/small><\/sup> czyt. wëp\u0142yscëc<\/i><\/a>, 91<\/small><\/sup>czyt. tatk\u0142y, nie chodzë tam, bo<\/i><\/a>, 92<\/small><\/sup>czyt. \u0142un<\/i><\/a>, 93<\/small><\/sup>czyt. \u0142un<\/i><\/a>, 94<\/small><\/sup>czyt. \u0142ystrzeli\u0142<\/i><\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na podstawie czasopisma \u201eLiteratura Ludowa \u2013 Kaszuby i Pomorze\u201d, nr 1-2, 1959, s. 64-67. Opowiadania kaszubskie [redakcja j\u0119zykowa Jerzy Treder] Spis tre\u015bci: 1. Tuszkowianie, 2. O lnie, 3. Naji uojcowie, 4. Puewiostka Aktualizacja pisowni: 1. Tuszkowianie, 2. O lnie, 3. … \u041d\u0430\u0441\u0442\u0430\u0432\u0438\u0442\u0435 \u0441\u0430 \u0447\u0438\u0442\u0430\u045a\u0435\u043c →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":63,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-256","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lud--norod"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/256","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=256"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/256\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=256"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=256"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=256"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}