Na podstawie ksi\u0105\u017cki: A. Budzisz, Zemja kasz\u00ebbsk\u00f4. Utwory wybrane<\/i>, Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Gda\u0144sk 1982.<\/p>\nAlojzy Budzisz<\/h2>\n
\u017belez\u00f4k i fli\u0144ta<\/h1>\n
Ta wokr\u00ebtn\u00f4 a sarcz\u00ebsto vojna trva bez k\u00f3\u0144ca. Chto le ma\u0142o b\u00e9\u0142 zdatni, dost\u00f4\u0142 ordel a ti doma wost\u0105ni \u017cdal\u00eb le na povo\u0142anj\u00e9. \u017belez\u00f4c\u00eb, dobri patrijoc\u00eb, meldoval\u00eb so l\u00ebcznje dobrovolnje. Rozszed so rozg\u0142osk przez ca\u0142i kr\u00f4j, \u017ce njeprz\u00ebjac\u00e9l for\u0119 z\u0142ota chc\u00f4\u0142 kr\u00ebj\u0105mko svojim str\u00f3nnjik\u0105m na dr\u00ebgji stronje pa\u0144stva prz\u00ebgv\u00f4szcz\u00ebc, a vsz\u00ebtkj\u00e9 vs\u00eb dosta\u0142\u00eb n\u00f4k\u00f4z na t\u0119 f\u00f3rmank\u0119 dulcz\u00ebc a j\u0119 wudibac. \u017belez\u00f4c\u00eb postavjil\u00eb prz\u00eb Czerzvjonim Mosce vach\u0119, wprz\u00e9k traktov\u00e9 drogji, d\u00ebcht mjidz\u00eb por\u0119cz\u0105, d\u0142ugji \u017cnjivni v\u00f3z. Wo vjecz\u00f3r zanj\u00e9c\u00ebl\u00eb ze sech\u00e9go chr\u00f3stu a torfu jasno kvirl\u0105ci wogjin, \u017ceb\u00eb ti zajach\u0105ci z d\u00f4leka t\u0119 z\u00f4vad\u0119 merkal\u00eb. Vacht\u00f4rz, z fli\u0144t\u0105 na plecach a szabl\u0105 kole boku, wobachtnje za voz\u0119 ze z\u0142ot\u0119 w\u00ebz\u00e9r\u00f4\u0142, ale ten so nje zj\u00f4vj\u00f4\u0142, mi\u00f4\u0142 gv\u00ebsno wo jich darda\u0144skij wodzv\u00f4dze cz\u00ebt\u00e9 a jin\u0105 drog\u0119 vz\u0119t\u00e9.<\/p>\n
Jedn\u00e9ho dnja prz\u00ebsz\u0142a kome\u0144da revizijn\u00f4, feltveber a dvaji fiz\u00eblirz\u00eb. Vacha zrobji\u0142a sv\u00f3j honor, jak n\u00f4lepj\u00e9 vjedza, a serdecznje vjita. Feltveber, st\u00f4ri lesni, s\u00f4d so na ten b\u00ebszig a z dz\u00ebvovanjim vjidz\u00f4\u0142, jak ten \u017belez\u00f4k ze svojim st\u00f4rim kop\u00ebt\u0105 tak zami\u0142ov\u0105nje woczkov\u00f4\u0142.<\/p>\n
– Sadnji so, kamr\u00f4ce – wodzev\u00f4\u0142 won so. V\u00ebjasnji mje, czemu t\u00eb t\u0119 fli\u0144t\u0119 tak v wocz\u00eb padaj\u0105c\u00eb zdrokami wobejmivosz?<\/p>\n
– Panje feltveber, vjidzele V\u00eb ju takji ku\u0144sztovni ver\u00f3b? Kolba b\u00eb\u0142a mesingov\u0105 plat\u0105 v\u00eb\u0142o\u017con\u00f4, ale co ta dz\u00ebvaczn\u00f4 fjigura znacz\u00eb\u0142a, to choc kr\u00f3l Szalomo\u0144 b\u00eb nje v\u00ebzgod.<\/p>\n
– Jo, je baro p\u00ebszno, przep\u00ebszno, ale co to m\u00f4 znacz\u00ebc?<\/p>\n
– N\u00eb ko co, co to znaczi, to V\u00eb nje rozeznajece? – trzim\u00f4\u0142 kolb\u0119 mu d\u00ebcht pod nos. – Prz\u00ebzdrz\u00ebce le so dobrze; nje merk\u00f4ce V\u00eb, co to je?<\/p>\n
Feltveber zdrz\u00f4\u0142 a zdrz\u00f4\u0142.<\/p>\n
– To nje je nic!<\/p>\n
– Co njic? Co b\u00eb V\u00eb le so sekretnje nje mil\u00ebl\u00eb! Njic?<\/p>\n
– Nje, d\u00ebcht njic!<\/p>\n
– S\u0142\u00ebch\u00f4jce le, V\u00eb jesce sl\u00e9pc\u00f4k, V\u00eb nje jescen \u017belez\u00f4k, temu V\u00eb t\u00e9\u017c nje vj\u00e9ce, co ten ku\u0144szt znaczi! Wod nas ka\u017cdi \u017belez\u00f4k vj\u00e9, co to cnaczi. To je g\u0142ova!<\/p>\n
– G\u0142ova? Anji prob\u00eb nj\u00e9!<\/p>\n
– Nj\u00e9? Vejce le, zdrz\u00ebce le, s\u0142\u00ebch\u00f4jce le! G\u0142ova nj\u00e9! A to jesz to teho g\u0142ova nasz\u00e9ho pr\u00f4tatka zb\u00f3\u017cn\u00e9ho, wod cht\u00ebrn\u00e9ho m\u00eb pochodzim\u00eb, a chter\u00ebn n\u0105m ten n\u00f4dmj\u00f4r t\u00e9 zavol\u0105n\u00e9 m\u0105drosc\u00eb zawostavji\u0142.<\/p>\n
– D\u00f4lebog?<\/p>\n
– N\u00eb ko zicher, cze j\u00f4 to Vam zapevnj\u0105m!<\/p>\n
– Ale to nji m\u00f4 nji\u017c\u00f4den nos!<\/p>\n
– Ten nje je, ale nasz pr\u00f4tatk go t\u00e9\u017c nje br\u00ebkov\u00f4! Jeho nje br\u00ebkov\u00f4\u0142 nos\u0119 na jak\u0105 rzecz szturn\u0105c, \u017ceb\u00eb j\u0119 pochv\u00f4ci\u0142, a jeho m\u0105drosc p\u00f4chn\u0119\u0142a przez ca\u0142i kr\u00f4j a wuceszi\u0142 no se jin\u00ebch, ti nose br\u00ebkoval\u00eb, nj\u00e9 won.<\/p>\n
– Dze je p\u00ebsk?<\/p>\n
– Ten fel\u00ebje. Nasz pr\u00f4tatk mj\u00f4\u0142 brz\u00ebch m\u0105droscami napr\u0105n\u00e9 a natch\u0105n\u00e9, \u017ce \u017cadn\u00f4 g\u0119b\u0105 dosc machtn\u00f4 b\u00eb nje b\u00ebla, jeho komjin b\u00ebc, vjic na zemji j\u0119 nji m\u00f3g mjec, a tere v njebje won j\u0119 zicher nje br\u00ebkuje!<\/p>\n
– Dze s\u0105 wocz\u00eb?<\/p>\n
– Wocz\u00eb s\u0105 w glovje, mocno zamk\u0142\u00e9, bo won d\u00ebch a przez \u0142\u00ebszczenj\u00e9 vsz\u00ebtkjich njebjos na nas zdrzi!<\/p>\n
– A wusz\u00eb won t\u00e9\u017c nji m\u00f4!<\/p>\n
– T\u00eb t\u00e9\u017c nje s\u0105. Won b\u00eb\u0142 m\u0105drosc nad m\u0105droscami, temu won t\u00e9\u017c nje br\u00ebkov\u00f4\u0142 \u017c\u00f4dne rad\u00eb l\u00ebdskj\u00e9 cz\u00ebc, le s\u0105m nas t\u00e9 ch\u00ebb\u00eb wuczi\u0142, \u017ce jasz za vjele m\u0105m\u00eb, won\u00eb t\u00e9\u017c fel\u00ebj\u0105, co za vjele, to njezdrov.<\/p>\n
– Dze je jeho broda?<\/p>\n
– V\u00eb doch vj\u00e9ce, \u017ce przed pogrzeb\u0119 ka\u017cdi mdze goloni, a po smjerci njikomu broda nje rosce!<\/p>\n
– Tej tu to le je jeho skarnja?<\/p>\n
– A dze, v skarnji sedzi roz\u00ebm, a ten je t\u00e9\u017c v njebje njevjidzalni n\u0105m jak tu na zemji!<\/p>\n
– Tak tej wod t\u00e9 g\u0142ow\u00eb tu njic nje je?<\/p>\n
– Dl\u00f4 vas tu nje je d\u00ebcht njic, bo V\u00eb jesce v cemnosci wurodzoni, a m\u00eb jasni wosvjetloni \u017belez\u00f4c\u00eb j\u0119 vsz\u0119dze poznajem\u00eb. Va nje\u017celez\u00f4c\u00eb to njijak nje pochv\u00f4cita, va jesta v d\u00ebchu a v pr\u00f4vdze slepot\u0105 sztrof\u00f4v\u0105ni<\/p>\n
– Chto, kamr\u00f4ce, ten wobr\u00f4z d\u00ebcht v\u00ebcz\u00ebnji\u0142?<\/p>\n
– Wo, vjelgji nasz ku\u0144szt\u00f4rz, cht\u00ebren d\u00ebcht le t\u00ebch vjelhjich, v\u00ebsokjich vaspan\u00f3v szn\u00ebckrov\u00f4\u0142, won \u017ce nasz\u00e9ho pr\u00f4tatka nje wjidz\u00f4\u0142 a doch go tak trafnje v\u00ebfardichov\u00f4\u0142.<\/p>\n
– \u017be won, ten vaji przep\u00ebszni szn\u00ebckjer go nje vjidz\u00f4\u0142, za tim ten ku\u0144szt pravje v\u00ebzdrzi!<\/p>\n
– Dajce pokuj, v d\u00ebchu a v snjicim won vjidz\u00f4\u0142 a v\u00ebczorchli\u0142, bo ta fli\u0144ta je pr\u00f4st\u00f4ro, gv\u00ebsno ju przed naszim pr\u00f4tatk\u0119 v\u00ebrobjon.<\/p>\n
– Do czeho won j\u0119 tej br\u00ebkov\u00f4\u0142, bo v ten czas jesz pulver nje b\u00e9\u0142?<\/p>\n
– Co pulver, co to za brdekanje, za vol\u0105 bosk\u0105 mo\u017ce strzelac bez pulvru. V\u00eb doch vj\u00e9ce, jak nen \u017cid v mroczonku przed las jid\u0105c\u00eb vjilka svoj\u0105 karkul\u00ebc\u0105 wustrz\u00e9li\u0142, to je, vejce le, sib\u00ebli\u0144sk\u00f4 fli\u0144ta.<\/p>\n
– Sib\u00ebli\u0144sk\u00f4? T\u00eb m\u00f4sz folsztendich prosto, to je provda!<\/p>\n
– No jo, tere V\u00eb s\u0105m mje prz\u00ebst\u0105pijce. To je nasza \u00ebra dom\u00f4c\u00f4, nasza fli\u0144ta sib\u00ebli\u0144sk\u00f4, ta gv\u00ebsno, jak naszi starc\u00eb povj\u00f4daj\u0105, z raju sztamuje.<\/p>\n
– Do raju Va doch njijak nje dosig\u00f4ta!<\/p>\n
– Co, m\u00eb nje sig\u0105m\u00eb do raju? A nje znajece V\u00eb nasz\u0119 mov\u0119, co wo tim svj\u00f4dczi?<\/p>\n
– Jak to, dr\u00ebszku?<\/p>\n
– No, vjece le, p\u0105n Bog stvorzi\u0142 szt\u00ebr\u00ebnogov\u0105 a l\u00e9\u017c\u0105c\u0105 zvjerz\u00ebn\u0119 a tej rzek do pjerszeho cz\u0142ovjeka: Daj jima przezv\u00ebstka! \u201eJ\u00f4 d\u0105m, j\u00f4 d\u0105m!\u201d S\u0142\u00ebch\u00f4jce le, nje b\u00e9\u0142, \u201eJad\u0105m\u201d gotovi? Ten won vsz\u00ebtczjim stvorzenj\u0105m nasz\u0105 pr\u00f4m\u00ebmk\u0119 przedstavji\u0142: \u201eto je vaj\u00f4 panji, to moja Jeva\u201d. Jak dr\u00ebgji jich dzecko so mja\u0142o wurodz\u00ebc, sztrzidoval\u00eb so Jadam z Jev\u0105, won chc\u00f4\u0142 kn\u00f4pa, wona dz\u00e9wcz\u0119. A b\u00e9l kn\u00f4p. Z teho m\u00eb t\u00e9\u017c vjidzim\u00eb, \u017ce na B\u00ebl\u00f4kach r\u00f4j stoj\u00f4\u0142, \u017ce ten przedzivni wogr\u00f3d kasz\u00ebbskji b\u00e9\u0142, wo tim svj\u00f4dczi t\u00e9\u017c nasz r\u00f4jca, ch\u00ebren t\u00eb kasz\u00ebbskj\u00e9 por\u00eb zr\u00f4j\u00f4, tji wobjeciv\u00f4 je v r\u00f4j ma\u0142\u017ce\u0144sva provadz\u00ebc, z cht\u00ebrneho czas\u0119 v\u00ebn\u00ebkanj\u00e9 v pjeklo so dzeje.<\/p>\n
– Co t\u00eb za przevrota!<\/p>\n
– Babel mjasto so dl\u00f4 teho nazvje, bo l\u00ebdze zacz\u0119l\u00eb bablotac, \u017ce jeden dr\u00ebgj\u00e9ho nje rozmj\u00f4\u0142. No, a star\u00ebszka kr\u00f3la Davjida b\u00eb\u0142a Rut, bo v\u0119drova ze svoj\u00e9 tatcz\u00ebzn\u00eb rut. A Heli doch m\u00e9st pochodzi\u0142 z H\u00e9lu. Babilon, to V\u00eb doch ju s\u0105m wuznajece, \u017ce to je nasze kasz\u00ebbskj\u00e9 \u201ebabji \u0142ono\u201d \u00eb t. p. Farawon, nen kr\u00f3l, cht\u00ebren tim \u017c\u00ebd\u0105m nje chc\u00f4\u0142 dac v\u00ebc\u00ebgac, na gv\u00ebs svoje mjono m\u00f4 z nasz\u00e9 mov\u00eb, bo w Novim Mjesce stoji ten vjelgji kosc\u00f3\u0142, co wonji go \u201efar\u0105\u201d zvj\u0105. Tak V\u00eb poznajece, \u017ce Kasz\u00ebbji ju z raju pochodzim\u00eb, a nasze kasz\u00ebbsk\u00f4 sztama, ved\u0142ug svoj\u00e9 g\u00f4dkji, a po svojim \u00f4rce v t\u00eb n\u00f4pjersz\u00e9 czase stanj\u00f4 so zemje signje.<\/p>\n
– J\u00f4 vjidz\u0119, \u017ce t\u00eb akr\u00f4t besz\u00e9t vj\u00e9sz, a tere j\u00f4 tobje co povj\u00e9m: n\u00f4starszi dokum\u0119\u0144t v g\u00f4dce kasz\u00ebbskji pjis\u0105ni d\u00f4 t\u00ebje z roku 1284, kjej nasz pomorskji ks\u0105\u017c\u0119 Mestvjin temu s\u00ebnovji sv\u00e9ho vj\u00e9rn\u00e9ho zas\u0142u\u017con\u00e9ho s\u0142\u00eb\u017ca\u0142ca z Gd\u0105\u0144ska z jimjenj\u0105 Glabuna t\u0119 vjes Velavjes (Vjelg\u00f4vjes) jak frijn\u0105 gv\u00f4snosc darov\u00f4\u0142. Prz\u00eb ti le\u017cnosci vsz\u00ebtkji \u0142aszt\u00eb cht\u00ebrn\u00eb na tim gr\u00ebnce cz\u0105\u017c\u00eb\u0142\u00eb a wodt\u0105d wodpad\u0142\u00eb, cz\u0119scovo v \u0142aci\u0144skjim, cz\u0119scowo v kasz\u00ebbskjim j\u0119z\u00ebku pod\u0105n\u00e9 a napjis\u0105n\u00e9 s\u0105. Vj\u00e9sz t\u00eb jesz co wo tvojim dom\u00f4stvje?<\/p>\n
– Ale j\u00f4, j\u00f4 m\u00ebsli\u0142, V\u0105m moje povj\u00f4danj\u00e9 b\u00eb\u0142o navjelon\u00e9. Vjerz\u00ebce mje, j\u00f4 nje md\u0119 sztr\u00ebch\u00f4\u0142, le tak povj\u00e9m, jak m\u00eb wod svojich prz\u00f3dkov cz\u00ebl\u00eb a dal\u00e9 naszim dzec\u0105m wopovj\u00f4d\u0105m\u00eb. Ce\u017c V\u00eb so d\u00ebcht wo nasz\u00ebch njivach m\u00ebslice? Wu nas je takji s\u00ebti gr\u00ebnt, \u017ce m\u00eb petroku z mjasta kupjic nje darv\u0105m\u00eb. Chto vjid zapal\u00ebc chce ten skr\u0105ci z ve\u0142n\u00eb docht, zamoczi go buten v pl\u00ebt\u0119 a ju ten knot so jasnim, svj\u00e9c\u0105cim p\u0142omjenj\u0119 p\u00f4li, jak jirl\u00ebcht na \u0142\u0105kach a b\u0142otach. M\u00ebgji s\u0105 tak s\u00ebt\u00e9, \u017ce won\u00eb so v lece tak mocno mokn\u0105, \u017ce zmokl\u00ebzna jich zlepnje a won\u00eb v k\u0142\u0105bach sp\u00f4daj\u0105. V Marglovjiszczu nad Roguczev\u0105 je v\u0105n margjel, bj\u00f4\u0142i jak kr\u00e9da, z\u00f4rnjisti jak kr\u00ebp\u00eb, s\u00ebti jak mas\u0142o, kraftni jak dus. M\u00eb rok v rok szt\u00ebk pola margl\u00ebjem\u00eb. M\u00eb go le v szcz\u00ebpkach jak tobak\u0119 rozproszim\u00eb a rozsejem\u00eb, a zbo\u017c\u00e9 rosce jak na m\u0142odzach. Kjejb\u00eb na zimku t\u00eb przimrozkji nocn\u00e9 nje b\u00eb\u0142\u00eb, cht\u00ebrne zbo\u017ca v roscenjim prz\u00ebtr\u00ebmuj\u0105, a v julim a augusce tak\u00f4 gor\u0105czka a takji v\u00f4r nje nasta\u0142\u00eb, \u017ce steb\u0142a wuschn\u0105, wono b\u00eb ros\u0142o jasz pod gvi\u00f4zd\u00eb, na ka\u017cdim steb\u0142ku wjisa\u0142a b\u00eb gvj\u00f4zda a jesz zdebe\u0142ko v\u00ebsz\u00e9, tej b\u00eb musz\u00ebl\u00eb anjel\u00eb v njebje svoje no\u017ckji vc\u00ebgac, bo t\u00eb v\u0105se k\u0142os\u00f3v b\u00eb jich no\u017ckji g\u00ebldz\u00eb\u0142\u00eb.<\/p>\n
– Tak, p\u0105n B\u00f3g ju \u017corg\u00f4, \u017ce drzeva v njebo rosc\u0105.<\/p>\n
– Nasze \u0142\u0105kji v Roguczevach m\u00eb skr\u00ebtnje wobrobjim\u00eb a margl\u00ebjem\u00eb. Mech a kvesn\u00e9 tr\u00f4v\u00eb, sic\u00ebn\u00eb a t\u00ebrz\u00ebca zgjin\u0105, a tej ta tr\u00f4wa po ti v\u00ebrobce rosce gr\u00ebb\u00f4, sztamjist\u00f4, socz\u00ebst\u00f4; czasami, cze d\u00ebcht przed svj\u0119tim J\u0105ne tak baro cep\u0142o je, wone wostro rosce, \u017ce wona cz\u0142ovjekovji bez wokul\u00f4rov nad woczoma zgjibaj\u0105c\u00e9mu co nad \u0142\u0105k\u0105 wocz\u00eb b\u00eb v\u00ebpch\u0142a. Jedn\u00e9ho dnja nasza wovca b\u00eb\u0142a ch\u0105sebnje a po\u0142aszcz\u00ebv\u00f4 w t\u0119 tr\u00f4v\u0119 vskok\u0142\u00f4, m\u00eb j\u0119 jesz tak nogome v\u00ebcign\u0119l\u00eb. Jakusz ta puga v\u00ebzdrza, nos b\u00e9\u0142 cz\u00ebsto podzarti, wocz\u00eb na p\u00f3\u0142 v\u00ebkolon\u00e9, zakrvavjon\u00e9, zamiast wusz vjisa\u0142\u00eb dvje czerzvjone fl\u00ebdr\u00eb, ve\u0142na ze stron\u00eb zdzart\u00f4, le go\u0142\u00f4 sk\u00f4ra s\u0105 svjec\u00eb\u0142a, kark spuch\u0142i, kolana sztivn\u00e9, wogon wodervani, tak tr\u00f4va do gor\u00eb szosova a strz\u00e9l\u00eb\u0142a. Dzis dze\u0144 ta sziszupa dr\u017ci, kjej pasturz j\u0119 v t\u0119 stron\u0119 pod \u0142\u0105kji n\u00ebk\u00f4. Voda v naszi st\u00ebdnji, v Karl\u00ebpku, je kl\u00f4r jak bursztin, chto dzevj\u0119dzes\u0105t lat wod nj\u00e9 pjije ten zastarzaje, kjej won r\u00ebchl\u00e9 nje wumrze. Kjej chor\u00e9ho t\u0105 vod\u0105 woprisnj\u00e9, won zare v\u00ebzdrovjeje. M\u00eb t\u00e9\u017c jesm\u00eb vsz\u00ebtc\u00eb t\u00e9 mocn\u00e9 vjar\u00eb, kjej t\u0105 vod\u0105 wumar\u0142\u00e9ho pokropji, wona mu \u017c\u00ebc\u00e9 vroc\u00ebc v szta\u0144dze je, czeb\u00eb ten njeboszczik m\u00f3g povjedzec, na jak\u0105 chorob\u0119 won wumar. Tak, vejce le, nasza kr\u00f4jina je nad vsz\u00ebtkji kr\u00f4jine vk\u00f3\u0142. M\u00eb sedzim\u00eb jak p\u0105czk v masle, ale naszi prz\u00f4dkovje, cht\u00ebrne tam hen\u00eb het, z perd\u00ebgon\u00f3w cep\u0142\u00ebch prz\u00ebv\u0119drovale prze\u017c\u00ebl\u00eb cz\u0119\u017ckji czase. Tam v t\u00ebch pj\u00f4skach, dze naszi pr\u00f4tatc\u00eb przedtim sedzel\u00eb, b\u00eb\u0142\u00eb gr\u00ebnta tak kamjenjist\u00e9, brzidkj\u00e9, v\u0105do\u0142ovat\u00e9, \u017ce gburz\u00eb musz\u00ebl\u00eb koze za sl\u00e9dn\u00e9 nogji podnjesc, ab\u00eb b\u00ebn\u00f4mj\u00e9 zdebe\u0142ko t\u00ebch stebe\u0142k tr\u00f4v\u00eb mjidz\u00eb t\u00ebmi wostr\u00ebmi szp\u00ebcast\u00ebmi, kamjenjami mogl\u00eb zgr\u00ebzc. Tam t\u00eb l\u00ebse b\u00eb\u0142\u00eb tak mer, kr\u00ebch\u00e9 a lab\u00e9t, \u017ce do drz\u00e9v so prz\u00ebprz\u00e9c musz\u00eb\u0142\u00eb, kjej chca\u0142\u00eb szczekac a v\u00ebc.<\/p>\n
– Wula z\u0142\u00e9mu! Vj\u00e9sz t\u00eb jesz co brdekac?<\/p>\n
– Zicher, bo m\u00eb so svojich povj\u00f4stka fefel mocno trzim\u0105m\u00eb. T\u00eb znjije b\u00eb\u0142\u00eb v ti wopuszczoni przez nasz\u00ebch tatkov krojinje tak gr\u00ebb\u00e9 jak wud ch\u0142opa, a d\u0142ugj\u00e9 jak k\u00f4bel dakovi, a jiftovat\u00e9 jak br\u00ebtev. Jedn\u00e9ho dnja szed \u017belez\u00f4k D\u00f3nka – jak przek\u00f4zanj\u00e9 wopovj\u00f4d\u00f4 – v las. Won vjidz\u00f4\u0142 pod chojk\u0105 vivj\u00f3rk\u0119 le\u017c\u0105c\u00eb. Niszrich won j\u0119 podnjos, wona jesz b\u00eb\u0142a cep\u0142\u00f4. Won nje d\u00f4\u0142 wobacht, \u017ce v jigl\u00ebnje v kr\u0105g zavjinjon\u00f4 znjija le\u017ca. Jak kula z fli\u0144t\u00eb v\u00ebstrz\u00e9lon\u00f4 wona, sicz\u0105c\u00eb na njeho so rzuc\u00eb\u0142a, a go v to prav\u00e9 remj\u0119 nji\u017c\u00e9 \u0142okca przez ve\u0142njik a koszul\u0119 k\u0105s\u00eb\u0142a. To remj\u0105 nat\u00ebchmi\u00f4st spuch\u0142o, a za p\u00f4r\u0119 minut ten ch\u0142op nje \u017ci\u0142. Przedma, jeho vuja, szed ze svoj\u0105 bja\u0142k\u0105 t\u0105 jistn\u0105 drog\u0105 a nalezl\u00eb teho nje\u017c\u00ebv\u00e9ho D\u00f3nk\u0119, wo rat\u00ebnku \u017codn\u00f4 g\u00f4dka, wonji halal\u00eb voz a zavjozl\u00eb ten trup dodom. Tu wonji mu ten ve\u0142njik a t\u00eb jin\u00e9 r\u00ebpjece zeblekl\u00eb a t\u0119 cz\u00f4rn\u0105 ren\u0119 nalezle, a to ju cz\u00ebsto sczarnjo\u0142\u00e9 ca\u0142o vjidzel\u00eb. Ten ve\u0142njik Przedma na drevnjani gozdz przed dvj\u00e9rzami pod wustrzech\u0119 povjesi\u0142. Tej jeho l\u00ebdze za zark\u0119 jechal\u00eb. Jak wonji dr\u00ebgj\u00e9ho dnja wo poren\u00f4szk vstal\u00eb, ten r\u0119k\u00f4v, v cht\u00ebrnim ten jift sedz\u00f4\u0142, b\u00e9\u0142 ful jasn\u00ebch, zelon\u00ebch, br\u00ebdnoczervonast\u00ebch p\u0142achcov, kr\u0105gov, kr\u00e9zov, str\u00e9pov, na p\u00f4\u0142nju won\u00eb ju b\u00eb\u0142\u00eb cemno-zelono-modrasto zajitrzon\u00e9. Ve\u0142njik s\u0105m v sam\u00eb lunce b\u00e9\u0142 rozsz\u00f4torzoni. V zmrocz\u00f3nku t\u00eb blaszan\u00e9 kn\u0105pkji z vjelgjim brz\u0119czenjim na bolvark spad\u0142\u00eb a kn\u0105plochji so rozfizlova\u0142\u00eb. Tasza a futer b\u00eb\u0142\u00eb napuch\u0142\u00e9, wo vjecz\u00f3r verva\u0142o so to wucho do povjeszenj\u00f4. Ve\u0142njik sp\u00f4d a smjerdz\u00f4\u0142 jak scirz. Przedma go muszi\u0142 vjid\u0142ami wodrz\u00ebc\u00ebc a chutko zakopac za dvorznjic\u0105. Nad t\u0105 dzur\u0105 wuros\u0142\u00eb bj\u00f4\u0142e\u0144 a sz\u00f4\u0142e\u0144. Tak, vjidzice panje feltveber, ti l\u00ebdze b\u00ebl\u00eb zmuszeni r\u00ebchl\u00e9 ve\u0142njik pochovac jak pana.<\/p>\n
– E dr\u00ebchu Tr\u00ebcku, t\u00eb k\u00f4rbjesz!<\/p>\n
– Ale, panje feltveber, jakjim sposob\u0119 j\u00f4 b\u00eb m\u00f3g Vas znjeva\u017c\u00ebc, j\u00f4 stoj\u0119 pod vojskov\u0105 kom\u0119\u0144d\u0105 a kr\u00f3lovji vj\u00e9rnosc przesig.<\/p>\n
– Czas so prz\u00eb ce mjinje jak dj\u00f4che\u0142. N\u00eb\u017ce, jesz vjic\u00e9!<\/p>\n
– Vjerz\u00ebce mje abo nj\u00e9, tej v ten czas to da\u0142o mjidz\u00eb naszim l\u00ebd\u0119 takjich ch\u0142opov gol\u00ebjatov\u00ebch, \u017ce wonji wukl\u00ebkn\u0105c musz\u00ebl\u00eb, cze wonji so za wuchoma drapac chcel\u00eb, a bja\u0142kji a dzevuse mja\u0142\u00eb tak d\u0142ugj\u00e9 v\u0142ose a varkocze, \u017ce na dr\u00f4bkji wognjov\u00e9 vlaz\u0142\u00eb, kjei so varkocze chca\u0142\u00eb rozplesc a splesc.<\/p>\n
– No, no, ale tere m\u00eb cz\u00ebsto wo t\u0119 tvoj\u0119 fli\u0144t\u0119 zab\u00ebl\u00eb, Tr\u00ebcku!<\/p>\n
– Jo, jo, moja fli\u0144ta sib\u00ebli\u0144sk\u00f4! – A zamji\u0142ov\u0105nje won j\u0119 scisk\u00f4\u0142. – To je d\u00ebcht co nadzv\u00ebczajn\u00e9ho wod kop\u00ebta a vjele v\u00f4rl\u00ebchnosce nas wona wobr\u00f3nji\u0142a, ale jedn\u0105 fel\u0119 wukr\u00ebt\u0105 ten nasz sk\u00f4rb m\u00f4, wona wogromno podhal\u00e9v\u00f4 a njejedn\u00e9mu z nas sekretn\u0105 z\u00f4wusznjic\u0119 v\u00ebdzel\u00eb\u0142a, chto so z j\u00e9 sz\u00ebkami wobe\u0144c nje rozmjeje. Na jacht\u0119 wona jiberhaupt nje je do br\u00ebkovanj\u00f4. Ale naszi pr\u00f4tatc\u00eb, m\u0105dri jak kr\u00f3l Szalomon, takj\u00e9 ko\u0144szaft\u00eb zdebl\u00ebl\u00eb. Wonji mjel\u00eb jacht\u0119 kjej v z\u00ebmje zemja tak perzink\u0119 ze snjeg\u0119 wokruszon\u00f4 je. Tej wonji le v\u00ebszl\u00eb za p\u0142ot, pos\u00ebpa\u0142\u00eb kachlov\u0105n\u0105 tobak\u0119 na szt\u00ebk vr\u00ebka, a v\u0142o\u017c\u00ebl\u00eb t\u0119 \u0142apk\u0119 na snj\u00e9g. Porne le\u017ca\u0142\u00eb t\u00eb zdech\u0142\u00e9 zajce prz\u00eb ti v\u00f4bji.<\/p>\n
– \u017bar\u0142\u00eb t\u00eb zajce v ti kr\u00f4jinje m\u0142ot\u0105 tobak\u0119?<\/p>\n
– To nj\u00e9, nje \u017car\u0142\u00eb nj\u00e9, won\u00eb do t\u00ebch vr\u00ebkov prz\u00ebkurduksova\u0142\u00eb, je z vsz\u00ebtkjich stron wockn\u0119\u0142\u00eb, prz\u00eb tim nasza kraftn\u00f4 \u017celezack\u00f4 tobaka jima v nozdrz\u00eb vlejca a mocno jich g\u00ebldz\u00eb\u0142a. Ten won\u00eb tak mocno kjicha\u0142\u00eb, \u017ce so kark skr\u0105c\u00eb\u0142\u00eb.<\/p>\n
– Takje so vej s\u0105 bot\u00eb!<\/p>\n
– Bulv\u00eb wuros\u0142\u00eb tam tak vjelgj\u00e9 jak g\u0142ova!<\/p>\n
– J\u00f4, j\u00e9, zicher, jak vr\u00f3bl\u00e9 g\u0142ov\u00eb!<\/p>\n
– No jo, nasze vr\u00f3ble.<\/p>\n
– Va m\u00f4ta v g\u0142ovje a v tvoji gv\u00ebs ten n\u00f4frechnj\u00e9szi. Wobezdrz\u00eb le so richtich, jak za tob\u0105 so kurzi a d\u00ebcht mocno ropji. Marnota nad marnotami!<\/p>\n
Feltveber Anchal vst\u00f4\u0142 a ze svojimi fiz\u00eblirami dal\u00e9 v\u0119drov\u00f4\u0142, jin\u00e9 poczt\u00eb revendirovac.<\/p>\n
Maj\u0105 ti \u017belez\u00f4c\u00eb ale tr\u00e9zel!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Na podstawie ksi\u0105\u017cki: A. Budzisz, Zemja kasz\u00ebbsk\u00f4. Utwory wybrane, Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Gda\u0144sk 1982. Alojzy Budzisz \u017belez\u00f4k i fli\u0144ta Ta wokr\u00ebtn\u00f4 a sarcz\u00ebsto vojna trva bez k\u00f3\u0144ca. Chto le ma\u0142o b\u00e9\u0142 zdatni, dost\u00f4\u0142 ordel a ti doma wost\u0105ni \u017cdal\u00eb le na … \u041d\u0430\u0441\u0442\u0430\u0432\u0438\u0442\u0435 \u0441\u0430 \u0447\u0438\u0442\u0430\u045a\u0435\u043c