{"id":48,"date":"2004-05-22T15:02:34","date_gmt":"2004-05-22T15:02:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.rastko.net\/rastko-ka\/?p=48"},"modified":"2008-03-06T21:57:25","modified_gmt":"2008-03-06T21:57:25","slug":"domoce-sowo-zwaczne-antologia-tekstow-kaszubskich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/?p=48","title":{"rendered":"Dom\u00f4c\u00e9 s\u0142ow\u00f2 zw\u00e3czn\u00e9 – Antologia tekst\u00f3w kaszubskich"},"content":{"rendered":"

Dom\u00f4c\u00e9 s\u0142ow\u00f2 zw\u00e3czn\u00e9<\/h1>\n

Antologia tekst\u00f3w kaszubskich<\/h1>\n

 <\/p>\n

Opracowanie Jerzy Treder<\/h2>\n

Wejherowo 2004<\/p>\n

Spis tre\u015bci<\/p>\n

Od redakcji<\/a><\/p>\n

Zasady transponowania tekstu pisanego na m\u00f3wiony<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Wskaz\u00f3wki biliograficzne<\/a>:
\nAntologie<\/a>, Tomiki i ksi\u0105\u017ceczki
\nautorskie<\/a>, Utwory wy\u0142\u0105cznie dla dzieci<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Hieronim Derdowsczi<\/a><\/b><\/p>\n

W\u00ebjimczi z p\u00f2\u00e9matu \u00d2
\npanu Cz\u00f4rli\u0144sczim<\/i>…<\/a>, M\u00f9z\u00ebka jagatczi<\/a>, Sen pana Cz\u00f4rli\u0144scz\u00e9g\u00f2<\/a>, Co zw\u00f2n\u00eb m\u00f3wi\u0142\u00eb za
\n\u00f9mar\u0142im<\/a>, Midz\u00ebm\u00f2rz\u00e9 H\u00e9l i trz\u00eb k\u00e3p\u00eb<\/a>, Pani Cz\u00f4rli\u0144sk\u00f4 p\u0142acze \u00f2 ch\u0142opa…<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Aleks\u00e3der Majk\u00f2wsczi<\/a><\/b><\/p>\n

Kasz\u00ebb\u00eb [W\u00ebjimk]<\/a>, Zymk<\/a>, Na \u00f2ks\u00ebwsczi k\u00e3pie<\/a>, Beczka pe\u0142n\u00f4 i p\u00f9st\u00f4<\/a>, R\u00ebb\u00f4k i gb\u00f9r<\/a>, W\u00ebjimczi z p\u00f2wiesc\u00eb \u017b\u00ebc\u00e9 i przig\u00f2d\u00eb Rem\u00f9sa<\/a>, [P\u00f2stac\u00ebj\u00f4 Rem\u00f9sa]<\/a>, [Z\u00e9gar]<\/a>, [Wizer\u00ebnk naji \u00f2jcz\u00ebzn\u00eb]<\/a>, [\u00d2liwa]<\/a>, [Miroch\u00f2wsczi las]<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Jan Karnowsczi<\/a><\/b><\/p>\n

Prosba<\/a>, Jadam\u00f2wi r\u00f4j<\/a>, Nasz lud<\/a>, [\u00d2 r\u00ebb\u00f4k\u00f9 Cz\u00f4rli\u0144sczim]<\/a>, W\u00ebjimczi z
\nW\u00f2rza\u0142ow\u00e9 \u017c\u00ebc\u00e9<\/a>, [P\u00f2k\u00f9s\u00eb]<\/a>, [W\u00f4rza\u0142a
\nwikarim w B\u00f2rz\u00ebszkach]<\/a>, [W\u00f4rza\u0142a w Czersk\u00f9]<\/a>, Kr\u00ebban\u00eb (z Moja droga kaszubska<\/i>)<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

L\u00e9\u00f3n Heyke<\/a><\/b><\/p>\n

Lege\u0144da \u00f2 spi\u0105cym w\u00f2jsk\u00f9
\n(w\u00ebjimk: Dobrog\u00f2st i Mi\u0142os\u0142awa)<\/a>, Kr\u00f3l kasz\u00ebbsczi<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Fr\u00e3c\u00ebszk S\u00e3dzycczi<\/a><\/b><\/p>\n

Kasz\u00ebba wi\u00e9rny<\/a>, Nasz sk\u00f4rb<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Alizy B\u00f9dz\u00ebsz<\/a><\/b><\/p>\n

[M\u00ebmcz\u00ebn \u00f2gr\u00f3dk] (W\u00ebjimk: Kasz\u00ebbsczi
\np\u00f2r\u00e9nk majowi<\/i>)<\/a>, [Jes\u00e9nn\u00e9 kwiat\u00eb] (w\u00ebjimk: W jeseni<\/i>)<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Jan Trepczik<\/a><\/b><\/p>\n

Stark<\/a>, Z\u00ebm\u00f2wi
\nwiater<\/a>, B\u00f9czi<\/a>, Jes\u00e9\u0144<\/a>, Rzecz\u00ebta<\/a>, P\u00f2jm\u00eb wprz\u00f3dk<\/a>, Kasz\u00ebbsk\u00f4 m\u00f2wa<\/a>, R\u00ebb\u00f4k<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Jan
\nRompsczi<\/b><\/a><\/p>\n

Naj\u00f4 ks\u00e3ga<\/a>, Majk\u00f2wscz\u00e9m\u00f9
\nw rocz\u00ebzn\u00e3 smierc\u00eb<\/a>, Czem\u00f9<\/a>, Wil\u00ebj\u00f4<\/a>, Jidze zymk<\/a>, Mr\u00f3z<\/a>, W p\u00f2r\u00e9nk<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Sztefan
\nBieszk<\/a><\/b><\/p>\n

Las\u00eb<\/a>, Jezora<\/a>, Naj g\u00f4dka<\/a>, K\u00f2sc\u00f3\u0142k<\/a>, L\u00e9\u00f3n Roppel<\/a>, M\u00f4\u0142i
\nj\u00f4\u017cd\u017c<\/a>, M\u00f2rsczi di\u00f4be\u0142<\/a>, \u0141ebianie w
\nniebie<\/a>, Sarcz\u00ebsti sztorm<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

J\u00f3zef Cen\u00f4wa<\/a><\/b><\/p>\n

D\u0105b a l\u00ebpa<\/a>, P\u00f4\u0142cz\u00ebno drod\u017c\u00e9<\/a>, P\u00f9ck szt\u00f4\u0142tno zdrzi<\/a>,
\nM\u00f2wa m\u00f2j\u00f4<\/a>, [Di\u00f4belsczi kam] (w\u00ebjimk z B\u00f9rsztinow\u00e9
\nserce<\/i>)<\/a>, [Ark\u00f3n na b\u00f4\u0142ce] (w\u00ebjimk z B\u00f9rsztinow\u00e9
\nserce<\/i>) <\/a>, [Bi\u00f4\u0142i i cz\u00f4rny \u00f2rze\u0142] (w\u00ebjimk ze zbi\u00e9rk\u00f9 \u00d9r\u00ebnamle<\/i>)<\/a>,
\nKl\u00e9mens Derc<\/a>, Na kasz\u00ebbsczi \u00f4rt<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Alizy N\u00f4d\u017cel<\/a><\/b><\/p>\n

Wiater<\/a>, Spi\u00e9wta<\/a>, Czwi\u00f4rtk i strzoda<\/a>, Swi\u00e3ti w\u00f2jk\u00f9<\/a>, Z\u00e9ln\u00f4<\/a>, Tatk\u00f9
\nnaj<\/a>, Latowi dz\u00e9\u0144<\/a>, P\u00f9czk<\/a>, Kesz\u00ebbsk\u00f4 m\u00f2ja<\/a>, P\u00f2ezja<\/a>, Czem\u00f9 tak ch\u00f9tk\u00f2…<\/a>, D\u0105b<\/a>, Sp\u00ebt\u00f4j s\u00e3<\/a>, Kr\u00f3tczi zymk<\/a>, Kal\u00e3d\u00f4rz<\/a>, Star\u00ebszk i p\u00f2krz\u00ebw\u00eb (Dz\u00e9wcz\u00e3
\ni kr\u00f4sni\u00e3ta<\/i>)<\/a>, Dwan\u00f4sce bracyn\u00f3w (C\u00ebdowny wz\u00e9rnik<\/i>)<\/a>,
\nZajce i trus\u00eb<\/a>, Zarzek\u0142i z\u00e9d\u017cer [w\u00ebjimk]<\/a>,
\nW\u00ebjimczi z N\u00ebnka Roda i ji dz\u00f4tczi<\/i>: Gbur, warna i sroka<\/a>,
\nDwa deszcze<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Jan Pipka<\/a><\/b><\/p>\n

Mr\u00f3wczi<\/a>, S\u0142unyszk\u00f2 w jizbie<\/a>, Wie\u017ca k\u00f2le m\u00f2ji
\ndrod\u017ci<\/a>, M\u00f2rsk\u00f4 latarnia<\/a>, Czem\u00f9<\/a>,
\nPr\u00f4wd\u00eb<\/a>, M\u00f2wie<\/a>, [M\u00f3j
\nPanie…]<\/a>, Z\u00f3mk\u00f3m zapad\u0142im<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

J\u00f3zef Brusczi<\/a><\/b><\/p>\n

G\u00f4dka millenialn\u00f4<\/a>, Jak A\u00f9g\u00f9st Breszta testame\u0144t zrobi\u0142<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Jan Drz\u00e9\u017cd\u017c\u00f3n<\/a><\/b><\/p>\n

Wiecz\u00f3rk<\/a>, Prz\u00ebszl\u00eb do mie…<\/a>, Stazja<\/a> (w\u00ebjimk
\nze zbi\u00e9rk\u00f9 Zw\u00f3nnik<\/i>), M\u00f3nika<\/a> (w\u00ebjimk), W\u00ebjimczi z Twarz\u00eb
\nSm\u00e3tka<\/i>: [K\u00f2w\u00f4l \u00c3dris]<\/a>, [\u00d2prz\u00ebp\u00f4lnica]<\/a>,
\n[Sm\u00e3tk a jiny l\u00ebdze]<\/a>, [\u00d2gniszcze]<\/a>,
\n[Jesz \u00f2 Sm\u00e3tk\u00f9]<\/a>, [K\u00f2\u017cdi nosy sw\u00f2je
\np\u00f9stczi]<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

A\u00f9g\u00f9st Dominik<\/a><\/b><\/p>\n

\u00d2 di\u00f4belsczim kamieniu
\n(w\u00ebjimk)<\/a>, (W\u00ebjimczi: P\u00f2k\u0105d b\u00e3d\u0105 b\u00f4t\u00eb<\/i>): [Sob\u00f2tka
\nprzed lati]<\/a> [Jasnobruny b\u00f9rsztin]<\/a>, [Graniczny d\u0105b]<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Stanis\u0142\u00f4w Pestka<\/a><\/b> (pseud. Jan Zbrzyca)<\/p>\n

Piesniodzej z Wejrowa<\/a>,
\nRzm\u00eb pi\u00f4sznic\u00eb<\/a>, B\u00f9sznym<\/a>, Parchati k\u00f9rp<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Marian Selin<\/a><\/b><\/p>\n

M\u00f2ja zemia… na krowim
\n\u00f2g\u00f2nie<\/a>, M\u00f2rze sz\u00ebmi<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Ant\u00f3n Piper<\/a><\/b><\/p>\n

B\u00f2j\u00e3 s\u00e3 chaji<\/a>, D\u00f4ka<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Stanis\u0142\u00f4w Janke<\/a><\/b><\/p>\n

Chto j\u00f4 jem<\/a>, P\u00f2 deszczu<\/a>, P\u00f9jda<\/a>, Sw\u00f3jszcz\u00ebzna<\/a>, [B\u00f2sy filoz\u00f3fa]<\/a>
\n(w\u00ebjimk z \u0141iskawic\u00eb<\/i>)<\/p>\n

 <\/p>\n

Jan Walk\u00f9sz<\/a><\/b><\/p>\n

Mdze deszcz<\/a>, S\u0142owa m\u00f2je<\/a>, M\u00f3j st\u00f4ri z\u00e9gar<\/a>, M\u0142od\u00e9 \u00f2cz\u00eb i \u017cegnani\u00e9<\/a>, Egzamin<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Zygm\u00f9nt Narsczi<\/a><\/b><\/p>\n

Rodn\u00f4 m\u00f2wa<\/a>, Msc\u00ebw\u00f2ju!<\/a>, Krzi\u017c<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Jerzi \u0141isk<\/a><\/b><\/p>\n

M\u00f3j \u00f2gr\u00f3dk<\/a>, Hej!
\nM\u00f2j\u00e9 dom\u00f4c\u00eb<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Jerzi Stach\u00f9rsczi<\/a><\/b><\/p>\n

Czej<\/a><\/p>\n

 <\/b><\/p>\n

Jaromira Lab\u00f9da<\/a><\/b><\/p>\n

Cz\u0105d\u00eb rok\u00f9<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Ida Czajin\u00f4<\/a><\/b><\/p>\n

Marija Magdal\u00e9na<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Sztefan Fik\u00f9s<\/a><\/b><\/p>\n

[P\u00f2m\u00f2rz\u00f4c\u00eb i P\u00f2l\u00f4sz\u00eb w
\np\u00f2jmanim]<\/a> (w\u00ebjimk z P\u00f2jme\u0144czik\u00f3w<\/i>)<\/p>\n

 <\/p>\n

E\u00f9geniusz Go\u0142\u0105bk<\/a><\/b><\/p>\n

Przeg\u00f3dka [w\u00ebjimk]<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Danuta Charland<\/a><\/b><\/p>\n

\u00d9tidrow\u00f3ny<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Obja\u015bnienie wybranych
\nwyraz\u00f3w<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

OD REDAKCJI<\/a><\/h3>\n

Antologia niniejsza to zmieniona internetowa
\nwersja publikacji z 1994 r. pod tym samym tytu\u0142em, ale z podtytu\u0142em Antologia
\ntekst\u00f3w kaszubskich dla recytator\u00f3w<\/i>, kierowanej bowiem kiedy\u015b przede
\nwszystkim do zainteresowanych recytacj\u0105 prozy i poezji kaszubskiej, m.in. w
\nramach Konkursu Rodn\u00f4 m\u00f2wa<\/i> (Chmielno, od 1972 r.). Tytu\u0142 Dom\u00f4c\u00e9 s\u0142ow\u00f2
\nzw\u00e3czn\u00e9<\/i> to cytat z wiersza J. Rompskiego, kt\u00f3ry odnie\u015b\u0107 mo\u017cna do
\nr\u00f3\u017cnorodno\u015bci autentycznej kaszubszczyzny m\u00f3wionej, rozbrzmiewaj\u0105cej w kasz\u00ebbsczich
\nch\u00ebczach<\/i>. Z tej odmiany wywodzi si\u0119 jej odmiana literacka, rozwijaj\u0105ca si\u0119
\nju\u017c ponad 150 lat, licz\u0105c od wydrukowania w 1843 r. pierwszego tekstu
\nkaszubskiego F. Ceynowy.<\/p>\n

Zmiany w tej wersji wprowadzone polegaj\u0105 na:
\n1. u\u0142o\u017ceniu w antologii wybranych utwor\u00f3w wierszem i proz\u0105 wed\u0142ug autor\u00f3w;
\nzrezygnowano natomiast z ich uk\u0142adu wed\u0142ug wieku odbiorc\u00f3w; 2. aktualizacji
\n\u201eZasad transponowania tekstu pisanego na m\u00f3wiony\u201d (J. Treder), \u0142\u0105cznie z
\naktualizacj\u0105 pisowni wszystkich tekst\u00f3w, mianowicie wed\u0142ug ustale\u0144
\nortograficznych z 1996 r.; 3. dodaniu na ko\u0144cu \u201eObja\u015bnienia wybranych wyraz\u00f3w\u201d
\n(ok. 700 wyraz\u00f3w); 4. opuszczeniu obecnych w wydaniu pierwotnym: a) zasad
\ndobrej recytacji z przyk\u0142adami recytacji utwor\u00f3w kaszubskich (Justyna
\nTreder-Pomierska); b) informacji o zr\u00f3\u017cnicowaniu kaszubszczyzny m\u00f3wionej, o
\nkaszubskim pi\u015bmiennictwie i tw\u00f3rczo\u015bci literackiej oraz o etapach i charakterze
\nodmiany kaszubszczyzny literackiej (J. Treder, J\u0119zyk, pi\u015bmiennictwo i
\nkultura duchowa Kaszub\u00f3w – J\u00e3z\u00ebk, pismienizna i d\u00ebch\u00f2w\u00f4 k\u00f9ltura Kasz\u00ebb\u00f3w<\/i>
\njako 3 rozdzia\u0142 ksi\u0105\u017cki Historia, geografia i pi\u015bmiennictwo Kaszub\u00f3w<\/i>,
\npod redakcj\u0105 J Mordawskiego, Gda\u0144sk 1999, Wydawnictwo M. Ro\u017cak przy wsp\u00f3\u0142pracy z Instytutem Kaszubskim); c)
\nhistorii chmiele\u0144skich konkurs\u00f3w rodny m\u00f2w\u00eb<\/i> (B. Cirocki). <\/p>\n

Uwaga: Dom\u00f4c\u00eb s\u0142ow\u00f2 zw\u00e3czn\u00e9<\/i> nie
\npowtarza tekst\u00f3w obecnych w wypisach Rem\u00f9sowi kr\u00f3m<\/i> i wyborze Zakl\u0119ta
\nstegna<\/i>, a tak\u017ce w zbiorze felieton\u00f3w A. Labudy G\u00f9cz\u00f3w Mack g\u00f4d\u00f4<\/i>; o
\nnich zob. Wskaz\u00f3wki bibliograficzne, kt\u00f3re zosta\u0142y tutaj zaktualizowane, cho\u0107 z
\ndodanych nowych publikacji nie wprowadzono do antologii \u017cadnego nowego tekstu.
\nPomini\u0119to tu tak\u017ce teksty widowisk teatralnych i utwor\u00f3w dramatycznych.<\/p>\n

Redakcja niniejszej wersji antologii wyra\u017ca
\nnadziej\u0119, \u017ce pozwoli ona zorientowa\u0107 si\u0119 og\u00f3lnie w dokonaniach kaszubskich
\npisarzy, przyczyni si\u0119 do popularyzacji tych tekst\u00f3w i da wyobra\u017cenie o
\nwsp\u00f3\u0142czesnym stanie kaszubszczyzny literackiej.<\/p>\n

Wejherowo, 2 stycznia 2004 r.<\/p>\n

 <\/p>\n

Zasady transponowania tekstu pisanego na
\nm\u00f3wiony<\/a><\/h3>\n

Pragn\u0105cemu czyta\u0107 (deklamowa\u0107) kaszubski tekst
\nliteracki grozi przede wszystkim wymowa tzw. literowa, a wi\u0119c zgodna z zapisem,
\nortografi\u0105, kt\u00f3ra mniej lub bardziej nawi\u0105zuje do pisowni polskiej. Nie by\u0142oby
\ntakich obaw, gdyby pisownia oddawa\u0142a dok\u0142adnie wymow\u0119. Ka\u017cda jednak ortografia
\njest mniej czy wi\u0119cej umownym sposobem oddawania okre\u015blonych w\u0142a\u015bciwo\u015bci
\nfonetycznych (akustycznych). Dotyczy to m.in. pisowni og\u00f3lnopolskiej (np. piszemy
\ni wymawiamy r<\/i><\/b>+z<\/i><\/b> w marzn\u0105\u0107<\/i>, gdy to samo
\npo\u0142\u0105czenie w wyrazie tarza\u0107<\/i> wymawiany jako \u017c<\/i><\/b>: ta\u017ca\u0107<\/i>
\nitp.), bardziej wszak\u017ce kaszubskiej, m.in. ze wzgl\u0119du na liczb\u0119 znak\u00f3w
\npotrzebnych do zapisania wi\u0119kszego zasobu g\u0142osek, zw\u0142aszcza za\u015b z powodu
\nznacznego zr\u00f3\u017cnicowania obszaru Kaszub w zakresie wymowy (Na Kasz\u00ebbach k\u00f2\u017cd\u00f4
\nparafi\u00f4 m\u00f4 jinsz\u0105 g\u00f4dk\u00e3<\/i> \u2013 Sychta). Nawi\u0105zuj\u0105ca og\u00f3lnie do ortografii
\npolskiej pisownia kaszubska mo\u017ce by\u0107 \u2013 przy niedba\u0142ej wymowie \u2013 przyczyn\u0105 tzw.
\npolonizowania, czego nale\u017cy zdecydowanie unika\u0107!<\/p>\n

Zaleca si\u0119 czytelnikowi (recytatorowi)
\nm\u00f3wi\u0105cemu cho\u0107by troch\u0119 po kaszubsku reprodukowanie tekstu pisanego zgodnie z
\nwymow\u0105 danej wsi i okolicy, z kt\u00f3rej pochodzi. T\u0119 prost\u0105 rad\u0119 mo\u017cna spe\u0142ni\u0107
\nnawet wtedy, gdy si\u0119 nie zna regu\u0142 transponowania postaci graficznej na m\u00f3wion\u0105
\n(akustyczn\u0105). Z kolei jednak nie-Kaszuba musi nieco pozna\u0107 kaszubszczyzn\u0119, ale
\nprzede wszystkim powinien dobrze \u2013 praktycznie \u2013 pozna\u0107 i stosowa\u0107 owe regu\u0142y
\npodk\u0142adania pod umowne znaki graficzne odpowiednich d\u017awi\u0119k\u00f3w (g\u0142osek).<\/p>\n

 <\/p>\n

Samog\u0142oski<\/b>
\noddawane literami i e a \u00f3<\/i><\/b> odpowiadaj\u0105 na og\u00f3\u0142 tak samo
\nzapisywanym samog\u0142oskom j\u0119zyka polskiego.<\/p>\n

Uwagi<\/u>:<\/p>\n

a) kaszubszczyzna nie zna samog\u0142oski y<\/i><\/b>;
\nznak ten w pisowni kaszubskiej sygnalizuje jedynie twardo\u015b\u0107 poprzedzaj\u0105cych
\nsp\u00f3\u0142g\u0142osek, zwykle s z c dz n<\/i><\/b>;<\/p>\n

b) w por\u00f3wnaniu z polskimi niekiedy kaszubskie
\ni a e<\/i><\/b> na pocz\u0105tku wyrazu poprzedza j<\/i><\/b> lub h<\/i><\/b>,
\nnp. jic<\/i>, jig\u0142a<\/i>, Jadam<\/i>, Jewa<\/i>, (h<\/i>)alac<\/i>;
\ng\u0142oska j<\/i><\/b> \u2013 i ten znak \u2013 pojawia si\u0119 te\u017c w \u015brodku wyrazu mi\u0119dzy
\ndwoma samog\u0142oskami, np. stoji<\/i>, stojisz<\/i>, stojim\u00eb<\/i>,
\nstojita<\/i>;<\/p>\n

c) znak \u00f3<\/i><\/b> symbolizuje nieco
\ninaczej ni\u017c w polszczy\u00abnie wymawian\u0105 g\u0142osk\u0119, mianowicie po\u015brednio mi\u0119dzy o<\/i><\/b>
\ni u<\/i><\/b>, cz\u0119sto jednak bli\u017csz\u0105 u<\/i><\/b>, zw\u0142aszcza na
\npo\u0142udniu Kaszub, gdzie jednak i tak odr\u00f3\u017cnia si\u0119 j\u0105 od w\u0142a\u015bciwego u<\/i><\/b>
\nbrakiem tzw. dyftongizacji (zob. p. 2.), np. b\u00f3g<\/i> jako buk<\/i>, nie: b\u0142<\/sup>uk<\/i> (tak wymawiany
\nwyraz znaczy: \u2018drzewo buk\u2019).<\/p>\n

 <\/p>\n

2. Samog\u0142oski<\/b> oddawane literami o u<\/i><\/b> maj\u0105 niemal t\u0119
\nsam\u0105 warto\u015b\u0107 brzmieniow\u0105 jak odpowiednie polskie, lecz
\nr\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od nich tym, \u017ce:<\/p>\n

a) na pocz\u0105tku wyrazu;<\/p>\n

b) po sp\u00f3\u0142g\u0142oskach wargowych p b f w m<\/i><\/b>;<\/p>\n

c) po sp\u00f3\u0142g\u0142oskach tylnoj\u0119zykowych k<\/i><\/b>,
\ng<\/i><\/b>, ch<\/i><\/b> \u2013 ulegaj\u0105 tzw. dyftongizacji z ewentualnym
\njednoczesnym przesuni\u0119ciem artykulacji ku przodowi jamy ustnej, a wi\u0119c np.: \u0142<\/sup>owca\/ \u0142<\/sup>ewca<\/i>, p\u0142<\/sup>ole\/ p\u0142<\/sup>ele<\/i>, b\u0142<\/sup>ok\/
\nb\u0142<\/sup>ek<\/i>, k\u0142<\/sup>oza\/
\nk\u0142<\/sup>eza<\/i>, ch\u0142<\/sup>ori\/
\nch\u0142<\/sup>eri<\/i>, \u0142<\/sup>uczba\/
\n\u0142<\/sup>yczba<\/i>, b\u0142<\/sup>uk\/
\nb\u0142<\/sup>yk<\/i>, k\u0142<\/sup>upc\/
\nk\u0142<\/sup>ypc<\/i> itd.<\/p>\n

Uwaga: W innej \u2013 i nowszej \u2013 pisowni wymow\u0119
\ntak\u0105 sygnalizuje kreskowanie \u00f2<\/i><\/b>, \u00f9<\/b><\/i>.<\/p>\n

 <\/p>\n

3. Osobliwe kaszubskie samog\u0142oski<\/b>
\nzapisywane literami \u00f4<\/i>, \u00e9<\/i>, \u00eb<\/i><\/b> maj\u0105 do\u015b\u0107 zr\u00f3\u017cnicowan\u0105
\n(geograficznie) wymow\u0119:<\/p>\n

\u00f4<\/i><\/b>: a) jako o<\/i><\/b>:
\npolc<\/i>, mo<\/i> (Wejherowskie, Zabory, Jastarnia); od o<\/i><\/b>
\nr\u00f3\u017cni si\u0119 brakiem dyftongizacji (zob. p. 2.),<\/p>\n

b) jako \u00f4<\/i><\/b>: p\u00f4lc<\/i>, m\u00f4<\/i>
\n(Puckie, wsch. Kartuskiego),<\/p>\n

c) jako e<\/i><\/b>: pelc<\/i>, me<\/i>
\n(centrum, cz\u0119\u015b\u0107 pn.-zach. i pd.-zach.);<\/p>\n

\u00e9<\/i><\/b>: a) jako \u00e9<\/i><\/b>,
\ntj. po\u015brednie mi\u0119dzy e<\/i><\/b> i y<\/i><\/b>: chl\u00e9b<\/i>, t\u00e9\u017c<\/i>,<\/p>\n

b) jako y<\/i><\/b>, i<\/b><\/i> (na
\npd. od Pucka po Kartuzy): chlyb<\/i>, ty\u017c<\/i>;<\/p>\n

\u00eb<\/i><\/b>: a) jako e<\/i><\/b>:
\nles<\/i>, ledu<\/i>, be\u0142e<\/i> (Wejherowskie, pd.-zach.),<\/p>\n

b) jako ea<\/sup><\/i>, ae<\/sup><\/i><\/b>, tj. po\u015brednie mi\u0119dzy e<\/i><\/b>
\ni a<\/i><\/b>: lea<\/sup>s<\/i>, lea<\/sup>du<\/i><\/b>, bea<\/sup>\u0142ea<\/sup><\/i><\/b> \u2018by\u0142y\u2019 (pn. i \u015br. Kartuskiego),<\/p>\n

c) jako y<\/i><\/b> lub u<\/i><\/b>: lys\/
\nlus<\/i>, ryby\/ rubu<\/i> (pd.-wsch.); na tym obszarze wymawia si\u0119 u (nie: \u00eb<\/i><\/b>),
\nnp. Kaszuba<\/i>, czuc<\/i>.<\/p>\n

 <\/p>\n

4. Samog\u0142oski nosowe<\/b> s\u0105 w
\nkaszubszczy\u017anie wymawiane inaczej ni\u017c w polszczy\u017anie og\u00f3lnej i geograficznie
\ndo\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnorodnie, a jedna z n ich zapisywana jest oryginalnym znakiem, a
\nsymbolizuj\u0105 je <\/b>mianowicie litery<\/b>:<\/p>\n

\u00e3 <\/i><\/b>(pol. \u0119<\/i><\/b>)
\n\u2013 to nosowe a<\/i><\/b>, a zatem zapisy typu g\u00e3s<\/i>, j\u00e3za<\/i>,
\nwi\u00e3cy<\/i>, widz\u00e3 t\u00e3 k\u00e3p\u00e3<\/i>, wymawiane: ga<\/i>(n<\/i>)<\/sup>s<\/i>, ja<\/i>(n<\/i>)<\/sup>za<\/i>, wia<\/i>(n<\/i>)<\/sup>cy<\/i>, widza<\/i>(n<\/i>)<\/sup> ta<\/i>(n<\/i>)<\/sup> ka<\/i>(m<\/i>)<\/sup>pa<\/i>(n<\/i>)<\/sup>;
\njedynie w Puckiem cz\u0119sto obocznie s\u0142yszy si\u0119: ge<\/i>(n<\/i>)<\/sup>s<\/i>,
\nwidze<\/i>(n<\/i>)<\/sup> te<\/i>(n<\/i>)<\/sup> ke<\/i>(m<\/i>)<\/sup>pe<\/i>(n<\/i>)<\/sup>.<\/p>\n

\u0105<\/i><\/b> (pol. \u0105<\/i><\/b>)
\n\u2013 to nosowe o<\/i><\/b>, raczej kaszubskiego \u00f3<\/i><\/b> (por.
\np. 1.), a zatem zapisy typu g\u0105sor<\/i>, w\u0105s<\/i>, pi\u0105ti<\/i>,
\njid\u0105 z t\u0105 krow\u0105<\/i> trzeba wymawia\u0107 mniej wi\u0119cej jak: g\u00f3<\/i>(n<\/i>)<\/sup>sor<\/i>,
\nw\u00f3<\/i>(n<\/i>)<\/sup>s<\/i>, pi\u00f3<\/i>(n<\/i>)<\/sup>ti<\/i>, jid\u00f3<\/i>(n<\/i>)<\/sup> z t\u00f3<\/i>(n<\/i>)<\/sup> krow\u00f3<\/i>(n<\/i>)<\/sup>; <\/p>\n

 <\/p>\n

5. Sp\u00f3\u0142g\u0142oski<\/b> nie przedstawiaj\u0105 a\u017c tak
\nskomplikowanego obrazu, mniej ich bowiem, a poza tym wi\u0119kszo\u015b\u0107 osobliwo\u015bci
\nwymawianiowych w tym zakresie uzewn\u0119trznia si\u0119 wprost w zapisie, czyli mniej tu
\nrozbie\u017cno\u015bci mi\u0119dzy wymow\u0105 a pisowni\u0105, jednak kilka kwestii nale\u017cy tu
\npodkre\u015bli\u0107:<\/p>\n

a) twardo\u015b\u0107<\/b>, np. s<\/i><\/b>, z<\/b><\/i>, c<\/b><\/i>,
\ndz<\/b><\/i>, n<\/b><\/i> zaznaczana jest znakiem y<\/i><\/b>,
\nnp. syn<\/i>, zymk<\/i>, cygn\u0105c<\/i>, dzys<\/i>, b\u00eblny<\/i>;<\/p>\n

b) mi\u0119kkie wargowe<\/b> zapisywane s\u0105 i
\nwymawiane przewa\u017cnie jak w polszczy\u017anie, np. bia\u0142ka<\/i>, pies<\/i>,
\nwiara<\/i>, ofiara<\/i>, miara<\/i>. Uwaga: w innej pisowni mi\u0119kko\u015b\u0107 oddaje
\nsi\u0119 liter\u0105 j<\/i><\/b>;<\/p>\n

c) pod znakiem \u0142<\/i><\/b> kryje si\u0119
\ng\u0142oska wymawiana podobnie jak w polszczy\u017anie potocznej, czyli tzw. u<\/i><\/b>
\nniesylabiczne, np. a\u0142to<\/i>, po\u0142ka<\/i> (pisane: auto<\/i>, p\u00f4\u0142ka<\/i>).<\/p>\n

Niekiedy tak\u0105 sam\u0105 g\u0142osk\u0119 sygnalizuje litera w<\/i>,
\nnp. czerwony<\/i>, dw\u00f3r<\/i>, sw\u00f3j<\/i>, w\u00f3z<\/i>, w\u00f4\u0142t\u00f4rz <\/i>(wymawiaj:
\nczer\u0142<\/sup>eny<\/i>, d\u0142<\/sup>\u00f3r<\/i>, s\u0142<\/sup>\u00f3j<\/i>, \u0142<\/sup>\u00f3z<\/i>, \u0142<\/sup>\u00f4\u0142t\u00f4rz<\/i>);<\/p>\n

d) na p\u00f3\u0142nocy Kaszub i w pasie zachodnim
\nutrzyma\u0142a si\u0119 stara wymowa g\u0142oski oznaczanej dwuznakiem rz<\/i><\/b>, a
\nzatem zapisy typu trz\u00eb krz\u00ebw\u00e9 krze<\/i>, orzechow\u00e9 drzewo<\/i> nale\u017cy
\nwymawia\u0107: tr<\/sup>sze
\nkr<\/sup>szew\u00e9 kr<\/sup>sze<\/i>, or<\/sup>\u017cech\u0142ew\u00e9 dr<\/sup>\u017cew\u0142e<\/i> itp.<\/p>\n

 <\/p>\n

W aneksie 2. do \u201eZasad pisowni kaszubskiej\u201d
\n(oprac. E. Breza, J. Treder) regu\u0142y te om\u00f3wiono szerzej, pokazuj\u0105c na
\nprzyk\u0142adach rymowanych utwor\u00f3w Derdowskiego, Trepczyka i Rompskiego, co istotne
\ncho\u0107by dla akcentu. Om\u00f3wiono tam r\u00f3wnie\u017c takie sytuacje, w kt\u00f3rych
\nrecytator-Kaszuba powinien si\u0119 dostosowa\u0107 do zapisu pisarza, mimo i\u017c z domu
\nrecytuj\u0105cy nie wyni\u00f3s\u0142 danej w\u0142a\u015bciwo\u015bci wymawianiowej, np. akcent na ostatni\u0105
\nczy na pierwsz\u0105 sylab\u0119, bylaczenie, wymowa typu mniasto<\/i> itp.; w
\nprzeciwnym razie nale\u017cy dobiera\u0107 teksty do mo\u017cliwo\u015bci recytatora.
\nNauczycielowi-opiekunowi i wytrawniejszemu recytatorowi cz\u0119sto wystarczy
\nwnikliwsze \u201eprzyjrzenie\u201d si\u0119 tekstowi, zw\u0142aszcza rymowanemu; rymy szczeg\u00f3lnie
\ndu\u017co \u201em\u00f3wi\u0105\u201d o konkretnej wymowie g\u0142osek.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/a><\/p>\n

Wskaz\u00f3wki biliograficzne<\/h3>\n

 <\/p>\n

Antologie<\/a><\/p>\n

D\u00ebrch\u00f4j kr\u00f3lewi\u00f3nk\u00f2<\/i>. Antologia dzysdniowi proz\u00eb kasz\u00ebbsczi<\/i>. Zebr\u00f4\u0142 i \u00f2proc. E.
\nPryczkowski, Gdynia 1996.<\/p>\n

Kasz\u00ebbsk\u00f4 n\u00f4t\u00ebra<\/i>,
\nS. Janke, Wejherowo 2001.<\/p>\n

T. Lipski, Rem\u00f9sowi kr\u00f3m<\/i>. Wypisy z literatury kaszubskiej dla nauczycieli j\u0119zyka polskiego<\/i>, Gda\u0144sk
\n1990. <\/p>\n

Modra struna. Antologia poezji kaszubskiej<\/i>, oprac. T. Bolduan i in., Gda\u0144sk 1973. <\/p>\n

Pia\u015bnica<\/i>, wyd. I,
\nGda\u0144sk 1971; wyd. II, 1984, wyd. III, Gda\u0144sk \u2013 Wejherowo 2001.<\/p>\n

L. Roppel, Ma jesma \u00f2d m\u00f2rza<\/i>. Poezja
\ni proza kaszubska o morzu<\/i>, Gda\u0144sk 1963.<\/p>\n

L. Ropel, Wyb\u00f3r wsp\u00f3\u0142czesnej poezji
\nkaszubskiej<\/i>, Gda\u0144sk 1967.<\/p>\n

J. Samp, Zakl\u0119ta stegna<\/i>. Bajki
\nkaszubskie<\/i>, Gda\u0144sk 1985. <\/p>\n

J. Samp, Poezja rodnej mowy<\/i>,
\nGda\u0144sk 1985.<\/p>\n

Swi\u00e3ti dz\u00e9l d\u00ebsze<\/i>.
\nAntologia kaszubskiej poezji religijnej<\/i>. Zebra\u0142 i przygot.[…]
\nJ. Walkusz, Pelplin 1981.<\/p>\n

 <\/p>\n

Tomiki i ksi\u0105\u017ceczki autorskie <\/a><\/p>\n

S. Bartelik, Ch\u00f2c mie sz\u00ebmi\u0105 jin\u00e9 drzewa<\/i>,
\nGdu\u0144sk 2000.<\/p>\n

S. Bieszk, Sonety kaszubskie<\/i>.
\nZebra\u0142 i do druku przygotowa\u0142 J. Borzyszkowski, Gda\u0144sk 1975.<\/p>\n

B. Bork, Les\u00f4ccz\u00e9 p\u00f2wi\u00f4stczi \u00eb jin\u00e9 dok\u00f4z\u00eb<\/i>,
\nWejherowo 2002.<\/p>\n

A. Browarczyk, Zymk\u00f2w\u00e9 kwiat\u00eb<\/i>, Gda\u0144sk
\n1979. <\/p>\n

J. Bruski, Gadki J\u00f3zefa Bruskiego<\/i>,
\nGda\u0144sk 1975. <\/p>\n

A. Budzisz, Zemja kasz\u00ebbsk\u00f4<\/i>. Utwory
\nwybrane<\/i>, Gda\u0144sk 1982.<\/p>\n

J. Ceynowa, B\u00f9rsztinow\u00e9 serce<\/i>,
\nPuck 1981.<\/p>\n

J. Ceynowa, Skarb i moc<\/i>. Bajki
\npuckie<\/i>, Gda\u0144sk 1975.<\/p>\n

J. Ceynowa, \u00d9r\u00ebnamle<\/i>. P\u00f2wi\u00f4stczi
\nz k\u00f2m\u00f9dn\u00ebch lat<\/i>, Gda\u0144sk 1982.<\/p>\n

J. Ceynowa, Z Tatcz\u00ebzn\u00eb<\/i>, Gda\u0144sk
\n1981. <\/p>\n

I. Czajin\u00f4, M\u00f2jim m\u00f9lk\u00e3 je kam<\/i>,
\nKartuzy 1994. <\/p>\n

H. Derdowski, \u00d2 panu Cz\u00f4rli\u0144sczim co
\ndo P\u00f9cka p\u00f2 s\u00e9c\u00eb jach\u00f4\u0142<\/i>, Gdynia 1960 lub: [oprac. J.Samp], Gda\u0144sk 1990.<\/p>\n

A. Dominik, Gaw\u0119dy kaszubskie<\/i>, Warszawa
\n1986.<\/p>\n

A. Dominik, P\u00f2k\u0105d b\u00e3d\u0105 b\u00f4t\u00eb<\/i>,
\nKrokowa \u2013 Puck 1992.<\/p>\n

A. Dominik, T\u00f3na z p\u00f9stk<\/i>, Puck 1983.<\/p>\n

J. Drze\u017cd\u017con, Dzw\u00f3nnik<\/i>, Gda\u0144sk
\n1979; nowe wyd. pt. Zw\u00f3nnik<\/i>, Gdynia 1998.. <\/p>\n

J. Drze\u017cd\u017con, Na niwach<\/i>, Gdynia
\n1991. <\/p>\n

J. Drze\u017cd\u017con, Prz\u00ebszl\u00eb do mie<\/i>, Gdu\u0144sk
\n1995.<\/p>\n

J. Drze\u017cd\u017con, Sklanian\u00e9 p\u00f4cor\u00eb<\/i>,
\nGda\u0144sk 1974.<\/p>\n

J. Drze\u017cd\u017con, Twarz Sm\u00e3tka<\/i>, Gda\u0144sk
\n1993.<\/p>\n

S. Fikus, P\u00f2jme\u0144czic\u00eb<\/i>, Gda\u0144sk
\n1981.<\/p>\n

H. Hewelt, Nie \u00f2di\u0144d\u00e3 bez p\u00f2\u017cegnani\u00f4<\/i>,
\nGdynia 1996.<\/p>\n

L. Heyke, Kasz\u00ebbscz\u00e9 spi\u00e9w\u00eb<\/i>.
\nOprac. L. Roppel, Gda\u0144sk 1972; nowe wyd. S. Jankego, Gda\u0144sk 1999.<\/p>\n

A. Hirsz, Feliet\u00f3n\u00eb p\u00f2sobnika G\u00f9czow\u00e9g\u00f2
\nMacka<\/i>, Kartuzy\u2013Gdynia 1998.<\/p>\n

S. Janke, Ju nie jem m\u00f2t\u00e9lnik\u00e3<\/i>,
\nGda\u0144sk 1983.<\/p>\n

S. Janke, K\u00f2l k\u00f9\u0144ca wiek\u00f9<\/i>, Gdynia
\n1990.<\/p>\n

S. Janke, \u0141iskawica<\/i>, Gda\u0144sk
\n1988-1989. <\/p>\n

S. Janke, Piesniodzejani\u00e9<\/i>. Wi\u00e9rzt\u00eb i
\nspi\u00e9w\u00eb<\/i>, Gda\u0144sk 2003. <\/p>\n

S. Janke, Ps\u00eb<\/i>, Gdynia 1991.<\/p>\n

Jich troje<\/i>… Wiersze
\nwybrane<\/i>: D. Ulenberg, J. Szutenberg, W. Kiedrowska, St\u0119\u017cyca
\n1993.<\/p>\n

J. Karnowski, J\u00f4 b\u00ebm leno chc\u00f4\u0142<\/i>,
\nGda\u0144sk 1986.<\/p>\n

J. Karnowski, Moja droga kaszubska<\/i>.
\nZ r\u0119kopisu oprac… J. Borzyszkowski, Gda\u0144sk 1981. <\/p>\n

J. Karnowski, Sowizdrz\u00f4\u0142 \u00f9 Kr\u00ebban\u00f3w<\/i>,
\nGda\u0144sk 1983.<\/p>\n

J. Karnowski, Wiersze pierwotne<\/i>,
\nGda\u0144sk 1978.<\/p>\n

W. Kiedrowska, Dz\u00e9wcz\u0105tk\u00f2 i r\u00f3\u017ca<\/i>,
\nS\u0142upsk 2003<\/p>\n

A. Labuda, G\u00f9cz\u00f3w Mack g\u00f4d\u00f4<\/i>. Wst\u0119p
\ni pos\u0142owie T. Lipski, Gda\u0144sk 1992.<\/p>\n

A. Labuda, Kasz\u00ebbsczim jesm\u00eb l\u00ebd\u00e3<\/i>,
\nGdynia 1996.<\/p>\n

J. Labudda, K\u00f4rba c\u00ebch\u00f2t\u00eb<\/i>, Gda\u0144sk
\n1986.<\/p>\n

J. Labudda, S\u0142owa \u00f2bs\u00e9waj\u0105 zemi\u00e3<\/i>,
\nGdu\u0144sk 1995.<\/p>\n

J. \u0141ysk, Mal\u00ebj\u00e3 k\u00f2libi\u00f3nk\u0105<\/i>, R\u00ebmi\u00f4 1996.<\/p>\n

J. \u0141ysk, M\u00f3j \u00f2gr\u00f3dk<\/i>. Wi\u00e9rzt\u00eb,<\/i>
\nPuck \u2013 Gda\u0144sk 1988.<\/p>\n

J. \u0141ysk, S\u00f4\u0142 mi\u0142osc<\/i>, Wejherowo
\n1994.<\/p>\n

J. \u0141ysk, Stegna<\/i>. (Wyb\u00f3r wierszy);
\n[br. roku i miejsca wyd.] <\/p>\n

A. Majkowski, Wiersze i frant\u00f3wczi<\/i>,
\nGdynia 1957.<\/p>\n

A. Majkowski, \u017b\u00ebc\u00e9 i przig\u00f2d\u00eb Rem\u00f9sa<\/i>.
\nZwiercad\u0142o kasz\u00ebbscz\u00e9<\/i>, Dz\u00e9l I-III, Gda\u0144sk 1974-1976. <\/p>\n

K. Muza, Mam\u00f2ta<\/i>, Gda\u0144sk 1981.<\/p>\n

A. Nagel, Astr\u00eb<\/i>. Wiersze<\/i>, Gda\u0144sk 1975.<\/p>\n

A. Nagel, Cassubia fidelis<\/i>, Gda\u0144sk
\n\u2013 Wejherowo 1971.<\/p>\n

A. Nagel, C\u00ebdowny wz\u00e9rnik<\/i>, Gda\u0144sk 1979.<\/p>\n

A. Nagel, Dz\u00e9wcz\u00e3 i kr\u00f4sni\u00e3ta<\/i>, Gda\u0144sk
\n1988.<\/p>\n

A. Nagel, N\u00ebnka Roda i ji dz\u00f4tczi<\/i>,
\nGda\u0144sk 1977. <\/p>\n

A. Nagel, Nie spi\u00e9w\u00f4j p\u00f9sti noc\u00eb. Wierzt\u00eb
\nw\u00ebbr\u00f3n\u00e9<\/i>, Gda\u0144sk 1997.<\/p>\n

A. Nagel, Proc\u00ebm noc\u00eb<\/i>, Gda\u0144sk
\n1970.<\/p>\n

Z. Narski, Moje pacierze<\/i>, Gda\u0144sk
\n1974.<\/p>\n

S. Oko\u0144, Za las\u00e3 m\u00f2rze<\/i>.
\nWyb\u00f3r… J. Drze\u017cd\u017con, Warszawa 1975.<\/p>\n

A. Pepli\u0144ski, Niech sz\u00ebmi las<\/i>,
\nGda\u0144sk 1973.<\/p>\n

S. Pestka, P\u00f2\u0142udnica<\/i>, Gda\u0144sk 1976.<\/p>\n

S. Pestka, Wizr\u00eb \u00eb duch\u00eb<\/i>, Gda\u0144sk
\n1986.<\/p>\n

S. Pestka (J. Zbrzyca), Wiecz\u00f3rny widnik<\/i>,
\nGda\u0144sk 2002.<\/p>\n

A. Pieper, Morze moim domem<\/i>,
\nGda\u0144sk 1982.<\/p>\n

A. Pieper, Opowie\u015bci helskie<\/i>,
\nWarszawa 1985.<\/p>\n

J. Piepka, Kamiszczi<\/i>, Gda\u0144sk 1983.<\/p>\n

J. Piepka, Spiewa i lza<\/i>, Gda\u0144sk 2002.<\/p>\n

J. Piepka, Stojedna chwilka<\/i>. Poezje<\/i>,
\nsatyry<\/i>…, Gdynia 1961.<\/p>\n

L. Roppel, Z piesni\u0105 do Cebie jidzema,
\nMate\u0144k\u00f2<\/i>, Gda\u0144sk 1988. <\/p>\n

J. Rompski, P\u00f2mi\u00f3n zw\u00f2n\u00f3w<\/i>, Gda\u0144sk
\n\u2013 Sztutowo 1970.<\/p>\n

J. Rompski, Wi\u00e9rzt\u00eb<\/i>, Gda\u0144sk 1980.<\/p>\n

M. Selin, Kaszubski kwiat<\/i>. Wiersze<\/i>,
\nGda\u0144sk 1982. <\/p>\n

M. Selin, Niech wiater niese pies\u0144<\/i>,
\nGdynia 1996.<\/p>\n

F. S\u0119dzicki, Jestem Kaszub\u0105<\/i>.
\nWyb\u00f3r utwor\u00f3w<\/i>, Warszawa 1956. <\/p>\n

R. Skwiercz, Ni\u00e9 k\u00f2\u017cd\u0105 dzur\u00e3 je letk\u00f2
\nzasztopac<\/i>, Gda\u0144sk 2003.<\/p>\n

J. Stachurski, Te p\u00f2kaz\u00ebj\u0105 na mnie<\/i>,
\nGda\u0144sk 1980.<\/p>\n

B. Szyma\u0144ska, Zdeb\u0142o na swiat c\u00ebsni\u00e3t\u00e9<\/i>,
\nGdynia \u2013 Wejherowo 1996.<\/p>\n

J. Trepczyk, M\u00f2ja stegna<\/i>, Gda\u0144sk
\n1970. <\/p>\n

J. Trepczyk, \u00d2decknieni\u00e9<\/i>, Gda\u0144sk
\n1977.<\/p>\n

J. Walkusz, Jantarowi p\u00f4cerz<\/i>,
\nGdynia 1991.<\/p>\n

J. Walkusz, Ka\u0144ta n\u00f4dzeje<\/i>, Gda\u0144sk
\n1981. <\/p>\n

R. \u017bmuda-Trzebiatowski, \u00d2d\u0142\u00f3mczi,<\/i>
\nGdynia 1997.<\/p>\n

 <\/p>\n

Utwory wy\u0142\u0105cznie dla dzieci<\/a><\/p>\n

S. Janke, Kr\u00f4jczi p\u00f4jczi<\/i>, Gdynia 1997.<\/p>\n

S. Janke, \u017bu\u017c\u00f3nka jak mrz\u00f3nka<\/i>. Ko\u0142ysanka
\nz marze\u0144<\/i>, Gda\u0144sk 1984.<\/p>\n

M\u00ebsla dzecka. Antologi\u00f4 kasz\u00ebbsczich
\nwi\u00e9rzt\u00f3w dl\u00f4 dz\u00f4tk\u00f3w i m\u0142odz\u00ebzn\u00eb<\/i>. Zebrel\u00eb i
\nprz\u00ebrechtowel\u00eb E. i E. Pryczkowscy, Banino 2001.<\/p>\n

A. Nagel, Szadi W\u0142adi<\/i>, Gda\u0144sk 1983.<\/p>\n

J. Piepka, M\u00f2ja k\u00f2tka \u2013 m\u00f3j k\u00f2t<\/i>, Gda\u0144sk
\n1983.<\/p>\n

J. Trepczyk, \u00d9k\u0142\u00f4dk dl\u00f4 dz\u00f4tk<\/i>, Gda\u0144sk
\n1975.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

HIERONIM DERDOWSCZI<\/a> (Hieronim Derdowski) <\/h3>\n

 <\/p>\n

W\u00ebjimczi z p\u00f2\u00e9matu \u00d2
\npanu Cz\u00f4rli\u0144sczim<\/i>…<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

CZ\u00d4RLI\u0143SCZI JEDZE DO P\u00d9CKA P\u00d2 S\u00c9C\u00cb…<\/a><\/h4>\n

Druch\u00eb, chi\u017ce le
\nnadstawta bl\u00eb\u017ci wasze \u00f9sz\u00eb,
\nB\u00f2 j\u00f4 wama pe\u0142n\u0105 ks\u0105\u017ck\u00e3 zar\u00f4 na\u0142gac m\u00f9sz\u00e3.
\nNie wi\u00e9m, jak ne \u0142g\u00f4rscz\u00e9 m\u00ebsl\u00eb ze \u0142ba s\u00e3 w\u00ebwij\u0105,
\nAle wama \u00f2 Cz\u00f4rli\u0144sczim ze\u0142\u017c\u00e3 historij\u0105:
\nCo \u00f2n w\u00eb\u017ci\u0142, czej do P\u00f9cka jach\u00f4\u0142 r\u00f4z p\u00f2 s\u00e9c\u00eb \u2013
\nJedno smi\u00f4c s\u00e3 wama b\u00e3dze, dr\u00ebd\u017c\u00e9 p\u0142akac lece.
\nWidz\u00e3 g\u00f2, jak w d\u0142ud\u017cim p\u0142\u00f4szczu ju zaprz\u0105g\u00f4 k\u00f2nie,
\nJak schilony ze sedzeni\u00f4 daje g\u00e3b\u00eb \u017conie.
\n\u2013 \u00d2sta\u0144 z B\u00f2d\u017cem, m\u00f2ja bia\u0142k\u00f2, nie czas d\u0142\u00eb\u017ci zwlekac,
\nL\u00f3d na b\u0142otach, s\u00e9cy ni ma, czas s\u00e3 w swiat w\u00ebn\u00ebkac!
\nTak p\u00f2wi\u00f4d\u00f4 p\u00f3n Cz\u00f4rli\u0144sczi, trzask\u00f4 tej z batoga
\nI ju p\u00e3dzy, gdze do P\u00f9cka z Chmielna jidze droga.
\n\u00d2na wrota zamikaj\u0105c, ch\u00f9stk\u0105 \u0142z\u00eb \u00f2c\u00e9r\u00f4
\nI jesz d\u0142ug\u00f2 za nim teskno zza p\u0142ota w\u00ebz\u00e9r\u00f4.
\nP\u00f2tim jidze do k\u00f2sco\u0142a, kl\u00e3k\u00f4 na k\u00f2lana
\nI s\u00e3 m\u00f2dli przed w\u00f4\u0142t\u00f4rz\u00e3 za sw\u00f2j\u00e9g\u00f2 pana:
\nB\u00eb szczesl\u00ebwie ze s\u00e9cama z P\u00f9cka dod\u00f3m wr\u00f3cy\u0142,
\nNie zarw\u00f4\u0142 s\u00e3 gdze na b\u0142oce ab\u00f2 nie w\u00ebwr\u00f3cy\u0142.
\nTej zw\u00f2\u0142a\u0142a wsz\u00ebscz\u00e9 bab\u00eb, co w k\u00f2scele b\u00eb\u0142\u00eb,
\nDa\u0142a k\u00f2\u017cdi p\u00f2 sr\u00e9brnik\u00f9, b\u00eb p\u00f4c\u00e9rz m\u00f3wi\u0142\u00eb
\nZa r\u00ebb\u00f4ka Cz\u00f4rli\u0144scz\u00e9g\u00f2, co jach\u00f4\u0142 p\u00f2 s\u00e9c\u00eb,
\nB\u00eb g\u00f2 jacz\u00e9 tam nieszczesc\u00e9 nie sp\u00f2tka\u0142o w swiece. <\/p>\n

 <\/p>\n

M\u00d9Z\u00cbKA JAGATCZI<\/a><\/h4>\n

Czej to dru\u017cba
\nprawi\u0142 m\u00f2w\u00e3, tej z k\u00f2m\u00f3rczi w b\u00f2k\u00f9
\nW\u00ebtkn\u0105\u0142 g\u0142\u00f3wk\u00e3 jaczis anio\u0142 w \u00f2semn\u00f4stim rok\u00f9
\nI le mrug\u00f4\u0142 wstec na dru\u017cb\u00e3, jak czej trus, \u00f2czkama,
\nAle sk\u00f2rno dru\u017cba w\u00ebszed\u0142, zd\u017cin\u0105\u0142 za dwi\u00e9rzama.
\nTej Cz\u00f4rli\u0144sczi s\u00e3 zapit\u00f4\u0142 \u00f2rganist\u00eb drucha,
\nCo za jedna tam w k\u00f2m\u00f3rce kr\u00ebje s\u00e3 dzew\u00f9cha.
\n\u00d2rganista s\u00e3 \u00f9smni\u00e9chn\u0105\u0142, \u00f2tw\u00f2rzi\u0142 k\u00f2m\u00f3rk\u00e3
\nI p\u00f2k\u00f4z\u00f4\u0142 szlachc\u00ebcowi sw\u00f2j\u00e3 pann\u00e3 c\u00f3rk\u00e3.
\nBia\u0142ka n\u00f4gle s\u00e3 na l\u00ebcach \u00f2gni\u00e3 zap\u00f4l\u00eb\u0142a
\nI s\u00ebczenk\u00e3, cht\u00ebrn\u0105 sz\u00eb\u0142a, z r\u00e3k\u00f9 \u00f9p\u00f9sc\u00eb\u0142a.
\nSzlachc\u00ebc zwinnie tej prz\u00ebsk\u00f2czi\u0142, p\u00f2d\u00f4\u0142 ji s\u00ebczenk\u00e3,
\nCzim nat\u00ebchmiast so p\u00f2jedn\u00f4\u0142 \u00f9rodn\u0105 panienk\u00e3.
\nSchil\u00f4 g\u0142\u00f3wk\u00e3 i g\u00f2scowi sk\u0142\u00f4d\u00f4 sw\u0105 p\u00f2dz\u00e3k\u00e3,
\nA, czej \u00f2jc ji k\u00f4\u017ce, nawet p\u00f2d\u00f4w\u00f4 m\u00f9 r\u00e3k\u00e3.
\n\u00d2rganista tej bez mid\u017ci znak d\u00f4\u0142 sw\u00f2ji c\u00f3rce,
\nBe zagra\u0142a Cz\u00f4rli\u0144scz\u00e9m\u00f9 co na klawik\u00f2rce.
\nBia\u0142ka s\u00e3 to czerwieni\u0142a, to jak kr\u00e9da blad\u0142a,
\nAle wreszce do d\u0142ud\u017c\u00e9g\u00f2 p\u00f9d\u0142a grac zasad\u0142a.
\nKlap\u00e3 w g\u00f3r\u00e3 tej p\u00f2dnies\u0142a, roz\u0142o\u017c\u00eb\u0142a n\u00f3t\u00eb
\nI zacz\u00e3\u0142a bic p\u00f4lcama w bi\u00f4\u0142\u00e9 p\u00f9d\u0142a gn\u00f4t\u00eb.
\nZ g\u00f2sc\u00e3 blisk\u00f2 klawik\u00f2rtu sadl\u00eb so rodzyce,
\nAb\u00eb s\u0142\u00ebchac, jak w\u00ebpadnie \u00f2no w gn\u00f4t\u00eb bic\u00e9.
\nBia\u0142ka t\u0142\u00ebcze praw\u0105 r\u00e3k\u0105 na \u00f2teczn\u00e9 gn\u00f4t\u00eb,
\nCenk\u00f2, jak to m\u00f9z\u00ebk\u00f9j\u0105 p\u00f2 stodo\u0142ach k\u00f2t\u00eb.
\nRaz\u00e3 ale wali lew\u0105, jak\u00f2 b\u00eb p\u00f2 basach,
\nGrub\u00f2, jak\u00f2 czej skrz\u00ebpi\u0105 c\u00e3\u017ccz\u00e9 wrota na z\u00f4wiasach.
\nR\u00f4z zd\u00f4wa\u0142o s\u00e3, \u017ce t\u00ebs\u0105c \u017cab\u00f3w skrzeczi w b\u0142oce,
\nP\u00f2tim zn\u00f4w\u00f9, jakb\u00eb tward\u00e9 \u017c\u00f4g\u00f2wel\u00eb kloce.
\nWreszce rapt\u00e3 przesk\u00f2cz\u00eb\u0142a w melodij\u0105 sm\u00f9tn\u0105,
\nJak czej w p\u00f9st\u0105 noc na n\u00f3t\u00e3 spi\u00e9waj\u0105 p\u00f2k\u00f9tn\u0105.
\nP\u00f2k\u00f4za\u0142a bi\u00f4\u0142\u00e9 z\u0105bczi i p\u00f2dnies\u0142a g\u0142\u00f3wk\u00e3,
\nTej zacz\u00e3\u0142a do m\u00f9z\u00ebczi spiewac jim frant\u00f3wk\u00e3:
\nNa ny k\u00e3pie, na zelony, na \u017b\u00f4rnowsczi W\u00f2dze,
\nSedz\u00f4\u0142 czed\u00ebs sm\u00f2k \u00f2krutny w m\u00f9rowanym grodze<\/i> […] <\/p>\n

SEN PANA CZ\u00d4RLI\u0143SCZ\u00c9G\u00d2<\/a><\/h4>\n

Ch\u00f2c Jagatka ju do
\nk\u00f9\u0144ca piesni\u0105 w\u00ebspi\u00e9wa\u0142a,
\nJednak wiedno paluszkama dali przebi\u00e9ra\u0142a.
\nSzk\u00f2da jeno, \u017ce nie czu\u0142a sama ju, co gra\u0142a,
\nB\u00f2 Cz\u00f4rli\u0144sczi zacz\u0105\u0142 chrapac, \u017ce ja\u017c jizba drga\u0142a.
\nWej frant\u00f3wka pana g\u00f2sca cz\u00ebsto d\u00ebcht \u00f9spi\u0142a,
\nTak\u00f4 b\u00eb\u0142a w melodiji czar\u00ebj\u0105c\u00f4 s\u00eb\u0142a.
\nDrz\u00e9m\u00f4\u0142 so na klawik\u00f2rce g\u0142ow\u00e3 maj\u0105c w r\u00e3k\u00f9
\nI chrapani\u00e9 sw\u00f2je mi\u00e9sz\u00f4\u0142 do m\u00f9z\u00ebczi brz\u00e3k\u00f9.
\nGwizd\u00f4\u0142 bez nos, jak czej wart\u00f4rz na piszcz\u00f4\u0142ce w noc\u00eb,
\nTo w\u00ebd\u00f4w\u00f4\u0142 zn\u00f4w\u00f9 t\u00f3n\u00eb jak groch na rzeszoce.
\nCzas\u00e3 j\u00e3kn\u0105\u0142, jakb\u00eb w b\u00f2k\u00f9 jeg\u00f2 k\u0142o\u0142a k\u00f2lka,
\nTej zaw\u00f4rkn\u0105\u0142 jak prz\u00eb snucu pr\u00f3\u017cn\u00f4 warczi szp\u00f3lka.
\nCzej tak drz\u00e9m\u00f4\u0142 so Cz\u00f4rli\u0144sczi, tej s\u00e3 jem\u00f9 sni\u0142o,
\n\u017be w kap\u00f9z\u00eb jeg\u00f2 ca\u0142\u00e9 piek\u0142o s\u00e3 roji\u0142o.
\nT\u00ebs\u0105c k\u00e3s\u00ebch czart\u00f3w w \u00f2ny w\u00ebpr\u00f4wia\u0142o sk\u00f2czi,
\nA jak wior\u00eb ch\u00f9dzy b\u00ebl\u00eb k\u00e3sy ni bi\u00e9d\u00f4c\u00eb.
\nTej zlitow\u00f4\u0142 s\u00e3 nad nima w\u00ebj\u0105\u0142 z czeszeni
\nDu\u017c\u0105 szczuk\u00e3 i j\u00e3 p\u00f2d\u00f4\u0142 czart\u00f3m na zjedzeni\u00e9.
\nCzarc\u00eb chc\u00ebwie z jeg\u00f2 r\u00e3czi d\u00f4r ten \u00f2debrel\u00eb
\nI g\u00f2 zar\u00f4 na kawa\u0142czi k\u0142ama rozszarpel\u00eb.
\nAle n\u00f4gle tej w\u00ebp\u00f4d\u00f4 z r\u00ebb\u00eb ny wn\u00e3trznosc\u00f3w
\nCz\u00f4rn\u00f4 d\u00ebsza, co ni ca\u0142a ni m\u00f4, ani k\u00f2sc\u00f3w.
\nCzarc\u00eb zar\u00f4 s\u00e3 rzucaj\u0105 z wsz\u00ebsczich str\u00f3n zawz\u00e3ce
\nI chw\u00ebtaj\u0105 j\u00e3 za nod\u017ci i za \u00f2bie r\u00e3ce.
\nTej wt\u0142ocz\u00ebl\u00eb nie pitaj\u0105c d\u00ebsz\u00e3 do kap\u00f9z\u00eb,
\nP\u00f2czim \u00f2 ni\u0105 grac zacz\u00e3l\u00eb w \u00f2\u0142owiann\u00e9 g\u00f9z\u00eb.
\nWnet j\u0105 w\u00ebgr\u00f4\u0142 k\u0105seczk z fif\u00e3 Sm\u00e3tek, krewny M\u00f2r\u00eb
\nWz\u0105\u0142 j\u0105 w z\u00e3b\u00eb raz\u00e3 z m\u00f9c\u0105 i fiu! fiu! za g\u00f3r\u00eb.
\nR\u00ebb\u00f4k m\u00ebsl\u0105c, \u017ce na jawie tracy sw\u00f2j\u00e3 m\u00f9c\u00e3,
\nKrz\u00ebkn\u0105\u0142 jak czej \u00f9tr\u00f4piony: \u2013 Zd\u017ceta le, kaduc\u00eb!
\nCzej Jagatka to \u00f9czu\u0142a, zar\u00f4 grac przesta\u0142a,
\nA ji matka z w\u00ebrzasni\u00e3c\u00f4 ledwie nie \u00f2mgla\u0142a.
\nZaczinaj\u0105 p\u00f2swi\u00e3con\u0105 w\u00f2d\u0105 g\u00f2sca \u017cegnac,
\nAb\u00eb czart\u00f3w i kaduk\u00f3w \u00f2d nieg\u00f2 \u00f2degnac.
\nTej z\u0142\u00e9 d\u00ebch\u00eb Cz\u00f4rli\u0144scz\u00e9g\u00f2 zar\u00f4 p\u00f2niecha\u0142\u00eb
\nI ju w\u00f2lni jeg\u00f2 piers\u00eb sobie \u00f2ddicha\u0142\u00eb,
\nWi\u00e3c k\u00f2bi\u00e9t\u00eb ter\u00f4 b\u00eb\u0142\u00eb k\u0105sk \u00f9sp\u00f2k\u00f2jon\u00e9,
\nA tej szepn\u0105\u0142 \u00f2rganista do swi luby \u017con\u00eb:
\n \u2013 Le g\u00f2 nie dej tu przeb\u00f9dz\u00ebc, b\u00f2 \u00f2n zm\u00e3czon z drod\u017ci! \u2013
\nWidac, \u017ce m\u00f9 na s\u00ebmieniu c\u00e3\u017ci k\u0142op\u00f2t srod\u017ci.
\nNiech\u017ce P\u00f3n B\u00f3g l\u00ebtosc\u00ebwi m\u00e9g\u00f2 drucha strze\u017ce!
\nA tej p\u00f2szed\u0142 p\u00f3n bakal\u00f4rz zw\u00f2nic na p\u00f4cerze. <\/p>\n

CO ZW\u00d2N\u00cb M\u00d3WI\u0141\u00cb ZA \u00d9MAR\u0141IM <\/a><\/h4>\n

Szlachc\u00ebc zanim jesz
\nw G\u0142\u00f3wcz\u00ebcach p\u00f2szed\u0142 do pastora,
\nSzuk\u00f4\u0142 pi\u00e9rwi sw\u00f2jich \u017b\u00ebdk\u00f3w, co jich zg\u00f9bi\u0142 wczora.
\nW\u00ebp\u00ebtiw\u00f4\u0142 s\u00e3 k\u00f2g\u00f9sk\u00f2 trafi\u0142 le na drodze,
\nAle darm\u00f2! \u2013 Tak przepadl\u00eb jak czej kam we w\u00f2dze.
\nLe dzek\u00f9tnik, co z L\u00e3b\u00f2rga prz\u00ebjach\u00f4\u0142 w ti chwil\u00eb,
\nRzek\u0142 m\u00f9, \u017ce tak z m\u00e3del \u017b\u00ebd\u00f3w widz\u00f4\u0142 st\u0105d trz\u00eb mile.
\nCz\u00f4rli\u0144scz\u00e9m\u00f9 s\u00e3 nie chca\u0142o ju za nima g\u00f2nic,
\nWi\u00e3c so p\u00f2szed\u0142 do pastora i k\u00f4z\u00f4\u0142 zazw\u00f2nic \u2013
\nZa n\u00e3 dusz\u00e3, co przed swi\u00e3tim Piotr\u00e3 stan\u00e3\u0142a bez m\u00f9c\u00eb.
\nCzej s\u00e3 z wie\u017ci brz\u00e3k\u00f2t zw\u00f2n\u00f3w dalek rozbiegiw\u00f4\u0142,
\nTej p\u00f3n \u00f9s\u00f4d\u0142 na kamieniu i s\u00e3 prz\u00ebs\u0142uchiw\u00f4\u0142.
\n\u00d2dezwa\u0142\u00eb s\u00e3 trzech zw\u00f2n\u00f3w brz\u00e3czi p\u00f2k\u0142\u00f3con\u00e9,
\nJ\u00e3k \u017ca\u0142osny sl\u0105c w p\u00f2wietrze w t\u00e3 i \u00f2w\u0105 stron\u00e3.
\nBrz\u00e3k sygnarka n\u00f4twardz\u00e9szi b\u00e9\u0142 w mi\u00e9sz\u00f3nym ch\u00f3rze,
\nW\u00f2\u0142\u00f4\u0142, jakb\u00eb zw\u00f2ni\u0142 skarg\u00e3: \u2013 Grz\u00e9sznika B\u00f3g k\u00f4rze!
\nZa nim m\u00f4\u0142i zw\u00f3n w\u00ebd\u00f4w\u00f4\u0142 mi\u0142i g\u0142os, \u00f9roczi,
\nPrz\u00ebg\u0142\u00ebszaj\u0105c skar\u017c\u00ebcela zw\u00f2ni\u0142: \u2013 B\u00f3g w\u00eb-b\u00f4czi! \u2013
\nDu\u017ci zw\u00f3n dwa piersz\u00e9 wiedno g\u00f2dzy jak le m\u00f2\u017ce,
\nLitosc\u00ebwie za zmar\u0142\u00e9g\u00f2 prosy: \u2013 Zbaw g\u00f2, B\u00f2\u017ce! \u2013
\nTak sz\u0142o wiedno, pierszi w\u00f2\u0142\u00f4: Grz\u00e9sznika B\u00f3g k\u00f4rze!
\nDr\u00ebd\u017ci zw\u00f2ni: B\u00f3g w\u00eb-b\u00f4czi! \u2013 Trzecy: Zbaw g\u00f2, B\u00f2\u017ce! \u2013
\nWreszce piersz\u00e9 dwa \u00f9c\u00ebch\u0142\u00eb, le nen trzecy du\u017ci
\nG\u0142osy\u0142 sw\u00f2je: \u2013 Zbaw g\u00f2, B\u00f2\u017ce! \u2013 Jesz chwileczk\u00e3 d\u0142u\u017ci.
\nCzej \u00f2statn\u00e9 w\u00ebd\u00f4\u0142 zw\u00e3czi \u017ca\u0142osnie a cz\u00ebsto,
\nTej nasta\u0142a chwila g\u0142\u00ebch\u00f4… teskn\u00f4… \u00f9rocz\u00ebst\u00f4…
\nCz\u00f4rli\u0144scz\u00e9m\u00f9, co prz\u00eb wie\u017ci sedz\u00f4\u0142 w zam\u00ebszleniu,
\nSrodze letk\u00f2 s\u00e3 zrobi\u0142o ter\u00f4 na s\u00ebmieniu.
\nWiedz\u00f4\u0142, \u017ce czej zw\u00f3n prosz\u0105cy przem\u00f3g\u0142 \u00f2ba dr\u00ebd\u017c\u00e9,
\nI \u017ce prosto ju do nieba jeg\u00f2 d\u00ebsza p\u00f9dze,
\nB\u00f2 tak m\u00f3wi\u0105 d\u0142ud\u017cim wiek\u00e3 p\u00f2s\u00ebwiali ludze;
\nWiedz\u00f4\u0142, \u017ce m\u00f4 dobrze ter\u00f4 tam na tamtim swiece,
\nWi\u00e3c sp\u00f2k\u00f3jny i weso\u0142i \u00f2p\u00f9scy\u0142 G\u0142owcz\u00ebc\u00eb[…] <\/p>\n

MIDZ\u00cbM\u00d2RZ\u00c9 H\u00c9L I TRZ\u00cb K\u00c3P\u00cb <\/a><\/h4>\n

\u00d2n bez strach\u00f9 ale
\njach\u00f4\u0142 na kasz\u00ebbsczi arce
\nI \u00f2bz\u00e9r\u00f4\u0142 s\u00e3 dok\u00f2\u0142a jak \u017c\u00f4\u0142ni\u00e9rz na warce. \u2013
\nB\u00f4t ju p\u0142\u00ebn\u0105\u0142 na p\u00f2\u0142owie drod\u017ci srodze n\u00f4gle,
\nB\u00f2 m\u00f9 wiater \u00f2d z\u00f4ch\u00f2du m\u00f2cno dm\u00f9ch\u00f4\u0142 w \u017c\u00f4gle. \u2013
\nTam gdzes dalek p\u00e3dzy \u00f2kr\u00e3t, jeden tu, tam drud\u017ci,
\nA tu z l\u0105du cygnie w w\u00f2d\u00e3 z\u00ebmny j\u00e3z\u00ebk d\u0142ud\u017ci.
\nTen z p\u00f2cz\u0105tk\u00f9 je ceniuszczi, p\u00f2tim s\u00e3 rozsz\u00e9rz\u00f4,
\nA na jeg\u00f2 k\u00f9\u0144cu widac cos jak czejb\u00eb wie\u017c\u0105.
\nCz\u00f4rli\u0144sczi s\u00e3 pit\u00f4 M\u00f9\u017c\u00eb, co t\u00e9\u017c to b\u00ebc m\u00f2\u017ce?
\nTen m\u00f9 rzecze, \u017ce to nasze h\u00e9lscz\u00e9 midz\u00ebm\u00f2rz\u00e9.
\n\u00d2no m\u00f4, jak w\u00ebmierz\u00ebl\u00eb, s\u00e9dem mil d\u0142ug\u00f2sc\u00eb,
\nAle czas\u00e3 jeno szescset krok\u00f3w szerok\u00f2sc\u00eb.
\n\u00d2no bi\u00f4\u0142\u00e9 tam na k\u00f9\u0144cu to je czub latarnie,
\nA tu proc\u00ebm b\u00f4tu dzoba \u00f2bie s\u0105 Jastarnie:
\nNasza P\u00f9ck\u00f4, w cht\u00ebrny p\u00f2lsk\u00f4 je swi\u0105t\u00ebni\u00f4 pa\u0144sk\u00f4,
\nA co le\u017ci zar\u00f4 \u00f2b\u00f2k, to Jastarni\u00f4 Gda\u0144sk\u00f4.
\nPi\u00e9rwi na tim miescu \u2013 ale to ju czas\u00eb star\u00eb \u2013
\nJacz\u00e9s stari j\u00e3dz\u00eb Jastrze sk\u0142\u00f4del\u00eb \u00f2fiar\u00eb;
\nA \u017ce to w czas wielkanocny robil\u00eb p\u00f2g\u00f3nie,
\nSt\u0105d Jstrama m\u00eb zowiem\u00eb Pa\u0144scz\u00e9 Zm\u00f4rtw\u00ebchwst\u00f3ni\u00e9.
\nDali ksobie le\u017ci K\u00f9sfeld, za nim wej Cejnowa,
\nW szterech wsach n\u00ebch nie \u00f9cz\u00ebjesz miemieccz\u00e9g\u00f2 s\u0142owa.
\nKr\u00f3m mieszka\u0144c\u00f3w miastka, co je naz\u00ebwaj\u0105 H\u00e9l\u0105,
\nWsz\u00ebsc\u00eb wiar\u00e3 z P\u00f2l\u00f4kama jak i serce dzel\u0105.
\nNasze wiosczi s\u0105 \u00f2d sebie dalek \u00f2ddalon\u00e9,
\nLe w\u0105zutcz\u00e9 za ch\u00ebczama m\u00f3m\u00eb tam z\u00f4g\u00f3n\u00eb;
\nB\u00f2 wnet wsz\u00ebtek l\u0105d zaj\u00e3ti je kr\u00f3lewsczim las\u00e3,
\nTo te drzewa, co s\u00e3 w m\u00f2rze d\u0142ud\u017cim cygn\u0105 pas\u00e3.
\nAle m\u00eb \u00f2 wi\u00f4ld\u017c\u00e9 gru\u0144ta wc\u00f4le tu nie db\u00f3m\u00eb,
\nB\u00f2 so w m\u00f2rzu p\u00f2\u017c\u00ebwieni\u00f4 s\u00e9cama szuk\u00f3m\u00eb.
\nM\u00eb, H\u00e9lanie, nie znajem\u00eb w\u00f2za ani k\u00f2ni,
\nB\u00f2 n\u00f4s darm\u00f2 w\u00f2zy wiater p\u00f2 falisti toni.
\nNasze ch\u00ebcz\u00eb grodz\u0105 nama srodze drod\u017c\u00e9 scan\u00eb,
\nB\u00f2 z rozbit\u00ebch je \u00f2kr\u00e3t\u00f3w m\u00f3m\u00eb zb\u00f9dowan\u00e9.
\nLas wspania\u0142i nama tw\u00f2rz\u0105 przed \u00f2knama maszt\u00eb
\nI p\u00f2dnosz\u0105 z dum\u0105 w g\u00f3r\u00e3 g\u0142ow\u00eb sw\u00e9 spiczast\u00e9.
\nH\u00e9l nasz to je n\u00f4szczesl\u00ebwszi z ca\u0142i zemi k\u0105tek,
\nB\u00f2 chto m\u00f4 tu p\u00f4r\u00e3 b\u00f4t\u00f3w, wi\u00f4ld\u017ci m\u00f4 maj\u0105tek.
\nSzlachc\u00ebc pilnie na k\u00f2\u017cdusczi M\u00f9\u017c\u00eb s\u0142ow\u00f2 zw\u00f4\u017c\u00f4\u0142,
\nNigd\u00eb t\u00ebl\u00e9 \u00f2n \u00f2 H\u00e9lu so nie w\u00eb\u00f2br\u00f4\u017c\u00f4\u0142[…] <\/p>\n

PANI CZ\u00d4RLI\u0143SK\u00d4 P\u0141ACZE \u00d2 CH\u0141OPA…<\/a><\/h4>\n

Czej p\u00f3n szk\u00f3lny
\nprzest\u00f4\u0142 cz\u00ebtac, zrobi\u0142o s\u00e3 c\u00ebch\u00f2…
\nRzek\u0142 tej: \u2013 Ja, to jem\u00f9 jednak p\u00f2sz\u0142o srodze l\u00ebch\u00f2! \u2013
\nA Cz\u00f4rli\u0144sk\u00f4 jesz chwileczk\u00e3 p\u0142acz\u0105c\u00f4 sedza\u0142a,
\nP\u00f2tim kart\u00e3 \u00f2debra\u0142a i ze st\u00f3\u0142ka wsta\u0142a.
\nWier\u00e3 razu nie m\u00f3wi\u0142a: \u2013 Panie B\u00f2\u017ce zap\u0142ac! \u2013
\nLe zacz\u00e3\u0142a jak w g\u00f2r\u0105czce cos do sebie paplac.
\nCh\u00f9tk\u00f2 p\u00f2sz\u0142a do swi ch\u00ebcz\u00eb, wsz\u00ebsczim p\u00f2wiedza\u0142a,
\nCo s\u00e3 w szk\u00f2le \u00f2 swim ch\u0142opie z kart\u00eb dowiedza\u0142a.
\nTej s\u00e3 s\u0142ud\u017ci i r\u00ebb\u00f4c\u00eb m\u00f2cno zasm\u00f9c\u00ebl\u00eb,
\n\u0141z\u00eb so z \u00f2czi w\u00ebc\u00e9rel\u00eb, g\u0142ow\u00eb p\u00f2zwies\u00ebl\u00eb.
\nM\u00f4\u0142i J\u00f3nek raz\u00e3 z nank\u0105 kl\u00e3kl\u00eb przed \u00f2braz\u00e3
\nI zacz\u00e3l\u00eb m\u00f3wic p\u00f4c\u00e9rz, z nima dr\u00ebdzy raz\u00e3:
\nProsz\u0105 B\u00f2ga, ab\u00eb w prize p\u00f3n nie \u00f9mar\u0142 z g\u0142odu,
\nB\u00eb p\u00f2wr\u00f3cy\u0142 z pe\u0142n\u0105 f\u00f9r\u0105, ni\u00e9 doch bez niew\u00f2du.
\nAle p\u00f4c\u00e9rz ten wier\u00e3\u017ce troch\u00e3 b\u00e9\u0142 za g\u0142osny,
\nB\u00f2 Mar\u00ebszce m\u00f4\u0142i st\u00f4\u0142 s\u00e3 w k\u00f2libce nieznosny:
\nWej \u017cabinka cenczim g\u0142os\u00e3 nar\u00f4z zaskrzecza\u0142a \u2013
\nTej Cz\u00f4rli\u0144sk\u00f4 chi\u017ce letk\u00f2 j\u00e3 zak\u00f2liba\u0142a.
\nTo s\u00e3 dzeck\u00f9 p\u00f2doba\u0142o, przesta\u0142o s\u00e3 gniewac,
\nA tej matka m\u00f9 zacz\u00e3\u0142a tak nad g\u0142\u00f3wk\u0105 spiewac:
\nZiuziu, ziuziu, c\u00f3rulenk\u00f9, <\/p>\n

Zabil\u00eb c\u00eb \u00f2jca w
\nr\u00e9nk\u00f9,
\nZabil\u00eb g\u00f2 ze dr\u00ebd\u017cima
\nTop\u00f2rama \u017cel\u00f4znyma.
\nA w Red\u00ebni krwaw\u00f4 w\u00f2da,
\nSzk\u00f2da \u00f2jca, \u017c\u00ebc\u00f4 szk\u00f2da! <\/p>\n

Zdrz\u00e9m s\u00e3, zdrz\u00e9m
\ns\u00e3, m\u00f2je dzeck\u00f2, w tim b\u00f9j\u00f3nym \u0142o\u017cu
\nSnij so, m\u00f2ja maluneczk\u00f2, \u00f2 aniele str\u00f3\u017cu. <\/p>\n

Matka p\u0142acze, t\u00eb
\nspij sobie,
\n\u00d2j, nie tobie p\u0142acz, nie tobie!
\nTobie anio\u0142 cacka strug\u00f4,
\nW gaju \u017c\u00f4\u0142ti pt\u00f4szek frug\u00f4.
\nA w Red\u00ebni krwaw\u00f4 w\u00f2da,
\nSzk\u00f2da \u00f2jca, \u017c\u00ebc\u00f4 szk\u00f2da! <\/p>\n

M\u00f2\u017ce anio\u0142 c\u00eb \u00f2
\ntatce co \u00f2bznajmi we snie,
\nCz\u00eb wsp\u00f2min\u00f4 dzys \u00f2 matce, cz\u00eb p\u00f2wr\u00f3cy wczesnie. <\/p>\n

Matka p\u0142acze bez
\n\u00f9stank\u00f9,
\nT\u00eb spij sobie na p\u00f2s\u0142ank\u00f9.
\nTobie pluszcze ribka w stawie,
\nG\u0105ska g\u00e3g\u00f4 na m\u00f9rawie.
\nA w Red\u00ebni krwaw\u00f4 w\u00f2da,
\nSzk\u00f2da \u00f2jca, \u017c\u00ebc\u00f4 szk\u00f2da! <\/p>\n

Tatka j\u00e3czi n\u00f3m w
\nniew\u00f2li dalek za g\u00f3rama,
\nWier\u00e3 serce jeg\u00f2 b\u00f2li teskni\u0105c tu za nama.
\nM\u00f2\u017ce wi\u00e3cy nie prz\u00ebjedze do dzecka i \u017con\u00eb,
\n\u017b\u00ebc b\u00e3dzem\u00eb m\u00f2\u017ce w bi\u00e9dze \u00f2bie \u00f2p\u00f9szczon\u00e9. <\/p>\n

Cebie matka
\nw\u00ebpiast\u00ebje,
\nA str\u00f3\u017c anio\u0142 c\u00e3 piln\u00ebje;
\nW\u00ebprow\u00f4dz\u00f4 c\u00e3 na \u0142\u0105czk\u00e3,
\nWi\u00f3nek daje dzeck\u00f9 w r\u0105czk\u00e3.
\nA w Red\u00ebni krwaw\u00f4 w\u00f2da,
\nSzk\u00f2da \u00f2jca, \u017c\u00ebc\u00f4 szk\u00f2da! <\/p>\n

P\u0142akac b\u00e3dzem
\nnieustannie ca\u0142\u00e9 dnie i noc\u00eb,
\nB\u00f2 c\u00eb wi\u00e3cy nie \u00f2st\u00f3nie wdowie i seroce. <\/p>\n

Wi\u00f3nek bierzesz
\ndod\u00f3m sobie,
\nK\u0142adzesz g\u00f2 na tatczi grobie.
\nKl\u00e3cz\u0105c m\u00f2dlisz s\u00e3 za \u00f2jca,
\nCo g\u00f2 zabi\u0142 Krz\u00eb\u017c\u00f4k-zb\u00f2jca.
\nA w Red\u00ebni krwaw\u00f4 w\u00f2da,
\nSzk\u00f2da \u00f2jca, \u017c\u00ebc\u00f4 szk\u00f2da! <\/p>\n

 <\/p>\n

ALEKS\u00c3DER MAJK\u00d2WSCZI<\/a> (Aleksander Majkowski)<\/h3>\n

 <\/p>\n

KASZ\u00cbB\u00cb [W\u00ebjimk<\/i>]<\/a><\/h4>\n

Tu s\u0105 naju ch\u00f9d\u00e9
\npi\u00f4sczi
\nI zaspa\u0142\u00e9 ch\u00f3jczi,
\nA na nich so szar\u00e9 gap\u00eb
\nP\u00f2wi\u00f4daj\u0105 b\u00f4jczi.<\/p>\n

\u00d2j, te gap\u00eb, szar\u00e9
\ngap\u00eb,
\nCo tak c\u00ebch\u00f2 sedz\u0105,
\n\u00d2ne ma\u0142o p\u00f2wi\u00f4daj\u0105,
\nA tak wiele wiedz\u0105.<\/p>\n

\u00d2ne wiedz\u0105, chdze
\np\u00f2d g\u00f3r\u0105
\n\u00d2 w\u00f2jn\u00e3 za wiar\u00e3
\nW\u00f2jska \u017cd\u017c\u0105, jich strzeg\u0105 swi\u00e3ti
\nJ\u00f3zef i Barbara.<\/p>\n

\u00d2ne wiedz\u0105, chdze
\np\u00f2d g\u00f3r\u0105
\nZw\u00f3n gb\u00f9r p\u0142ug\u00e3 tr\u0105cy,
\nJu p\u0142ug dali jic nie b\u00e3dze,
\nA k\u00f3\u0144 stanie dr\u017c\u0105cy.<\/p>\n

I zw\u00f3n l\u0105d\u00e3 w\u00f2\u0142ac
\nb\u00e3dze
\nP\u00f2 p\u00f2m\u00f2rsczim kraju,
\nI ricerzi stanie w\u00f2jsk\u00f2
\nK\u00f9li kwiat\u00f3w w maju…<\/p>\n

 <\/p>\n

ZYMK<\/a><\/h4>\n

Kaczczi na jezorze,
\nKwi\u00f4tczi na \u00f9g\u00f2rze,
\nA s\u0142unyszk\u00f2 swi\u00e9cy,
\nSk\u00f2wr\u00f3nk w nieb\u00f2 lecy
\nI tak b\u00eblnie spi\u00e9w\u00f4,
\n\u017be le s\u00e3 \u00f2dz\u00e9w\u00f4.<\/p>\n

Na s\u0142omianym dach\u00f9
\nB\u00f2c\u00f3n na \u00f2dwach\u00f9
\nStoji jedn\u0105 nog\u0105,
\nA na p\u00f2le drog\u0105
\nPasturk b\u00ebd\u0142o wiedze,
\nSl\u00f4d\u00eb \u00f2r\u00f4cz jedze.<\/p>\n

K\u00f9k\u00f3wczi k\u00f9kaj\u0105,
\nA p\u00f2d las\u00e3 graj\u0105
\nPasturc\u00eb na rog\u00f9
\nA tatink na prog\u00f9
\nW s\u0142u\u0144cu s\u00e3 \u00f2grz\u00e9w\u00f4,
\nWi\u00e3ze s\u00e9c i spi\u00e9w\u00f4.<\/p>\n

Jask\u00f9\u0142k cz\u00f4rn\u00e9 roje
\nM\u00f4\u0142\u00e9 gni\u00f4zdka sw\u00f2je
\nNad \u00f2knama lepi\u0105,
\nA p\u00f2 p\u0142otach trzepi\u0105
\nSzar\u00e9 wr\u00f3ble wsz\u00e3dze:
\nSn\u00f4\u017c\u00e9 latk\u00f2 b\u00e3dze.<\/p>\n

 <\/p>\n

NA \u00d2KS\u00cbWSCZI K\u00c3PIE<\/a><\/h4>\n

Tam na dole sz\u00ebmi\u0105
\ndun\u00eb,
\nZ pian\u0105 r\u0105bi\u0105 kr\u00f4j,
\nA tu w g\u00f3rze p\u0142acz\u0105 zw\u00f2n\u00eb
\nNa grob\u00f3w c\u00ebchi r\u00f4j. <\/p>\n

Tu k\u00f2sc\u00f3\u0142k midz\u00eb
\ngrob\u00eb
\nJak wdowa wtuli\u0142 s\u00e3,
\nA p\u0142\u00f4szcz\u00e3 g\u00f2-c \u017ca\u0142ob\u00eb
\n\u00d2kriw\u00f4 z m\u00f2rz\u00f4 mg\u0142a. <\/p>\n

Czej zw\u00f2n\u00f3w g\u0142os
\n\u00f9stanie,
\nTej st\u0105d, dze tonie H\u00e9l,
\nZ cemnic\u00eb wiater kanie
\nI dun\u00eb stroji w bi\u00e9l. <\/p>\n

Tej \u017c\u00f4\u0142obn\u00e9 ch\u00f2ra\u0142\u00eb
\n\u00d2rgan\u00eb m\u00f2rscz\u00e9 grzmi\u0105,
\nA z niebiesczi p\u00f2wa\u0142\u00eb
\nZe \u017c\u00f4lu gwi\u00f4zd\u00eb dr\u017c\u0105.<\/p>\n

 <\/p>\n

BECZKA PE\u0141N\u00d4 I P\u00d9ST\u00d4<\/a><\/h4>\n

(z Kri\u0142owa<\/i>) <\/p>\n

Dwie beczczi na
\nw\u00e3der sz\u0142\u00eb: piersz\u00f4 z nich <\/p>\n

\u00d2d wina w\u00f4\u017cn\u00f4, <\/p>\n

A dr\u00ebg\u00f4 pr\u00f3\u017cn\u00f4. <\/p>\n

Tak piersz\u00f4 z nich
\nbez trz\u00f4sk\u00f9 na piech\u00f2tk\u00e3 <\/p>\n

S\u00e3 wlecze, <\/p>\n

A dr\u00ebg\u00f4 m\u00f2cno
\nsk\u00f4cze. <\/p>\n

\u00d2d ni z kamiannych
\ndr\u00f3g i p\u00e3kani\u00f4 i grzem <\/p>\n

I k\u00f9rz s\u0142up\u00e3. <\/p>\n

Przech\u00f2dni s\u00e3 na
\nstron ze strach\u00f9 chi\u017ce zmiece <\/p>\n

Ji trz\u00f4sk \u00f9czuwsz\u00eb
\n\u00f2d dali. <\/p>\n

K\u00f2 \u00f2na beczka, a nic
\nw ni <\/p>\n

Ni m\u00f4 ti w\u00f4rtosc\u00eb
\njak piersz\u00f4, <\/p>\n

C\u00ebch\u00f4 w swiece.<\/p>\n

……………………………………………………..<\/p>\n

Chto \u00f2 dok\u00f4zach
\nsw\u00f2jich wsz\u00ebtczim g\u00f3rno pieje,<\/p>\n

Ten gw\u00ebsno nic w\u00f4rt
\nnie je. <\/p>\n

Chto p\u00f2 pr\u00f4wdze co
\nzrobi \u2013 chwa\u0142\u0105 \u017cadzy <\/p>\n

Wi\u00f4ld\u017ci s\u00e3 cz\u0142owiek
\nna s\u0142owa nie sadzy <\/p>\n

I przemiszl\u00f4 \u00f2n
\ndze\u0142a m\u00f2cny sr\u0105b <\/p>\n

Bez tr\u0105b. <\/p>\n

 <\/p>\n

R\u00cbB\u00d4K I GB\u00d9R <\/a><\/h4>\n

 <\/p>\n

Na Sw\u00f4rzewsk\u0105 Matk\u00e3
\nB\u00f2sk\u0105 <\/p>\n

We Sw\u00f4rzewie zw\u00f2n\u00eb
\ngraj\u0105 <\/p>\n

A r\u00ebb\u00f4c\u00eb dzys w
\nk\u00f2scele <\/p>\n

Spi\u0105, s\u00e3 m\u00f2dl\u0105 i
\nspi\u00e9waj\u0105. <\/p>\n

A z w\u00f4\u0142t\u00f4rza Swi\u00e3t\u00f4
\nMatka <\/p>\n

Zdrzi przez swi\u00e9ce i
\nprzez kwi\u00f4tczi <\/p>\n

Litosc\u00ebwie na te
\nsw\u00f2je <\/p>\n

Dobr\u00e9 i niedobr\u00e9
\ndz\u00f4tczi. <\/p>\n

Z H\u00e9lu, z K\u00e3p\u00eb \u00f2ni
\nprosz\u0105, <\/p>\n

B\u00eb jim prze\u017cegna\u0142a
\nm\u00f2rze, <\/p>\n

B\u00eb jim w jadra
\nnap\u00e3dz\u00eb\u0142a <\/p>\n

I \u0142osose, i w\u00e3g\u00f2rze.\n<\/p>\n

A czej prob\u00f2szcz z
\nk\u00f4zalnic\u00eb <\/p>\n

J\u0105\u0142 r\u00ebb\u00f4k\u00f3m trz\u0105sc
\ns\u00ebmieni\u00e9, <\/p>\n

Tej s\u00e3 wsz\u00ebsc\u00eb w
\npiers\u00eb bil\u00eb, <\/p>\n

I b\u00e9\u0142 lame\u0144t, i
\nbeczeni\u00e9. <\/p>\n

Ale jeden, wej, nie
\np\u0142ak\u00f4\u0142, <\/p>\n

C\u00ebchi, s\u00ebchi jak
\npi\u00e9\u0144 drzewa, <\/p>\n

Ch\u00f2c na nieg\u00f2
\nwsz\u00ebsc\u00eb zdrzel\u00eb: <\/p>\n

B\u00e9\u0142 to gb\u00f9r ze
\n\u017bel\u00ebstrzewa. <\/p>\n

Z g\u00f2rz\u00e3 jem\u00f9 r\u00ebb\u00f4k
\nrzecze, <\/p>\n

(\u0141za m\u00f9 g\u00f3r\u0105 nosa
\np\u0142\u00ebnie): <\/p>\n

Wsz\u00ebsc\u00eb tu jak b\u00f2br\u00eb
\nbecz\u0105, <\/p>\n

A t\u00eb c\u00ebch\u00f2, wilczi
\ns\u00ebnie? <\/p>\n

K\u00f2 i na c\u00eb\u017c mie
\nbeczeni\u00e9? <\/p>\n

Nie robi\u017ce browariji
\n\u2013 <\/p>\n

\u00d2drzek\u0142 gb\u00f9r. \u2013 C\u2019to
\nni\u00e9 m\u00f3j \u00f2dp\u00f9st! <\/p>\n

T\u00ebc j\u00f4 z jinszi
\nparafiji. <\/p>\n

 <\/p>\n

W\u00ebjimczi z p\u00f2wiesc\u00eb \u017b\u00ebc\u00e9 i
\nprzig\u00f2d\u00eb Rem\u00f9sa<\/i>:<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

[P\u00d2STAC\u00cbJ\u00d4 REM\u00d9SA]<\/a><\/h4>\n

…B\u00f2 na \u017c\u00e9c\u00e9 rzetelnym B\u00f2g\u00e3 niewiele b\u00eb\u0142o m\u00f9
\nn\u00f3t. A czim prz\u00eb\u00f2bl\u00e9c sw\u00f2je prz\u00ebrodzon\u00e9 ca\u0142o, to jem\u00f9 nie spr\u00f4wia\u0142o wi\u00e3cy
\nk\u0142op\u00f2tu, co zajk\u00f2wi, cht\u00ebren g\u00f2 \u00f9w\u00f4\u017cac m\u00f9sz\u00f4\u0142 za straszka z kap\u00f9st\u00eb, ab\u00f2 l\u00ebsowi:
\nstw\u00f2r\u00f3m niem\u00f2wim, cht\u00ebrnym P\u00f3n B\u00f3g litosc\u00ebwi za darm\u00f4ka d\u00f4w\u00f4 \u00f2bleczeni\u00e9 na z\u00ebm\u00e3
\ni lato.<\/p>\n

Naszi Kasz\u00ebbi s\u0105 h\u00f2norni i dbadz\u0105 \u00f2 widza\u0142osc.
\nCzej cht\u00ebren z nich w p\u00f2dzartim na \u00f2cz\u00eb l\u00ebdz\u00f3m jidze w\u00e3psu, tej ju z rzetelny
\nbi\u00e9d\u00eb. K\u00f2 jednak wiedzel\u00eb, \u017ce Rem\u00f9s nie je taczi bi\u00e9dny, jak\u00f9\u017c ni miel\u00eb so
\n\u00f9brz\u0105twic, \u017ce jem\u00f9 P\u00f3n B\u00f3g nie \u00f9\u017c\u00ebczi\u0142 pewn\u00e9g\u00f2 roz\u00ebm\u00f9, czej s\u00e3 prz\u00ebzdrzel\u00eb jeg\u00f2
\n\u00f2ch\u00e3dowiznie. <\/p>\n

B\u00f2 ch\u0142op\u00e3 \u00f2n \u00f9r\u00f3s\u0142 du\u017cim jak stol\u00ebm, ale
\n\u00f9sch\u0142i b\u00e9\u0142 jak pesterni\u00f4k. Na g\u0142owie m\u00f9 sedza\u0142a m\u00f9ca st\u00f4rod\u00f4wn\u00f4, cz\u00f4rnym
\nbarank\u00e3 \u00f2br\u0105bion\u00f4. S\u00ebkno p\u00f2d barank\u00e3 b\u00eb\u0142o zelon\u00e9, ale na wi\u00e9chrzu kr\u00f4s\u00eb jeg\u00f2 b\u00ebs
\ns\u00e3 nie dozn\u00f4\u0142. B\u00f2 s\u0142u\u0144ce przez t\u00ebl\u00e9 l\u00f4t p\u00f4l\u00eb\u0142o na nim k\u00f2lor\u00eb t\u00e3g\u00f2w\u00e9, a deszcz i
\nsni\u00e9g je p\u00f2miesza\u0142\u00eb na jedno. <\/p>\n

Sp\u00f2d m\u00f9c\u00eb pcha\u0142\u00eb s\u00e3 parmienie cz\u00f4rn\u00ebch w\u0142os\u00f3w
\nna \u00f9sz\u00eb, kark i skarnie. Lica mi\u00f4\u0142 brodat\u00e9 i w\u0142osat\u00e9. Ale t\u00ebch w\u0142os\u00f3w nie
\nstoja\u0142o g\u00e3scy ni\u017c \u017c\u00ebtka na p\u00f2lach za Juszkama. Dl\u00f4teg\u00f2 t\u00ebl\u00e9 g\u00f9b\u00f3w widzec b\u00eb\u0142o
\nna jeg\u00f2 skarniach jak na \u00f9s\u00ebszonym jab\u0142k\u00f9. Ale g\u00f9b\u00eb te nie znacz\u00eb\u0142\u00eb \u00f9m\u00f4rtwieni\u00f4
\nani k\u0142op\u00f2tu. Chto zazdrz\u00f4\u0142 w jeg\u00f2 cz\u00f4rn\u00e9, m\u00f4\u0142\u00e9 \u00f2cz\u00eb, ten w nich \u00f9zdrz\u00f4\u0142 t\u00ebl\u00e9
\nwieso\u0142osc\u00eb, \u017ce ja\u017c m\u00f9 s\u00e3 dzywno sta\u0142o. B\u00f2 na \u00f2k\u00f2 b\u00eb s\u00e3 b\u00eb\u0142o zd\u00f4wa\u0142o, \u017ce Rem\u00f9s w
\nchwil\u00eb ti p\u0142akac b\u00e3dze. <\/p>\n

Wdarz\u00ebc sobie g\u00f2 m\u00f2g\u00e3 dobrze z tima
\np\u00f2g\u00f9b\u00f2w\u00f3nyma licama. Wdarz\u00e3 so, \u017ce t\u00ebch g\u00f9b\u00f3w w\u00ebs\u00ebpa\u0142o s\u00e3 jesz r\u00f4z t\u00ebl\u00e9 ni\u017c zw\u00ebczajnie,
\nczej Rem\u00f9s s\u00e3 \u00f2d smi\u00e9ch\u00f9 trz\u0105s\u0142. Tej m\u00f9 tak patrz\u00eb\u0142o, jakb\u00eb s\u00e3 \u00f2ctu napi\u0142 ab\u00f2
\nbaro dr\u00e3d\u017cich l\u00e9k\u00f3w. Widz\u00f4\u0142 jem g\u00f2 r\u00f4z w taczim smi\u00e9ch\u00f9, ale ze smi\u00e9ch\u00f9
\nprz\u00ebsz\u0142o midz\u00eb nama do baro dzywny rozm\u00f2w\u00eb. <\/p>\n

Za m\u0142od\u00e9g\u00f2 kn\u00f4pa b\u00f2j\u00f4\u0142 jem s\u00e3 Rem\u00f9sa, b\u00f2 czej
\njem co przesk\u00f9rzi\u0142, tej jizdebn\u00f4 strasz\u00eb\u0142a:<\/p>\n

\u2013 P\u00f2\u017cd\u00f4j le, przi\u0144dze Rem\u00f9s i weznie c\u00e3 w
\nmiech! <\/p>\n

Wi\u00e9m, \u017ce i jinsz\u00e9 dzec\u00eb nim str\u00f4sz\u00ebl\u00eb. A ma m\u00f4\u0142i
\nb\u00eb\u0142asma ti \u00f9db\u00eb, \u017ce \u00f2n so ch\u00f2ba za nas sprawi nowi w\u00e3ps, czej nas dobrze przed\u00f4
\n\u017c\u00ebdowi. B\u00f2 t\u00e9\u017c ten jeg\u00f2 w\u00e3ps, ch\u00f2c d\u0142ud\u017ci b\u00e9\u0142 do p\u00f3\u0142 jiczer i z m\u00f2dr\u00e9g\u00f2 f\u00f2liszu
\nzrobiony, t\u00ebloma \u0142atama s\u00e3 trz\u0105s\u0142, \u017ce jeg\u00f2 p\u00f3n m\u00f3g\u0142 s\u00e3 mieniac z jaczim taczim
\nstraszk\u00e3 w p\u00f2lu i jesz dodac przid. Nie zapin\u00f4\u0142 \u00f2n g\u00f2 nigd\u00eb, b\u00f2 g\u00f9z\u00f3w nie b\u00eb\u0142o.
\nWidow\u00f4\u0142 jem Rem\u00f9sa z\u00ebm\u0105 w p\u00e3k\u00f3nym mrozu, jak swi\u00e9cy\u0142 na wiater g\u00f2\u0142\u0105 piers\u0105. <\/p>\n

Nogawice ch\u00f2ba tim s\u00e3 p\u00ebsznic m\u00f2g\u0142\u00eb, \u017ce dw\u00f9ch
\nRem\u00f9s\u00f3w wlaz\u0142ob\u00eb w jedn\u00e3. Ale dur ni mia\u0142\u00eb mni ni\u017ce w\u00e3ps. <\/p>\n

Jedin\u00e9 sk\u00f2rznie m\u00f2g\u0142\u00eb sto\u017c\u00ebc s\u00e3. B\u00f2 b\u00eb\u0142\u00eb
\nrzetelnie ca\u0142\u00e9. Ale czejb\u00eb s\u00e3 b\u00eb\u0142\u00eb chca\u0142\u00eb \u00f9dawac procemk\u00f2 nogawic i w\u00e3psa,
\nruchna te \u00f2dezwac s\u00e3 m\u00f2g\u0142\u00eb:<\/p>\n

\u2013 Dz\u00e9\u0144 i noc robima s\u0142u\u017cb\u00e3: cz\u00eb p\u00f3n naju
\nlegnie w g\u00e3stim chwarznie, cz\u00eb w brz\u00ebdzastim lese, cz\u00eb t\u00e9\u017c p\u00f2 cecewi wl\u00e9ze p\u00f2d
\njak\u0105 \u00f9strzech\u00e3. K\u00f2\u017cdi g\u00f3zdz, k\u00f2\u017cdi drz\u00f3n naju s\u00e3 jim\u00f4 i p\u00f2c\u00f4rnie, p\u00f2k\u0105d wa szk\u00f9rp\u00eb
\nso spita b\u00eblno prz\u00eb \u201eR\u00f3\u017ce z Tandeb\u00f9rga\u201d, \u201eAlim Babie\u201d, \u201eWalk\u00f9\u201d i \u201ePanu Cz\u00f4rli\u0144sczim\u201d
\nna karze. <\/p>\n

B\u00f2 Rem\u00f9s zw\u00ebczajnie ch\u00f2dzy\u0142 na prz\u00ebrodzonych
\nnogach b\u00f2so. Le jak do miasta karow\u00f4\u0142, \u00f2b\u00f9w\u00f4\u0142 b\u00f3t\u00eb. Ale ni\u00e9 ze wzgl\u00e3du na
\nl\u00ebdzy. Mi\u00f4\u0142 zw\u00ebcz\u00f4j, \u017ce w miesce ab\u00f2 t\u00e9\u017c i we ws\u00eb k\u00f2scelny wst\u0105pi\u00f4\u0142 do k\u00f2sco\u0142a
\np\u00f2dz\u00e3k\u00f2wac B\u00f2g\u00f9 i zdac s\u00e3 na Jeg\u00f2 w\u00f2l\u0105. A tam przed tim n\u00f4wi\u00e3kszim Pan\u00e3 nie chc\u00f4\u0142
\ns\u00e3 p\u00f2kazac b\u00f2so, b\u00f2 wiedz\u00f4\u0142, co s\u00e3 s\u0142\u00ebch\u00f4. <\/p>\n

Za \u00f2statnym b\u00f9dink\u00e3 Rem\u00f9s zeb\u00f9w\u00f4\u0142 b\u00f3t\u00eb i c\u00ebsk\u00f4\u0142
\nna kar\u00e3 do \u201eR\u00f3\u017ce z Tandeb\u00f9rga\u201d, \u201eAli Bab\u00eb\u201d i \u201eWalka\u201d, chw\u00ebcy\u0142 w g\u00f4rsce dr\u0105\u017cczi
\nsw\u00f2ji kar\u00eb i pch\u00f4\u0142 dali b\u00f2so. Tej jeg\u00f2 \u00f2sch\u0142\u00e9 nod\u017ci w szeroczich jak m\u0142inarscz\u00e9
\nmiech\u00eb nogawicach wierzga\u0142\u00eb drog\u0105 takt\u00e3 jak bij\u00f4czi w dw\u00f9ch zw\u00f2nach, cht\u00ebrn\u00e9
\nnadprz\u00ebrodzonym c\u00ebd\u00e3 zlaz\u0142\u00eb ze zw\u00f2nnic\u00eb, ab\u00eb ch\u00f2dz\u00ebc p\u00f2 zemsczich stegnach. <\/p>\n

Czej sobie dzys prz\u00ebb\u00f4cz\u00f3m dzecynny strach
\nprzed Rem\u00f9s\u00e3, to wi\u00e9m, \u017ce to b\u00e9\u0142 strach taczi, jak g\u00f2 dzec\u00eb maj\u0105 przed Gwizd\u00e3 i
\nGwi\u00f4zdk\u0105. Straszno jim, ale cesz\u0105 s\u00e3 w ten czas na te sn\u00f4\u017c\u00e9 rzecz\u00eb, jacz\u00e9 Gwizd
\ni Gwi\u00f4zdka prz\u00ebn\u00f4szaj\u0105: katarzinczi z Torunia, \u00f2rzech\u00eb, piszcz\u00f4\u0142czi bestro
\nmalow\u00f3n\u00e9, pistoliczi, co g\u0142osno strz\u00e9laj\u0105. To wsz\u00ebstk\u00f2 zwiastow\u00f4\u0142 Rem\u00f9s, czej
\njeg\u00f2 f\u00f2liszowi w\u00e3ps na jarmark\u00f9 kan\u0105\u0142. <\/p>\n

 <\/p>\n

[Z\u00c9GAR]<\/a><\/h4>\n

Jak prz\u00ebsz\u0142a niedzela, tak naszi szl\u00eb do Lipna
\ndo k\u00f2sco\u0142a. Le Marcyjanna \u00f2sta\u0142a doma. A p\u00f9stki gb\u00f9ra Zab\u0142occz\u00e9g\u00f2 mia\u0142\u00eb dok\u00f2\u0142a
\nlas g\u0142\u00e3b\u00f2czi[…] Marcyjannie gw\u00ebsno straszno b\u00eb\u0142o sedzec sami, b\u00f2 prz\u00ebsz\u0142a do
\nstani i rzek\u0142a:<\/p>\n

\u2013 P\u00f2j do cha\u0142up\u00eb, kn\u00f4pie, j\u00f4 c\u00eb co d\u00f3m! <\/p>\n

I da\u0142a mie w czeladny gl\u00e9\u0144 chleba, p\u00f2smarowa\u0142a
\nmas\u0142\u00e3. Tej wz\u00e3\u0142a k\u00f2runk\u00e3 i \u00f9sad\u0142a prz\u00eb pi\u00e9ck\u00f9 na \u0142awie. Ale j\u00f4 j\u00f4d\u0142, a czej jem
\nju p\u00f4lce \u00f2blizn\u0105\u0142, tej jem m\u00f9sz\u00f4\u0142 wzerac na du\u017ci z\u00e9gar, co wis\u00f4\u0142 na scanie. Mi\u00f4\u0142
\n\u00f2n biegas d\u0142ud\u017ci na p\u00f3\u0142 cyg\u0142a, a w\u00f4\u017cczi jak st\u0105p\u00f2r\u00eb \u00f2p\u00f2czn\u00e9 wisa\u0142\u00eb na gr\u00ebb\u00ebch
\nsznurach. A p\u00f2k\u0105d biegas szed\u0142 r\u00f4z st\u0105dka i naz\u00f4d, wiedno w nim nico s\u00e3
\nzadzar\u0142o, jakb\u00eb co cwiard\u00e9g\u00f2 p\u00f2\u0142kn\u0105\u0142. A j\u00f4 s\u00e3 pit\u00f4\u0142:<\/p>\n

\u2013 Marcyjanno! C\u00eb\u017c ten z\u00e9gar tak p\u00f2\u0142ik\u00f4?<\/p>\n

\u2013 \u00d2n p\u00f2\u0142ik\u00f4 czas! \u2013 \u00f2drzek\u0142a Marcyjanna i
\nzm\u00f2wia\u0142a dali sw\u00f2j\u00e3 k\u00f2runk\u00e3. <\/p>\n

Tak j\u00f4 jesz z wi\u00e3ksz\u0105 \u00f9w\u00f4g\u0105 m\u00f9 s\u00e3 prz\u00ebz\u00e9r\u00f4\u0142. A
\ntak mie s\u00e3 zda\u0142o, jakb\u00eb z\u00e9gar na mie patrz\u00f4\u0142 skarni\u0105 jak cz\u0142owiek. Mi\u00f4\u0142 \u00f2n na
\nni du\u017c\u00e9 liczb\u00eb cz\u00f4rn\u00e9 a na brodze kr\u00f4sew\u00e9 kwi\u00f4tczi. A j\u00f4 so tak \u00f9w\u00f4\u017c\u00f4\u0142:<\/p>\n

\u2013 Czejb\u00eb \u00f2n tak m\u00f3g\u0142 gadac m\u00f2w\u0105 l\u00ebdzk\u0105. C\u00eb\u017c b\u00eb
\n\u00f2n mie na\u00f2p\u00f2wiedz\u00f4\u0142! <\/p>\n

A Marcyjanna rzek\u0142a:<\/p>\n

\u2013 To nie je z\u00e9gar jak jinsz\u00e9 z\u00e9gar\u00eb. \u00d2n wi\u00e9,
\nco s\u00e3 st\u00f3nie w prz\u00ebch\u00f2dnym czasu \u2013 \u00f2n widzy Smierc!<\/p>\n

\u2013 Jak\u00f9\u017c \u00f2n m\u00f2\u017ce Smierc widzec?<\/p>\n

\u2013 \u00d2n stanie, b\u00f2 \u00f2n j\u00e3 widzy na przededwi\u00e9rzu,
\nab\u00f2 zacznie bic niedobr\u0105 g\u00f2dz\u00ebn\u00e3. <\/p>\n

Tej Marcyjanna, rzek\u0142sz\u00eb to, k\u0105sk zblad\u0142a, ale
\np\u00f2 chwil\u00eb doda\u0142a te s\u0142owa:<\/p>\n

\u2013 Ale ti niedobri g\u00f2dz\u00ebn\u00eb, cht\u00ebrny j\u00f4 s\u00e3
\nb\u00f2j\u00e3, ti \u00f2n jesz nie w\u00ebbi\u0142.<\/p>\n

J\u00f4 na to sedz\u00f4\u0142 c\u00ebch\u00f2, b\u00f2m so jesz niczeg\u00f2 nie
\nb\u00f4czi\u0142. Ale st\u00f4ri z\u00e9gar scygn\u0105\u0142 na s\u00e3 czilka parmieni s\u0142u\u0144ca, co przez \u00f2kno swi\u00e9c\u00eb\u0142\u00eb
\nna p\u00f2d\u0142og\u00e3, i zdrz\u00f4\u0142 na dz\u00e9wk\u00e3 jak m\u0105dri st\u00f4ri cz\u0142owiek, co s\u00e3 \u00f9smi\u00e9ch\u00f4, b\u00f2 wi\u00e9
\nwsz\u00ebstk\u00f2. Ale \u00f2na teg\u00f2 nie widzala, b\u00f2 patrz\u00eb\u0142a na p\u00f2d\u0142og\u00e3 sztiwno jak gapa w
\ngn\u00f4t \u2013 jak to m\u00f3wi\u0105. Tej ji \u0142z\u00eb prz\u00ebsz\u0142\u00eb do \u00f2czu i j\u00e3\u0142a do mie gadac, jakb\u00ebm b\u00e9\u0142
\ndoros\u0142i cz\u0142owiek, a ni\u00e9 m\u00f4\u0142i Rem\u00f9s:<\/p>\n

\u2013 B\u00f4cz\u00eb, kn\u00f4pk\u00f9, to je tak: M\u00f2cn\u00f4 je ta chata
\nnasza, w sr\u0105b w\u00ebb\u00f9dow\u00f3n\u00f4 z camr\u00f3w, jaczich ju dzys\u00f4dnia nie natrafisz w cz\u00f4rnym
\nb\u00f2rze. I p\u00f2tc\u00ebwi w ni mieszkaj\u0105 l\u00ebdze. A s\u0142u\u0144ce zdrzi przez \u00f2kna we wsz\u00ebstcz\u00e9
\nn\u00f3rt\u00eb tak, \u017ce ch\u00f2c mieszk\u00f3m\u00eb w lese, widno \u00f9 nas i cep\u0142o. L\u00ebdzcz\u00e9 \u00f2k\u00f2 w k\u00f2\u017cdi
\nm\u00f2\u017ce zazdrzec n\u00f3rt, b\u00f2 dobr\u00f4 w nim rz\u0105dzy g\u00f2sp\u00f2d\u00ebni. Ale wierz\u00eb mie, kn\u00f4pk\u00f9,
\nk\u00f2\u017cd\u00f4 chata m\u00f4 jeden taczi n\u00f3rt, chdze s\u0142u\u0144cu zast\u00f4wiaj\u0105 \u00f2kno i s\u0105sada nie
\nzaprowadz\u0105. Sam\u00f2 le \u00f2k\u00f2 B\u00f2sczi tam wezdrzi.<\/p>\n

\u2013 A c\u00eb\u017c w tim n\u00f3rce jesta? \u2013 pit\u00f4\u0142 jem s\u00e3.<\/p>\n

\u2013 Straszk! \u2013 \u00f2drzek\u0142a Marcyjanna. \u2013 A b\u00f4cz\u00eb,
\n\u017ce i naju chata m\u00f4 taczi cemny n\u00f4rt i tacz\u00e9g\u00f2 Straszka.<\/p>\n

J\u00f4 r\u00f4d b\u00e9\u0142 wiedzec nico wi\u00e3cy \u00f2 tim Straszk\u00f9.
\nAle Marcyjanna prze\u017cegna\u0142a s\u00e3 i rzek\u0142a:<\/p>\n

\u2013 W jimi\u00e3 \u00d2jca i S\u00ebna… C\u00eb\u017c j\u00f4 c\u00eb za b\u00f4jczi
\n\u00f2p\u00f2wi\u00f4daj\u00e3, m\u00f4\u0142im\u00f9 kn\u00f4p\u00f9! \u2013 P\u00f2j, d\u00f3m c\u00eb jesz kawa\u0142 chleba, a jak zj\u00e9sz, tej
\nzm\u00f3wima litani\u0105 do Matczi B\u00f2sczi za teg\u00f2, co p\u00f2 swiece wano\u017ci. B\u00f2 tak s\u00e3 n\u00f4le\u017ci
\nw t\u00e3 swi\u00e3t\u0105 niedzel\u00e3, a ni\u00e9 \u00f2p\u00f2wiadac b\u00f4jczi. \u2013 Ale j\u00f4 wiedz\u00f4\u0142, \u017ce ta b\u00f4jka
\nb\u00eb\u0142a pr\u00f4wd\u0105. Lem nick nie rzek\u0142.<\/p>\n

A prz\u00eb p\u00f4cerzu wiednom m\u00f9sz\u00f4\u0142 wzerac na z\u00e9gar,
\nb\u00f2 mie s\u00e3 zda\u0142o, \u017ce \u00f2n t\u00e9\u017c wiedz\u00f4\u0142 \u00f2 tim Straszk\u00f9. Ale p\u00f2 ten czas ani dz\u00e9wka,
\nani \u00f2ni mie nick nie rzekl\u00eb \u00f2 nim, ja\u017cem s\u00e3 s\u00f3m dozn\u00f4\u0142 w dz\u00e9\u0144 bi\u00f4\u0142i.<\/p>\n

 <\/p>\n

[WIZER\u00cbNK NAJI \u00d2JCZ\u00cbZN\u00cb]<\/a><\/h4>\n

Tej p\u00f2dni\u00f3s\u0142 ze sto\u0142u zwini\u00e3t\u00e9 w d\u0142ug\u0105 rur\u00e3
\np\u0142\u00f3tno, a czej je rozwin\u0105\u0142, \u00f9zdrz\u00f4\u0142 jem je p\u00f2r\u00ebsow\u00f3n\u00e9 kropkama du\u017cima i m\u00f4\u0142ima
\nplachcama r\u00f3\u017cny kr\u00f4s\u00eb i d\u0142ud\u017cima \u017cmijowatima drogama. \u00d2n wz\u0105\u0142, zawiesy\u0142 p\u0142\u00f3tno
\nna scanie i s\u00e3 zapit\u00f4\u0142:<\/p>\n

\u2013 A wi\u00e9sz t\u00eb, co to jesta? <\/p>\n

Ale j\u00f4 so prz\u00ebb\u00f4czi\u0142, \u017cem \u00f9 ks\u00e3dza na n\u00f4\u00f9ce
\nwidz\u00f4\u0142 tacz\u00e9 risunczi, czej \u00f2n mie gw\u00f2li m\u00f2ji ska\u017cony g\u00f4dczi \u00f9czi\u0142 \u00f2s\u00f3bno w
\nsw\u00f2ji jizbie. Tedem \u00f2drzek\u0142:<\/p>\n

\u2013 To je gw\u00ebsno wizer\u00ebnk jacz\u00e9g\u00f2 kraju.<\/p>\n

\u2013 To je wizer\u00ebnk naszi \u00f2jcz\u00ebzn\u00eb! \u2013 rzek\u0142 p\u00f3n
\nJ\u00f3zef. <\/p>\n

P\u00f2tim k\u00f4z\u00f4\u0142 mie bl\u00eb\u017ci prz\u00ebst\u0105pic i j\u0105\u0142
\nw\u00ebk\u0142adac:<\/p>\n

\u2013 Te dwie kr\u0105con\u00e9 cz\u00f4rn\u00e9 drod\u017ci, co jid\u0105 z
\np\u00f4\u0142ni\u00f4 k\u00f9 noc\u00eb to dwie wi\u00f4ld\u017c\u00e9 rz\u00e9czi: na wsch\u00f2dze s\u0142u\u0144ca Wis\u0142a, na z\u00f4ch\u00f2dze
\n\u00d2dra. Tam, chdze Wis\u0142a bie\u017ci w m\u00f2rz\u00e9, m\u00f4sz Gdu\u0144sk, tam, chdze \u00d2dra, m\u00f4sz
\nSzczec\u00ebno. Zdrz\u00eb, jak linij\u00f4 m\u00f2rz\u00f4 p\u00f2dbi\u00e9g\u00f4 t\u00e3pim klin\u00e3 do \u00f9sc\u00f4 \u00d2dr\u00eb i b\u00f4cz\u00eb,
\n\u017ce przeszed\u0142sz\u00eb rz\u00e9k\u00e3 t\u00e3 na lewi brz\u00e9g, wiedno jesz stojisz na d\u00f4wny zemi
\nkasz\u00ebbsczi. B\u00f2 \u00f2na s\u00e3 cygnie p\u00f2 g\u00f3rach b\u00f4\u0142t\u00ebcczich ja\u017c bezma\u0142a t\u00e3d\u00eb, chdze
\nstoji Berlin, stol\u00ebca Niemc\u00f3w, i miasto Roztoka, niedalek m\u00f2rz\u00f4. \u00d2d p\u00f4\u0142ni\u00f4
\nsznur Wart\u00eb i Notec\u00eb, ja\u017c do k\u00f2lana Wis\u0142\u00eb prz\u00eb F\u00f2rdonie, a \u00f2d noc\u00eb m\u00f2rz\u00e9: to
\nst\u00f4rod\u00f4wn\u00e9 granice naszi zemi kasz\u00ebbsczi. Na p\u00f4\u0142ni\u00e9 zemia s\u00e3 z ni\u0105 \u0142\u0105czi
\np\u00f2lsk\u00f4, z cht\u00ebrn\u0105 w\u00f2l\u0105 ks\u0105\u017c\u0105t najich i narodu jedn\u0105 tw\u00f2rz\u00eb\u0142asma Rzeczp\u00f2sp\u00f2lit\u0105.\n<\/p>\n

J\u00f4 ze zdz\u00ebwienim patrz\u00f4\u0142 i s\u0142\u00ebch\u00f4\u0142, b\u00f2m sobie
\nnigd\u00eb nie \u00f9w\u00f4\u017c\u00f4\u0142, \u017ceb\u00eb kraj Kasz\u00ebb\u00f3w b\u00e9\u0142 ja\u017c taczi du\u017ci. A \u00f2n m\u00f3wi\u0142 dali:<\/p>\n

\u2013 Taczi du\u017ci b\u00e9\u0142 nasz kraj i wiele w nim \u017c\u00eb\u0142o
\nl\u00ebdu i pan\u00f3w i ks\u0105\u017c\u00e3ta w\u0142\u00f4sny nima rz\u0105dz\u00ebl\u00eb. A b\u00ebl\u00eb Kasz\u00ebbi b\u00f2gati na l\u0105dze i
\n\u00f2kr\u00e3tama w\u0142\u00f4snyma jezdz\u00ebl\u00eb p\u00f2 m\u00f2rzu i w\u00f2jsk \u017cel\u00f4znych wiedl\u00eb rejime\u0144t\u00eb i miel\u00eb
\nw\u00f2l\u0105. B\u00f9dowel\u00eb wse i miasta. C\u00ebz\u00ebch prz\u00ebjimel\u00eb g\u00f2scynnie a nieprz\u00ebj\u00f4celi \u00f9miel\u00eb
\np\u00f2bic i w\u00ebn\u00ebkac z kraju. \u2013 Tak ma w\u00ebzdrza\u0142a d\u00f4wni, szescset l\u00f4t naz\u00f4d. A dzys
\nco m\u00f3m\u00eb? <\/p>\n

I prz\u00ebkri\u0142 dw\u00f9ma r\u00e3kama plachc na wizer\u00ebnk\u00f9 i
\nrzek\u0142:<\/p>\n

\u2013 T\u00ebl\u00e9 n\u00f3m \u00f2sta\u0142o z d\u00f4wny chwa\u0142\u00eb. <\/p>\n

Mie, cht\u00ebrn\u00e9m\u00f9 nicht jeszcze taczi wi\u00e9dz\u00eb nie
\nd\u00f4\u0142, \u017c\u00f4l s\u00e3 zrobi\u0142o, \u017ce naju plemi\u00e3 ja\u017c t\u00ebl\u00e9 strac\u00eb\u0142o i jem s\u00e3 pit\u00f4\u0142:<\/p>\n

\u2013 Jak\u00f9\u017c to b\u00eb\u0142o m\u00f2\u017cno?<\/p>\n

\u2013 Naszed\u0142 nieprz\u00ebj\u00f4cel \u00f2d z\u00f4ch\u00f2du s\u0142u\u0144ca i
\n\u00f9riw\u00f4\u0142 jim kraj za kraj\u00e3, wiedno jid\u0105c\u00eb na z\u00f4ch\u00f3d s\u0142u\u0144ca. Tak przeszed\u0142 \u00d2dr\u00e3 i
\nm\u00f2rzi\u0142 so n\u00f4parce k\u00f9 Wisle i dopar\u0142 sw\u00e9g\u00f2.<\/p>\n

\u2013 A czem\u00f9\u017c s\u00e3 naszi nie \u00f2bronil\u00eb?<\/p>\n

A p\u00f3n J\u00f3zef d\u0142ug\u00f2 przemiszl\u00f4\u0142 i k\u00f9 reszce
\np\u00f2wiedz\u00f4\u0142 tak:<\/p>\n

\u2013 Pit\u00f4sz s\u00e3, czem\u00f9 naszi s\u00e3 nie \u00f2bronil\u00eb. \u2013
\nWi\u00e3cy ni\u017ce jedna prz\u00ebcz\u00ebna s\u00e3 zesz\u0142\u00eb, b\u00eb w\u00ebw\u00f2\u0142ac taczi straszny sk\u00f9tk. Ale
\nstrz\u00f3d tich prz\u00ebczin jedny nie b\u00eb\u0142o i to ti, \u017ceb\u00eb jim zbiwa\u0142o na dzyrsk\u00f2sc\u00eb,
\nd\u00ebch\u00f9, broni, m\u00f2c\u00eb. B\u00ebl\u00eb bitni i \u00f2dw\u00f4\u017cni na l\u0105dze i m\u00f2rzu a miel\u00eb sp\u00f2s\u00f3b
\nb\u00f2gati. A jednak strac\u00ebl\u00eb…<\/p>\n

 <\/p>\n

[\u00d2LIWA]<\/a><\/h4>\n

\u00d9wa\u017c\u00f4j: Czej wi\u0144dzesz z teg\u00f2 p\u00f9stk\u00f2wi\u00f4 na
\nswiat, nie zab\u00f4czisz za\u0144c do \u00d2liw\u00eb, gni\u00f4zda d\u00f4wn\u00ebch n\u00f4b\u00f2\u017cn\u00ebch cysters\u00f3w,
\ncht\u00ebrny tu st\u0105d wiar\u00e3 swi\u00e3t\u0105 rozs\u00e9wel\u00eb strz\u00f3d naszich przodk\u00f3w. Kl\u00f4szt\u00f3r jich
\nzniszczi\u0142 ten s\u00f3m nieprz\u00ebj\u00f4cel, co nasze kraje zabr\u00f4\u0142. Ale wi\u00f4ld\u017ci i p\u00ebszny
\nk\u00f2sc\u00f3\u0142 p\u00f2 nich jeszcze stoji. P\u00f9dzesz tam ja\u017c przed w\u00f4\u0142t\u00f4rz wi\u00f4ld\u017ci i kl\u00e3kniesz
\nprzed du\u017cim cz\u00f4rnym szkl\u0105cym kamieni\u00e3, b\u00f2 p\u00f2d nim g\u0142\u00e3b\u00f2k\u00f2 w sklepach k\u00f2sco\u0142a
\nstoj\u0105 tr\u00ebm\u00eb z k\u00f2scama ks\u0105\u017c\u0105t kasz\u00ebbsczich. Sp\u00f2mni tam \u00f2 nich jak dzeck\u00f2 nad
\ngrobama starszich sw\u00f2jich i b\u00f4cz\u00eb, \u017ce midz\u00eb nima b\u00ebl\u00eb taczi, cht\u00ebrn\u00ebch
\ndzyrsk\u00f2sc\u00eb i kr\u00ebwi i pr\u00f4c\u00eb jesz dzys\u00f4dnia, p\u00f2 szesc stach l\u00f4t, winnism\u00eb, \u017ce
\nnaju nieprz\u00ebj\u00f4cel nie w\u00ebt\u00e3pi\u0142 do n\u00e9d\u017ci. N\u00f4wi\u00e3kszi z nich to Swi\u00e3top\u00f4\u0142k. Na
\nsmiertelnym jesz \u0142o\u017cu k\u0142op\u00f2t \u00f2 prz\u00ebch\u00f2dn\u00e9 czas\u00eb sw\u00f2j\u00e9g\u00f2 l\u00ebdu g\u00f2 nie \u00f2p\u00f9scy\u0142.
\nK\u00f4z\u00f4\u0142 \u00f2n ted\u00eb s\u00ebn\u00f3w sw\u00f2jich zaw\u00f2\u0142ac i p\u00f2d\u00f4\u0142 jim p\u00e3k zrzeszon\u00ebch m\u00f2cno pr\u00e3t\u00f3w,
\nb\u00eb g\u00f2 z\u0142\u00f3mel\u00eb. Ale \u017c\u00f3den ze s\u00ebn\u00f3w ni m\u00f3g\u0142 teg\u00f2 dokazac. Tak ks\u0105\u017c\u00e3 Swi\u00e3top\u00f4\u0142k
\nwz\u0105\u0142 i rozrzeszi\u0142 p\u00e3k i p\u00f2d\u00f4\u0142 s\u00ebn\u00f3m pr\u00e3t\u00eb k\u00f2\u017cdi z \u00f2s\u00f3bna. A \u00f2ni je ter\u00f4 letczim
\nsp\u00f2sob\u00e3 p\u00f2\u0142\u00f3mel\u00eb. \u2013 Wezta sobie przik\u0142\u00f4d z tich pr\u00e3t\u00f3w \u2013 rzek\u0142 ks\u0105\u017c\u00e3
\nSwi\u00e3top\u00f4\u0142k. \u2013 Zrzeszon\u00ebch waju nicht nie z\u0142\u00f3mie, ale w p\u00f2jedink\u00e3 waju zniszcz\u0105!
\n\u2013 Nieszczesc\u00e9 nasze, \u017ce wiedno z\u0142\u00f4 r\u00e3ka rozrzesza\u0142a p\u00e3to, co nas trzima\u0142o w
\ngromadze. W tim szuk\u00f4j, ch\u0142op\u00f4k\u00f9, prz\u00ebcz\u00ebn\u00eb, \u017cesm\u00eb s\u00e3 nie \u00f2bronil\u00eb. <\/p>\n

B\u00eb\u0142o mie, jakb\u00eb p\u00f3n J\u00f3zef \u00f2demkn\u0105\u0142 przede mn\u0105
\ndwi\u00e9rze, co z casny jizb\u00eb prowadz\u00eb\u0142\u00eb na szeroczi kraj. Ter\u00f4 j\u00f4 mi\u00f4\u0142 na pitani\u00f4,
\nco mie p\u00f2d trzema ch\u00f2jnama nach\u00f2dz\u00eb\u0142\u00eb g\u0142ow\u00e3, \u00f2dp\u00f2wi\u00e9dz g\u00f2tow\u0105. Ale p\u00f3n J\u00f3zef
\np\u00f2k\u00f4z\u00f4\u0142 r\u00e3k\u0105 na wizer\u00ebnk nasz\u00e9g\u00f2 kraju i rzek\u0142:<\/p>\n

\u2013 B\u00f4cz\u00eb! Tam dali k\u00f9 \u00d2drze nasza m\u00f2wa ju
\nw\u00ebmar\u0142a. Tam brac\u00f4 naszi p\u00f2ddel\u00eb s\u00e3 p\u00f2rz\u0105dk\u00f2wi i praw\u00f3m nieprz\u00ebj\u00f4cela. A ti, co
\njesz \u017c\u00ebj\u0105 i m\u00f2w\u00e3 a \u00f2b\u00ebcz\u00f4j \u00f2jc\u00f3w tu nad Wis\u0142\u0105 i m\u00f2rz\u00e3 zach\u00f2wel\u00eb, ti ju wsz\u00ebsc\u00eb
\n\u00f9rosl\u00eb w niew\u00f2li i nie wiedz\u0105, jak b\u00eb\u0142o d\u00f4wni i co jim s\u0142\u00ebcha\u0142o. S\u0105sma jak
\nserot\u00eb na pa\u0144sczim chlebie, co nie wiedz\u0105, \u017ce jim s\u0142\u00ebch\u00f4 panowani\u00e9 a ni\u00e9 serocy
\nchl\u00e9b. <\/p>\n

M\u00f2cny kaszel j\u0105\u0142 trz\u0105sc pan\u00e3 J\u00f3zw\u00e3 i krew
\np\u00f2k\u00f4za\u0142a s\u00e3 na jeg\u00f2 wargach. Nie rzek\u0142 nic, le r\u00e3k\u0105 d\u00f4\u0142 znac, \u017ceb\u00ebm szed\u0142. <\/p>\n

 <\/p>\n

[MIROCH\u00d2WSCZI LAS]<\/a><\/h4>\n

Du\u017ci kawa\u0142k zemi kasz\u00ebbsczi p\u00f2kriwaj\u0105 las\u00eb,
\nale \u017c\u00f3den nie je taczi wi\u00f4ld\u017ci i pe\u0142en tajemnic\u00eb jak Las Miroch\u00f2wsczi. \u00d2d
\nM\u00f2jsza i Gb\u00f9rsczi Kamienic\u00eb na z\u00f4ch\u00f2dze s\u0142u\u0144ca do S\u00ebtny G\u00f3r\u00eb i Czarcych B\u0142ot,
\n\u00f2d Miech\u00f9c\u00ebna i Dz\u00e9wczi G\u00f3r\u00eb na p\u00f4\u0142niu do wi\u00f4ld\u017c\u00e9g\u00f2 kamienia prz\u00eb Nowi H\u00f9ce i
\ndo K\u0142\u00e3czna: na tak\u0105 szerz\u0105 i d\u0142u\u017c\u0105 \u00f2n s\u00e3 rozs\u00f4d\u0142 z w\u00f2jsk\u00e3 sw\u00f2jich stol\u00ebmn\u00ebch
\nb\u00f9k\u00f3w, d\u00e3b\u00f3w, ch\u00f2jn i pt\u00f4szich drz\u00e9w. Dniama ca\u0142ima p\u00f2 nim b\u0142\u0105dz\u00ebc m\u00f2\u017cesz, nie
\nnaszed\u0142sz\u00eb \u017c\u00ebwi d\u00ebsz\u00eb. Leno wi\u00f4ld\u017ci jezora \u00f2tmikaj\u0105 dukt\u00eb dl\u00f4 wiatr\u00f3w i s\u0142u\u0144ca
\ni le\u017cnosc daj\u0105 w\u00ebsoczim \u00f9z\u00e9mk\u00f3m i k\u00f2run\u00f3m drz\u00e9wi\u00e3t do przez\u00e9rani\u00f4 s\u00e3 w
\nzwiercadl\u00eb sw\u00f2jich w\u00f3d. Na\u0144dzesz w do\u0142ach zatacon\u00ebch b\u0142otka i \u0142\u0105czi, chdze s\u00e3
\npase jel\u00e9\u0144 i sarna. Zab\u0142\u0105dz\u00ebc m\u00f2\u017cesz na zybi straszny, k\u0105dka p\u00f2rene i p\u00f2
\nz\u00f4ch\u00f2dze s\u0142u\u0144ca g\u00f3r\u0105 letk\u00f2 w\u00e3dr\u00ebje Duch Lasu i c\u00e3 prowadzy na pewn\u0105 smierc, z\u0142i,
\n\u017ce l\u00ebdzcz\u00e9 \u00f2k\u00f2 zaz\u00e9r\u00f4 do jeg\u00f2 pa\u0144stwa. Ted\u00eb \u017c\u00f3den tw\u00f3j krzik c\u00e3 nie ret\u00ebje, b\u00f2
\ntw\u00f2j\u00e9g\u00f2 z\u00e9w\u00f9 nie p\u00f2sl\u0105 drzewa dali do l\u00ebdzczich \u00f9szu. Le westchniesz do Matczi
\nB\u00f2sczi w te s\u0142owa: \u2013 Jid\u00e3 dali, dali w las, wezn\u00e3 N\u00f4swi\u00e3tszi Pann\u00eb Mariji
\nMatczi pas! \u2013 Tej zakrzikn\u0105 sow\u00eb w str\u00ebpia\u0142\u00ebch durach d\u00e3b\u00f3w, \u00f2m\u00f3n\u00eb s\u00e3 rozbiegn\u0105
\ni Ani\u00f3\u0142 Str\u00f3\u017c p\u00f2k\u00f4\u017ce c\u00eb zelon\u00e9 k\u00e3p\u00eb, p\u00f2 cht\u00ebrn\u00ebch sk\u00f4cz\u0105c\u00eb w\u00ebb\u0142\u0105dzysz na
\ncwiard\u00e9 gr\u0105d\u00eb. Jid\u0105c\u00eb staniesz k\u00f2le f\u00f9\u0144dama\u0144t\u00f3w przidczi g\u00f3r\u00eb. Czej wi\u0144dzesz na
\nji wi\u00e9chrz, widzysz, \u017ce \u00f2na \u00f2kr\u00e3g\u0142\u00f4 i wk\u00f3\u0142 \u00f9s\u00ebp\u00f3ny na spich\u00f9 \u00f2bronn\u00e9 wa\u0142\u00eb ze
\nzemi. W jedny stronie widzysz nap\u00f3\u0142 zas\u00ebp\u00f3n\u0105 l\u00ebstama st\u00ebdni\u0105, a p\u00f2d jednym z
\nkrz\u00f3w grab\u00f2w\u00ebch, co tam rosn\u0105, le\u017ci pies cz\u00f4rny. Le\u017ci nie\u017c\u00ebwi. P\u00ebsk sch\u00f2w\u00f4\u0142 w
\ntr\u00f4w\u00e3 a m\u00f9ch\u00eb p\u00f2 nim ch\u00f2dz\u0105. Ale noc\u0105 w g\u00f2dz\u00ebn\u00e3 duch\u00f3w \u00f2n \u00f2\u017c\u00ebje, bieg\u00f4 wk\u00f3\u0142
\nwa\u0142\u00f3w i szczek\u00f4 jak jinszi pies na gb\u00f9rsczi \u00f2b\u00f2rze. Chto t\u0105dk\u00e3 noc\u0105 z B\u0105cza,
\nSzop ab\u00f2 B\u00f2ru jic m\u00f9szi, ten prz\u00ebr\u00ebchli krok\u00f9 cz\u00ebj\u0105c\u00eb szczekani\u00e9 psa na
\nz\u00f3mk\u00f2wisk\u00f9 i s\u00e3 prze\u017cegn\u00f4, b\u00f2 m\u00f9 straszno. A lesny, cht\u00ebren z nabit\u0105 r\u0105cznic\u0105
\npil\u00ebje na s\u00f4rena, p\u00f2dniese s\u00e3 i jidze dali nie w\u00ebstrzeliwsz\u00eb w psa, b\u00f2 wi\u00e9, \u017ce
\nna nieg\u00f2 k\u00f9la \u017c\u00f3dn\u00f4 nie \u00f9l\u00f3n\u00f4. W g\u0142\u00e3b\u00f2czich dol\u00ebnach priskaj\u0105 tam ze zemi
\nzdroje i w\u0105sczima rowama p\u0142\u00ebn\u0105 k\u00f9 p\u00f4\u0142ny noc\u00eb: to s\u0105 zdroje \u0141eb\u00eb, cht\u00ebrna na
\nz\u00f4ch\u00f3d s\u0142u\u0144ca p\u0142\u00ebnie i w niemiecczi P\u00f2m\u00f2rsce przez \u0141ebsczi Jezoro w\u00ebp\u0142iw\u00f4 w
\nm\u00f2rze. Tam w n\u00ebch dol\u00ebnach \u00f9zdrzisz m\u00f2d\u017ci\u0142\u00eb stol\u00ebm\u00f3w, cht\u00ebrn\u00e9 g\u0142\u00e3b\u00f2k\u00f2 le\u017c\u0105 p\u00f2d
\ng\u00f3rama kamieni. Strz\u00f3d w\u00ebsoczich drz\u00e9w na wi\u017cach na\u0144dzesz du\u017c\u00e9 kamienie
\nszt\u00f4\u0142t\u00f3w l\u00ebdzczich, p\u00f2stawion\u00ebch w k\u00f2le jak do tu\u0144ca. L\u00ebdze \u00f2 nich p\u00f2wi\u00f4daj\u0105,
\n\u017ce to zakl\u00e3ti wieselnic\u00eb. Tam s\u00e3 rodz\u0105 p\u00f2wi\u00f4stczi i b\u00f4jczi, cht\u00ebrne st\u00f4ri l\u00ebdze
\nwieczorama prz\u00eb k\u00f2mink\u00f9 p\u00f2wi\u00f4daj\u0105, tam dz\u00ebczi zwi\u00e9rz i ptastw\u00f2 lasow\u00e9 maj\u0105 sw\u00f3j
\nr\u00f4j, sw\u00f2je pa\u0144stw\u00f2 i w\u00f2l\u0105. <\/p>\n

W g\u0142\u00e3bi teg\u00f2 lasu czile wsy sedzy nad zdrojama
\n\u0141eb\u00eb: B\u00f3r, B\u0105cz, Szop\u00eb. Ale na skraju \u00f9sad\u0142a du\u017c\u00f4 wies Swi\u00f3now\u00f2, cht\u00ebrn\u00f4 w
\nsw\u00f2jim k\u00f2scele ch\u00f2wie c\u00ebdama chwalny \u00f2br\u00f4z Matczi B\u00f2sczi Swi\u00f3nowsczi. Niedalek
\nle\u017ci Miroch\u00f2w\u00f2, cht\u00ebrno za czas\u00f3w krz\u00eb\u017cacczich w\u00ebj\u00e3\u0142o ber\u0142o z r\u0105k Chmielna jak\u00f2
\nstol\u00ebca zemi. <\/p>\n

Przez ten las k\u00f3mpanij\u00f4 p\u00f9sc\u00eb\u0142a s\u00e3 na
\nStrz\u00e9pcz. <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

JAN KARNOWSCZI<\/a> (Jan Karnowski)<\/h3>\n

 <\/p>\n

PROSBA <\/a><\/h4>\n

P\u00f4r\u00e3 l\u00ebstk\u00f3w, p\u00f4r\u00e3
\nkwi\u00f4tk\u00f3w <\/p>\n

Z naszich \u0142\u0105k\u00f3w, z
\nnaszich s\u00f4dk\u00f3w <\/p>\n

J\u00f4 \u017cem zwi\u0105z\u00f4\u0142 w
\ngr\u00f3nk\u00f2 prost\u00e9… <\/p>\n

M\u00f2\u017ce zelsk\u00f2, m\u00f2\u017ce
\n\u00f2st\u00eb <\/p>\n

Wkrad\u0142\u00eb s\u00e3 tu
\np\u00f2krij\u00f3mk\u00f9, <\/p>\n

Prz\u00ebjim raz\u00e3 je w
\ntim wi\u00f3nk\u00f9! <\/p>\n

T\u00eb je zn\u00f4sz, j\u00f4
\nwi\u00e9m, te kwi\u00f4tczi; <\/p>\n

To s\u0105 wsz\u00ebtk\u00f2 tw\u00f2je
\ndz\u00f4tczi, <\/p>\n

Co tu ros\u0142\u00eb w naszim
\ns\u0142unk\u00f9. <\/p>\n

A jak zelska s\u00e3 tu
\nsta\u0142\u00eb, <\/p>\n

Nie wi\u00e9m… Wier\u00e3
\nM\u00f9z\u00eb spa\u0142\u00eb.<\/p>\n

 <\/p>\n

JADAM\u00d2WI R\u00d4J <\/a><\/h4>\n

(p\u00f2wi\u00f4stka<\/i>) <\/p>\n

Czed\u00eb P\u00f3n B\u00f3g zemi\u00e3
\nstw\u00f2rzi\u0142 <\/p>\n

I ju kwiat\u00eb ros\u0142\u00eb na
\nni, <\/p>\n

Ted\u00eb r\u00e3ce sw\u00f2je
\nz\u0142o\u017ci\u0142, <\/p>\n

Patrz\u00f4\u0142 z nieba
\nc\u00ebch\u00f2 na nie. <\/p>\n

Patrz\u00f4\u0142 na to, co \u00f2n
\nzrobi\u0142 <\/p>\n

I s\u00e3 w sercu sw\u00f2jim
\nceszi\u0142, <\/p>\n

K\u00f2\u017cdi ani\u00f3\u0142 ted\u00eb
\nspieszi\u0142, <\/p>\n

Wszechm\u00f2cn\u00e9g\u00f2 g\u0142osno
\ns\u0142\u00f4wi\u0142. <\/p>\n

Leno jeden stoj\u00f4\u0142
\nc\u00ebch\u00f2, <\/p>\n

Zakri\u0142 lice sw\u00f2je
\nblad\u00e9. <\/p>\n

P\u00f3n B\u00f3g \u00f9zdrz\u00f4\u0142 jeg\u00f2
\ndiad\u00eb <\/p>\n

I s\u00e3 spit\u00f4\u0142: \u201eCz\u00eb c\u00eb
\nl\u00ebch\u00f2?\u201d <\/p>\n

Na to ani\u00f3\u0142
\nmi\u0142os\u00e9rny, <\/p>\n

B\u00f2 to jeg\u00f2 jimi\u00e3; <\/p>\n

\u201eZdrz\u00eb le, B\u00f2\u017ce, na
\nt\u00e3 zemi\u00e3, <\/p>\n

Czem\u00f9 b\u00eb\u0142es taczi
\nmi\u00e9rny?\u201d <\/p>\n

Wsz\u00ebtk\u00f2s dobrze
\nw\u00ebp\u00f2sa\u017ci\u0142, <\/p>\n

Ale tam, gdze Kaszub
\nstron\u00eb, <\/p>\n

sam\u00e9 pi\u00f4ch\u00eb, sam\u00e9
\ng\u00f3n\u00eb… <\/p>\n

W\u00ebb\u00f4cz, \u017cem s\u00e3 na to
\nskar\u017ci\u0142!\u201d <\/p>\n

P\u00f3n B\u00f3g widz\u00f4\u0142, \u017ce
\ntak b\u00eb\u0142o. <\/p>\n

\u017b\u00f4l m\u00f9 Kaszub
\nsrodze: <\/p>\n

\u201eOb\u00f4cz na ti
\nskrzinczi sp\u00f2dze, <\/p>\n

Cz\u00eb s\u00e3 jesz co
\n\u00f2stawi\u0142o… <\/p>\n

Wsz\u00ebtk\u00f2, co tam le\u017ci
\nna dnie, <\/p>\n

Wsz\u00ebtcz\u00e9 z\u0142ota,
\ndijama\u0144t\u00eb <\/p>\n

I ten \u017c\u00f4\u0142ti b\u00f9rsztin
\nr\u017cni\u00e3ti, <\/p>\n

Niech to na t\u00e3 zemi\u00e3
\nspadnie!\u201d <\/p>\n

Rzek\u0142 i stroji\u0142
\npi\u00f4ch\u00eb p\u0142ow\u00e9 <\/p>\n

W m\u00f2dr\u00ebch g\u00f3n\u00f3w pas\u00eb
\nd\u0142ud\u017c\u00e9, <\/p>\n

Jez\u00f3r per\u0142\u00eb, sr\u00e9brn\u00e9
\nstr\u00ebd\u017ci <\/p>\n

I to m\u00f2rze
\nb\u00f9rsztinow\u00e9! <\/p>\n

B\u00f2g\u00f9 d\u00ebcht s\u00e3
\nw\u00ebd\u00f4wa\u0142a <\/p>\n

Ter\u00f4 n\u00f4\u0142adni\u00e9szim
\nkraj\u00e3 <\/p>\n

Bez to Jadam\u00f2wim
\nRaj\u00e3 <\/p>\n

Zemia ta s\u00e3
\nnaz\u00ebwa\u0142a.<\/p>\n

 <\/p>\n

NASZ LUD <\/a><\/h4>\n

Lud ten nasz z\u0142oti,
\nale jak dzec\u00eb, <\/p>\n

K\u00f9rz\u0105 m\u00f4 pami\u00e3c,
\nwdz\u00e3cznosc m\u00f4 s\u00e9c\u00eb; <\/p>\n

Nie pit\u00f4j jeg\u00f2,
\nwczora co b\u00eb\u0142o, <\/p>\n

Ani t\u00e9\u017c \u00f2 tim, d\u00f4wni
\nco \u017c\u00eb\u0142o <\/p>\n

W ti jeg\u00f2 st\u00f4ri
\nkasz\u00ebbsczi zemi, <\/p>\n

Na to ju wezdrok
\njeg\u00f2 je cemny. <\/p>\n

Ca\u0142\u00f4 ta przesz\u0142osc
\nsrog\u00f4 i krwaw\u00f4, <\/p>\n

Dl\u00f4 nieg\u00f2 b\u00f4jczi
\nniewinn\u0105 spraw\u0105. <\/p>\n

Chc\u00ebw\u00f2 jak dzeck\u00f2
\ng\u00f4dczi ti s\u0142\u00ebch\u00f4, <\/p>\n

Dzys jeg\u00f2 duch s\u00e3
\nnie wzm\u00f2\u017ce t\u00ebl\u00e9 <\/p>\n

Na taczi \u017c\u00ebwi,
\nnarodny s\u00eble, <\/p>\n

\u017beb\u00eb to wczora dl\u00f4
\nnieg\u00f2 \u017c\u00eb\u0142o <\/p>\n

Pr\u00f4wdz\u00ebwi w\u0105tek dl\u00f4
\njutra kr\u00eb\u0142o \u2013 <\/p>\n

\u017beb\u00eb w ten dzywny
\nsp\u00f3jnik \u00f2n wierzi\u0142, <\/p>\n

Wiar\u00e3 t\u00e3 dzec\u00f3m
\nszcz\u00e9pi\u0142 i szerzi\u0142. <\/p>\n

Dl\u00f4 nieg\u00f2 przesz\u0142osc
\nsm\u00e3t\u00f4rz\u00e3 st\u00f4rim, <\/p>\n

P\u00f4rzuchi z chwast\u00e3
\np\u00f2ros\u0142\u00f4 szarim. <\/p>\n

\u00d2jcow\u00e9 proch\u00eb sm\u00e3t\u00f4rz
\nten trzim\u00f4 <\/p>\n

Lud \u00f2 nim diad\u00eb
\nb\u00f4czeni\u00f4 ni m\u00f4. <\/p>\n

 <\/p>\n

[\u00d2 R\u00cbB\u00d4K\u00d9 CZ\u00d4RLI\u0143SCZIM]<\/a><\/h4>\n

Wsz\u00ebtk\u00f2 m\u00f4 sw\u00f3j k\u00f9\u0144c. Sk\u00f9\u0144cz\u00eb\u0142\u00eb s\u00e3 dobr\u00e9 i
\nweso\u0142\u00e9 czas\u00eb w Czersk\u00f9 i W\u00f4rza\u0142a m\u00f9sz\u00f4\u0142 jic w dalecz\u00e9 stron\u00eb ja\u017c na dr\u00ebg\u0105
\nstron\u00e3 Wis\u0142\u00eb, do G\u00f2l\u00ebbia. B\u00eb\u0142o m\u00f9 k\u0105sk mark\u00f2tno, ale: \u201eDaj\u0105 c\u00eb chl\u00e9b i w\u00f4rz\u0105,
\nm\u00f9szisz robic, co c\u00eb k\u00f4\u017c\u0105\u201d \u2013 tak niese st\u00f4r\u00e9 prz\u00ebs\u0142owie. Ale w G\u00f2l\u00ebbiu ni mi\u00f4\u0142
\nd\u0142ud\u017c\u00e9g\u00f2 zb\u00ebc\u00f4 i prz\u00ebszed\u0142 naz\u00f4d na Kasz\u00ebb\u00eb, do sam\u00e9g\u00f2 Chmielna. Tu m\u00f9 barzo
\npl\u00f4\u017c\u00eb\u0142o, b\u00f2 tam mieszka\u0142a w \u00f2k\u00f2lic\u00eb jesz szlachta kasz\u00ebbsk\u00f4, co lubi\u0142a s\u00e3
\ng\u00f2sc\u00ebc i w kart\u00eb grac. P\u00f3zni prz\u00ebszed\u0142 w te stron\u00eb Jarosz Derda i tak sam\u00f2
\nsobie je chw\u00f4li\u0142. D\u00ebc s\u00f3m p\u00f3n Cz\u00f4rli\u0144sczi z Chmielna b\u00e9\u0142 rod\u00e3. W\u00f4rza\u0142a nier\u00f4z
\np\u00f2wi\u00f4d\u00f4\u0142, \u017ce \u00f2n b\u00e9\u0142 spr\u00f4wc\u0105 ti g\u00f4dczi \u00f2 Cz\u00f4rli\u0144sczim. A b\u00eb\u0142o to tak: <\/p>\n

W parachiji chmieli\u0144sczi \u017ci\u0142 b\u00f2d\u00f4j szlachc\u00ebc,
\nr\u00ebb\u00f4k Cz\u00f4rli\u0144sczi. B\u00e9\u0142 to wi\u00f4ld\u017ci sknera i k\u00f9twa i na k\u00f2sc\u00f3\u0142k ma\u0142o ab\u00f2 n\u00f4redzy
\nnick nie d\u00f4w\u00f4\u0142. A w \u00f2dp\u00f9st ani jedny ribczi nie prz\u00ebs\u0142\u00f4\u0142 na ks\u00e3\u017ci st\u00f3\u0142, a to s\u00e3
\nch\u00f2ba s\u0142\u00ebch\u00f4. Za to m\u00f9 W\u00f4rza\u0142a tacz\u00e9g\u00f2 szp\u00f4sa zrobi\u0142: W dr\u00ebd\u017ci \u00f2dp\u00f9st nam\u00f3wi\u0142
\nd\u017cad\u00f3w, co to p\u00f2 \u00f2dp\u00f9stach wano\u017c\u0105, \u017ceb\u00eb Cz\u00f4rli\u0144scz\u00e9m\u00f9, jak b\u00e3dze prawie z
\nk\u00f2sco\u0142a w\u00ebch\u00f2dzy\u0142, zaspi\u00e9wel\u00eb frant\u00f3wk\u00e3 na \u00f9\u017carc\u00e9 \u00f2 r\u00ebb\u00f4k\u00f9 Cz\u00f4rli\u0144sczim, co do
\nP\u00f9cka p\u00f2 s\u00e9c\u00eb jach\u00f4\u0142. Tak t\u00e9\u017c zrobil\u00eb i spi\u00e9wel\u00eb tacz\u00e9 g\u00f2dzynczi: <\/p>\n

M\u00f3dlma s\u00e3 za pana
\nCz\u00f4rli\u0144scz\u00e9g\u00f2, <\/p>\n

Co do P\u00f9cka p\u00f2 s\u00e9c\u00eb
\njach\u00f4\u0142, <\/p>\n

B\u00eb szczestl\u00ebwie n\u00f3m
\np\u00f2wr\u00f3cy\u0142, <\/p>\n

A gdze w drodze nie
\nw\u00ebwr\u00f3cy\u0142. <\/p>\n

Prz\u00ebczi\u0144 s\u00e3 za nim
\nswi\u00e3t\u00f4 \u0141ucyj\u00f4, <\/p>\n

B\u00eb g\u00f2 nie p\u00f2rw\u00f4\u0142
\nSm\u00e3tek bestij\u00f4, <\/p>\n

B\u00eb g\u00f2 b\u00f3wc\u00eb w lese
\nnie napedl\u00eb, <\/p>\n

Nie zabil\u00eb ab\u00f2 nie
\n\u00f2kredl\u00eb. <\/p>\n

B\u00eb so s\u00e9c\u00eb wnet
\nw\u00ebszuk\u00f4\u0142, <\/p>\n

A g\u00f2 \u017b\u00ebdek nie
\n\u00f2szuk\u00f4\u0142. <\/p>\n

\u00d9cesz\u0105 s\u00e3 wsz\u00ebtcy
\naniel\u00eb, <\/p>\n

Czej b\u00e3dzem\u00eb r\u00ebb\u00eb
\nmiel\u00eb, <\/p>\n

B\u00e3dzem\u00eb jedl\u00eb
\nm\u00f2rinczi, <\/p>\n

I spi\u00e9wel\u00eb so
\ng\u00f2dzynczi. <\/p>\n

 <\/p>\n

B\u00eb\u0142a to n\u00f4\u00f9ka dobr\u00f4 i \u00f2d teg\u00f2 czasu nigd\u00eb r\u00ebb\u00eb
\nna ks\u00e3\u017cim stole nie felowa\u0142\u00eb.<\/p>\n

 <\/p>\n

W\u00ebjimczi z: W\u00f2rza\u0142ow\u00e9 \u017c\u00ebc\u00e9<\/i>:<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

[P\u00d2K\u00d9S\u00cb]<\/a><\/h4>\n

W \u0141\u00e3g\u00f9 \u00f9mar\u0142 ted\u00eb prawie ks. G\u00f9tman i W\u00f4rza\u0142a
\n\u00f2st\u00f4\u0142 prob\u00f2szcz\u00e3 \u0142\u00e3sczim i czilkan\u00f4sce l\u00f4t tu prob\u00f2szczow\u00f4\u0142. Ale to ju nie b\u00e9\u0142
\nd\u00f4wny W\u00f4rza\u0142a[…] za to b\u00e9\u0142 ks\u0105dz dobri i n\u00f4cowi\u00e3cy m\u00f3wca w ca\u0142i \u00f2k\u00f2l\u00ebc\u00eb.
\nM\u0142od\u00ebch kn\u00f4p\u00f3w nag\u00f3ni\u00f4\u0142 do n\u00f4\u00f9czi i nie \u017ca\u0142ow\u00f4\u0142 d\u00ebtk\u00f3w, b\u00f2 wiedz\u00f4\u0142 dobrze, \u017ce
\nn\u00f4\u00f9ka to gru\u0144t. A tima czasy b\u00eb\u0142o tich, co kasz\u00e3 jedl\u00eb i miel\u00eb swi\u00e9c\u00e3 w mak\u00f3wce
\nw kasz\u00ebbsczim n\u00f4rodze jesz ma\u0142o. Ter\u00f4zk\u00f9 je ju jinaczi. Ju je za wiele
\nzj\u00e9dzbr\u00f3t\u00f3w i \u00f9sliz\u00f3nych sl\u00f4dk\u00f3w. <\/p>\n

K\u00f9 reszce w\u00ebb\u00f9dow\u00f4\u0142 W\u00f4rza\u0142a w \u0141\u00e3g\u00f9 pi\u00e3kny
\nm\u00f9row\u00f3ny k\u00f2sc\u00f3\u0142, taczi, \u017ce w\u00f4rto s\u00e3 na nieg\u00f2 prz\u00ebzdrzec. Kasz\u00ebbsk\u00f4 m\u00f2wa, to
\ndzeck\u00f2 p\u00f2niewi\u00e9r\u00f3n\u00e9 d\u00f4wni, b\u00eb\u0142o jem\u00f9 n\u00f4milsz\u00e9. B\u00f2 w ni \u017c\u00eb\u0142a jeg\u00f2 d\u00ebsza i jeg\u00f2
\nm\u0142odosc. \u00d2na b\u00eb\u0142a t\u00e9\u017c zdrzad\u0142\u00e3 swi\u00e9\u017cim jeg\u00f2 szp\u00f4s\u00f3w i faks\u00f3w. Tem\u00f9 t\u00e9\u017c zawit\u00f4\u0142
\ndo nieg\u00f2 profesor Ram\u00f9\u0142t z Krak\u00f2wa, czed\u00eb jak pielgrzim ch\u00f2dzy\u0142 p\u00f2 swi\u00e3ti zemi
\nkasz\u00ebbsczi i spisyw\u00f4\u0142 k\u00f2\u017cd\u00e9 s\u0142ow\u00f2 ti szt\u00f4\u0142tny i zab\u00ebti m\u00f2w\u00eb. Jem\u00f9 t\u00e9\u017c ze\u0142g\u00f4\u0142
\nW\u00f4rza\u0142a czilka b\u00f4jk i szo\u0142ob\u00f9\u0142k, a p\u00f2r\u00e3 z nich w\u00ebdr\u00ebk\u00f2w\u00f4\u0142 Ram\u00f9\u0142t w sw\u00f2jim
\nkasz\u00ebbsczim s\u0142ownik\u00f9. A ta n\u00f4szt\u00f4\u0142tni\u00e9sz\u00f4 je tak\u00f4: <\/p>\n

\u201eW Karwi\u0144sczich B\u0142otach \u017ci\u0142 przed lati st\u00f4ri
\ng\u00f2sp\u00f2d\u00f4rz dalek \u00f2d l\u00ebdzy, a mi\u00f4\u0142 s\u00e3 dobrze. Jeg\u00f2 bi\u00f4\u0142ka \u00f9mar\u0142a m\u00f9 wczas,
\n\u00f2stawi\u0142a m\u00f9 jedn\u00e9g\u00f2 kn\u00f4pa. Z tim kn\u00f4p\u00e3 \u017ci\u0142 \u00f2n w sam\u00f2tnosc\u00eb dwadzesce lat i nie
\nb\u00e9\u0142 nigd\u00eb ani we ws\u00eb, ani w miesce, ani w k\u00f2scele. <\/p>\n

Jak syn w\u00ebr\u00f3s\u0142 i m\u00f9 s\u00e3 w\u0105s p\u00f9scy\u0142 p\u00f2d nos\u00e3, wz\u0105\u0142
\njeg\u00f2 \u00f2jc ze sob\u0105 do P\u00f9cka, \u017ceb\u00eb m\u00f9 p\u00f2k\u00f4z\u00f4\u0142 miasto, l\u00ebdzy, a tej w k\u00f2scele g\u00f2
\nd\u00f4\u0142 prz\u00ebj\u0105c do swi\u00e3ti wiar\u00eb. W miesce kn\u00f4p trzim\u00f4\u0142 s\u00e3 wiedno tatka za sz\u00f3t\u00e3 \u00f2d
\ns\u00ebkni, a tej zdrz\u00f4\u0142 p\u00f2 b\u00f9dinkach. A ted\u00eb \u00f2jc zaprowadzy\u0142 jeg\u00f2 do browaru, a tam
\nk\u00f4z\u00f4\u0142 jima miel\u00eb prz\u00ebniesc piwa. Tem\u00f9 s\u00ebnowi to piw\u00f2 baro smak\u00f2wa\u0142o, ted\u00eb jak
\nw\u00ebpi\u0142 jedn\u00e3 miark\u00e3, p\u0142ak\u00f4\u0142:<\/p>\n

\u2013 Tatk\u00f9, j\u00f4 chc\u00e3 wi\u00e3cy! <\/p>\n

A \u00f2jc le s\u00e3 ceszi\u0142 i k\u00f4z\u00f4\u0142, \u017ceb\u00eb jima jesz r\u00f4z
\nprz\u00ebniesl\u00eb teg\u00f2 piwa. Jak w\u00ebpil\u00eb, a \u00f2jc wsz\u00ebtk\u00f2 zap\u0142acy\u0142, tak s\u00e3 z\u00f4s wz\u00e3l\u00eb z
\nteg\u00f2 browaru, a tej prz\u00ebszl\u00eb do k\u00f2sco\u0142a. \u00d2jc prz\u00eb tim s\u00ebna p\u00f2\u00f9czi\u0142, \u017ceb\u00eb s\u00e3 w
\nk\u00f2scele nie \u00f2bz\u00e9r\u00f4\u0142, no zdrz\u00f4\u0142 na w\u00f4\u0142t\u00f4rz. W k\u00f2scele b\u00eb\u0142o doch midz\u00eb jinszima
\nl\u00ebdzama t\u00e9\u017c wiele bi\u00f4\u0142k\u00f3w, m\u0142od\u00ebch i st\u00f4r\u00ebch. Kn\u00f4p, jak \u017ciw, \u017c\u00f3dn\u00ebch bi\u00f4\u0142k na
\nB\u0142otach nie widz\u00f4\u0142, a \u00f2 sw\u00f2ji m\u00ebmce ju d\u00f4wno zab\u00e9\u0142, szurn\u0105\u0142 tej tatka w b\u00f2k i
\ns\u00e3 pit\u00f4:<\/p>\n

\u2013 Tatk\u00f9, co to je?<\/p>\n

A \u00f2jc rzecze:<\/p>\n

\u2013 C\u00ebch\u00f2, synk\u00f9, to s\u0105 p\u00f2k\u00f9s\u00eb.<\/p>\n

Za chwil\u00e3 ale syn m\u00f3wi:<\/p>\n

\u2013 Tatk\u00f9!<\/p>\n

\u2013 N\u00eb, c\u00eb\u017c c\u00eb z\u00f4s fel\u00f4?<\/p>\n

\u2013 Tatk\u00f9, te p\u00f2k\u00f9s\u00eb, \u00f2ne s\u0105 baro sz\u00ebk\u00f2wn\u00e9. <\/p>\n

Jak \u00f2ni w\u00ebszl\u00eb z k\u00f2sco\u0142a, zacz\u0105\u0142 kn\u00f4p p\u0142akac.
\nTak \u00f2jc jeg\u00f2 s\u00e3 pit\u00f4:<\/p>\n

\u2013 Synk\u00f9, c\u00eb\u017c tobie? Chcesz t\u00eb p\u00f9ccz\u00e9g\u00f2 piwa?<\/p>\n

\u2013 J\u00f4 nie chc\u00e3 waj\u00e9g\u00f2 p\u00f9ccz\u00e9g\u00f2 \u2013 rzecze syn \u2013
\nale k\u00f9pce mie jedn\u00e3 tak\u0105 p\u00f2k\u00f9s\u00e3, b\u00f2 mie je za nima baro teskno. <\/p>\n

\u00d2jc s\u00e3 zam\u00ebsli\u0142, a ted\u00eb rzecze:<\/p>\n

\u2013 C\u00ebt le c\u00ebt! To s\u00e3 wsz\u00ebtk\u00f2 nal\u00e9ze. <\/p>\n

A p\u00f2tem\u00f9 ch\u00f9tk\u00f2 w\u00ebwi\u00f3z\u0142 s\u00ebna z P\u00f9cka i z\u00f4s
\nd\u0142ud\u017ci czas sedz\u00f4\u0142 z kn\u00f4p\u00e3 w t\u00ebch B\u0142otach\u201d. <\/p>\n

 <\/p>\n

[W\u00d4RZA\u0141A WIKARIM W B\u00d2RZ\u00cbSZKACH]<\/a><\/h4>\n

P\u00f2tem\u00f9 s\u00e3 \u00f9czi\u0142 W\u00f4rza\u0142a za ks\u00e3dza w Pelplinie,
\na jak sk\u00f9\u0144czi\u0142, p\u00f2s\u0142\u00f4\u0142 g\u00f2 bisk\u00f9p za wikar\u00e9g\u00f2 w G\u00f4ch\u00eb do B\u00f2rz\u00ebszk\u00f3w. \u00d2d n\u00f4\u00f9czi i
\nja\u0142owi kasz\u00eb i wier\u00e3 \u00f2d p\u00f4c\u00f3rk\u00f9 t\u00e9\u017c b\u00e9\u0142 nieb\u00f2r\u00f4k d\u00ebcht na nic. Taczi b\u00e9\u0142
\nzmizerow\u00f3ny jak jak\u00f4 lebioda. Ale \u017ce w nim sedza\u0142a dobr\u00f4 miazdra, wnet s\u00e3
\nw\u00ebgriz\u0142 ze \u017cabi sk\u00f3r\u00eb i w\u00ebzdrz\u00f4\u0142 zn\u00f4w\u00f9 za cz\u0142owiek\u00e3. A \u017ce m\u00f9 tam niel\u00ebch\u00f2
\npl\u00f4\u017c\u00eb\u0142o, tem\u00f9 \u00f9ti\u0142 wnet i dost\u00f4\u0142 sp\u00f2r\u00e9g\u00f2 jelocha. Tak\u00f4 to je ju ks\u00e3\u017c\u00f4 m\u00f3da. Bez
\nteg\u00f2 szt\u00f4\u0142tu d\u00ebch\u00f2wn\u00f4 \u00f2soba ma\u0142o znaczi na Kasz\u00ebbach. B\u00f2 co m\u00f2\u017ce znacz\u00ebc tak\u00f4
\nblewi\u0105zka ab\u00f2 tak\u00f4 jesora[…] <\/p>\n

N\u00f4bar\u017ci m\u00f9 pl\u00f4\u017ca\u0142\u00eb k\u00f2l\u00e3d\u00eb. Na k\u00f2l\u00e3dach m\u00f9sz\u00f4\u0142
\n\u201eksydz\u201d \u2013 b\u00f2 tak naz\u00ebwaj\u0105 G\u00f4ch\u00eb ks\u00e3dza \u2013 jesc i jesc. A do w\u00ebpic\u00f4 da\u0142o tam
\nt\u00ebl\u00e9, \u017ceb\u00eb syg\u0142o na ca\u0142i tidz\u00e9\u0144. A \u00f2dm\u00f3wic! \u2013 B\u00f2\u017ce br\u00f3\u0144! \u2013 To b\u00eb b\u00eb\u0142a \u00f2braza
\nB\u00f2sk\u00f4 i kasz\u00ebbscz\u00e9g\u00f2 n\u00f4rodu. \u2013 Nier\u00f4z b\u00e9\u0142b\u00eb W\u00f4rza\u0142a ch\u00f2c s\u00f3m d\u00f4\u0142 na msz\u00e3, \u017ceb\u00eb
\nw tim k\u00f2l\u00e3dowaniu b\u00e9\u0142 m\u00f3g\u0142 zrobic pa\u00f9z\u00e3 i ch\u00f2c trz\u00eb dni p\u00f2sc\u00ebc, ale to \u017c\u00f3dn\u0105
\nmiar\u0105 nie sz\u0142o. <\/p>\n

R\u00f4z s\u00e3 zawz\u0105\u0142 i so p\u00f2wiedz\u00f4\u0142: \u2013 Teg\u00f2 dnia ani
\nr\u00ebsz, ni\u017c\u00f3dn\u00e9g\u00f2 j\u00f4d\u0142a, ni\u017c\u00f3dn\u00e9g\u00f2 w\u00ebpitk\u00f9 do g\u00e3b\u00eb nie wezniesz, ch\u00f2cb\u00eb czije z
\nnieba pada\u0142\u00eb. \u2013 Ledwie zajach\u00f4\u0142 do piersz\u00e9g\u00f2 gb\u00f9ra, ju zn\u00f4w\u00f9 widzy st\u00f3\u0142
\nzastawiony jak na wesel\u00e9, a na westrz\u00f3dk\u00f9 stoji p\u00f3\u0142mis ze zajk\u00e3. Zajk b\u00e9\u0142 ca\u0142i
\n\u00f9pieczony, ale na \u0142bie mi\u00f4\u0142 jesz sk\u00f3r\u00e3, \u00f9sz\u00eb stoja\u0142\u00eb, a sl\u00e9pie jak dwie ceb\u00f9le
\nw\u00eb\u0142az\u00eb\u0142\u00eb na wi\u00e9rzch. <\/p>\n

W\u00f4rza\u0142a \u00f2dpr\u00f4wi\u00f4 sw\u00f3j p\u00f4c\u00e9rz, ale ledwie
\nbl\u00f4sn\u0105\u0142 na teg\u00f2 zajka, tej m\u00f9 s\u00e3 p\u00f4cerze p\u00f2machta\u0142\u00eb i m\u00f9sz\u00f4\u0142 zacz\u0105c z k\u00f9\u0144ca, b\u00f2
\nten zajk d\u00ebrch\u00e3 na nieg\u00f2 wz\u00e9r\u00f4\u0142 a \u00f9szama r\u00ebch\u00f4\u0142. Ledwie sk\u00f9\u0144czi\u0142, tej g\u00f2
\n\u00f2bst\u0105pi\u0142a ca\u0142\u00f4 rodz\u00ebna jak karno wr\u00f3bli i jeg\u00f2m\u00f2stka r\u00f4cz\u0105 do sto\u0142u. \u00d2n s\u00e3
\n\u00f2trz\u0105s\u00f4 jak m\u00f2\u017ce, je ch\u00f2ri i b\u00eb p\u00f4d\u0142 trup\u00e3 na miescu, jakb\u00eb co do g\u00e3b\u00eb wz\u0105\u0142.
\nTej gb\u00f9rka nie da\u0142a s\u00e3 na l\u00ebch\u00f2 i prosy, \u017ceb\u00eb ch\u00f2c teg\u00f2 zaj\u0105czka spr\u00f3b\u00f2w\u00f4\u0142, b\u00f2
\n\u00f2n je doch taczi \u201efrisz\u201d. \u017be \u00f2n b\u00e9\u0142 frisz, to ks\u0105dz dobrze wiedz\u00f4\u0142, b\u00f2 jesz
\nmi\u00f4\u0142 sk\u00f3r\u00e3 na \u0142bie. Tej w\u00ebbawi\u0142 \u00f2rganista jeg\u00f2m\u00f2sca z bi\u00e9d\u00eb, chw\u00ebcy\u0142 zajka za
\n\u00f9sz\u00eb i wpak\u00f2w\u00f4\u0142 g\u00f2 w miech, gdze ju wiele dobr\u00ebch rzeczi b\u00eb\u0142o na dnie. <\/p>\n

R\u00f4z jach\u00f4\u0142 z k\u00f2l\u00e3d\u0105 na dalecz\u00e9 p\u00f9stk\u00f2wi\u00e9. B\u00eb\u0142a
\nk\u00f9rzatwa i mr\u00f3z. Ks\u0105dz zm\u00f4rz\u0142 jak kn\u00ebpel i ja\u017c k\u00f2lana m\u00f9 d\u00ebrg\u00f2ta\u0142\u00eb. Ledwie
\nwl\u00f4z\u0142 do jizb\u00eb, pch\u00f4 s\u00e3 chi\u017ce do pi\u00e9cka, \u017ceb\u00eb s\u00e3 \u00f9grz\u00f4c i s\u00f4d\u0142 na \u0142\u00f4wk\u00e3 k\u00f2le
\npi\u00e9cka i \u00f9s\u00f4d\u0142 d\u00ebcht mi\u00e3tk\u00f2. Dobr\u00f4 to b\u00e9\u0142a \u0142awa i mi\u00e3tcz\u00e9 sedzeni\u00e9, czed\u00eb to
\nb\u00eb\u0142o \u2013 z przeproszenim \u2013 k\u00f2r\u00ebto z cast\u00e3. <\/p>\n

Jinn\u0105 raz\u0105 prz\u00ebjach\u00f4\u0142 z k\u00f2l\u00e3d\u0105 do jedny ws\u00eb.
\nJidze do pierszi cha\u0142up\u00eb, a tu je pr\u00f3\u017cno, jidze do dr\u00ebd\u017ci \u2013 teg\u00f2 sam\u00e9g\u00f2. Do
\ndi\u00f4ch\u0142a jacz\u00e9g\u00f2 \u2013 m\u00ebsli W\u00f4rza\u0142a \u2013 p\u00f2 co j\u00f4 tu prz\u00ebjach\u00f4\u0142! Cz\u00eb jak\u00f4 ch\u00ebra jich
\ntu w\u00ebd\u00ebsz\u00eb\u0142a? \u2013 b\u00f2 spac nie spi\u0105, ch\u00ebcz\u00eb s\u0105 pr\u00f3\u017cn\u00e9. K\u00f9 reszce widzy jedn\u00e9g\u00f2
\nstarka. Cziwn\u0105\u0142 na nieg\u00f2 i s\u00e3 pit\u00f4:<\/p>\n

\u2013 Gdze s\u0105 waju l\u00ebdze, b\u00f2 ch\u00ebcz\u00eb s\u0105 d\u00ebcht
\npr\u00f3\u017cn\u00e9?<\/p>\n

\u2013 Ja \u2013 m\u00f3wi stark \u2013 jeg\u00f2m\u00f2stk\u00f9, to pr\u00f4wda, tu
\nni ma \u017c\u00ebw\u00e9g\u00f2 ducha, jak t\u00e9\u017c m\u00f2\u017ce b\u00ebc jinaczi, czed\u00eb \u00f2ni wsz\u00ebtc\u00eb p\u00f2jechel\u00eb do
\nCh\u00f2nic na termin. Jedny s\u0105 \u00f2skar\u017conyma, a dr\u00ebd\u017ci s\u0105 swi\u00f4dkama.<\/p>\n

\u2013 A czem\u00f9 to W\u00f4s ta \u00f2stawil\u00eb?<\/p>\n

\u2013 Ja, jeg\u00f2m\u00f2stk\u00f9, a chto b\u00eb krow\u00eb w\u00ebdoji\u0142 \u2013
\nrzecze stark. \u2013 Tej j\u00f4 doch m\u00f9sz\u00f4\u0142em \u00f2stac doma. <\/p>\n

W B\u00f2rz\u00ebszkach \u017ci\u0142 W\u00f4rza\u0142a p\u00f2 pr\u00f4wdze jak Jadam
\nw raju[…]<\/p>\n

 <\/p>\n

[W\u00d4RZA\u0141A W CZERSK\u00d9]<\/a><\/h4>\n

Z B\u00f2rz\u00ebszk\u00f3w dost\u00f4\u0142 s\u00e3 W\u00f4rza\u0142a do Czerska. Tu
\nb\u00e9\u0142 prob\u00f2szcz\u00e3 jeg\u00f2m\u00f2sc Lipsczi. B\u00e9\u0142 \u00f2n teg\u00f2 sam\u00e9g\u00f2 \u00f4rtu, co W\u00f4rza\u0142a. Tem\u00f9 t\u00e9\u017c
\npasowel\u00eb so \u00f2baji jak dobr\u00f3n\u00e9 k\u00f9czerscz\u00e9 k\u00f2nie. \u00d2baji b\u00ebl\u00eb zdatny do ta\u0144ca i do
\nr\u00f3\u017ca\u0144ca. Lepszich k\u00f9mpl\u00f3w do z\u00f4b\u00f4wczi b\u00ebs nie nal\u00f4z\u0142 w ca\u0142im Czersk\u00f9. Tem\u00f9 t\u00e9\u017c
\nniejedna weso\u0142\u00f4 p\u00f2wi\u00f4stka \u00f2sta\u0142a p\u00f2 nich ja\u017c do dzys\u00e9sz\u00e9g\u00f2 dnia[…] N\u00f4lepsz\u0105
\nsztuczk\u0105 b\u00eb\u0142a jich w\u00f2jna z babama. A b\u00eb\u0142o to p\u00f2 pr\u00f4wdze tak: <\/p>\n

Czerscz\u00e9 bab\u00eb mia\u0142\u00eb dzywn\u0105 \u017c\u0105dz\u00f3nk\u00e3 na ks\u00e3\u017c\u0105
\n\u0142\u0105k\u00e3. Nicht b\u00eb s\u00e3 \u00f2 to wc\u00f4le ni mi\u00f4\u0142, \u017ceb\u00eb rwa\u0142\u00eb tr\u00f4w\u00e3 z brzeg\u00f9, jak to p\u00f2tc\u00ebwi
\ncz\u0142owiek robi, le \u00f2ne b\u00eb\u0142\u00eb tacz\u00e9 n\u00f4part\u00e9, \u017ce ch\u00f2dz\u00eb\u0142\u00eb w du\u017c\u0105 \u0142\u0105k\u00e3 i rwa\u0142\u00eb
\nn\u00f4lepsz\u0105 tr\u00f4w\u00e3 i nos\u00eb\u0142\u00eb ca\u0142\u00e9 berd\u00eb do d\u00f3m. A wi\u00e3cy jesz p\u00f2tr\u00e3pta\u0142\u00eb. \u0141\u0105ka tak
\nw\u00ebzdrza\u0142a, jakb\u00eb dosta\u0142a wsz\u00eb. L\u00ebdze s\u00e3 smiel\u00eb, \u017ce ks\u00e3\u017c\u00f4 \u0142\u0105ka l\u00ebnieje. Ni mi\u00f4\u0142
\ns\u00e3 jeg\u00f2m\u00f2sc g\u00f2rz\u00ebc? To b\u00eb s\u00e3 i rob\u00f4k sp\u0142ak\u00f4\u0142, jakb\u00eb tak\u0105 szk\u00f2d\u00e3 widz\u00f4\u0142, a c\u00eb\u017c
\ndopi\u00e9r\u00eb cz\u0142owiek. <\/p>\n

Jak teg\u00f2 ju b\u00eb\u0142o p\u00f2t\u0105d, tej rzek\u0142 W\u00f4rza\u0142a: \u2013
\nJeg\u00f2m\u00f2sc, tu ni ma jinszi rad\u00eb, leno szczapic k\u00f2rbacza i bab\u00eb przegnac bez
\ns\u00ebchi las. \u2013 Tej \u00f2baji sedl\u00eb w \u00f2grodze w la\u00f9b\u00e3 i pilowel\u00eb na te bab\u00eb. Timczas\u00e3
\nz d\u0142ud\u017ci chwil\u00eb grel\u00eb w psa. To je tak\u00f4 gra, \u017ce j\u00e3 k\u00f2\u017cdi swi\u00e3ti grac m\u00f2\u017ce. <\/p>\n

Nar\u00f4z widz\u0105, \u017ce na \u0142\u0105ce je ca\u0142\u00e9 karno bab\u00f3w
\njak cze gap\u00f3w. Tej chi\u017ce jeg\u00f2m\u00f2sce w\u00ebb\u00f4rkn\u00e3l\u00eb z \u00f2groda z k\u00f2rbaczama w garsc\u00eb.
\nJak ale b\u00ebl\u00eb na \u0142awach, co szl\u00eb bez rz\u00e9k\u00e3 Czernic\u00e3, tej \u0142aw\u00eb s\u00e3 za\u0142\u00f3ma\u0142\u00eb, b\u00f2
\nchitrz\u00e9le czerszczanie je miel\u00eb p\u00f2d\u017c\u00f4g\u00f2w\u00f3n\u00e9 i \u00f2baji jeg\u00f2m\u00f2sce srom\u00f2tnie wpedl\u00eb
\nw rz\u00e9k\u00e3 i grajdel\u00eb s\u00e3 we w\u00f2dze jak dwa sum\u00eb. B\u00eb\u0142o to smi\u00e9ch\u00f2wisk\u00f2 i \u017c\u00f4rota w
\nk\u00f9pie. <\/p>\n

Ta spr\u00f4wka g\u00f2rz\u00eb\u0142a W\u00f4rza\u0142\u00e3 jesz bar\u017ci. M\u00ebsl\u00f4\u0142
\ni m\u00ebsl\u00f4\u0142, ja\u017c cos w\u00ebm\u00ebsli\u0142. Prze\u00f2b\u00f9l\u00eb s\u00e3 w k\u00f2bi\u00e9ccz\u00e9 \u0142ach\u00eb \u2013 \u00f2d g\u00f2sp\u00f2d\u00ebni \u2013 i
\ntak szl\u00eb przestrojony za bab\u00eb z p\u0142achtama na plecach tr\u00f4w\u00e3 rwac. Nie d\u00e9rowa\u0142o
\nd\u0142ug\u00f2, a nalaz\u0142o s\u00e3 k\u00f2le nich wi\u00e3cy, nied\u0142ug\u00f9szk\u00f2 a b\u00eb\u0142o jich ca\u0142\u00e9 karno. Jak
\nbab\u00eb b\u00eb\u0142\u00eb w n\u00f4lepszi rob\u00f2ce, tej jeg\u00f2m\u00f2sce dorwel\u00eb k\u00f2rbacza i zacz\u00e3l\u00eb bab\u00eb
\n\u0142ojic. Nas\u00ebpel\u00eb jim p\u00f2rz\u0105dny miar\u00eb! Ter\u00f4 czerszczanie s\u00e3 t\u00e9\u017c smiel\u00eb niel\u00ebch\u00f2,
\nch\u00f2c\u00f4 to b\u00e9\u0142 szp\u00f4s k\u0105sk gr\u00ebbi. Ale d\u00f4wni b\u00eb\u0142\u00eb jinsz\u00e9 czas\u00eb jak dzys\u00f4 i l\u00ebdze
\nznel\u00eb s\u00e3 na \u017cartach[…] <\/p>\n

 <\/p>\n

KR\u00cbBAN\u00cb<\/a><\/h4>\n

\u201eWen\u00e9, Kr\u00ebban\u00eb jad\u0105\u201d. Tak przez\u00ebwel\u00eb waju z\u00f4zdrosn\u00e9
\nG\u00f4ch\u00eb, czed\u00eb wa p\u00ebszny jechalista w spas\u0142\u00e9 k\u00f2nie na daleczi jarmark do B\u00ebtowa,
\nab\u00eb w\u00ebstrojony z bruszcz\u00f3nkama na g\u00f4scz\u00e9 wesel\u00e9. B\u00f2 to nier\u00f4z biwa\u0142o, \u017ce Kr\u00ebban
\nz G\u00f4szk\u0105 s\u00e3 sp\u00f4rowel\u00eb ab\u00f2 na \u00f2dl\u00e9w. Tak Wnuk z Griz\u00ebbanka 4 mile dot\u0105d i naz\u00f4d
\nna szkapie wi\u00e9rzch\u00f2w\u00f4\u0142 w rejb\u00eb gdzes tam za B\u00f2rz\u00ebszczi, a ch\u00f2c\u00f4 G\u00f4ch\u00eb m\u00f9 r\u00f3\u017cn\u00e9
\nbrz\u00ebdcz\u00e9 prz\u00ebspraw\u00eb robil\u00eb, diad\u00eb sw\u00e9g\u00f2 dok\u00f4z\u00f4\u0142 i n\u00f4wi\u00e3cy brutk\u00e3 z ca\u0142\u00ebch G\u00f4ch\u00f3w
\ndo w\u00f4\u0142t\u00f4rza w Brusach prz\u00ebprowadzy\u0142. A Szczepa\u0144sczi n\u00f4cowi\u00e3cy gb\u00f9r z ca\u0142\u00ebch
\nG\u00f4ch\u00f3w, kawaler jak swi\u00e9ca i strz\u00e9lec z b\u00ebstrim \u00f2k\u00e3 jak jastrz\u0105b i chwatczi jak
\ns\u00f4r\u00e9\u0144, \u017ce sun\u0105c m\u00f3g\u0142 bez \u017cniwny w\u00f3z z dr\u00f4bkama, ten zn\u00f4w\u00f9 \u00f2\u017ceni\u0142 s\u00e3 z Kr\u00ebbank\u0105
\ni mi\u00f4\u0142 wesel\u00e9 w Brusach. Na taczich weso\u0142ach b\u00eb\u0142a m\u00f9z\u00ebka, tu\u0144ce, spi\u00e9wa,
\nstroje, stateczn\u00e9 dru\u017cb\u00eb i \u00f9rodn\u00e9 prz\u00ebd\u00f3nczi, \u017ce prosz\u00e3 widzec. Bruscz\u00e9 pann\u00eb
\ndl\u00f4 \u00f9rod\u00eb i s\u0142odczi m\u00f2w\u00eb tak\u0105 mia\u0142\u00eb s\u0142\u00f4w\u00e3 i tacz\u00e9 b\u00eb\u0142\u00eb sk\u00f9pn\u00e9, \u017ce le co n\u00f4mni
\n\u017c\u00f3dn\u0105 st\u00f4r\u0105 pann\u0105 nie \u00f2sta\u0142a. <\/p>\n

W \u00f2dp\u00f9st na Szkapl\u00e9rzn\u0105 w Brusach ja\u017c s\u00e3
\nroji\u0142o \u00f2d G\u00f4ch\u00f3w z b\u00f2rz\u00ebszk\u00f2wsczi, k\u00f2narsczi, lip\u00f9sczi parachii i niejeden
\nwier\u00e3 prz\u00ebjach\u00f4\u0142 bar\u017ci na zm\u00f3win\u00eb jak na \u00f2dp\u00f9st. I p\u00f2 pr\u00f4wdze tu sobie m\u00f2g\u0142es
\nw\u00ebbrac bia\u0142k\u00e3. T\u00ebl\u00e9 jich b\u00eb\u0142o jak m\u00f2dr\u00f4k\u00f3w w \u017c\u00ebce. E\u017ci chc\u00f4\u0142es s\u00e3 dowiedzec \u00f2
\nto i \u00f2w\u00f2, to le s\u00e3 m\u00f3g\u0142\u017ces spitac M\u00f2ltczi, co mi\u00f4\u0142 sw\u00f2j\u00e3 karczm\u00e3 k\u00f2le k\u00f9zni na
\ndole. P\u00f2 tim n\u00f4zw\u00ebsk\u00f9 zna\u0142o g\u00f2 k\u00f2\u017cd\u00e9 dzeck\u00f2 w Brusach, ale w metrice stoji:
\nFranek Brusczi. M\u00f3g\u0142\u017ces s\u00e3 t\u00e9\u017c radz\u00ebc J\u00f3zwa Wirk\u00f9sa, co zawd\u00eb trzim\u00f4\u0142 z
\njeg\u00f2m\u00f2scama i wielm\u00f2\u017cnyma, a kasz\u00ebbscz\u00e9 knieje \u00f2d B\u00ebtowa ja\u017c do Gdu\u0144ska zn\u00f4\u0142
\ntak dobrze jak w\u0142\u00f4sn\u0105 czesz\u00e9\u0144. <\/p>\n

Tak wa Kr\u00ebban\u00eb \u2013 p\u00f3czi jeszcze d\u00f4wn\u00e9 mielista
\nprzezw\u00ebsk\u00f2 \u2013 d\u00f4wno we waju sedza\u0142a pr\u00f4wda i zuchternosc. Prz\u00eb \u00f2rce, prz\u00eb flisu,
\nprz\u00eb k\u00f2se to leno taczi sap\u00f2t szed\u0142 \u2013 a p\u00f2tem wiecz\u00f3r br\u00ebk\u00f2wa\u0142a leno harm\u00f3nika
\nzan\u00f3c\u00ebc \u00f2wcz\u00f4rka, to ju sz\u0142o czochr\u00f3n\u00e9g\u00f2 na p\u00f2dw\u00f2rzu. Chto b\u00eb dzys z waju m\u00f3g\u0142
\nprzetu\u0144cowac trz\u00eb dnie i trz\u00eb noce, chto b\u00eb z waju na jednym p\u00f2sedzeniu we
\nczw\u00f3rk\u00e3 m\u00f3g\u0142 zjesc jedn\u00e3 krow\u00e3, jak to \u00f2 cz\u00ebczk\u00f2wi\u00f3nach g\u00f4dka niese. Ab\u00eb chto
\nb\u00eb s\u00e3 w\u00f4\u017ci\u0142 z waju stateczn\u00ebch gb\u00f9r\u00f3w jachac w niedzel\u00e3 p\u00f2 \u00f2biedze na karaseli
\ntam k\u00f2le b\u0142ota, jak to d\u00f4wni biwa\u0142o. Chto je taczim w\u00ebtr\u00ebk\u00f9s\u00e3 i wizus\u00e3 jak
\nKatalina, ni\u00e9 ten z cep\u0142\u00ebch str\u00f3n, leno ten nasz z Brus. D\u00f4wno \u00f2n ju \u00f9mar\u0142, ale
\njimi\u00e3 jeg\u00f2 \u017c\u00ebje jesz. Za nim p\u00f2szed\u0142 m\u0105dri jeg\u00f2 brat z prz\u00ebd\u00f3mk\u00e3 Cycero, b\u00f2 za
\nm\u0142odu kasz\u00e3 j\u00f4d\u0142 trz\u00eb lata na szk\u00f2\u0142ach a \u00f2d ti kasz\u00eb tak m\u00f9 s\u00e3 rozwidni\u0142o w
\nbani, \u017ce \u00f2st\u00f4\u0142 kasz\u00ebbsczim kr\u00f3l\u00e3, ch\u00f2c\u00f4 p\u00f2 pr\u00f4wdze b\u00e9\u0142 leno \u00f9 Kr\u00ebban\u00f3w
\n\u201eanvorszter\u00e3\u201d. <\/p>\n

Mielista wa miel\u00eb d\u00f4wni rozp\u00f4ch\u00eb wiele, ale
\nzuchternosc\u00eb niep\u00f2tem\u00f9[…] Bismarka, landrata i \u017candara \u017cesta s\u00e3 nie
\nb\u00f2jel\u00eb[…] <\/p>\n

A jak ks. Graduszewsczi \u2013 b\u00eb\u0142a to b\u00f2d\u00f4j d\u00ebsza
\n\u00f2d ks\u00e3dza \u2013 skri\u0142 s\u00e3 p\u00f2 mszi kr\u00ebjamk\u00f2 \u00f9 Piotra w m\u00f4\u0142i jizbie, to p\u00f3\u0142 Brus
\ntrzima\u0142o k\u00f2le karczm\u00eb wach\u00e3 i \u017candar\u00f3m prz\u00ebst\u00e3p\u00f9 nie del\u00eb, ch\u00f2c\u00f4 na nich
\nszkapama naj\u00e9\u017cd\u017cel\u00eb. Ja\u017c \u00f2sem n\u00f4cowi\u00e3cy gb\u00f9r\u00f3w pilowel\u00eb k\u00f2le jeg\u00f2m\u00f2sca z
\nflintama i b\u00eb\u0142ob\u00eb prz\u00ebsz\u0142o p\u00f2 pr\u00f4wdze do krwawi bitw\u00eb, \u017ceb\u00eb nie Dy\u0107-H\u00f2pt. Dy\u0107
\np\u00f2 3 du\u017cich k\u00f2rnusach tacz\u00e9g\u00f2 nabr\u00f4\u0142 trusztu, \u017ce szp\u00f4d\u0105 \u017candarow\u0105 szkap\u00e3 tak
\np\u00f2d brz\u00ebch\u00e3 p\u00f2\u0142echt\u00f4\u0142, \u017ce jak \u00f2b\u00f4rknia\u0142o zacz\u00e3\u0142a d\u017c\u0105c szas\u00ebj\u0105 i s\u00e3 pr\u00e3dzy nie
\nzatrzima\u0142a ja\u017c w M\u00e3cykale. <\/p>\n

Dzys ju ani jedn\u00e9g\u00f2 ni ma, co ten du\u017ci brusczi
\nk\u00f2sc\u00f3\u0142 b\u00f9dowel\u00eb. Dzys ju m\u00f4 k\u00f2\u017cdi z nich sw\u00f2j\u0105 \u00f2gnarij\u0105 na sm\u00e3t\u00f4rzu. \u017b\u00f3dn\u00e9
\npism\u00f2 \u00f2 waju nie pisze, leno g\u00f4dka \u00f2 tim jesz \u017c\u00ebje. <\/p>\n

(z: Moja droga kaszubska<\/i>)<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

L\u00c9\u00d3N HEYKE<\/a> (Leon
\nHeyke)<\/h3>\n

 <\/p>\n

LEGE\u0143DA \u00d2 SPI\u0104CYM W\u00d2JSK\u00d9 <\/a><\/h4>\n

W P\u00f9cczich G\u00f3rach
\nspi\u0105c\u00e9 w\u00f2jsk\u00f2 \u2013 <\/p>\n

G\u0142osy st\u00f4rod\u00f4wn\u00f4
\nwiesc \u2013 <\/p>\n

\u017bd\u017ce na sw\u00f2je
\nw\u00ebbawieni\u00e9, <\/p>\n

B\u00eb P\u00f2m\u00f2rzu p\u00f2m\u00f2c
\nniesc. <\/p>\n

Subis\u0142\u00f4w w \u0142iszcz\u0105cy
\nzbroji <\/p>\n

Trzim\u00f4 ber\u0142o, jeg\u00f2
\nskr\u00f3\u0144 <\/p>\n

K\u00f2run\u0105 je \u00f2zdobion\u00f4,\n<\/p>\n

Jeg\u00f2 wzrok zap\u00f4d\u00f4 w
\nt\u00f3\u0144. <\/p>\n

Spi\u0105c\u00eb s\u0105 jeg\u00f2
\nricerze, <\/p>\n

\u00d2d\u017cin dzyrsczich
\n\u00f2czu zgas\u0142, <\/p>\n

\u00d2ni \u017cd\u017c\u0105 na zb\u00f4wcz\u00e9
\ns\u0142ow\u00f2, <\/p>\n

\u017be ju nadszed\u0142 dl\u00f4
\nnich czas. <\/p>\n

G\u0142ow\u00e3 jich \u00f2kriw\u00f4
\nszisz\u00f4k, <\/p>\n

A \u00f9 remi\u00f3n skrzid\u0142a
\nsni\u0105 <\/p>\n

D\u0142ud\u017ci miecz prz\u00eb
\nb\u00f2k\u00f9 \u0142iszcze, <\/p>\n

Z\u0142ot\u00e9 jich \u00f2strod\u017ci
\nlsni\u0105. <\/p>\n

Stojigniew je w
\nspi\u0105cym gronie, <\/p>\n

Ale \u00f9c\u00ebch\u0142 spi\u00e9w\u00f9
\ncz\u00f4r, <\/p>\n

Lutnia drz\u00e9mie w
\njeg\u00f2 r\u00e3ce, <\/p>\n

Jednak w \u00f2k\u00f9 p\u0142onie
\n\u017c\u00f4r. <\/p>\n

W jeg\u00f2 sercu rosce
\nchwa\u0142a, <\/p>\n

C\u00ebch\u00f2 jeg\u00f2 warga
\ndrg\u00f4, <\/p>\n

Na w\u00ebnios\u0142im jeg\u00f2
\nczole <\/p>\n

Skra n\u00f4rodny spi\u00e9w\u00eb
\ngr\u00f4. <\/p>\n

Milczi \u00f2n i wsz\u00ebtc\u00eb
\nmilcz\u0105, <\/p>\n

Kropli s\u0142\u00ebchac w\u00f2lny
\nspad <\/p>\n

Ja\u017c zaswit\u00f4 wi\u00f4lg\u00f4
\nzorza <\/p>\n

I \u00f2garnie ca\u0142i
\nswiat. <\/p>\n

Zad\u00ebr\u017c\u0105 tej P\u00f9ccz\u00e9
\nG\u00f3r\u00eb <\/p>\n

I zaw\u00f4rknie g\u0142\u00ebchi
\ngrzm\u00f2t, <\/p>\n

Skrz\u00ebpi\u0105c j\u00e3knie
\nz\u0142ot\u00f4 br\u00f3ma <\/p>\n

I \u00f2demknie tajnie
\ngrot. <\/p>\n

I nasz Grif nad
\nm\u00f2rsczim brzeg\u00e3 <\/p>\n

Sw\u00f3j zdob\u00ebtny
\nkrziknie bi\u00e9g <\/p>\n

\u00d2d Pars\u00e3t\u00eb ja\u017c do
\nWis\u0142\u00eb <\/p>\n

I p\u00f2 Wart\u00eb m\u00e3tny
\nbrz\u00e9g. <\/p>\n

Spi\u0105c\u00e9 w\u00f2jsk\u00f2 s\u00e3
\nprzeb\u00f9dz\u00f4 <\/p>\n

Z wiek\u00f2w\u00e9g\u00f2 sw\u00e9g\u00f2
\nsnu, <\/p>\n

W p\u00f4\u0142nym s\u00e3 w\u00ebl\u00e9w\u00f4
\nsz\u00ebk\u00f9 <\/p>\n

Z p\u00f2sz\u00ebm\u00e3 w\u00f2ln\u00e9g\u00f2
\ntch\u00f9. <\/p>\n

Subis\u0142\u00f4w na czele
\njedze, <\/p>\n

Z\u00f4p\u00f4\u0142 w jeg\u00f2 sercu
\nwrze, <\/p>\n

\u00d2n \u00f2dwieczn\u00ebch
\nwrog\u00f3w b\u00f9ch\u00e3 <\/p>\n

W \u00f2stateczny walce
\ntrze. <\/p>\n

K\u00f2runa na g\u0142owie
\n\u0142iszcze, <\/p>\n

W jeg\u00f2 r\u00e3ce miecza
\ngr\u00f3m, <\/p>\n

Strz\u00f3d \u00f2krz\u00ebk\u00f9
\n\u00f2garin\u00f4 <\/p>\n

Sw\u00e9g\u00f2 ks\u00e3stwa
\nwieczny d\u00f3m. <\/p>\n

(W\u00ebjimk: Dobrog\u00f2st i Mi\u0142os\u0142awa<\/i>) <\/p>\n

 <\/p>\n

KR\u00d3L KASZ\u00cbBSCZI<\/a><\/h4>\n

W zemi bia\u0142ogardzczi je g\u00f3ra, w cht\u00ebrny
\nprzebiw\u00f4 kr\u00f3l kasz\u00ebbsczi. \u00d2gromny \u00f2tw\u00f3r prowadzy do ji wn\u00e3trz\u00f4. Pewn\u00e9g\u00f2 dnia
\nsp\u00f9sc\u00eb\u0142o s\u00e3 w t\u00e3 \u00f2tch\u0142\u00f3\u0144 dw\u00f9ch dzyrsczich ch\u0142op\u00f3w. Co \u00f2ni tam widzel\u00eb, to \u00f2ni
\nwi\u00e9rnie \u00f2p\u00f2wiedzel\u00eb: <\/p>\n

Przecudny je tam \u00f2gr\u00f3d, w cht\u00ebrnym p\u00f4\u0142no
\nw\u00f2niaj\u0105c\u00ebch r\u00f3\u017c i kwiat\u00f3w. Na westrz\u00f3dk\u00f9 stoji wi\u00f4ld\u017c\u00e9 drz\u00e9wi\u00e3, \u00f9d\u017cinaj\u0105c\u00e9 s\u00e3
\n\u00f2d bi\u00f4\u0142\u00e9g\u00f2 kwiatu w\u00ebdaj\u0105c\u00e9g\u00f2 mi\u0142\u0105 w\u00f2ni\u00e3, jakb\u00eb \u00f2d rajscz\u00e9g\u00f2 drzewa. <\/p>\n

Za \u00f2grod\u00e3 rozp\u00f2sc\u00e9r\u00f4 s\u00e3 zelon\u00f4 \u0142\u0105ka, \u00f2toczon\u00f4
\nwk\u00f3\u0142 krzama, w cht\u00ebrn\u00ebch p\u00f4\u0142no je pt\u00f4ch\u00f3w spi\u00e9waj\u0105c\u00ebch. Za t\u0105 \u0142\u0105k\u0105 wzn\u00f4sz\u00f4 s\u00e3
\nm\u00f2\u017cny z\u00f3mk, cht\u00ebrn\u00e9g\u00f2 wie\u017ca i dak szczerim z\u0142ot\u00e3 s\u00e3 \u0142iszcz\u0105. <\/p>\n

Jak ma to wsz\u00ebtk\u00f2 p\u00f2dzywia\u0142a, wtim stan\u00e3\u0142o
\nmidz\u00eb nama ch\u0142opi\u00e3 jak ani\u00f3\u0142 sn\u00f4\u017c\u00e9, wz\u00e3\u0142o nas za r\u00e3ce i prowadzy do z\u00f3mk\u00f9. \u00d2kna
\nb\u00eb\u0142\u00eb \u00f2temk\u0142\u00e9 i ma cz\u00eb\u0142a cudn\u0105 gr\u00e3 na harfach za serce chw\u00f4taj\u0105c\u0105. Dz\u00e9\u0144 b\u00e9\u0142
\np\u00f2g\u00f3dny, s\u0142u\u0144ce skrz\u00eb\u0142o. Wtim \u017c\u00f4\u0142t\u00e9 chm\u00f9r\u00eb zakriwaj\u0105 m\u00f2dr\u00e9 nieb\u00f2, srog\u00f4 zriw\u00f4
\ns\u00e3 b\u00f9rz\u00f4 i pad\u00f4 szczeroz\u0142oti gr\u00f4d. Ma chca\u0142a zbierac te skarb\u00eb, ale ch\u0142opi\u00e3
\nrzek\u0142o:<\/p>\n

\u2013 D\u00f4jta p\u00f2k\u00f9, to je kr\u00f3lewscz\u00e9! <\/p>\n

P\u00f2bieg\u0142\u00e9 nieb\u00f2 s\u00e3 w\u00ebp\u00f2g\u00f4dz\u00f4. Jesz ma nie
\ndosz\u0142a do z\u00f3mk\u00f9, a ju s\u0142u\u0144ce p\u00ebszno swi\u00e9cy. Na jasn\u00ebch bl\u00f3nach g\u00f2r\u00f4 s\u00e9dm\u00eb cudn\u00ebch
\nt\u00e3cz na znak, \u017ce b\u00f9rza przemin\u00e3\u0142a. <\/p>\n

Tak ma wch\u00f2dzyma do z\u00f3mk\u00f9. W szeroczim dw\u00f2rcu
\nstoj\u00f4\u0142 z\u0142oti tr\u00f3n, a na nim sedz\u00f4\u0142 st\u00f4ri kr\u00f3l kasz\u00ebbsczi. D\u0142ug\u00f4 jeg\u00f2 broda jak
\nsni\u00e9g je bi\u00f4\u0142\u00f4, na g\u0142owie \u0142isk\u00f4 k\u00f2runa brilantow\u00f4. Kr\u00f3l rzek\u0142:<\/p>\n

\u2013 J\u00f4 witaj\u00e3 waju serdecznie! <\/p>\n

Tej \u00f2n s\u00e3 g\u0142\u00e3b\u00f2k zam\u00ebsli\u0142 i w k\u00f9\u0144cu rzek\u0142 do
\nnaju:<\/p>\n

\u2013 Bi\u00f4jta naz\u00f4d i zwiastujta wsz\u00ebtczim l\u00ebdz\u00f3m
\nm\u00f2ji zemie, \u017ce st\u00f4ri jich kr\u00f3l sle jima p\u00f2zdrowieni\u00e9. J\u00f4 \u00f2 nich pami\u00e3taj\u00e3.
\nPrzed wrogama przem\u00f2\u017cnyma j\u00f4 skri\u0142 s\u00e3 do wn\u00e3trz\u00f4 zemie, ale nadch\u00f4d\u00f4 czas, \u017ce
\nj\u00f4 wr\u00f3c\u00e3. W\u00f2jsk\u00f2 m\u00f2je tej chwil\u00eb s\u00e3 do\u017cdac ni m\u00f2\u017ce… Bi\u00f4jta i b\u00e3dz\u00ebta dobri
\nm\u00ebsl\u00eb! A na znak mich s\u0142\u00f3w kr\u00f3lewsczich wezta ten to z\u0142oti piestrz\u00e9\u0144. <\/p>\n

Tak ma \u00f2badwaji pad\u0142a na k\u00f2lana przed tim
\ndobrim st\u00f4rim kr\u00f3l\u00e3 i p\u0142aka\u0142a d\u0142ug\u00f2. W k\u00f9\u0144cu no ch\u0142opi\u00e3 nas w\u00ebprowadz\u00eb\u0142o i tak
\nma przesz\u0142a naz\u00f4d.To \u00f2ni p\u00f2wi\u00f4del\u00eb i lud s\u00e3 baro ceszi\u0142. <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

FR\u00c3C\u00cbSZK S\u00c3DZYCCZI<\/a>
\n(Franciszek S\u0119dzicki)<\/h3>\n

 <\/a><\/p>\n

KASZ\u00cbBA WI\u00c9RNY<\/h4>\n

Kasz\u00ebba to m\u00f4
\ncwiardi \u0142eb,<\/p>\n

nic nie d\u00f4 wm\u00f3wic
\nsobie,<\/p>\n

\u00f2 sw\u00f2j\u00e3 m\u00f2w\u00e3 db\u00f4 i
\nchl\u00e9b,<\/p>\n

nie duf\u00f4 nowi
\npr\u00f3bie.<\/p>\n

Nie lecy na now\u00f2sc\u00eb
\nznak,<\/p>\n

wprz\u00f3d w\u00f4rtosc znac
\nchce trwa\u0142\u0105,<\/p>\n

co je zalet\u0105, co je
\nbrak,<\/p>\n

co chlub\u0105 i co
\nchwa\u0142\u0105.<\/p>\n

Le czed\u00eb s\u00e3
\nprzek\u00f2n\u00f4\u0142 ju\u017c,<\/p>\n

trzim\u00f4 s\u00e3 ca\u0142\u0105 m\u00f2c\u0105,<\/p>\n

nie z\u0142\u00f3mie g\u00f2
\nni\u017c\u00f3dn\u00f4 z b\u00f9rz,<\/p>\n

ni sz\u00ebczi, co s\u00e3
\npsoc\u0105.<\/p>\n

I dzys\u00f4 w P\u00f2lsce
\nwidz\u0105c t\u00e9\u017c<\/p>\n

t\u00ebch now\u00ebch pr\u0105d\u00f3w
\nstar\u00eb,<\/p>\n

czej p\u00f2zn\u00f4, \u017ce w
\nnich nie je \u0142e\u017c,<\/p>\n

nabierze do nich
\nwiar\u00eb.<\/p>\n

Czej dozn\u00f4, \u017ce g\u00f2
\nceni\u0105, \u00f2t,<\/p>\n

jak rod\u00f4ka, jak
\nbrata,<\/p>\n

b\u00e3dze st\u00f4\u0142 wi\u00e9rnie
\nch\u00f2cb\u00eb w grzm\u00f2t<\/p>\n

i ch\u00f2c w trz\u00e3seni\u00e9
\nswiata.<\/p>\n

 <\/p>\n

NASZ SK\u00d4RB <\/a><\/h4>\n

H\u00f9czi…szum\u00eb…wichr\u00eb
\nw\u00ebj\u0105!…<\/p>\n

\u2013 jakb\u00eb harmat
\ngrzm\u00f2t…<\/p>\n

k\u0142\u0105b s\u00e3 cz\u00f4rn\u00ebch
\nchm\u00f9r zawij\u00f4, <\/p>\n

grom\u00f9 tnie je grot. <\/p>\n

T\u00ebc to m\u00f2rza je
\nm\u00f9z\u00ebka!<\/p>\n

\u2013
\nSpi\u00e9w\u00f4…r\u00ebczi…gr\u00f4 \u2013<\/p>\n

bez p\u00f9zona i bez
\nsm\u00ebka!… <\/p>\n

W takt sw\u00f3j wa\u0142\u00eb
\ngn\u00f4. <\/p>\n

Ha! Te wa\u0142\u00eb jak
\nsz\u00f4li\u0144ce <\/p>\n

w przek\u00f9\u0144sztowny
\nsz\u00ebk, <\/p>\n

w bi\u00f4\u0142\u00e9 przestrojon\u00e9
\nwi\u00e9\u0144ce, <\/p>\n

wal\u0105 w l\u0105du brz\u00e9g. <\/p>\n

To s\u00e3 pn\u0105 jakb\u00eb w
\n\u00f2b\u0142oczi <\/p>\n

s\u00ebn\u0105c chca\u0142\u00eb, \u00f9\u0144c, <\/p>\n

To s\u00e3 pr\u00e3\u017c\u0105 jakb\u00eb
\nsm\u00f2czi. \u2013<\/p>\n

To je m\u00f2rza tu\u0144c! <\/p>\n

Co za cudn\u00e9 t\u00e3cze,
\n\u0142isczi \u2013<\/p>\n

sr\u00e9ber, z\u0142ota r\u00f3j \u2013 <\/p>\n

to daleczi, to ju\u017c
\nblisczi? <\/p>\n

To je m\u00f2rza str\u00f3j! <\/p>\n

Hen, dalek\u00f2, jakb\u00eb
\nlotny <\/p>\n

na fal chrzepce p\u0142at
\n\u2013<\/p>\n

to gromadny, to
\nsam\u00f2tny <\/p>\n

m\u00f3rz tu trakt na swiat!\n<\/p>\n

Z nieb\u00e3 zwiarti…
\n\u00d2k\u00f2 mami: <\/p>\n

nie przezdrzi g\u00f2
\nwzrok! <\/p>\n

B\u00e3dze p\u00f2 nas, jak
\nprzed nami, <\/p>\n

jeg\u00f2 r\u00ebch\u00f3w tok. <\/p>\n

To prz\u00ebmil\u00f4 s\u00e3, to
\ntrw\u00f2\u017ci, <\/p>\n

wabi dzyw\u00e3 farb. <\/p>\n

\u00d2kno na swiat n\u00f3m
\n\u00f2tw\u00f2rzi \u2013 <\/p>\n

M\u00f2rze to nasz sk\u00f4rb!<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

ALIZY B\u00d9DZ\u00cbSZ<\/a>
\n(Alojzy Budzisz)<\/h3>\n

 <\/p>\n

[M\u00cbMCZ\u00cbN \u00d2GR\u00d3DK]<\/a><\/h4>\n

Prz\u00eb ch\u00ebczach na k\u00f9\u0144cu do drod\u017ci le\u017ci \u00f2gr\u00f3d
\n\u00f2grodzony dok\u00f2\u0142a p\u0142ot\u00e3 z r\u00ebk ch\u0142\u0105dama a wietwiama w\u00ebplot\u0142im, w\u0105scz\u00e9 ale cz\u00ebst\u00e9
\ngand\u017ci s\u0105 w\u00ebgrabion\u00e9 a l\u00eblijama \u00f2bsadzon\u00e9; kr\u00e9z\u00eb a z\u00f4g\u00f3nczi do kwiat\u00f3w
\nkalk\u00f2w\u00f3nyma kamieniama \u00f2bkra\u0144cow\u00f3n\u00e9. W nim rosc\u0105 te st\u00f4roswieccz\u00e9 chr\u00f3st\u00eb a
\nkrze: r\u00f3\u017ce d\u00ebbeltow\u00e9, b\u00f2\u017c\u00e9 drz\u00e9wka, k\u00f2le ch\u00ebczi l\u00ebba z bi\u00f4\u0142\u00e9h\u00f2 a m\u00f2dr\u00e9h\u00f2 besa,
\nleszcz\u00ebna, k\u00f2le gang\u00f3w p\u00f4r\u00e3 krz\u00f3w kr\u00ebsber, swi\u00e3toj\u00f3nk, mal\u00ebn\u00f3w, w n\u00f3rce cz\u00f4rny
\nbes a drz\u00f3n. R\u00f3\u017ce a chr\u00f3st\u00eb maj\u0105 ju sw\u00f2je piersz\u00e9 zelon\u00e9 l\u00ebstczi w\u00ebs\u00ebnion\u00e9; \u00f2d kwiat\u00f3w
\nprzezroczn\u00ebch stoj\u0105: szelp, t\u00eblp\u00f3n, rabarba, l\u00eblije, n\u00f4rc\u00ebs\u00eb, sztifm\u00f9terczi,
\nszalwija, \u00f2rikle wk\u00f3\u0142 westrz\u00e9dn\u00e9h\u00f2 kr\u00e9za, g\u00f2zdzyczi, naczetczi; swi\u00e9\u017co zas\u00f3n\u00e9
\nkwiat\u00eb cze\u0142k\u00f9j\u0105 a ju tutczi w\u00ebtikaj\u0105; p\u00f3zni \u00f2b\u00f4czisz rez\u00e9d\u00e3, astr\u00eb,
\ns\u0142onieczniczi… Na z\u00f4g\u00f3nkach m\u00ebmka sadz\u00eb\u0142a b\u00f3b a semienn\u00e9 wr\u00ebczi, zasa:
\nmarchew, sal\u00f4t\u00e3, c\u00ebb\u00f9l\u00e3, piotr\u00ebszk\u00e3 a pestern\u00f4k, prz\u00eb ra\u0144ce stoji \u0142\u00ebczk.<\/p>\n

We westrz\u00f3d teh\u00f2 wi\u00f4ld\u017c\u00e9h\u00f2 kr\u00e9zu stoji
\nm\u00ebmcz\u00ebna b\u00f9cha: na czerzwiono farw\u00f2w\u00f3nym s\u0142upie cemnozelon\u00f4 k\u00f9la, w cht\u00ebrny
\nca\u0142\u00e9 ch\u00ebcze a \u00f2gr\u00f3d s\u00e3 szp\u00e9gl\u00ebj\u0105. Tatk brz\u00e3czi: \u2013 \u201eC\u00eb\u017c t\u00eb t\u00e9\u017c wiedno w tim
\n\u00f2grodze mad\u00f4sz a klemstr\u00ebjesz. T\u00eb mie bl\u00f3s gn\u00f3j niszczisz\u201d \u2013 ale kr\u00ebjamk\u00f2 \u00f2n je
\nb\u00f9szny na sw\u00f2j\u00e3 Anecz\u00e3, \u017ce \u00f2na to tak rozmieje a wsz\u00ebtk\u00f2 w p\u00f2rz\u0105dk\u00f9 trzim\u00f4. A
\nszwern\u00f3t ti k\u00f9rze, cht\u00ebrna b\u00eb s\u00e3 zdzyrz\u00eb\u0142a przed jeh\u00f2 \u00f2czama w \u00f2gr\u00f3d wlecec!
\nCzas\u00e3 \u00f2n \u00f9smi\u00e9chaj\u0105c s\u00e3 prz\u00eb nim stoji a mim\u00f2 w\u00f2li p\u0142ot g\u0142\u00f4szcze a sm\u00f9k\u00f4. <\/p>\n

(W\u00ebjimk: Kasz\u00ebbsczi p\u00f2r\u00e9nk majowi<\/i>) <\/p>\n

 <\/p>\n

[JES\u00c9NN\u00c9 KWIAT\u00cb]<\/a><\/h4>\n

Kwiat\u00eb jes\u00e9nn\u00e9 maj\u0105 sw\u00f3j kl\u00e9dz\u00ebk wieselny
\n\u00f2blok\u0142\u00e9, stoj\u0105 jak do k\u00f2sco\u0142a w\u00ebstrojon\u00e9 dzec\u00eb, a dadz\u0105 s\u00e3 \u00f2dz\u00ebw\u00f2wac w sw\u00f2jim
\npstrim szt\u00f4\u0142ce. Na p\u0142oce \u00f2groda wisz\u0105 \u017c\u00f4\u0142t\u00e9 panienczi a wika r\u00f3\u017cn\u00ebch farw,
\np\u00f4\u0142en prz\u00ebjemn\u00e9h\u00f2 z\u00f4p\u00f4ch\u00f9, cz\u00f4rn\u00e9 kr\u00e3d\u017ci s\u0142oniecznik\u00f3w w \u017c\u00f4\u0142tim wi\u0144cu cziwaj\u0105 a
\nchwiej\u0105 so na sw\u00f2jich w\u00ebsoczich sztiwn\u00ebch strz\u00f3nkach, prz\u00eb ra\u0144ce zagb\u00f9ka snij\u0105
\nsw\u00f2je snic\u00e9 kr\u00f3low\u00e9 jes\u00e9nn\u00e9, tam prz\u00e3d\u0105 blad\u00e9 malw\u00eb sw\u00f2j\u00e3 nitk\u00e3 \u017c\u00ebw\u00f2tn\u0105. S\u0142u\u0144ca
\nbl\u00f4sk ca\u0142\u00e9h\u00f2 rok\u00f9, przesz\u0142\u00f4 pi\u00e3knosc zymk\u00f2w\u00f4 a latn\u00f4 z nich widniej\u0105 a
\njasniej\u0105. Sni\u00e9\u017c\u00ebst\u00f4 bi\u00f4\u0142osc pierszich p\u00f2z\u00ebm\u00f2w\u00ebch p\u00f2s\u0142a\u0144c\u00f3w, p\u00f9rp\u00f9ra pierszich
\nr\u00f3\u017c, czerwi\u00e9\u0144 m\u00f2draw\u00f4 besa; p\u00f4\u0142n\u00e9, n\u00f4s\u00ebcon\u00e9 farw\u00eb lata ja\u017c do f\u00ebjoletn\u00e9h\u00f2 cemna
\nswi\u00e9c\u0105 w t\u00ebch d\u00ebbeltow\u00ebch gwi\u00f4zdach astr\u00f3w chi\u0144sczich a z t\u00ebch nab\u00f9cza\u0142\u00ebch k\u00f9l
\nd\u017ce\u00f2rd\u017cin. <\/p>\n

Pstr\u00e9 astr\u00eb zw\u00ebcz\u00f4jn\u00e9 chc\u0105 to bi\u00f4\u0142\u00e9, m\u00f2dr\u00e9,
\npstr\u00e9, czerzwion\u00e9 \u0142\u00ebszczeni\u00e9 zymk\u00f9 w\u00ebczarz\u00ebc, \u00f2statn\u0105 pstrosc p\u00f2kazac a
\nn\u00f4p\u00ebszni\u00e9sz\u00e9 farw\u00eb z ti zm\u00e3czony zemi w\u00ebhalac. D\u017ce\u00f2rd\u017cin\u00eb kwitn\u0105 przep\u00ebsznie,
\n\u00f2d n\u00f4bl\u00e3kni\u00e9sz\u00e9h\u00f2 \u017c\u00f4\u0142ta do cemn\u00e9h\u00f2 jak grzib brun\u00e9h\u00f2, \u00f2d jiskrz\u0105c\u00e9h\u00f2 sz\u00f4rl\u00f4ch\u00f9
\ndo g\u0142\u00e3b\u00f2cz\u00e9h\u00f2 \u00f2gnist\u00e9h\u00f2 czerwi\u00e9nia, \u00f2d sni\u00e9g\u00f2w\u00e9 bi\u00f4\u0142osc\u00eb do ni\u00e9 mni\u00e9 pi\u00e3kn\u00e9h\u00f2
\npstra strok\u00f2wat\u00e9h\u00f2 kwiata na k\u00f2libi\u0105cym strz\u00f3nk\u00f9. Kwiat\u00eb jes\u00e9nn\u00e9 kwitn\u0105 tak
\nl\u00ebcznie, \u017ce je p\u00f2znac a p\u00f2dac ni m\u00f2\u017ce, a tr\u00ebdno je ten n\u00f4pi\u00e3kni\u00e9szi w\u00ebsz\u00ebkac a
\nw\u00ebc\u00e9ch\u00f2wac. <\/p>\n

(W\u00ebjimk: W jeseni<\/i>)<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

JAN TREPCZIK<\/a>
\n(Jan Trepczyk) <\/h3>\n

 <\/p>\n

STARK <\/a><\/h4>\n

K\u00f2le pi\u00e9cka so na
\n\u0142awie <\/p>\n

S\u00f4diw\u00f4 m\u00f3j stark. <\/p>\n

\u00d2b wiecz\u00f3rk \u00f2n
\nwiedno z nowa <\/p>\n

Zaczin\u00f4 sw\u00f3j wark: <\/p>\n

\u00d2 zakl\u00e3ti
\nkr\u00f3lewi\u00f3nce, <\/p>\n

\u00d2 trzech \u00f9k\u00f4zkach <\/p>\n

I \u00f2 stol\u00ebmach
\np\u00f2wi\u00f4d\u00f4 <\/p>\n

Ja\u017c mi\u00e3 zjim\u00f4
\nstrach. <\/p>\n

Sedz\u00e3 kr\u00f3tk\u00f2 tej k\u00f2l
\nstarka \u00eb jem taczi db\u00eb: <\/p>\n

\u201eT\u00eb zakl\u00e3t\u0105
\nkr\u00f3lewi\u00f3nk\u00e3 \u00eb z\u00f3mk w\u00ebbawi\u00eb\u201d!<\/p>\n

 <\/p>\n

Z\u00cbM\u00d2WI WIATER<\/a><\/h4>\n

Wiatrze, wiatrze,
\nsk\u0105dka wiejesz, \u017ce jes tak z\u00ebmny?<\/p>\n

Znobisz p\u00f2la, snieg\u00f9
\nsejesz wk\u00f3\u0142 cor\u00f4z wicy?<\/p>\n

\u2013 Prz\u00ebn\u00ebk\u00f4\u0142 jem
\ndalek z nord\u00eb, gdze no wstec je mr\u00f3z.<\/p>\n

\u2013 Zn\u0105dka b\u00e3d\u00e3 wama
\nzyb \u00eb z\u00ebm\u00e3 ni\u00f3s\u0142.<\/p>\n

Wiatrze, wiatrze,
\nrzecz\u00eb le mie, co z te m\u00f4sz za zw\u00ebsk,<\/p>\n

\u017be t\u00eb niesesz
\nbi\u00e9dnym l\u00ebdz\u00f3m \u00f9cemi\u00e3g\u00e3, c\u00ebsk?<\/p>\n

\u2013 J\u00f4 latawc jem,
\nwi\u00f4ld\u017ci psota, a s\u00e3 smiej\u00e3 z te,<\/p>\n

\u017be j\u00f4 m\u00f2g\u00e3 l\u00ebdz\u00f3m
\nwn\u00ebkac z\u00ebb\u00f9 do jizb\u00eb.<\/p>\n

Wiatrze, wiatrze,
\ntej le dm\u00f9sz\u00eb, wiej\u00eb so dali!<\/p>\n

B\u00eblny nie l\u00e3k\u00f4 s\u00e3
\nce, ch\u00f2c t\u00eb b\u00eb wi\u00f4\u0142 m\u00f2cni.<\/p>\n

\u2013 Gdze j\u00f4 chc\u00e3,
\nzwr\u00f3cyw\u00f3m ch\u00ebcze, zatopi\u00e3 \u00f2kr\u00e3t<\/p>\n

I jak steb\u0142a \u0142\u00f3mi\u00e3
\ngr\u00ebbi \u00f9z\u00e9mczi drz\u00e9wi\u00e3t.<\/p>\n

 <\/p>\n

B\u00d9CZI <\/a><\/h4>\n

Rosc\u0105, je jich wk\u00f3\u0142
\njak dzecy, <\/p>\n

W c\u00ebchi, rodny ws\u00eb, <\/p>\n

Za \u00f9z\u00e9mkama \u00f9z\u00e9mczi <\/p>\n

Jakb\u00eb w\u00f2jarze. <\/p>\n

A wsz\u00ebtcz\u00e9 m\u00f2carn\u00e9,
\nwda\u0142\u00e9, <\/p>\n

Jistn\u00e9 stol\u00ebm\u00eb! <\/p>\n

Zdrz\u0105 we sn\u00f4\u017coce
\nspania\u0142o <\/p>\n

Z g\u00f3r\u00f3w na do\u0142\u00eb. <\/p>\n

K\u00f2runama do se
\nzybi\u0105, <\/p>\n

W\u00f2ni\u0105 wk\u00f3\u0142 se skrz\u0105.\n<\/p>\n

Jak\u00f9\u017c zg\u00f3dno B\u00f2ga
\nchw\u00f4l\u0105, <\/p>\n

Czej tak szemarz\u0105. <\/p>\n

B\u00ebln\u00e9! Wa so przede
\nwiatr\u00e3 <\/p>\n

Nie \u00f9d\u017cib\u00f4ta, <\/p>\n

Leno dzyrsk\u00f2 proc\u00ebm
\nchaj\u00f3m <\/p>\n

Skarnie trzim\u00f4ta!<\/p>\n

Jel\u00eb B\u00f3g mie dod\u00f4
\nm\u00f2c\u00eb, <\/p>\n

\u00d2dd\u00f3m ch\u00f2c kr\u00ebwi, <\/p>\n

\u017beb\u00eb Kasz\u00ebbi na
\nswiece <\/p>\n

B\u00ebl\u00eb t\u00e9\u017c b\u00eblny! <\/p>\n

 <\/p>\n

JES\u00c9\u0143<\/a> <\/h4>\n

Wk\u00f3\u0142 na p\u00f2lach \u00eb na
\nniwach <\/p>\n

D\u017cinie \u017cniwa sl\u00e9dny
\npl\u00f3n. <\/p>\n

Gb\u00f9r ju je p\u00f2
\nsw\u00f2jich \u017cniwach, <\/p>\n

Sk\u00f9\u0144czi\u0142 latny,
\ngr\u00e3di g\u00f3n. <\/p>\n

Na swiece ju wiater
\ngwi\u017cd\u017ce, <\/p>\n

Cz\u00ebc le jeg\u00f2 je
\np\u00f2mi\u00f3n. <\/p>\n

D\u017cinie s\u0142u\u0144ce, swiat
\ns\u00e3 gru\u017cd\u017ci, <\/p>\n

G\u00f3r\u0105 cygnie cz\u00f4rny
\nbl\u00f3n. <\/p>\n

Z brzadu jesz
\ntam-sam cos wisy <\/p>\n

Na drz\u00e9wi\u00e3tach k\u00f2le
\nws\u00eb. <\/p>\n

Wszeden g\u00f2w\u00f4r wk\u00f3\u0142
\ns\u00e3 scysz\u00f4 <\/p>\n

I kn\u00f4picz\u00e9 rozegr\u00eb. <\/p>\n

Spi\u00e9wn\u00e9 pt\u00f4szczi
\n\u00f2dleca\u0142\u00e9, <\/p>\n

Sch\u00f2w\u00f4\u0142 zwi\u00e9rz do
\nsw\u00f2jich j\u00f3m, <\/p>\n

Le t\u00eb m\u00f4\u0142i, bi\u00e9dny
\nkn\u00f4pk\u00f9, <\/p>\n

Za\u00f2st\u00f4\u0142 jes d\u00ebcht le
\ns\u00f3m. <\/p>\n

Zdrzisz na g\u00f2\u0142\u00e9
\np\u00f2la, las\u00eb, <\/p>\n

Jakb\u00eb sm\u00f9tk jes w
\nsercu mi\u00f4\u0142… <\/p>\n

Nie jiwruj s\u00e3, sn\u00f4\u017c\u00e9
\nczas\u00eb <\/p>\n

Zymk c\u00eb prz\u00ebniese
\nwnet zn\u00f4w. <\/p>\n

 <\/p>\n

RZECZ\u00cbTA<\/a><\/h4>\n

Rzecz\u00ebta mie wiatr\u00eb,
\nco wiejeta w swiat, <\/p>\n

Co p\u00f2 drodze
\nc\u00f4rnieta k\u00f2\u017cd\u00ebchny kwiat, <\/p>\n

Co zazdrzita ska\u0142\u0105 w
\nkasz\u00ebbsczi b\u00f9dink <\/p>\n

I m\u00f9jk\u00f4ta c\u00ebch\u00f2
\nrodny nasz k\u00f2mink, <\/p>\n

Co n\u00ebk\u00f4ta p\u00f2 m\u00f2rzu
\nwa\u0142\u00eb na sztr\u0105d <\/p>\n

I bl\u00f3n\u00eb napit\u00e9
\ngrz\u00ebm\u00f2t\u00e3 na l\u0105d… <\/p>\n

Rzecz\u00ebta mie \u2013
\nrzeczta! \u2013 jak mi\u00e9w\u00f4 s\u00e3 brat <\/p>\n

I sostra zab\u00ebt\u00f4 \u00f2d
\nwiele stalat, <\/p>\n

Jak du\u0144c do jich
\nserca, jak wmikn\u0105c w jich m\u00f9sk <\/p>\n

I p\u00f2dskac\u00ebc dej\u00e3 \u2013
\nkasz\u00ebbizn\u00eb \u0142isk?! <\/p>\n

Rzecz\u00ebta mie wi\u0142oz\u00eb,
\nrzeczta mie rzm\u00eb, <\/p>\n

Co ch\u00f2wieta tr\u00ebm\u00eb i
\nstark\u00f3w \u0142iz\u00eb, <\/p>\n

Gdze cerpiska
\ndzej\u00f3w, kr\u00ebwi naji szlach <\/p>\n

W se zarzek\u0142i trud
\nnasz i niew\u00f4rtny strach?! <\/p>\n

Co sz\u00ebmita l\u00ebstama
\nsw\u00f2jich drz\u00e9wi\u00e3t <\/p>\n

I zb\u00f2\u017cim na pl\u00f3nach,
\ni skrzid\u0142\u00e3 pt\u00f4sz\u00e3t?! <\/p>\n

Rzecz\u00ebta mie \u2013
\nrzeczta! \u2013 czej nad\u00e9\u0144dze czas, <\/p>\n

\u017be w dom\u00f4c\u00ebch r\u00e9gach
\nju k\u00f2\u017cdi mdze z nas? <\/p>\n

Czej du\u0144dzem\u00eb
\nswi\u0105d\u00eb, \u017ce jedni\u00f4 z naj je, <\/p>\n

W kasz\u00ebbiznie
\nszczesc\u00e9, \u00f9b\u00ebtk dl\u00f4 nas mdze? <\/p>\n

Rzecz\u00ebta mie
\nsztorm\u00eb, czej przi\u0144dze grz\u00ebm\u00f2t, <\/p>\n

Co remi\u00e3 niszczotn\u00e9
\nju \u00f9sadzy wnet? <\/p>\n

Co pior\u00ebn\u00e3 czidnie w
\n\u00f2bz\u00ebb\u0142i naj duch, <\/p>\n

Splesnia\u0142osc rozn\u00ebk\u00f4
\njak nied\u00f4\u017cny pich, <\/p>\n

I \u00f9dzyr\u017ci serca, co
\nprz\u00ebstoj\u0105 so, <\/p>\n

I zwr\u00f3cy w p\u00ebrz\u00ebn\u00eb,
\nco ch\u00ebb\u0105 n\u00f3m sz\u0142o? <\/p>\n

Rzecz\u00ebta mie \u2013
\nrzeczta! \u2013 Cz\u00eb d\u0142ug\u00f2 tak \u017cdac? <\/p>\n

Cz\u00eb wiedno tak damic
\n\u00eb nieluso spac? <\/p>\n

\u00d2 wiatr\u00eb, \u00f2 sztorm\u00eb,
\n\u00f2 wi\u0142oz\u00eb, rzm\u00eb, <\/p>\n

Cz\u00eb wa nama
\nskrzosyta dom\u00f4c\u00e9 skr\u00eb?<\/p>\n

 <\/p>\n

P\u00d2JM\u00cb WPRZ\u00d3DK <\/a><\/h4>\n

Nieurzas\u0142i duch
\nCen\u00f4w\u00eb <\/p>\n

K\u00f2sc\u00e9rzi s\u00e3 westrz\u00f3d
\nnas. <\/p>\n

Czid\u00f4 w str\u00ebn\u00eb naszi
\ns\u0142\u00f4w\u00eb, <\/p>\n

\u00d2bzn\u00f4jmiw\u00f4 nowi
\nczas. <\/p>\n

Krzos\u00f4 b\u00eblnot\u00e3
\nspania\u0142\u0105, <\/p>\n

Rozniecyw\u00f4 dzej\u00f3w
\nwid, <\/p>\n

P\u00f2n\u00ebkiw\u00f4 w bi\u00f4tk\u00e3
\nwda\u0142\u0105 <\/p>\n

Za dom\u00f4c\u00ebzn\u00e3, za
\nlud. <\/p>\n

\u00d2n p\u00f2dsk\u00f4c\u00f4 w
\nsercach p\u0142om\u00eb, <\/p>\n

Rozwidniw\u00f4 m\u00f4\u0142ni\u0105 smrok\n<\/p>\n

I rodn\u00e9 \u00f2dmik\u00f4
\nbr\u00f3m\u00eb, <\/p>\n

W przi\u0144dnosc
\nczer\u00ebj\u0105c\u00eb krok. <\/p>\n

Jeg\u00f2 d\u00ebch\u00e3 s\u00e3
\n\u00f2bm\u00ebwac, <\/p>\n

\u00d9skarnienim
\nwi\u00f4ld\u017cich zgr\u00f4w, <\/p>\n

Wesp\u00f3\u0142 jidzem\u00eb
\nzm\u00f2cniwac <\/p>\n

Nasz widza\u0142y, rodny
\ndr\u00f4w. <\/p>\n

P\u00f2krzos\u00f3ny jeg\u00f2
\nduch\u00e3, <\/p>\n

Spiarti jeg\u00f2
\nb\u00eblnot\u0105, <\/p>\n

Prz\u00eb\u00f2blok\u0142i w
\nsw\u00f3jsk\u0105 b\u00f9ch\u00e3, <\/p>\n

P\u00f2jm\u00eb wprz\u00f3dk z
\nkasz\u00ebbizn\u0105! <\/p>\n

 <\/p>\n

KASZ\u00cbBSK\u00d4 M\u00d2WA<\/a><\/h4>\n

Tcz\u00ebw\u00f4rtn\u00f4 jes, jak
\ndzej\u00f3w duch,<\/p>\n

Co w tobie s\u00e3
\nprzez\u00e9r\u00f4,<\/p>\n

B\u00f2 slod\u00eb wd\u00f4r i
\nrodny ch\u00f9ch<\/p>\n

Wesp\u00f3\u0142 z tob\u0105
\n\u00f9mi\u00e9r\u00f4.<\/p>\n

Tcz\u00ebw\u00f4rtn\u00f4 jes, jak
\nnaji g\u00f3n,<\/p>\n

Do widu \u00eb do s\u0142u\u0144ca.<\/p>\n

T\u00eb szerok mdzesz
\nbrz\u00ebmia, jak zw\u00f3n,<\/p>\n

Na wiedno \u00eb bez
\nk\u00f9\u0144ca.<\/p>\n

Ska\u017con\u0105 mi\u00f4\u0142 ce,
\nwej, c\u00ebzy\u0144c,<\/p>\n

I znikwic chc\u00f4\u0142 do
\nn\u00e9d\u017ci,<\/p>\n

Le m\u00eb c\u00eb d\u00f3m\u00eb w
\npa\u0142ac przi\u0144c<\/p>\n

I w piersz\u00e9 sadn\u0105c
\nr\u00e9d\u017ci.<\/p>\n

\u00d2, m\u00f2w\u00f2 stark\u00f3w! Nad
\ntw\u00f3j zw\u00e3k<\/p>\n

Nick lepsz\u00e9g\u00f2 nicht
\nni m\u00f4!<\/p>\n

J\u00f4 lubi\u00e3 c\u00e3, m\u00f3m \u00f2
\nce l\u00e3k, <\/p>\n

Ce strac\u00ebc strach
\nmie zjim\u00f4.<\/p>\n

J\u00f4 \u00f9k\u00f2ch\u00f4\u0142 ce jak no
\nbrat<\/p>\n

Widza\u0142osc zaczarzon\u0105,<\/p>\n

\u00d2d ma\u0142osc\u00eb do
\nst\u00f4r\u00ebch lat<\/p>\n

Jes dl\u00f4 mie
\nnamienion\u0105.<\/p>\n

W ce d\u00ebch, zarzek\u0142\u00f4
\nd\u00ebsza je<\/p>\n

I serce naji l\u00ebdu.<\/p>\n

Ze zgard\u00eb m\u00eb ce
\ndwigniem\u00eb,<\/p>\n

Rozwic\u00f4 do\u017cd\u00f4sz
\nc\u00ebdu.<\/p>\n

\u00d2, m\u00f2w\u00f2 star\u00f3w! M\u00eb
\nce w str\u00f3j<\/p>\n

\u00d2bleczem\u00eb b\u00f9szny,<\/p>\n

\u017be mdzesz skl\u00ebnia
\njak gwi\u00f4zd\u00f3w tr\u00f3j,<\/p>\n

Jak s\u0142u\u0144ca wid
\np\u00ebszny!<\/p>\n

 <\/p>\n

R\u00cbB\u00d4K <\/a><\/h4>\n

J\u00f4 b\u00e9\u0142, gdze sztorm,
\ngdze glada je, <\/p>\n

Gdze \u00f2k\u00f2 str\u0105du nie
\nsygnie, <\/p>\n

Le wiedno dod\u00f3m
\nszed\u0142 m\u00f3j tur, <\/p>\n

Gdze ch\u00ebcz, gdze
\nszczesc\u00e9, mir… <\/p>\n

J\u00f4 r\u00ebb\u00f4k jem \u00f2d
\nstr\u0105du naj, <\/p>\n

Kasz\u00ebba, \u00f2trok waj. <\/p>\n

J\u00f4 w d\u00f4l\u0105 w cz\u00f4\u0142nie
\nniesc s\u00e3 d\u00f4\u0142, <\/p>\n

Gdze zyb\u00f4\u0142 mie \u00eb k\u00f2lib\u00f4\u0142,\n<\/p>\n

Le m\u00ebsla sl\u00f4d\u00eb
\nza\u00f2sta, <\/p>\n

Gdze ch\u00ebcz rodn\u00f4 mie
\n\u017cda. <\/p>\n

B\u00f2 j\u00f4 rodny naj zemi
\nsyn <\/p>\n

Wcyg teskni\u00e3 do ji
\ndun. <\/p>\n

Mie na wa\u0142\u00eb tu
\nch\u0142oscy st\u0105d <\/p>\n

Gdzes hejn\u00eb tam, w
\nszaraw\u0105 d\u00f4l, <\/p>\n

Le serce cygnie
\nwiedno zn\u0105d <\/p>\n

Na stark\u00f3w m\u00f2jich
\nm\u00f4l… <\/p>\n

B\u00f2 ch\u00f2c tam dalek
\nsn\u00f4\u017ci m\u00f4j, <\/p>\n

J\u00f4 sw\u00f3j le k\u00f2ch\u00f3m
\nkr\u00f4j. <\/p>\n

Cz\u00eb mdze grz\u00ebm\u00f2t,
\ncz\u00eb glada mdze, <\/p>\n

Cz\u00eb sztorm mie
\nch\u00ebbno zawieje, <\/p>\n

J\u00f4 stojec md\u00e3 wcyg
\nk\u00f2le ce, <\/p>\n

Rodn\u00e9 naj
\nzemiszcze… <\/p>\n

B\u00f2 tu m\u00f3j miecz, tu
\nje m\u00f3j wid, <\/p>\n

Tu m\u00f3j kasz\u00ebbsczi
\nlud.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

JAN ROMPSCZI<\/a>
\n(Jan Rompski) <\/h3>\n

 <\/p>\n

NAJ\u00d4 KS\u00c3GA<\/a><\/h4>\n

S\u0105 tacz\u00e9 chwile, \u017ce
\njem s\u00f3m, cz\u00ebsto s\u00f3m! <\/p>\n

M\u00ebsl\u00f4 s\u00e3 sz\u00e3toli \u2013 <\/p>\n

Nie wi\u00e9, w jak\u0105
\nd\u00f4l\u0105! <\/p>\n

D\u00ebsza s\u00e3 jiwrzi, <\/p>\n

To g\u0142\u00ebch\u00f2 czami, <\/p>\n

Jakb\u00eb j\u00f4 na zberk\u00f9
\n\u017cd\u00f4\u0142! <\/p>\n

I nick. A mie s\u00e3
\nzd\u00f4w\u00f4, <\/p>\n

\u017be w dzeje turz\u00e3 \u2013
\njeden s\u00f3m, cz\u00ebsto s\u00f3m! <\/p>\n

Ni\u00e9, j\u00f4 teskni\u00e3… <\/p>\n

W szam\u00f2ce rwie s\u00e3
\ndr\u00e9n m\u00e9g\u00f2 serca… <\/p>\n

J\u00f4 pra\u017c\u00e3 \u00f2gniszcza
\np\u0142om\u00e3 <\/p>\n

Ce, m\u00f2ja zemi\u00f4 \u2013
\nkasz\u00ebbsczi l\u00ebdu! <\/p>\n

I na r\u00f3wnym m\u00f3m
\nwaji: <\/p>\n

Na bi\u00f4\u0142\u00ebch
\nJuszk\u00f2w\u00ebch pi\u00f4skach <\/p>\n

Str\u00ebg\u0105 pis\u00f3n\u00ebch
\ns\u0142\u00f3w, <\/p>\n

W Kr\u00f3la Jezora
\nszk\u00f9dle, <\/p>\n

Cz\u00eb w Kalwarije
\nswi\u00e3t\u00ebch drogach \u2013 <\/p>\n

W rz\u00e9ce zakl\u00e3t\u00ebch
\ns\u0142\u00f3w… <\/p>\n

Tam m\u00f3j k\u00f4\u0142pi spi\u00e9w!\n<\/p>\n

Zemia i lud g\u00f2rni\u00e3
\np\u00f4l\u0105 <\/p>\n

Now\u00ebch dzej\u00f3w w
\nRem\u00f9sa ks\u00e3dza…<\/p>\n

 <\/p>\n

MAJK\u00d2WSCZ\u00c9M\u00d9 W ROCZ\u00cbZN\u00c3 SMIERC\u00cb<\/a><\/h4>\n

C\u00ebch\u00f2 so le\u017cisz w
\nKartuzach, <\/p>\n

W sm\u00e3t\u00f4rza z\u00ebmn\u00ebch
\n\u00f9g\u00f2rach… <\/p>\n

W g\u00f3rze, gdze
\nsztop\u00ebrczi Krzi\u017c, <\/p>\n

Dzej\u00f3w ks\u00e3g\u00e3 dr\u00ebg\u0105
\nsnisz… <\/p>\n

Ni\u017ci Tw\u00f2ji brac\u00f4
\nspi\u0105 \u2013 <\/p>\n

Wier\u00e3 Tw\u00f2ji b\u00f4jk\u0105 s\u0105…?\n<\/p>\n

Dali \u2013 \u017c\u00ebw\u00f4 pa\u017c\u00e3c <\/p>\n

Proc\u00ebm k\u00f2s\u00e9dr\u00f3m
\nsmierc\u00eb… <\/p>\n

Na tr\u00ebmie Grif le\u017ci,\n<\/p>\n

Dukt do Cebie
\nmierzi… <\/p>\n

Dzarna dzeje
\nprz\u00ebmik\u00f4 <\/p>\n

\u00cb gru\u017cel s\u0142owa
\nzatik\u00f4… <\/p>\n

\u00d2, wi\u00e9m! R\u00f4d T\u00eb b\u00eb
\nchc\u00f4\u0142 \u017c\u00ebwi \u017cdac \u2013 <\/p>\n

Midze nas w bi\u00f4\u0142i
\nskarni wstac, <\/p>\n

Jakno wiar\u00eb st\u00f4\u0142p \u2013 <\/p>\n

Sm\u00f9tny, Rem\u00f9sowi
\nk\u00f4\u0142p… <\/p>\n

M\u00e9strze nasz, jezora
\nkr\u00f3lu! <\/p>\n

W \u00f9b\u00ebtk\u00f9 zdrojach, w
\nsw\u00f2jim m\u00f4lu, <\/p>\n

Widzysz, jak \u017c\u00f4rotny
\nRem\u00f9s <\/p>\n

\u00d2rm\u00f9zda skr\u00e3
\nrozni\u00f3s\u0142… <\/p>\n

P\u00f4li \u00f2gnie… \u017c\u00ebc\u00f4
\nm\u00f2c <\/p>\n

W zez\u00ebb\u0142i, krzi\u017cewi
\nczas. <\/p>\n

Czej gwi\u00f4zd\u00eb Tw\u00f2ji
\np\u0142om zgas\u0142. <\/p>\n

W b\u00f2lestnym
\ncerzpieniu dnia \u2013 <\/p>\n

T\u00eb \u00d2rm\u00f9zda skra… <\/p>\n

Z \u00f2gard\u00f3w co zleca
\nna p\u00f2la, <\/p>\n

Zap\u00f4la w k\u00f2\u0142owa\u017cach
\ndz\u00e9\u0144 \u2013 <\/p>\n

Ja\u0142\u00f3wcowi pi\u00e9\u0144… <\/p>\n

Piesni\u0105 dzys pr\u00ebsczi
\nszczapa, <\/p>\n

\u00d2statn\u00f4 krzi\u017cew\u00f4 naj
\nnoc \u2013 <\/p>\n

Na \u0142\u0105ce Grifi\u00e3
\nbie\u017ci, <\/p>\n

S\u0142u\u0144cewi dukt
\nmierzi… <\/p>\n

M\u00e9strze nasz, jezora
\nkr\u00f3lu! <\/p>\n

W \u00f9b\u00ebtk\u00f9 zdrojach, w
\nsw\u00f2jim m\u00f4lu <\/p>\n

Widzysz, jak \u017c\u00f4rotny
\nRem\u00f9s <\/p>\n

\u00d2rm\u00f9zda skr\u00e3
\nrozni\u00f3s\u0142… <\/p>\n

 <\/p>\n

CZEM\u00d9 <\/a><\/h4>\n

Czem\u00f9 s\u00e3 zb\u00f4j\u00f4sz
\nKasz\u00ebb\u0105 b\u00ebc? <\/p>\n

Czem\u00f9 ju niech\u00f4sz w
\nkasz\u00ebbstwie \u017c\u00ebc? <\/p>\n

M\u00ebslisz, \u017ce st\u00f4r\u00ebch
\nb\u00f9wron\u00f3w c\u00e9\u0144 <\/p>\n

Ni m\u00f2\u017ce zdzejac
\np\u00f2jid\u017ci dz\u00e9\u0144? <\/p>\n

P\u00f2jiga, p\u00f2jiga, jak
\nspi\u00e9wny to s\u0142ow\u00f2, <\/p>\n

Gdze b\u00eblnota, b\u00f9cha
\ns\u00e3 ni m\u00f9szi tac\u00ebc. <\/p>\n

W \u00f9zd\u00e3 jes wsadzy\u0142
\n\u0142ep sw\u00f3j szadi, <\/p>\n

Gdze w k\u00f4\u0142tunie
\npiegl\u0105 s\u00e3 czurn\u00e9 niast\u00eb. <\/p>\n

\u00d2d sw\u00f2ji zemi
\n\u00f9c\u00e9k\u00f4sz, p\u00f2narw\u00f2, <\/p>\n

Str\u00ebpia\u0142i b\u00ebn\u00eb,
\nstr\u00ebpia\u0142i z b\u00f9tna, <\/p>\n

Czw\u00f2rd\u00f4sz relikwi\u00f4rz
\ntatk\u00f2wi nieba… <\/p>\n

S\u00f3m jak t\u00f4czel \u00eb
\n\u00f9pcha\u0144c, <\/p>\n

Dulczisz sk\u00f3rczi
\nchleba. <\/p>\n

Wk\u00f3\u0142 mie b\u00eblny, <\/p>\n

Wk\u00f3\u0142 mie dzec\u00eb, <\/p>\n

Chto jesz w\u00f2lny, <\/p>\n

Do mie lec\u00eb! <\/p>\n

Jidze z\u00ebma, <\/p>\n

Zgru\u017cd\u017ci serce \u2013 <\/p>\n

Naji t\u00e9ma <\/p>\n

W p\u00f2niewi\u00e9rce. <\/p>\n

Wk\u00f3\u0142 mie b\u00eblny, <\/p>\n

Wk\u00f3\u0142 mie dzec\u00eb! <\/p>\n

Jesz m\u00eb w\u00f2lny <\/p>\n

Na tim swiece!… <\/p>\n

 <\/p>\n

WIL\u00cbJ\u00d4 <\/a><\/h4>\n

Wnetk piersz\u00f4
\ngwi\u00f4zda m\u00f4 zaskrz\u00ebc na niebie. <\/p>\n

Tak m\u00f3wi\u0105 wsz\u00ebtc\u00eb,
\nco Wil\u00ebj\u00f4 md\u0105 swi\u00e3c\u00ebc, <\/p>\n

Co w szopce B\u00f2\u017ci z
\nb\u00ebde\u0142k\u00e3 md\u0105 kl\u00e3czec <\/p>\n

I dr\u00ebd\u017cich ch\u0142osc\u00ebc
\ndo ceszb\u00eb jak sebie… <\/p>\n

A z piersz\u0105 gwi\u00f4zd\u0105
\nm\u00f4 k\u00f2l\u00e3da zw\u00e3czec <\/p>\n

I ceszb\u00eb z\u0142o\u017c\u00ebc do
\nce maj\u0105 stopk\u00f3m, <\/p>\n

A danka mienic s\u00e3
\npaz\u0142otk\u00e3 l\u00ebpk\u00e3 <\/p>\n

I nawetk b\u00e3dzesz s\u00e3
\nz anio\u0142k\u00e3 wdz\u00e3cz\u00ebc… <\/p>\n

\u00d2, Wil\u00ebj\u00f4 swi\u00e3t\u00f4,
\nk\u00f2l Jez\u00ebska k\u00f9mka <\/p>\n

I mili\u00f3n, mili\u00f3n tam
\nk\u00f2lan\u00f3w zd\u017ci\u00e3t\u00ebch! <\/p>\n

\u00d2, Wil\u00ebj\u00f4 serca i
\nkr\u00f3l\u00f3w i m\u00e3drzc\u00f3w, <\/p>\n

I l\u00ebd\u00f3w, jaczich
\nwidz\u00e3 w mi\u0142oce spi\u00e3t\u00ebch <\/p>\n

Na jaczich ch\u00f9ch\u00f4
\nwstec Jez\u00ebska g\u0105bka… <\/p>\n

\u00d2 Wil\u00ebj\u00f4 \u00f2d p\u00f2j\u00e3c\u00f4
\nnaj \u00f9pcha\u0144c\u00f3w… <\/p>\n

 <\/p>\n

JIDZE ZYMK <\/a><\/h4>\n

Jidze zymk, ten
\nsn\u00f4\u017ci zymk! <\/p>\n

S\u0142u\u0144ce grzeje,
\nparmi, skrzi.<\/p>\n

K\u0105sk jesz z\u00ebb\u00f9, to
\nw\u00ebjimk \u2013 <\/p>\n

Mie w now\u00e9 \u00f2n \u017c\u00ebc\u00e9
\nzdrzi. <\/p>\n

Ach, zdrz\u00eb wk\u00f3\u0142! Jak
\ndich\u00f4 dzar\u0144. <\/p>\n

Rz\u00e9ka szu\u0144c\u00ebje le
\nkr\u0105, <\/p>\n

Sz\u00ebmi, rwie,
\nzmieniw\u00f4 skar\u0144. <\/p>\n

Cht\u00eb\u017c to m\u00f2c ji w
\nz\u00ebmie wz\u0105\u0142? <\/p>\n

Remi\u00e3 rozczapi\u00e9rz\u00f4
\nzymk. <\/p>\n

Odp\u00f2jim\u00f4 d\u00e3pn\u0105 m\u00f2c. <\/p>\n

Cz\u0142owiek, rosc\u00ebna,
\n\u00f9z\u00e9mk. <\/p>\n

Ch\u0142opi\u0105 m\u00f2c
\nkr\u00ebjamn\u0105: \u017c\u00ebc! <\/p>\n

Jidze p\u00f2krz\u00e9s zymk\u00f9
\nrzm\u0105. <\/p>\n

\u017b\u00ebcym seje zemi
\nklin. <\/p>\n

B\u00f2sczi ch\u00f2ra\u0142\u00eb
\ngrz\u00ebmi\u0105 \u2013 <\/p>\n

Szczesl\u00ebwi je zemi
\nsyn…<\/p>\n

 <\/p>\n

MR\u00d3Z<\/a> <\/h4>\n

C\u00ebch\u00f2 sp\u00f4d\u00f4 sni\u00e9g na
\nzemi\u00e3 \u2013 <\/p>\n

\u00d2p\u00f2cuszk\u0105, c\u00ebch\u00f2
\nl\u00e9g\u0142. <\/p>\n

J\u00f4 w\u00ebcyg\u00f3m m\u00f2je
\nremi\u00e3, <\/p>\n

Zdrz\u00e3 na p\u00f2l\u00f3w
\ncz\u00f4rny zbi\u00e9g. <\/p>\n

A tam parzi, parzi
\npi\u00f3ra <\/p>\n

Wi\u00f4ld\u017ci wszechm\u00f2cny
\nnaj B\u00f3g. <\/p>\n

Mie sp\u00f2d nod\u017ci rosce
\ng\u00f3ra \u2013 <\/p>\n

Przede mn\u0105 z\u00f4s bi\u00f4\u0142i
\npr\u00f3g. <\/p>\n

Chc\u00e3 dac krok, jak
\nwiedno d\u00f4w\u00f3m, <\/p>\n

Le mie duna prz\u00e9k\u0105
\nje. <\/p>\n

Ach, m\u00f3j B\u00f2\u017ce! Gdze\u017c
\nj\u00f4 zgr\u00f4w\u00f3m? <\/p>\n

Dok\u0105d d\u00ebsza m\u00f2ja
\nchce? <\/p>\n

Cos mie sc\u00e3\u0142o, cos
\nmie wz\u00e3\u0142o, <\/p>\n

M\u00f2\u017ce p\u00f2l\u00f3w widn\u00f4
\nbi\u00e9l? <\/p>\n

Ni\u00e9, to mrozu m\u00f2c
\ntak skl\u00e3\u0142o \u2013 <\/p>\n

Sm\u00e3tka wz\u0105\u0142 mie w
\ngn\u00f4tach gni\u00e9l. <\/p>\n

I j\u00f4 c\u00ebch\u00f2 l\u00e9g\u0142 jem
\nsobie \u2013 <\/p>\n

C\u00ebch\u00f2 jak
\nnieb\u00f2szcz\u00ebk w gr\u00f3b… <\/p>\n

Swiat z\u00f4s wd\u00f4rz\u00f4\u0142
\nmie s\u00e3 w grobie \u2013 <\/p>\n

Mie b\u00e9\u0142 dzywny bi\u00f4\u0142i
\npr\u00f3g… <\/p>\n

 <\/p>\n

W P\u00d2R\u00c9NK <\/a><\/h4>\n

Westrz\u00f3dk\u00f9 p\u00f2l\u00f3w
\nzelon\u00f4 \u0142\u0105ka, <\/p>\n

B\u00f2k\u00e3 z\u00f4s w\u00f2da b\u0142otka
\nskrzi. <\/p>\n

\u0141\u0105kama w dole jakb\u00eb
\nzewsz\u0105dka <\/p>\n

Bia\u0142aw\u00f4, g\u00e3st\u00f4 d\u00f4ka
\nm\u017ci… <\/p>\n

P\u00ebrzn\u00e3 dali jak z
\nbajk\u00f2w\u00ebch s\u0142ow\u00f3w <\/p>\n

Z grade\u0142ka sta s\u00e3
\nbi\u00f4\u0142\u00f4 rzma! <\/p>\n

T\u00ebl\u00e9 st\u0105dk dz\u00ebw\u00ebch
\nsztop\u00ebrczi g\u0142ow\u00f3w, <\/p>\n

Ja\u017c mie zarzek\u0142\u00f4
\nm\u00ebsl\u00f4 bra. <\/p>\n

Hen\u00eb, z\u00f4s dalek t\u00ebl\u00e9
\nje s\u0142u\u0144ca <\/p>\n

Jak \u00f2czer\u00f4k wk\u00f3\u0142 w
\nruchnach tr\u00f3j! <\/p>\n

Widz\u00e3 z\u00f4s zemi\u00e3 w
\nkwiatach i zelim, <\/p>\n

Jakb\u00eb paz\u0142otk\u00f2 \u2013
\nkr\u00f4j, ach!, m\u00f3j! <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

SZTEFAN BIESZK<\/a>
\n(Stefan Bieszk)<\/h3>\n

 <\/p>\n

LAS\u00cb <\/a><\/h4>\n

Zez trz\u00f4sk\u00f9 swiata i
\nz pich\u00f9 szas\u00ebj\u00eb <\/p>\n

J\u00f4 p\u00f2d c\u00e9ni\u00e3 waj
\nszed\u0142 i sz\u00ebmn\u00e9 \u0142\u00e3czi, <\/p>\n

W\u00eb\u017cawn\u00e9 b\u00f9czi wa i
\nd\u00e3b\u00eb j\u00e3drzn\u00e9, <\/p>\n

Zelon\u00e9, r\u00ebmn\u00e9
\ndomiszcze wa m\u00f2je! <\/p>\n

\u00d2bjim\u00f4 rem\u2019ni\u00e3
\n\u00f2jcowistim kniej\u00f4, \u2013 <\/p>\n

\u00d2! jaczi\u017c mir, c\u00ebsz\u00f4
\ndobrotno sm\u00f9czi <\/p>\n

Sostern\u0105 r\u00e3k\u0105 mie
\nklepi\u0105c\u00eb spiczi, <\/p>\n

\u00cb cygnie na c\u00e9niast\u00e9
\nklin\u00eb sw\u00f2je. <\/p>\n

\u00d2, k\u00f9li raz\u00eb l\u00e9g\u0142
\njem tam zmetla\u0142i \u2013 <\/p>\n

Nad mn\u0105 welbi\u0105d\u017ci
\nl\u00ebstn\u00e9 s\u00e3 cziwa\u0142\u00eb, <\/p>\n

A bl\u00f3nk znojma w\u00ebsok
\nnieb\u00e3 lecy, <\/p>\n

W jinszim, a
\ndaleczim, \u00f2, jak szczestnym swiece! <\/p>\n

I tesznota mie z
\nsz\u00ebm\u00e3 lasa sz\u00f4li <\/p>\n

W no m\u00f2dr\u00e9 szczesc\u00e9,
\nw n\u00e9 z\u00f4wieczn\u00e9 d\u00f4le! <\/p>\n

 <\/p>\n

JEZORA <\/a><\/h4>\n

Jak p\u00ebszn\u0105 r\u00e9g\u00e3
\nper\u0142\u00f3w m\u00f4 na sz\u00ebji <\/p>\n

Na \u017c\u00f4rotn\u00f4, wej, na
\n\u00f9b\u00f2g\u00f4 wiosna! <\/p>\n

Tak sa\u0142a B\u00f2\u017c\u00f4 r\u00e3ka
\nniez\u00f4zdrosn\u00f4 <\/p>\n

Nen bl\u00f4sk jez\u00f3r \u2013 w
\npi\u00f4sczi tatcz\u00ebzn\u00eb m\u00f2ji. <\/p>\n

Niewinn\u00e9 \u00f2ka jich le
\nw nieb\u00f2 bl\u00f4sn\u0105. \u2013 <\/p>\n

Bl\u00f3niczi bi\u00f4\u0142\u00e9
\nzst\u0105pi\u0105 swi\u00e3tim wr\u00ebj\u00e3 <\/p>\n

Zn\u0105dk w \u00f2bj\u00e3c\u00e9
\njejich \u2013 i \u00f2dk\u00f4z\u00ebj\u0105: <\/p>\n

Tuw\u00f2 nieba kl\u00f4r \u2013
\ntam Kasz\u00ebbsk\u00f4 z\u00f4sn\u00f4! <\/p>\n

\u00d2! w\u00f2d\u00eb dom\u00f4c\u00e9,
\njezora strz\u00e9brzn\u00e9, <\/p>\n

Kr\u00f3lewsczi str\u00f3j
\nnaji zemi niechl\u00ebbny, <\/p>\n

Sz\u00ebmi\u0105c\u00eb g\u0142\u00e3b\u00f2k
\nmidz\u00eb ch\u00f2jn\u0105 cemn\u0105. <\/p>\n

Z mi\u0142ot\u0105 serca zdrz\u00e3
\nna tonie waju. \u2013 <\/p>\n

W wano\u017cnym \u017c\u00ebcu
\nm\u00f2jim wstec je ze mn\u0105 <\/p>\n

Na t\u00e3ga skarni
\njedn\u00e9g\u00f2 m\u00f2j\u2019 kraju. <\/p>\n

 <\/p>\n

NAJ G\u00d4DKA <\/a><\/h4>\n

Nie br\u00eb\u017cd\u017c\u0105 st\u00f4r\u00e9
\nb\u00f9czi! \u2013 Sc\u00e3t\u00e9 las\u00eb! <\/p>\n

Nikwi lesn\u00ebch str\u00ebg
\ng\u00f9torzeni\u00e9 strz\u00e9brzn\u00e9! <\/p>\n

Miastowiznie
\nsk\u00f2br\u00f3nczi tr\u00e9l \u2013 nietrz\u00e9bny! <\/p>\n

Z tatk\u00f2w\u00e9g\u00f2 dz\u00e9la
\nspiej\u0105 w miescz\u00e9 gas\u00eb. <\/p>\n

Le nie\u00f9cza\u0142i gr\u00f3sk
\njesz b\u00eblno g\u00f4d\u00f4, <\/p>\n

Jak kasz\u00ebbsczi lud
\ng\u00f4d\u00f4\u0142 ni\u00e9 w te czas\u00eb. <\/p>\n

Ter\u2019s d\u017cinie s\u0142ow\u00f2,
\nd\u0105b za d\u00e3b\u00e3 p\u00f4d\u00f4, <\/p>\n

\u00d2sta na m\u00f4lu le
\nk\u00f2sc\u00e9rz brz\u00ebdzast\u00f4. <\/p>\n

Kasz\u00ebbsk\u00f4 g\u00f4dk\u00f2! T\u00eb
\ncwi\u00e9rdzo jed\u00ebrn\u00f4, <\/p>\n

Naj \u00f4rtu w\u00ebstr\u00f3j,
\nl\u00ebdu znanka szczern\u00f4. <\/p>\n

Jesz tw\u00f2ja kr\u00f4sa, w
\nwiodrach cz\u00f4s nie zm\u00ebt\u00f4 <\/p>\n

I teszny kl\u00e3g jesz
\nd\u00ebsz\u00e3 naj zachw\u00f4t\u00f4! <\/p>\n

Naj: \u2013 Wi\u00e9rn\u00e9
\ng\u00f4rzc\u00eb, co k\u00f2l cebie st\u00f4j\u00f4, <\/p>\n

Ja\u017c z\u00f4s sz\u00ebmn\u00e9
\nw\u00ebrost\u0105 b\u00f9czi tw\u00f2je. <\/p>\n

 <\/p>\n

K\u00d2SC\u00d3\u0141K <\/a><\/h4>\n

I z\u00f4s tw\u00f3j z\u0142otny
\nszp\u00ebc, mie \u0142iszcze z d\u00f4l\u00eb, <\/p>\n

Zeza drz\u00e9wi\u00e3t
\nredostny parmi\u00e9\u0144 b\u00e9d\u00f4, <\/p>\n

Westrz\u00f3d ws\u00eb, w\u00ebsok\u00f2
\nna k\u00f2scelnym przidu, <\/p>\n

Czej kan\u00e3 tu na
\nst\u00f4roswi\u00e3tim m\u00f4l\u00eb, <\/p>\n

Dze jakno rodz\u00ebzna
\nwsz\u00ebtc\u00eb s\u00e3 z\u00e9\u0144d\u0105, <\/p>\n

Co B\u00f3g jim, jak \u00d2jc,
\nb\u00f2sczi chl\u00e9bk \u00f2bdz\u00e9l\u00f4, \u2013 <\/p>\n

Dze legl\u00eb Starc\u00eb
\nr\u00e9g\u0105 w b\u00f2\u017cim p\u00f2lu, <\/p>\n

\u00cb z \u017c\u00ebwima w
\nz\u00f4d\u00ebszn\u00ebch p\u0142acz\u0105 widach. <\/p>\n

Wiesczi k\u00f2sc\u00f3\u0142k \u2013
\ndod\u00f3m kasz\u00ebbsczi d\u00ebsze! <\/p>\n

Tu \u00f2na czwierzk\u00f4 \u00eb
\npi\u00f3rka rozr\u00ebsz\u00f4, <\/p>\n

\u00cb p\u0142awi s\u00e3 w w\u00eb\u017cni,
\nsk\u0105dk je przi\u0144dzon\u00f4, <\/p>\n

\u00d2tmik\u00f4 machtno \u00f2cz\u00eb
\nz dniew\u00e9g\u00f2 b\u00ebc\u00f4, \u2013 <\/p>\n

Je b\u00f2sk\u00f4 znanka,
\nch\u00f2c win\u0105 \u00f2k\u00f9rzon\u00f4, <\/p>\n

Szt\u00f3t zasklni czej
\nnen parmi\u00e9\u0144 w z\u0142otim szp\u00ebcu. <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

L\u00c9\u00d3N ROPPEL<\/a>
\n(Leon Roppel)<\/h3>\n

 <\/p>\n

M\u00d4\u0141I J\u00d4\u017bD\u017b<\/a><\/h4>\n

Na wz\u00f3r \u017cartu niemieccz\u00e9g\u00f2
\nW. Domanscz\u00e9g\u00f2<\/i><\/p>\n

R\u00f4z we gdu\u0144sczi
\nM\u00f2t\u0142awie<\/p>\n

Na pi\u00f4szcz\u00ebti dna
\n\u0142awie <\/p>\n

Le\u017c\u00f4\u0142 sk\u00f9lony
\nniewi\u00f4ld\u017ci j\u00f4\u017cd\u017c, <\/p>\n

P\u0142etwi\u0105 car\u0142 sobie
\ng\u0142ow\u00e3, <\/p>\n

\u0141ik\u00f4\u0142 l\u00e9czi wc\u0105g
\nnow\u00e9, <\/p>\n

A \u00f2gr\u00f4\u017cka nim
\ntrz\u00e3s\u0142a jak z\u0142osc. <\/p>\n

St\u00f4ri j\u00f4\u017cd\u017c wnet
\nprz\u00ebp\u0142\u00ebn\u0105\u0142, <\/p>\n

\u017beb\u00eb \u00f2dwiedz\u00ebc s\u00ebna,\n<\/p>\n

\u017beb\u00eb p\u00f2m\u00f2c w
\nch\u00f2robie m\u00f9 niesc, <\/p>\n

Za nim prz\u00ebbieg\u0142a
\nmatka, <\/p>\n

Za ni\u0105 ja\u017cd\u017c\u0105t
\ngromadka \u2013 <\/p>\n

B\u00eb\u0142o raz\u00e3
\nszescdzes\u0105t i szesc.<\/p>\n

Dokt\u00f3r szepn\u0105\u0142 jim
\nc\u00ebcho: <\/p>\n

\u201eZ jeg\u00f2 \u017c\u00ebcym je
\nl\u00ebcho! <\/p>\n

Stwierdz\u00f3m baro
\ncz\u00e3\u017ccz\u00e9 zatr\u00ebc\u00e9, <\/p>\n

Cos l\u00ebch\u00e9g\u00f2 zjesc
\nm\u00f9sz\u00f4\u0142, <\/p>\n

\u017be s\u00e3 ter\u00f4 nie rusz\u00f4
\n\u2013 <\/p>\n

To g\u00f2 m\u00f2\u017ce wnet
\nk\u00f2sztac \u017c\u00ebc\u00e9!\u201d <\/p>\n

Na to \u00f2drzek\u0142
\np\u00f3\u0142g\u0142os\u00e3 <\/p>\n

M\u00f4\u0142i j\u00f4\u017cd\u017c z krz\u00ebwim
\nnos\u00e3, <\/p>\n

Towarz\u00ebsz ch\u00f2r\u00e9g\u00f2 w
\nzabawie: <\/p>\n

\u201eTam prz\u00eb
\nChl\u00e9bnicczi Bramie <\/p>\n

Jesma gra\u0142a so sami,\n<\/p>\n

Ja\u017c prz\u00ebbie\u017c\u00f4\u0142 k\u00f4n
\nna M\u00f2t\u0142awie. <\/p>\n

Tam d\u017cadz\u00ebszcze
\nsedza\u0142o, <\/p>\n

Dzywny \u201egn\u00f4t\u201d w
\ng\u00e3bie mia\u0142o, <\/p>\n

Na nim \u017c\u00ebwi \u00f2d\u017cin
\n\u017c\u00f4\u0142i\u0142… <\/p>\n

Tej \u201egn\u00f4t\u201d zgas\u0142 i w
\nw\u00f2d\u00e3 wp\u00f4d\u0142, <\/p>\n

M\u00f4\u0142i j\u00f4\u017cd\u017c g\u00f2 ch\u00f9tk\u00f2
\nzj\u00f4d\u0142, <\/p>\n

Tej za brz\u00ebch s\u00e3
\nchw\u00ebcy\u0142 i… sk\u00f2li\u0142\u201d. <\/p>\n

\u201eTo cygaro \u2013 rzek\u0142
\nst\u00f4ri \u2013 <\/p>\n

Z teg\u00f2 syn m\u00f3j je
\nch\u00f2ri! <\/p>\n

St\u0105d dl\u00f4 rib t\u00e3 tu
\nn\u00f4\u00f9k\u00e3 sn\u00ebj\u00e3: <\/p>\n

Cz\u0142owiek marn\u00e9 je
\nzwierz\u00e3, <\/p>\n

B\u00f2 do jesc\u00f4 so
\nbierze, <\/p>\n

Czim s\u00e3 jin\u00e9
\nstw\u00f2rzenia tr\u00ebj\u0105!\u201d<\/p>\n

 <\/p>\n

M\u00d2RSCZI DI\u00d4BE\u0141<\/a><\/h4>\n

Maszop s\u00e9c w\u00ebcygn\u0105\u0142
\nz g\u0142\u00e3bi, <\/p>\n

Zdrzi, a tam w ni
\ncos s\u00e3 k\u0142\u00e3bi: <\/p>\n

\u00d2kropn\u00e9g\u00f2, rogat\u00e9g\u00f2,\n<\/p>\n

Prz\u00eb tim c\u00e3g\u00e3
\nwarcz\u0105c\u00e9g\u00f2: Wrrr… <\/p>\n

\u00d2jej! \u00d2jej! \u00d2jej! <\/p>\n

K\u0105sk zdz\u00ebwiony:
\nc\u00f4rn\u0105\u0142 p\u00f4lc\u00e3 \u2013 <\/p>\n

A ten p\u00f2tw\u00f3r: b\u00f9ch
\ng\u00f2 k\u00f2lc\u00e3, <\/p>\n

P\u00ebsk \u00f2demkn\u0105\u0142, k\u00e3s\u00ebc
\nchc\u00f4\u0142 <\/p>\n

I g\u0142os taczi ze
\nsebie d\u00f4\u0142: Wrrr… <\/p>\n

J\u00f4-j\u00f4! J\u00f4-j\u00f4! J\u00f4-j\u00f4!\n<\/p>\n

Tej rzek\u0142 jeden: \u201eJ\u00f4
\ng\u00f2 zn\u00f3m, <\/p>\n

To je m\u00f2rsczi di\u00f4be\u0142
\ns\u00f3m! <\/p>\n

M\u00f2ja n\u00ebnka tak mie
\nrzek\u0142a: <\/p>\n

Chto wc\u0105g warczi,
\nten je z piek\u0142a! Brrr… <\/p>\n

\u00d2jej! \u00d2jej! \u00d2jej! <\/p>\n

Tak spraw\u00e3 m\u00f9szima
\nstawic, <\/p>\n

B\u00eb s\u00e3 di\u00f4b\u0142a da\u0142o
\nsp\u0142awic!" <\/p>\n

\u201eSmierc\u0105 cz\u00e3\u017ck\u0105 \u2013
\nrzekl\u00eb ch\u0142opi \u2013 <\/p>\n

Zd\u017cin\u0105c m\u00f9szi! Trza
\ng\u00f2 topic!\u201d Brrr… <\/p>\n

J\u00f4-j\u00f4! J\u00f4-j\u00f4! J\u00f4-j\u00f4!\n<\/p>\n

Na g\u0142\u00e3bin\u00e3
\np\u00f2bie\u017c\u00ebl\u00eb, <\/p>\n

Wi\u00f4ld\u017ci b\u00f4t tej
\nzatrzimel\u00eb, <\/p>\n

Zdrz\u0105, a p\u00f2tw\u00f3r w
\nskrz\u00ebni dnie <\/p>\n

Sl\u00e9pi\u00e3 \u0142iszcze,
\nszcz\u00e9rzi k\u0142\u00eb: Wrrr… <\/p>\n

\u00d2jej! \u00d2jej! \u00d2jej!<\/p>\n

Jak s\u0105d k\u00f4z\u00f4\u0142, tak
\nzrobil\u00eb, <\/p>\n

Di\u00f4b\u0142a w m\u00f2rzu \u00f9topil\u00eb…\n<\/p>\n

M\u00f2rsczi k\u00f9r\u00f3n nura
\nd\u00f4\u0142 <\/p>\n

I tak z m\u00f2rza
\nzaf\u00ebrcz\u00f4\u0142: Frrr… <\/p>\n

J\u00f4-j\u00f4! J\u00f4-j\u00f4! J\u00f4-j\u00f4!\n<\/p>\n

 <\/p>\n

\u0141EBIANIE W NIEBIE <\/a><\/h4>\n

Tak s\u00e3 zdarz\u00eb\u0142o, jak
\nnie b\u00eb\u0142o trzeba, <\/p>\n

\u017be s\u00e9tm\u00eb \u0142ebian\u00f3w
\nprz\u00ebsz\u0142o do nieba. <\/p>\n

Piotr swi\u00e3ti prawie
\nw tim czasu mi\u00f4\u0142 w\u00f2ln\u00e9, <\/p>\n

B\u00f2 b\u00eb do raju nie
\nwp\u00f9scy\u0142 swaw\u00f2ln\u00ebch <\/p>\n

\u0141eb\u00eb mieszka\u0144c\u00f3w \u2013
\njak to czed\u00ebs b\u00ebl\u00eb \u2013 <\/p>\n

Co s\u00e3 k\u00f2\u017cd\u00e9m\u00f9 i
\nwsz\u00ebtczim psoc\u00ebl\u00eb, <\/p>\n

Co wc\u0105g ps\u00e9 figle
\np\u0142\u00f4tel\u00eb i szt\u00ebczi, <\/p>\n

Z\u0142\u0105 s\u0142aw\u00e3 miel\u00eb
\np\u00f2przez pijat\u00ebczi, <\/p>\n

Co nier\u00f4d w m\u00f2rze w
\nczas briz\u00eb biegel\u00eb, <\/p>\n

A mili bit\u00eb na
\nsztr\u0105dze zbi\u00e9rel\u00eb… <\/p>\n

W sp\u00f2k\u00f3jnym niebie
\nzar\u00f4z g\u0142osno b\u00eb\u0142o, <\/p>\n

Czej s\u00e9tm\u00eb \u0142ebi\u00f3n
\nrob\u00f2t\u00eb s\u00e3 j\u00e3\u0142o: <\/p>\n

Ml\u00e9cz\u00ebst\u00f4 Droga \u2013
\nw\u00f2dnist\u00f4 s\u00e3 sta\u0142a, <\/p>\n

R\u00f3\u017can\u00f4 rzoza wnet
\nzezelenia\u0142a, <\/p>\n

M\u00f4\u0142nia czerwionym
\n\u00f2gni\u00e3 wc\u0105g swi\u00e9c\u00eb\u0142a, <\/p>\n

T\u00e3cza z\u00f4s w\u00f2d\u00eb z
\nnieba w d\u00f3\u0142 cygn\u00e3\u0142a, <\/p>\n

Chm\u00f9rczi s\u00e3 cz\u00e3sc\u00eb
\nsw\u00f2ji we\u0142n\u00eb zrzek\u0142\u00eb <\/p>\n

I mies\u0105czk\u00f2wi g\u00f2\u0142i
\np\u00e3p \u00f2blek\u0142\u00eb, <\/p>\n

Mies\u0105czk mi\u00f4\u0142
\nsczid\u0142\u00e9 \u00f2ba sw\u00f2je rod\u017ci, <\/p>\n

Par\u00f3n\u00f3m ws\u0105k\u0142\u00eb
\nswiszcz\u0105c\u00e9 batod\u017ci, <\/p>\n

Grzm\u00f2towim w\u00f2z\u00f3m, co
\nto w czasu b\u00f9rz\u00eb <\/p>\n

W\u00f2d\u00e3 szaf\u00f9j\u0105 i
\ntrz\u00f4sk\u00f9j\u0105 w g\u00f3rze, <\/p>\n

Zd\u017cin\u00e3\u0142\u00eb diszle,
\nk\u00f2\u0142a i k\u0142onice \u2013 <\/p>\n

Z nich to s\u00e3 mia\u0142o
\nrobic maselnice \u2013 <\/p>\n

B\u00f2 s\u00e3 nalaz\u0142\u00eb k\u00f2le
\nMl\u00e9czny Drod\u017ci, <\/p>\n

B\u00eb… wikt \u0142ebian\u00f3w
\np\u00f2prawic \u00f9b\u00f2d\u017ci… <\/p>\n

Pioter czas jaczis
\nna to s\u00e3 prz\u00ebz\u00e9r\u00f4\u0142, <\/p>\n

Smi\u00f4\u0142 s\u00e3 z t\u00ebch
\nfif\u00f3w… W k\u00f9\u0144cu g\u00f3rz w nim zbi\u00e9r\u00f4\u0142, <\/p>\n

B\u00f2 klucz \u00f2d z\u00f3mka
\nb\u00e9\u0142 m\u00f9 przepad\u0142i <\/p>\n

I m\u00f9sz\u00f4\u0142 br\u00f3mk\u00e3
\nzam\u00ebkac na sk\u00f2b\u0142\u00e3; <\/p>\n

Mi\u00f4\u0142 p\u00f2dezdrzeni\u00e9 na
\nk\u00f2g\u00f2s z \u0142ebian\u00f3w, <\/p>\n

Le c\u00eb\u017c, nie z\u0142api\u0142
\nza r\u00e3ce t\u00ebch pan\u00f3w, <\/p>\n

Tem\u00f9 t\u00e9\u017c, ch\u00f2c nie
\nwi\u00e9m, jak baro b\u00eb chc\u00f4\u0142, <\/p>\n

Do jich \u00f9s\u00ebni\u00e3c\u00f4
\ndow\u00f2du ni mi\u00f4\u0142… <\/p>\n

Zbrz\u00ebdl\u00eb m\u00f9 jednak
\nti wsz\u00ebtc\u00eb \u0142ebianie, <\/p>\n

Strach\u00f4\u0142 s\u00e3, \u017ce jich
\nz nieba nie dostanie. <\/p>\n

W tim p\u00f9k, p\u00f9k.
\nChtos klepie do niebiesczich br\u00f3m <\/p>\n

I cz\u00ebc je g\u0142os
\nweso\u0142i: \u201eJ\u00f4 z \u0141eb\u00eb, le s\u00f3m!\u201d <\/p>\n

Piotr zatrzas\u0142
\nbr\u00f3mk\u00e3, ja\u017c zad\u00ebrga scana: <\/p>\n

\u201eCz\u00ebc nie chc\u00e3 wicy
\n\u00f2 \u017c\u00f3dn\u00ebch \u0142ebianach! <\/p>\n

Tej cebie wp\u00f9szcz\u00e3,
\nb\u00ebs w raju wstec m\u00f3g\u0142 \u017c\u00ebc, <\/p>\n

Czej mie p\u00f2m\u00f2\u017cesz
\nn\u00ebch d\u017cad\u00f3w s\u00e3 w\u00ebzb\u00ebc!\u201d <\/p>\n

Nen s\u00e3 \u00f9ceszi\u0142, \u017ce
\nnieb\u00f2 p\u00f2s\u0105dze, <\/p>\n

Przed f\u00f9rtk\u0105
\nkrzikn\u0105\u0142: \u201eOkr\u0119t\u00eb na sztr\u0105dze!\u201d <\/p>\n

Bez \u0142eb, bez sz\u00ebj\u00e3
\n\u0142ebianie spiesz\u00ebl\u00eb \u2013 <\/p>\n

Le s\u00e3 naz\u00f4d w nieb\u00f2
\nnie dostel\u00eb.<\/p>\n

 <\/p>\n

SARCZ\u00cbSTI SZTORM <\/a><\/h4>\n

Sarcz\u00ebsti sztorm z
\nm\u00f2rz\u00f4 zar\u00ebcz\u00f4\u0142 wierzeji, <\/p>\n

Ni\u00f3s\u0142 sz\u00ebm\u00f2t ze sob\u0105
\ndrz\u00e9wi\u00e3t p\u00f2\u0142\u00f3mion\u00ebch, <\/p>\n

Z nim skrzeczi mew\u00f3w
\nlec\u0105 roz\u017calon\u00ebch, <\/p>\n

Co w g\u0142os p\u00f2 dunach
\np\u0142acz\u0105 \u00eb w\u00ebwiejach. <\/p>\n

M\u00f2rzk\u00f9lcowie z g\u0142\u00e3bi
\n\u0142ep\u00eb w\u00ebcygaj\u0105, <\/p>\n

Z \u00f2temk\u0142ima p\u00ebskama,
\nnamik\u0142im w\u0142os\u00e3, <\/p>\n

Zakl\u00e3c\u00f4 szepc\u0105
\njaczims dz\u00ebczim g\u0142os\u00e3, <\/p>\n

Bi\u00f4\u0142ogn\u00f4canyma
\ngrabcama w\u00ebwijaj\u0105. <\/p>\n

To \u00f2kr\u00e3t z\u0142api\u0105 \u00eb
\np\u00f2d g\u00f3r\u00e3 dwign\u0105, <\/p>\n

To w s\u0142on\u0105 \u00f2tch\u0142\u00f3\u0144
\nb\u00f4t za sob\u0105 wlok\u0105, <\/p>\n

B\u00eb g\u00f2 zgroch\u00f2tac,
\nzgniesc \u00eb na sztr\u0105d szm\u00ebrgn\u0105c, <\/p>\n

B\u00eb d\u00ebsz\u00e3 w\u00ebc\u00ebsn\u0105c z
\njacz\u00e9g\u00f2 cz\u0142owieka. <\/p>\n

Czej jim s\u00e3 to \u00f9d\u00f4,
\nsz\u00f4lej\u0105 bez k\u00f9\u0144ca <\/p>\n

\u00cb na dnie m\u00f2rza
\nbrewerie spr\u00f4wiaj\u0105, <\/p>\n

Wi\u0142\u00eb \u00eb w\u00f2dnice
\nspr\u00f4szaj\u0105 do tu\u0144ca <\/p>\n

\u00cb w m\u00f2rsczi pianie
\ns\u00e3 z sob\u0105 k\u00f9laj\u0105. <\/p>\n

A zd\u00f4 s\u00e3, \u017ce wichr\u00eb
\ni wa\u0142\u00eb s\u00e3 sprz\u00ebg\u0142\u00eb, <\/p>\n

\u017be grzm\u00f2t\u00eb do taktu
\nwal\u0105 \u00eb par\u00f3n\u00eb, <\/p>\n

\u017be wid\u00eb \u0142iskawic \u00eb
\nbl\u00f4sczi s\u00e3 zbieg\u0142\u00eb, <\/p>\n

B\u00eb \u017c\u00ebc\u00e9 na m\u00f2rzim \u00eb
\nl\u0105dze zbic w tr\u00f3n\u00eb. <\/p>\n

 <\/p>\n

J\u00d3ZEF CEN\u00d4WA<\/a> (J\u00f3zef
\nCeynowa) <\/h3>\n

 <\/p>\n

D\u0104B A L\u00cbPA <\/a><\/h4>\n

D\u0105b paje pr\u00e3\u017ci\u0142 w
\nark\u00f3nie, <\/p>\n

W\u00f2\u0142\u00f4\u0142: \u201eMie s\u00e3 nic
\nnie st\u00f3nie, <\/p>\n

b\u00f2 jem m\u00f2\u017cny, b\u00f2 jem
\nkr\u00f3l! <\/p>\n

Co mie jin\u00ebch strach
\n\u00eb b\u00f3l?\u201d <\/p>\n

Czej czu\u0142 skard\u017ci
\np\u00f2d k\u00f2r\u00f3n\u0105, <\/p>\n

zadzer\u017c\u00ebstim
\nkrz\u00ebkn\u0105\u0142 t\u00f3n\u00e3: <\/p>\n

\u201eChto na dole na mi\u00e3
\nchl\u00ebch\u00f4? <\/p>\n

Radz\u00e3 jem\u00f9, b\u00eb b\u00e9\u0142
\nc\u00ebch\u00f2! <\/p>\n

Przece, knyrps\u00eb,
\nwaji broni\u00e3… <\/p>\n

Le m\u00f9szita z\u00f4s co
\ndac; <\/p>\n

dzys br\u00ebk\u00f9j\u00e3 wikszi
\nplac.\u201d <\/p>\n

Na to l\u00ebpa tak\u00f4
\nc\u00ebch\u00f4 <\/p>\n

rzek\u0142a jem\u00f9 bez
\np\u00f2spiech\u00f9: <\/p>\n

\u201ePr\u00f4wda, panie,
\nm\u00f2cny jes; <\/p>\n

m\u00f4\u0142\u00ebch gr\u00e3dzysz jak
\ns\u00f3m pies, <\/p>\n

tak jak k\u00f2\u017cdi
\nwi\u00f4ld\u017ci p\u00f3n, <\/p>\n

co s\u0142abszim
\ntatcz\u00ebzn\u00e3 wz\u0105\u0142\u201d.<\/p>\n

 <\/p>\n

P\u00d4\u0141CZ\u00cbNO DROD\u017b\u00c9 <\/a><\/h4>\n

P\u00f4\u0142cz\u00ebno drod\u017c\u00e9, \u00f9
\nce ch\u00ebcz\u00eb tatka stoj\u0105; <\/p>\n

cesz\u0105 s\u00e3, jak zw\u00f3nk\u00e3
\ngwi\u00f4zdk\u00f2wim, g\u00f4dk\u0105 tw\u00f2j\u0105; <\/p>\n

t\u00eb w z\u0142oti skr\u00ebtce
\nm\u00f2je lata trzim\u00f4sz m\u0142od\u00e9, <\/p>\n

s\u0142unyszk\u00f2wim bl\u00f4sk\u00e3
\n\u00f2bswi\u00e9con\u00e9 jak prz\u00f3d\u00eb; <\/p>\n

to w dw\u00f3rznicach
\ntw\u00f2jich b\u00e9\u0142 m\u00f3j szczesl\u00ebwi dod\u00f3m; <\/p>\n

niech pami\u00e3c m\u00f2j\u00f4 w
\np\u00f2wi\u00f4stkach sz\u00f4c\u00ebnk m\u00f9 sk\u0142\u00f4d\u00f4. <\/p>\n

J\u00f4 ce n\u00f4lepi widz\u00e3,
\ncze so zamkn\u00e3 \u00f2cz\u00eb <\/p>\n

i cze so m\u00ebslama w
\nm\u00f2j\u0105 tatcz\u00ebzn\u00e3 wkrocz\u00e3, <\/p>\n

t\u00e9 widz\u00e3 tw\u00f2j\u00e3
\ndobrze \u00f2brobion\u0105 rol\u00e3 <\/p>\n

\u00eb wsz\u00ebtcz\u00e9 \u00f9rodn\u00e9,
\njak t\u00e3cza farwn\u00e9 p\u00f2la; <\/p>\n

widz\u00e3, jak psz\u00e9nica
\nsz\u00e9rzawn\u00e9 g\u00f2n\u00eb z\u0142ocy, <\/p>\n

jak sas\u00f4d s\u0105sadowi
\np\u00f2spi\u00e9sz\u00f4 z p\u00f2m\u00f2c\u0105. <\/p>\n

W nordze skrz\u0105 s\u00e3
\np\u00f2d m\u00f2rze w\u00ebcygnion\u00e9 sm\u00f9d\u017ci, <\/p>\n

zelen\u00ebchn\u00e9 \u0142\u0105czi w
\nt\u00f4fl\u00f4kach r\u00f3wn\u00ebch, d\u0142ud\u017cich, <\/p>\n

dze stoj\u0105 so wierzb\u00eb
\njak \u017c\u00f4\u0142ni\u00e9rze na star\u017ci, <\/p>\n

a rz\u00e9ka jak k\u00f9ch\u00f4rka
\njima p\u00f4\u0142nie warzi; <\/p>\n

t\u00e3 wano\u017c\u0105 krow\u00eb,
\n\u00f2wce \u00eb g\u00e3s\u00f3w karna, <\/p>\n

w \u00f9r\u00ebnamlach
\nr\u00f3\u017cewiej\u0105 pasturk\u00f3w skarnie. <\/p>\n

W z\u00f4ch\u00f2dowim s\u0142u\u0144cu
\nz lasu w\u00ebz\u00e9r\u00f4 Zdrada, <\/p>\n

wies, co kn\u00f4p\u00f3m co
\nrok\u00f9 d\u00f4w\u00f4 f\u00f9r\u00eb brzadu <\/p>\n

a tacy s\u00e3 w p\u00f2d
\nbl\u00f3n\u00eb w\u00ebcygnion\u00e9 las\u00eb, <\/p>\n

dze \u00f9rokl\u00ebw\u00e9 gr\u00e3d\u00eb
\nMestwinow\u00ebch czas\u00f3w. <\/p>\n

J\u00f4 so w nich
\nb\u00f2r\u00f3wczi zbi\u00e9r\u00f4\u0142 \u00eb p\u00f2tr\u00f4wnice, <\/p>\n

ch\u00f2c\u00f4\u017c tej sz\u00e3dar\u0105
\nstrasz\u00ebl\u00eb dar\u017cl\u00ebbic\u00eb, <\/p>\n

a wiedn\u00f3m w
\ng\u00e3stowiskach cos now\u00e9g\u00f2 nal\u00f4z\u0142 <\/p>\n

tem\u00f9 s\u00e3 ceszi\u0142 i
\nwikszim robi\u0142 s\u00e3 zar\u00f4z. <\/p>\n

Z wi\u017cawn\u00e9g\u00f2
\nkrzeptowiska zdradowsczi drod\u017ci <\/p>\n

jem dostrz\u00e9g\u00f4\u0142
\nWi\u00f4ld\u017c\u00e9g\u00f2 M\u00f2rza wa\u0142\u00eb srod\u017ci; <\/p>\n

to norda na
\np\u00f3\u0142\u00f2str\u00f3w gna msc\u00ebw\u0105 nawa\u0142\u00e3, <\/p>\n

tak d\u00ebn\u00ebgama dun\u00eb
\npra\u0142a ja\u017c te dr\u017ca\u0142\u00eb. <\/p>\n

Jesz jin\u00e9 sztorm\u00eb \u00eb
\nchaje z n\u00ebch lat pami\u00e3t\u00f3m, <\/p>\n

wsz\u00ebtcz\u00e9 karszni\u0142\u00eb
\npr\u00f4c\u00e3 dl\u00f4 Tatcz\u00ebzn\u00eb swi\u00e3ti… <\/p>\n

(W\u00ebjimk z p\u00f2\u00e9m\u00eb Doma
\ns\u0142unyszk\u00f2 n\u00f4lepi swi\u00e9cy) <\/p>\n

 <\/p>\n

P\u00d9CK SZT\u00d4\u0141TNO ZDRZI <\/a><\/h4>\n

P\u00f9ck\u00f9 drod\u017ci, wcyg
\nm\u00f4sz wid kr\u00f3lewsczi, <\/p>\n

b\u00f2 w ce bie\u017ci
\ns\u0142awn\u00ebch l\u00ebdzy krew. <\/p>\n

Tw\u00f3j m\u00f4l \u00f9k\u00f2ch\u00f4\u0142 kr\u00f3l
\nJan Sobiesczi, <\/p>\n

ce w w\u00f2jnach
\nrozs\u0142awi\u0142 Wejher Miesczi, <\/p>\n

czej swim miecz\u00e3
\nSzw\u00e9d\u00f3w zm\u00f9sz\u00f4\u0142 w dr\u00f4w. <\/p>\n

T\u00eb b\u00e9\u0142 wiedno
\n\u00f2kr\u00e3t\u00f3w k\u00f2twic\u0105, <\/p>\n

w krz\u00ebkwach je
\nchroni\u0142 tw\u00f3j c\u00ebchi p\u00f2rt. <\/p>\n

Szw\u00e9dz\u00eb krwi\u0105 m\u00ebl\u00eb
\njeg\u00f2 stra\u017cnice, <\/p>\n

b\u00f2 jich prel\u00eb
\nstol\u00ebmny r\u00ebb\u00f4c\u00eb, <\/p>\n

co w n\u00ebch bi\u00f4tkach
\nwi\u00f4ld\u017ci miel\u00eb part. <\/p>\n

N\u0105 d\u00f4wn\u00ebch czas\u00f3w
\n\u00f9skrzidlon\u0105 s\u0142aw\u00e3 <\/p>\n

zakln\u0105\u0142 w tw\u00ebch
\nm\u00f9rach surowi czas, <\/p>\n

ch\u00f2c na k\u00f2niu n\u00ebk\u00f4\u0142
\nczas\u00eb draw\u00e9, <\/p>\n

w sztormach p\u00f2\u0142ik\u00f4\u0142
\nkrajow\u00e9 naw\u00eb, <\/p>\n

to \u00f9 ce w swim
\nszwern\u00f3ce s\u00e3 trz\u0105s\u0142. <\/p>\n

Do ce lecy z m\u00f2rza
\nsr\u00e9brn\u00f4 mi\u00e9wa, <\/p>\n

skrzide\u0142kama bieli
\nch\u00ebczi m\u00f9r, <\/p>\n

w ji pi\u00f3rkach wiater
\npiesnie spi\u00e9w\u00f4, <\/p>\n

cht\u00ebrn\u00e9 przen\u00f4szaj\u0105
\nw p\u00f2la drzewa, <\/p>\n

b\u00eb je n\u00f3cy\u0142 prze
\n\u00f2raniu gb\u00f9r. <\/p>\n

W m\u00f4\u0142i k\u00f9ter sp\u0142\u00f4wi\u00f4
\ndrod\u017c\u00e9 \u0142aszt\u00eb, <\/p>\n

z c\u00ebch\u0105 wa\u0142\u0105 bie\u017ci w
\nm\u00f2rsk\u0105 d\u00f4l, <\/p>\n

wa\u0142a g\u00f2 sm\u00f9cze
\nmi\u0142osc\u0105 cz\u00ebst\u0105, <\/p>\n

a \u00f2n na \u00f9czt\u00e3 mi\u00e9w\u00e3
\ncziw\u00f4 maszt\u00e3, <\/p>\n

le tkl\u00ebwi mi\u00e9wie
\nP\u00f9ck \u00f2p\u00f9szczac \u017c\u00f4l. <\/p>\n

Jes swi\u00f4dk\u00e3 wiesel\u00f4
\nB\u00f4\u0142t\u00eb z matk\u0105, <\/p>\n

k\u00f2l ce jich piersc\u00e9\u0144
\njesz z\u0142ot\u00e3 lsni, <\/p>\n

wcyg wk\u00f3\u0142 jich
\nwi\u00e9rnosc rozs\u00e9w\u00f4 rz\u00f4dk\u0105, <\/p>\n

cht\u00ebrn\u0105 t\u00e9\u017c m\u00f4sz p\u00f2
\nsw\u00ebch przodkach w sp\u00f4dk\u00f9, <\/p>\n

b\u00f2 jich prz\u00ebs\u00ebga w
\nd\u00ebn\u00ebgach dzni. <\/p>\n

Dzys jak m\u00f9lk s\u00e3
\nsmiejesz skarni\u0105 m\u0142od\u0105, <\/p>\n

wid w\u00ebn\u00ebk\u00f4\u0142 d\u00f4k\u00e3 z
\nwsz\u00ebtczich k\u00f4t, <\/p>\n

w g\u00f3r\u00e3 roscesz,
\np\u00ebszn\u0105 m\u00f4sz \u00f9rod\u00e3, <\/p>\n

merk r\u00f4t\u00ebsza \u00f2
\np\u00f2r\u00e9nk\u00f9 g\u00f4d\u00f4, <\/p>\n

do zb\u00f3\u017cny pr\u00f4c\u00eb
\nwzyw\u00f4 fabrik m\u0142ot.<\/p>\n

 <\/p>\n

M\u00d2WA M\u00d2J\u00d4 <\/a><\/h4>\n

M\u00f2w\u00f2 m\u00f2j\u00f4, swi\u00e3t\u00f4
\nm\u00f2w\u00f2 przodk\u00f3w, <\/p>\n

sk\u00f2wr\u00f3nk\u00e3 jes
\np\u00f2dniebnym; <\/p>\n

tak mie ceszisz, rozwies\u00e9l\u00f4sz,\n<\/p>\n

\u017ce ja\u017c parmieniej\u00e3
\nszczescym i red\u00ebj\u00e3 wsz\u00ebtczich… <\/p>\n

T\u00eb mie jes jak
\ns\u0142u\u0144ce, <\/p>\n

co wid seje dalek,
\nszerok, <\/p>\n

mie tak grzeje, mie
\ntak karszni, <\/p>\n

\u017ce szeft\u00ebnczi pch\u00f3m
\ndo prz\u00f3dk\u00f9, <\/p>\n

na kraju p\u00f2\u017c\u00ebtk. <\/p>\n

T\u00eb mie jes \u00f2rz\u0142\u00e3
\nstrz\u00e9brnopi\u00f3rim, <\/p>\n

co nad bl\u00f3n\u00eb lecy,
\ncor\u00f4z dalsz\u00e9 zat\u00f4czaj\u0105c kr\u00e3d\u017ci, <\/p>\n

a w sztormach s\u00e3
\nmi\u00f3nk\u00f9je, <\/p>\n

b\u00eb strz\u00e9c gni\u00f4zda, <\/p>\n

wiedno wi\u00e9rno \u00eb
\nzuchterno. <\/p>\n

Mie t\u00e9\u017c sz\u0142\u00f3m\u00e3 jes i
\nbarni\u0105 m\u00f2\u017cn\u0105 <\/p>\n

w bi\u00f4tkach z k\u00f2\u017cdim
\nnieb\u00eblnictw\u00e3, <\/p>\n

b\u00f2s zrodzon\u00f4 w
\nsztormach t\u00ebs\u0105cleca, <\/p>\n

w bi\u00f4tkach przodk\u00f3w
\nnaszich i t\u00e9\u017c jich bracyn\u00f3w, <\/p>\n

cht\u00ebrn\u00ebch scemi\u00e3\u017c\u00ebl\u00eb
\nc\u00ebzy. <\/p>\n

Chcel\u00eb t\u00e9\u017c i ce
\n\u00f9gr\u00e3dz\u00ebc, <\/p>\n

wc\u00ebsn\u0105c w gr\u00f3b, jak
\nS\u0142owi\u0144c\u00f3w ks\u00e3d\u017ci swi\u00e3t\u00e9, <\/p>\n

le t\u00eb s\u00e3 skarszni\u0142a,
\nwi\u00f4lg\u00f2rodn\u00f4, <\/p>\n

rozp\u00f4l\u00eb\u0142a tacz\u00e9
\nwid\u00eb, \u017ce \u00f9cza\u0142i w p\u00f2dz\u00ebw wpedl\u00eb, <\/p>\n

p\u00f2kaz\u00ebj\u0105c tw\u00f2je
\nskarb\u00eb swiatu… <\/p>\n

I b\u00f9szni jem, <\/p>\n

\u017ce m\u00f2j\u00f4 jes, <\/p>\n

\u017ce ce m\u00f2g\u00e3 wiel\u00ebc <\/p>\n

 <\/p>\n

[DI\u00d4BELSCZI KAM]<\/a><\/h4>\n

\u2013 Te stron\u00eb kr\u00ebj\u0105 dzeje waji przodk\u00f3w. Tu s\u0105
\nm\u00f4le wi\u00f4ld\u017cich bi\u00f4tk\u00f3w. Tu dob\u00eb\u0142a dobroc, a z\u0142osc m\u00f9sza\u0142a wiorn\u0105c \u2013 rzek\u0142.<\/p>\n

Kn\u00f4pi p\u00f2\u0142ikel\u00eb jeg\u00f2 s\u0142owa, a \u00f2n jich prowadzy\u0142
\nw g\u0142\u0105b lasu, dze ne k\u00f2ce\u0142czi i w\u0105do\u0142\u00eb na nich zdrza\u0142\u00eb cz\u00f4rnyma i krzaczastima
\n\u00f2czama.<\/p>\n

\u2013 Widzyta te kamienie? To stol\u00ebm\u00eb je
\nszm\u00ebrga\u0142\u00eb, czej bil\u00eb s\u00e3 z c\u00ebzyma \u00f2 nasze stron\u00eb. Wej, tu je kam p\u00f9rtka,
\ncht\u00ebrnym \u00f2n chc\u00f4\u0142 zmia\u017cd\u017c\u00ebc Mech\u00f2w\u00f2. P\u00f9rtk trzim\u00f4\u0142 g\u00f2 na m\u00f4\u0142im p\u00f4lcu i n\u00ebk\u00f4\u0142
\nprzez te w\u0105do\u0142\u00eb, ca\u0142i zjiwrow\u00f3ny, b\u00f2 szcz\u00ebwel\u00eb g\u00f2 szcz\u00ebrzama i k\u00f9r pi\u00f4\u0142 na ca\u0142i
\nlas \u2013 cygn\u0105\u0142 sw\u00f2je \u00f2p\u00f2wi\u00f4dani\u00e9 ch\u0142opk, a \u00f2ni wdichel\u00eb w se k\u00f2\u017cd\u00e9 jeg\u00f2 s\u0142ow\u00f2. \u2013
\nCzej k\u00f9r zapi\u00f4\u0142 trzecy r\u00f4z, P\u00f9rtk p\u00f9scy\u0142 ten kam i zwiorn\u0105\u0142 \u2013 rzek\u0142 w k\u00f9\u0144cu
\nkr\u00f4sni\u00f4k i p\u00f2k\u00f4z\u00f4\u0142 jima k\u00f9lk\u00e3, w cht\u00ebrny ten bi\u00e9s\u00f4k trzim\u00f4\u0142 sw\u00f3j p\u00f9rtacczi kam.<\/p>\n

\u2013 Tu je i dr\u00ebd\u017ci kam, le mi\u00e9szi. Ten je
\nswi\u00e3ti. <\/p>\n

Kn\u00f4pi p\u00f2dniosl\u00eb \u00f2cz\u00eb i \u00f2n jima ter\u00f4zka zacz\u0105\u0142
\np\u00f2wiadac \u00f2 B\u00f2\u017ci Stopce. Dz\u00ebwil\u00eb s\u00e3 p\u00f4r\u00eb slad\u00f3m b\u00f2s\u00ebch n\u00f3\u017ck bia\u0142og\u0142owsczich,
\nmidz\u00eb cht\u00ebrnyma jedna b\u00eb\u0142a tak dobrze \u00f2dc\u00ebsnion\u00f4, \u017ce p\u00f2k\u00f4zywa\u0142a wsz\u00ebtcz\u00e9 p\u00f4lce.<\/p>\n

\u2013 Na tim to kamieniu p\u00f2znel\u00eb s\u00e3 trzeji braca,
\nczej s\u00e3 bil\u00eb w bitwie swiecy\u0144sczi. Jich nieb\u00f2szczka n\u00ebnka st\u0105pi\u0142a tu i jich
\nrozdzel\u00eb\u0142a, b\u00eb zar\u00f4zka wzyc do se. B\u00ebl\u00eb ju na swiece niep\u00f2trz\u00e9bny, b\u00f2 Krz\u00eb\u017c\u00f4c\u00eb
\ndostel\u00eb za sw\u00f2je, a kr\u00f4j wr\u00f3cy\u0142 do P\u00f2lsczi. B\u00eb\u0142o to na jes\u00e9\u0144 1462 rok\u00f9. Wsz\u00e3dze
\ndok\u00f2\u0142a w\u00eb\u0142\u00eb ps\u00eb i kr\u00f4ka\u0142\u00eb wron\u00eb, b\u00f2 p\u00f2bit\u00ebch i zabit\u00ebch b\u00eb\u0142o wiele, tak naszich
\njak i c\u00ebz\u00ebch. Wej, tam le\u017c\u0105 k\u00f4t\u00eb ws\u00eb, co s\u00e3 zwie Czech\u00eb. <\/p>\n

\u2013 P\u00f2jta, kn\u00f4pi, to t\u00e9\u017c baro w\u00f4\u017cny m\u00f4l w
\nnaszich stronach. <\/p>\n

W\u00ebszl\u00eb z lasu i zbli\u017c\u00ebl\u00eb s\u00e3 do Czech. \u00d2n jima
\nzacz\u0105\u0142 ter\u00f4 szeptac \u00f2 tim, jak to na t\u00ebch p\u00f2lach s\u00e3 p\u00f2 latach sp\u00f2tkel\u00eb trzeji
\njiny braca, co b\u00ebl\u00eb wi\u00f4ld\u017cima ks\u0105\u017c\u00e3tama, a zwel\u00eb s\u00e3 Lech, Czech i Rus, jak s\u00e3
\ntu cesz\u00ebl\u00eb, scyskel\u00eb i ca\u0142owel\u00eb, a tej p\u00f2 wi\u00f4ld\u017ci \u00f9czce s\u00e3 p\u00f2\u017cegnel\u00eb, b\u00eb jic w
\ndalsz\u00e9 stron\u00eb. Na m\u00f4lu \u00f2st\u00f4\u0142 le Lecha synk, cht\u00ebrn\u00e9m\u00f9 b\u00e9\u0142 w km\u00f2tr\u00eb Czech i ten
\nto na czesc sw\u00e9g\u00f2 p\u00f4d\u00eb zb\u00f9dow\u00f4\u0142 wic Czech\u00eb.<\/p>\n

\u2013 Tu niedalek, za Krok\u00f2w\u00e3, w Bi\u00e9lawscziich
\nB\u0142otach, r\u00ebmcow\u00f4\u0142 sm\u00f2k, co baro niszczi\u0142 kr\u00f4j. Nen syn Leszka wz\u0105\u0142 ch\u0142op\u00f3w i g\u00f2
\nst\u0105d w\u00ebn\u00ebk\u00f4\u0142. M\u00f2\u017ceta so \u00f2bezdrzec trz\u00e3sawiska i redowiska Cz\u00f4rny Rz\u00e9czi, w
\ncht\u00ebrn\u00ebch s\u00e3 tacy\u0142, ja\u017c pr\u00f3ny kamieniama zwiorn\u0105\u0142 do m\u00f2rza. Dali z wama nie
\np\u00f9d\u00e3, b\u00f2 \u00f2d Pi\u00f4sznic\u00eb jidze skamleni\u00e9. Pewno i wa cz\u00ebjeta p\u0142acze i j\u00e3czi. To
\nnaszi n\u00f4lepszi l\u00ebdze jesz p\u0142acz\u0105 i wzywaj\u0105 p\u00f2m\u00f2c\u00eb w jich nier\u00f3wny bi\u00f4tce z
\nc\u00ebzyma, co jich tam m\u00f2rd\u00ebj\u0105. M\u00e9st chc\u0105 wama prz\u00ebb\u00f4cz\u00ebc to, co s\u00e3 tu przed lati
\ndza\u0142o, b\u00eb nijak m\u00eb nie b\u00ebl\u00eb s\u0142abi, b\u00eb s\u00e3 wsz\u00ebtc\u00eb S\u0142owianie trzimel\u00eb raz\u00e3 jak
\ntej, czej tu w Czechach s\u00e3 sp\u00f2tkel\u00eb ny m\u00f2\u017cny braca. <\/p>\n

 <\/p>\n

[ARK\u00d3N NA B\u00d4\u0141CE]<\/a><\/h4>\n

Mi\u00e9wa wnet wr\u00f3c\u00eb\u0142a i krzikn\u00e3\u0142a:<\/p>\n

\u2013 Nordowi ark\u00f3n! Zdr\u00ebf\u00f2w\u00f4\u0142 p\u00f2d p\u00f3\u0142ostr\u00f3w!
\nG\u00f4sk rozg\u00f2rzony! \u00d2st\u00f3n\u00e3 z wama i wtac\u00e3 s\u00e3 w b\u00f4t.<\/p>\n

Ark\u00f3n gwizd\u00f4\u0142 na wios\u0142ach, szarp\u00f4\u0142 ruchna,
\nzdz\u00e9r\u00f4\u0142 zudwestr\u00eb. Rzuc\u00f4\u0142 s\u00e3 na wa\u0142\u00eb i je targ\u00f4\u0142, w\u00ebdz\u00e9r\u00f4\u0142 z nich sz\u00ebplow\u00e9
\nszust\u00eb i szm\u00ebrg\u00f4\u0142 w b\u00f4t. Kn\u00f4p m\u00f9sz\u00f4\u0142 sz\u00ebpelk\u0105 w\u00eblewac jich br\u00ebje, ch\u00f9tk\u00f2 \u00eb
\nsz\u00ebk\u00f2wno, b\u00f2b\u00eb b\u00f4t s\u00e3 przec\u0105\u017ci\u0142 i szed\u0142 na gru\u0144t. Jem\u00f9 s\u00e3 zd\u00f4wa\u0142o, \u017ce p\u00f4r\u00e3 set
\nwilk\u00f3w w\u00ebje, \u017ce p\u00f4r\u00e3 t\u00ebs\u0105cy dz\u00ebk\u00f3w knur\u00f4, \u017ce k\u00f9z\u00eb r\u00ebcz\u0105, swinie kwicz\u0105, warn\u00eb
\nkr\u00f4cz\u0105, b\u00f2 taczi j\u00f4ch i ram\u00f3r do \u00f9sz\u00f3w s\u00e3 wcysk\u00f4\u0142. R\u00ebb\u00f4k sedz\u00f4\u0142 na \u0142awie,
\nszerok rozkroczony i trzim\u00f4\u0142 w \u017cel\u00f4zn\u00ebch gr\u00f3scach wios\u0142a, t\u00e9\u017c rozstawion\u00e9
\nszerok na wa\u0142ach, b\u00eb trz\u00ebmac w\u00f4g\u00e3. B\u00ebwa\u0142i w taczich nawa\u0142ach \u00f2pasow\u00f4\u0142 na
\nprzech\u00eb\u0142\u00eb, dzyrsczi, zamk\u0142i w se, g\u00f3dny p\u00f2t\u00f3mk jeg\u00f2 starszich i star\u00ebszk\u00f3w.
\nKn\u00f4p widz\u00f4\u0142 jeg\u00f2 sp\u00f2k\u00f3j, wic sz\u00ebftow\u00f4\u0142 prz\u00eb ny br\u00ebji \u00eb t\u00e9\u017c prz\u00eb r\u00e9m\u00f2waniu, ale
\njednak \u00f9c\u00e9ka\u0142a m\u00f9 d\u00ebrnosc, m\u00f2k\u0142 s\u00e3 i bl\u00f4d\u0142, \u00f2cz\u00eb m\u00f9 czerwienia\u0142\u00eb z
\nprzemachceni\u00f4 i z s\u0142onaw\u00f2g\u00f2rzczich br\u00ebzg\u00f3w czipiel\u00eb. Mi\u00e9wa co szt\u00f3t g\u00f2 fr\u00ebszowa\u0142a
\nzapewnieniama, \u017ce wsz\u00ebtk\u00f2 s\u00e3 \u00f9prawi: w\u00f2d\u00e3 w\u00ebleje, k\u00f9rs na dod\u00f3m nal\u00e9z\u0105, \u017ce wnet
\nten szalbi\u00e9rz \u00f9st\u00f3nie. Dobrze, \u017ce gnel\u00eb z wiatr\u00e3, b\u00f2 jinaczi ten b\u00eb jich
\nprzewr\u00f3cy\u0142 ab\u00f2 jima p\u0142\u00ebca rozd\u0105\u0142.<\/p>\n

M\u00f2c l\u00ebdzk\u00f4 wiele m\u00f2\u017ce, ale m\u00f4 t\u00e9\u017c sw\u00f2je k\u00f9\u0144ce.
\nKn\u00f4p zacz\u0105\u0142 trac\u00ebc wid, ale sw\u00f2je wcyg robi\u0142, jak jak\u00f4 maszina, le m\u00ebslama
\nbieg\u00f4\u0142 p\u00f2 wa\u0142ach do nieg\u00f2 nen sen \u00f2 G\u00f4sk\u00f9. Zd\u00f4wa\u0142o s\u00e3 m\u00f9, \u017ce ter\u00f4 ten m\u00f2\u017cny
\nb\u00f3\u017ck n\u00ebk\u00f4 p\u00f2 wa\u0142ach na spienionym \u00f2grze, co bije k\u00f3tama d\u00ebn\u00ebd\u017ci, \u017ce rozprisk\u00f9j\u0105
\ns\u00e3 na wsz\u00ebtcz\u00e9 stron\u00eb, sej\u0105 pian\u00e3 i dim, b\u00eb wsz\u00ebtk\u00f2 sczipiec i z\u017cerac. Trzim\u00f4
\n\u0142eb w\u00ebp\u00f2szadzony grz\u00ebw\u00eb. Na G\u00f4ska zdrzec nie chc\u00f4\u0142, a jednak merk\u00f4\u0142, \u017ce ten
\nstrz\u00e9l\u00f4 na nieg\u00f2 \u00f2gnistima sl\u00e9piama i rik\u00f4:<\/p>\n

\u2013 Knyrpsu k\u00f2drowati, rz\u00ebc\u00eb w w\u00f2d\u00e3 tw\u00f3j
\nb\u00f9rsztin, b\u00f2 \u00f2n do mie n\u00f4le\u017ci. Dl\u00f4 t\u00ebch, co sp\u00f2k\u00f3j w\u00f3d nar\u00ebszaj\u0105, serca ni m\u00f3m.<\/p>\n

Mi\u00e9wa widza\u0142a t\u00e3 nim\u00f2c kn\u00f4pa, \u00f9szczipn\u00e3\u0142a m\u00f9
\nstop\u00e3 i rzek\u0142a:<\/p>\n

\u2013 Dzyr\u017ck\u00f9, to \u00f2m\u00f3n, a m\u00f2c c\u00eb wr\u00f3cy. Merkaj\u00e3,
\n\u017ce szalbi\u00e9rz ju \u00f9st\u00f4w\u00f4.<\/p>\n

Dzyr\u017ck s\u00e3 strz\u0105s\u0142, prz\u00ebszed\u0142 do se i zabr\u00f4\u0142 s\u00e3
\ndo w\u00ebl\u00e9wani\u00f4 w\u00f2d\u00eb. Na jeg\u00f2 m\u00ebsl\u00eb wcyg jesz nacysk\u00f4\u0142 nen \u0142asztowi n\u00f4k\u00f4z: \u2013 Rz\u00ebc\u00eb
\nb\u00f9rsztin \u2013 le \u00f2n so \u00f9twierdz\u00f4\u0142 w swim p\u00f2stanowieniu, szeptaj\u0105c:<\/p>\n

\u2013 Ni\u00e9, m\u00f2j\u00e9g\u00f2 b\u00f9rsztinow\u00e9g\u00f2 serca i G\u00f4sk\u00f2wi
\nnie d\u00f3m, b\u00f2 w nim mi\u0142ota, wiernosc i m\u00f2c. <\/p>\n

(W\u00ebjimk z: B\u00f9rsztinow\u00e9 serce<\/i>) <\/p>\n

 <\/p>\n

[BI\u00d4\u0141I I CZ\u00d4RNY \u00d2RZE\u0141]<\/a><\/h4>\n

Dr\u00ebd\u017c\u00e9g\u00f2 dnia b\u00e9\u0142 ju w P\u00f9ck\u00f9. B\u00e9\u0142 to nen
\nwiek\u00f2p\u00f3mny dz\u00e9\u0144 10 gromicznika. Raz\u00e3 z jinyma stoj\u00f4\u0142 na placu dw\u00f2rz\u00ebszcza
\nk\u00f2lejow\u00e9g\u00f2, b\u00eb \u017cdac na cug wioz\u0105cy z kraju \u00f2d Warszaw\u00eb \u00eb Torunia dost\u00f3jnik\u00f3w
\npa\u0144stw\u00f2w\u00ebch. Stoj\u00f4\u0142 tu \u00f2d rena, \u00f2piarti \u00f2 l\u00ebp\u00e3, na cht\u00ebrny, jak jacz\u00e9 pt\u00f4szi,
\nso sedzel\u00eb kn\u00f4pi, b\u00eb widzec lepi wsz\u00ebtcz\u00e9 c\u00ebdownosc\u00eb, co ter\u00f4 s\u00e3 p\u00f2j\u00f4wia\u0142\u00eb.
\nStach \u017cd\u00f4\u0142 na nie d\u0142ug\u00f2. Szlag\u00f2w\u00e9 wiodro s\u00e3 zmienia, p\u00f2jawi\u0142\u00eb s\u00e3 bl\u00f3n\u00eb, za
\nszt\u00f3c\u00ebk d\u00f4ka zachlastnice rzuc\u00eb\u0142a i \u2013 h\u00e9w\u00f2 \u2013 Stach dostrz\u00e9g\u0142 w nich cz\u00f4rn\u00e9g\u00f2
\npt\u00f4cha, co jakb\u00eb wiorn\u0105\u0142 do z\u00f4ch\u00f2dowi stron\u00eb. Dostrz\u00e9g\u0142 t\u00e9\u017c dr\u00ebd\u017ci\u00e9g\u00f2 pt\u00f4cha,
\nco strz\u00e9br\u00e3 \u0142isk\u00f4\u0142. Ten gn\u00f4\u0142 za tim pierszim.<\/p>\n

\u2013 To \u00f2rze\u0142 bi\u00f4\u0142i g\u00f2ni \u00f2rz\u0142a cz\u00f4rn\u00e9g\u00f2. A sek\u00f4
\ng\u00f2, sek\u00f4 tak, ja\u017c z cz\u00f4rn\u00e9g\u00f2 pi\u00f3ra lec\u0105 \u2013 g\u00f4d\u00f4\u0142 Stach do se.<\/p>\n

\u00d2br\u00f4zk ten przeni\u00f3s\u0142 m\u00f9 m\u00ebsl\u00eb na to, co
\nprze\u017ci\u0142 w czas\u00eb w\u00f2jn\u00eb, cze s\u00e3 tacy\u0142 przed sz\u00e3darama \u00eb l\u00ebchima l\u00ebdzama. Pch\u00f4\u0142
\nt\u00e9\u017c je wprz\u00f3dk na to, co mia b\u00ebc. Zag\u0142\u00e3bi\u0142 s\u00e3 Stach tak w sw\u00f2je b\u00ebnno, \u017ce le
\nsp\u00f9szczeni\u00e9 s\u00e3 prosto na nieg\u00f2 n\u00ebch kn\u00f4p\u00f3w z g\u00f3r\u00eb g\u00f2 \u00f2trz\u00e9zwi\u0142o. Strzepel\u00eb g\u00f2,
\nb\u00f2 jak\u00f9sz ch\u00f9tk\u00f2 s\u00e3 zes\u00ebn\u00e3l\u00eb. Stach s\u00e3 p\u00f2derw\u00f4\u0142, ale sp\u00f2strz\u00e9g\u0142, \u017ce je ter\u00f4
\njaczis m\u00f4\u0142i, l\u00ebdze dok\u00f2\u0142a jakb\u00eb \u00f9rosl\u00eb. P\u00f2dn\u00f4szel\u00eb s\u00e3, wiwatowel\u00eb, w\u00ebcygaj\u0105c
\nw\u00ebsok r\u00e3ce \u00eb w\u00f2\u0142aj\u0105c:<\/p>\n

\u2013 Niech \u017c\u00ebje! Niech \u017c\u00ebje! <\/p>\n

To cug, co prz\u00ebwi\u00f3z\u0142 w\u00ebsocz\u00e9 \u00f2sobistosc\u00eb z
\nkraju, w\u00f2jsk\u00f2w\u00ebch \u00eb c\u00ebwil\u00f3w, tak wsz\u00ebtczich p\u00f2derw\u00f4\u0142. Ter\u00f4 l\u00ebdze dostel\u00eb jakb\u00eb
\nskrzid\u0142a, p\u00f2lecel\u00eb w stron\u00e3 szas\u00ebj\u00f3w, tam r\u00f3\u017cn\u00e9 \u00f2rkestr\u00eb zagra\u0142\u00eb, tam w\u00f2jsk\u00f2
\ncygn\u00e3\u0142o: kawaler\u00ebj\u00f4, ataler\u00ebj\u00f4, piech\u00f2ta, \u017c\u00f4\u0142ni\u00e9rze m\u00f2dri a zuchterny. Stach
\nt\u00e9\u017c w t\u00e3 stron\u00e3 s\u00e3 c\u00ebsn\u0105\u0142, serce m\u00f9 bi\u0142o, jakb\u00eb wal\u00eb\u0142o m\u0142otk\u00e3. C\u00ebsn\u0105\u0142 s\u00e3,
\nc\u00ebsn\u0105\u0142, wreszce s\u00e3 doc\u00ebsn\u0105\u0142 do gas\u00eb, z cht\u00ebrny \u00f2ddza\u0142\u00eb jachac \u00eb maszerowac
\nzacz\u00e3\u0142\u00eb p\u00f2d m\u00f2rze. Gasa m\u00f9 s\u00e3 w\u00ebda rw\u0105c\u0105 rz\u00e9k\u0105, tak to w\u00f2jsk\u00f2 w ni w\u00ebzdrza: to
\np\u00f2dn\u00f4sza s\u00e3 w g\u00f3r\u00e3, to \u00f2p\u00f4da w d\u00f3\u0142, tu \u00eb tam zakr\u00e3caj\u0105c na stron\u00eb. Stach k\u00f2l ti
\n\u00f9ch\u00f2dz\u0105cy do m\u00f2rza rz\u00e9czi stopk\u00f2w\u00f4\u0142, a \u00f2cz\u00eb wl\u00e9pi\u00f4\u0142 w \u017c\u00f4\u0142ni\u00e9rzi.<\/p>\n

\u2013 W taczim w\u00f2jsk\u00f9 b\u00ebm chc\u00f4\u0142 s\u0142u\u017c\u00ebc \u2013 g\u00f4d\u00f4\u0142 do
\nse. <\/p>\n

\u00d2n wcale nie wiedz\u00f4\u0142, jak s\u00e3 dost\u00f4\u0142 na
\nprz\u00ebm\u00f2rscz\u00e9 \u0142\u0105czi, jak g\u00f2 l\u00ebdzcz\u00e9 wa\u0142\u00eb wc\u00ebsn\u00e3\u0142\u00eb na s\u00f3m brz\u00e9g, ale s\u00e3 ceszi\u0142, \u017ce
\ntam s\u00e3 dost\u00f4\u0142, b\u00f2 chc\u00f4\u0142 widzec szm\u00ebrgani\u00e9 piestrz\u00e9nia, b\u00ebc prz\u00eb symb\u00f2lowim
\nzbratanim s\u00e3 kraju z m\u00f2rz\u00e3, a widz\u00f4\u0142, \u017ce jiny m\u00f9 zazdroszcz\u0105 teg\u00f2 m\u00f4la, b\u00f2 p\u00f2
\npr\u00f4wdze nal\u00f4z\u0142 s\u00e3 prawie tam, dze jener\u00f4\u0142 wjach\u00f4\u0142 na s\u00ebwim \u00f2grze b\u00ebn\u00eb w wa\u0142\u00eb \u00eb
\nrzucy\u0142 z\u0142oti piestrz\u00e9\u0144. Tej harmat\u00eb zagrz\u00ebmia\u0142\u00eb, zw\u00f2n\u00eb zazw\u00f2ni\u0142\u00eb, piech\u00f2carscz\u00e9
\nkarabin\u00eb zap\u00e3ca\u0142\u00eb, a l\u00ebdztw\u00f2 z\u00f4s zawiwatowa\u0142o gr\u00f3mk\u00f2. Stach t\u00e9\u017c zaw\u00f2\u0142\u00f4\u0142:<\/p>\n

\u2013 Niech n\u00f3m \u017c\u00ebje! <\/p>\n

Ale \u00f2k\u00e3 rzucy\u0142 w m\u00f4l, dze \u017cd\u017cin\u0105\u0142 nen
\nsymb\u00f2lowi znak zbratani\u00f4 kraju z m\u00f2rz\u00e3. Znak ten zal\u00ebsni\u0142 jak s\u0142u\u0144ce \u00eb m\u00f2c\u0105
\nsw\u00f2j\u0105 wa\u0142\u00eb w\u0142\u00f4sn\u00e9 stw\u00f4rz\u00f4\u0142[…] Ruch m\u00f2rsczi g\u00f2 now\u0105 d\u00ebrnot\u0105 nap\u00f2ji\u0142, wic s\u00e3
\n\u00f2ck\u0142, wezdrz\u00f4\u0142 na P\u00f9ck, p\u00f2d m\u00f4\u0142i p\u00f2rt, \u00eb so rzek\u0142:<\/p>\n

\u2013 Nie md\u00e3 parobk\u00e3, nie md\u00e3 t\u00e9\u017c m\u0142\u00ebn\u00f4rz\u00e3,
\ncygn\u0105 mie te kr\u00e3d\u017ci piestrz\u00e9niow\u00e9 dalek, dalek na m\u00f2rze. B\u00e3d\u00e3 wic \u00f2kr\u00e3tnik\u00e3. <\/p>\n

(W\u00ebjimk ze zbi\u00e9rk\u00f9 \u00d9r\u00ebnamle<\/i>)<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/a><\/p>\n

KL\u00c9MENS DERC (Klemens Derc)<\/h3>\n

 <\/p>\n

NA KASZ\u00cbBSCZI \u00d4RT <\/a><\/h4>\n

 <\/p>\n

Na kasz\u00ebbsczi
\nsw\u00f3jsczi \u00f4rt <\/p>\n

Wiedno n\u00f3m je
\nspiewac w\u00f4rt, <\/p>\n

Cz\u00eb je smroczno ab\u00f2
\ndni\u00e9w\u00f2 <\/p>\n

Niech wiedno naj
\nspi\u00e9w rozbrzmi\u00e9w\u00f4. <\/p>\n

Chto kasz\u00ebbscz\u00e9g\u00f2 m\u00f4
\nd\u00ebcha <\/p>\n

Stark\u00f3w sw\u00f2jich
\ng\u00f4dczi s\u0142\u00ebch\u00f4, <\/p>\n

Ten do sw\u00f3jszcz\u00ebzn\u00eb
\ns\u00e3 p\u00f4li, <\/p>\n

Piesni\u0105 sw\u00f2j\u0105 zemi\u00e3
\nchw\u00f4li. <\/p>\n

Chw\u00f4li las\u00eb na
\npi\u00f4szcz\u00ebsti rol\u00eb, <\/p>\n

Chw\u00f4li, co g\u00f2 ceszi,
\nb\u00f2li, <\/p>\n

Chw\u00f4li w\u00f2d\u00eb jez\u00f3rk,
\nB\u00f4\u0142tu, <\/p>\n

Sw\u00e9g\u00f2 \u00f2jcz\u00ebst\u00e9g\u00f2
\nszt\u00f4\u0142tu. <\/p>\n

Spi\u00e9w\u00f4 \u00f2 \u0142\u0105kach
\nzelon\u00ebch, <\/p>\n

\u00d2 \u00f2gardach
\nrozkwitnion\u00ebch, <\/p>\n

Brz\u00f3zkach \u00eb ch\u00f2jnach
\nna p\u00f2lu, <\/p>\n

\u00d2 g\u00f3rach, tajemn\u00ebch
\nm\u00f4lach. <\/p>\n

W piesni pami\u00e3t\u00f4 \u00f2
\nchatce, <\/p>\n

Co j\u00e3 dost\u00f4\u0142 p\u00f2 swi
\nmatce. <\/p>\n

Na kasz\u00ebbsczi
\nsw\u00f3jsczi \u00f4rt <\/p>\n

Wiedno n\u00f3m je
\nspiewac w\u00f4rt.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

ALIZY N\u00d4D\u017bEL<\/a> (Alojzy
\nNagel) <\/h3>\n

 <\/p>\n

WIATER<\/a><\/h4>\n

Dm\u00f9chn\u0105\u0142<\/p>\n

Ch\u00f9chn\u0105\u0142<\/p>\n

Z\u00ebmny wiater<\/p>\n

Szlig\u00e3 chlasn\u0105\u0142<\/p>\n

I tej trzasn\u0105\u0142<\/p>\n

Baszczi na drz\u00e9wicu<\/p>\n

Co tch\u00f9<\/p>\n

N\u00ebk\u00f4\u0142<\/p>\n

I b\u00ebk\u00f4\u0142<\/p>\n

S\u0142omiany dak<\/p>\n

D\u00f4\u0142 znak,<\/p>\n

\u017be \u017ceje<\/p>\n

I w\u00ebje<\/p>\n

Jak dz\u00ebczi zwi\u00e9rz<\/p>\n

\u00d9rzas\u0142 s\u00e3 szczirz<\/p>\n

I \u017cdaje c\u00ebch\u00f2 na
\nwiodro lepsz\u00e9<\/p>\n

K\u00f9ra nie czeprzi.<\/p>\n

Z\u00ebmno wsz\u00e3dze pad\u00f4
\nsni\u00e9g<\/p>\n

Wiater n\u00ebk\u00f4 wsz\u00ebtk\u00f2
\nprecz.<\/p>\n

 <\/a><\/p>\n

SPI\u00c9WTA<\/h4>\n

Chdze wa\u0142\u00eb rodz\u0105 s\u00e3
\nwcyg <\/p>\n

I p\u00f3zdno zj\u00f4wi\u00f4 s\u00e3
\nzymk <\/p>\n

Chdze m\u00f2dr\u00f4 glada
\njez\u00f3r <\/p>\n

I pt\u00f4szk\u00f3w latowi
\nch\u00f3r <\/p>\n

Chdze d\u017cinie ju
\ntatk\u00f3w zw\u00ebk <\/p>\n

Tam m\u00f2ja je ch\u00ebcz. <\/p>\n

Chdze chaj\u00e3 i
\nkrz\u00ebkw\u00eb wcyg cz\u00ebc <\/p>\n

Tam m\u00f2ja je ch\u00ebcz. <\/p>\n

Spi\u00e9wta pt\u00f4szczi p\u00f2
\nkasz\u00ebbsk\u00f9 <\/p>\n

Spi\u00e9wta dz\u00f4tczi p\u00f2
\nkasz\u00ebbsk\u00f9 <\/p>\n

Sz\u00ebmta l\u00f4sczi p\u00f2
\nkasz\u00ebbsk\u00f9 <\/p>\n

Sz\u00ebmta pi\u00f4szczi p\u00f2
\nkasz\u00ebbsk\u00f9 <\/p>\n

Czej waj\u00e3 piesni\u00e3 mdzem\u00eb
\ncz\u00ebc <\/p>\n

Nie zd\u017cinie najich
\nstark\u00f3w zw\u00ebk.<\/p>\n

 <\/p>\n

CZWI\u00d4RTK I STRZODA <\/a><\/h4>\n

Wadz\u00eb\u0142a s\u00e3 strzoda z
\nczwi\u00f4rtk\u00e3, <\/p>\n

Chto z nich lepsz\u00e9
\nmdze miec wiodro. <\/p>\n

\u201e\u017b\u00ebj\u00e3 w zg\u00f2dze z
\nswi\u00e3tim Piotr\u00e3 <\/p>\n

\u2013 Rzek\u0142a strzoda. \u2013 <\/p>\n

B\u00e3dze s\u0142u\u0144ce.
\nPszczo\u0142\u00eb do mie przi\u0144d\u0105 z miod\u00e3\u201d. <\/p>\n

Na to rozg\u00f2rzony
\nczwi\u00f4rtk: <\/p>\n

\u201eTw\u00f3j mi\u00f3d nie mdze
\ngrosza w\u00f4rt. <\/p>\n

Bi\u00f4j precz, strzoda
\nz zmiartim miod\u00e3, <\/p>\n

Do mie pszczo\u0142\u00eb
\nprzi\u0144d\u0105 z z\u0142ot\u00e3\u201d. <\/p>\n

A czej b\u00eb\u0142a strzoda,\n<\/p>\n

Prz\u00ebsz\u0142\u00eb do ni
\npszczo\u0142\u00eb z miod\u00e3, <\/p>\n

Prz\u00ebszed\u0142 pszczo\u0142\u00f3w
\nca\u0142i r\u00f3j. <\/p>\n

Rzek\u0142\u00eb: \u2013 \u201eStrzoda,
\nmi\u00f3d je tw\u00f3j\u201d. <\/p>\n

Czwi\u00f4rtk z\u00f4s \u017cdaje
\ng\u00f2dzyn czile, <\/p>\n

Smiej\u0105 z nieg\u00f2 s\u00e3 ju
\npile. <\/p>\n

Je dwan\u00f4st\u00f4 w cemny
\nnoc\u00eb, <\/p>\n

Pszczo\u0142\u00eb zab\u00eb\u0142\u00eb \u00f2
\nz\u0142oce. <\/p>\n

\u00d9zdrz\u00f4\u0142 czwi\u00f4rtk, \u017ce
\nz chw\u00f4lb\u00eb nick, <\/p>\n

\u00d9db\u00f4\u0142 ch\u00f9tk\u00f2 do dom
\njic, <\/p>\n

A czej prz\u00ebszed\u0142
\nczwi\u00f4rtk tej do dom, <\/p>\n

W b\u00eblny zg\u00f2dze \u017ci\u0142
\nze strzod\u0105.<\/p>\n

 <\/p>\n

SWI\u00c3TI W\u00d2JK\u00d9 <\/a><\/h4>\n

Swi\u00e3ti W\u00f2jk\u00f9 z
\nCzech\u00f3w rod\u00e3 <\/p>\n

T\u00eb co wiar\u00eb
\nprz\u00ebni\u00f3s\u0142 wid <\/p>\n

Ni m\u00f3g\u0142 T\u00eb k\u00f2l naju
\n\u00f2stac <\/p>\n

M\u00f9sz\u00f4\u0142 T\u00eb do Pr\u00ebs\u00f3w
\njic <\/p>\n

M\u00eb Kasz\u00ebbi n\u00f4r\u00f3d
\nc\u00ebchi <\/p>\n

M\u00f3g\u0142b\u00ebs k\u00f2l nas
\nmirnie \u017c\u00ebc. <\/p>\n

Ni mi\u00f4\u0142 T\u00eb b\u00ebs k\u00f2l
\nnas l\u00ebch\u00f2 <\/p>\n

M\u00f9sz\u00f4\u0142 T\u00eb do Pr\u00ebs\u00f3w
\njic. <\/p>\n

Swi\u00e3ti W\u00f2jk\u00f9 co jes
\nw niebie <\/p>\n

Z nieba wiedno na
\nnas zdrzisz <\/p>\n

Nie zab\u00f4cz\u00eb naszim
\nl\u00ebdz\u00f3m <\/p>\n

P\u00f2m\u00f2c w trudnym \u017c\u00ebcu
\ndzys.<\/p>\n

 <\/p>\n

Z\u00c9LN\u00d4 <\/a><\/h4>\n

Jid\u0105 dz\u00e9wcz\u00e3ta \u00eb
\nbi\u00f4\u0142czi <\/p>\n

W r\u00e3kach jich zb\u00f2\u017c\u00e9
\ni kwi\u00f4tczi <\/p>\n

Ks\u0105dz p\u00f2swicy
\nwsz\u00ebtcz\u00e9 gr\u00f3nczi <\/p>\n

Brz\u00f4d ten da\u0142\u00eb p\u00f2la,
\n\u0142\u0105czi. <\/p>\n

M\u00f2\u017ce przi\u0144dny rok <\/p>\n

D\u00f4 jesz lepszi brz\u00f4d\n<\/p>\n

Tak m\u00f3j B\u00f2\u017ce zr\u00f3b <\/p>\n

\u017beb\u00eb nie b\u00e9\u0142 g\u0142\u00f3d. <\/p>\n

Jezu, T\u00eb n\u00f4lepszi
\ngb\u00f9r, <\/p>\n

D\u00f4j, b\u00eb spichrze
\nb\u00eb\u0142\u00eb f\u00f9l <\/p>\n

\u017beb\u00eb g\u0142odny nie b\u00e9\u0142
\nnicht <\/p>\n

\u017beb\u00eb k\u00f2\u017cdi mi\u00f4\u0142 sw\u00f3j
\nwikt. <\/p>\n

 <\/p>\n

TATK\u00d9 NAJ <\/a><\/h4>\n

Tatk\u00f9 naj, co w
\nniebie jes <\/p>\n

Barni mie \u00eb m\u00f2j\u00e3
\nwies <\/p>\n

Barni k\u00f2l naj k\u00f2\u017cd\u0105
\nch\u00ebcz <\/p>\n

Barni st\u00f4ri, dobri
\nzw\u00ebk. <\/p>\n

Niech na swiece nie
\nmdze zle <\/p>\n

Chdze s\u0105 l\u00ebdze,
\nr\u00f3wno chdze <\/p>\n

Dobroc niech na
\nswiece mdze <\/p>\n

Tam, chdze T\u00eb jes,
\nwsz\u00e3dze je. <\/p>\n

Tatk\u00f9, baro prosz\u00e3
\nj\u00f4 <\/p>\n

N\u00ebk\u00f4j precz ze
\nswiata z\u0142o <\/p>\n

Wsz\u00e3dze, chdze je
\nm\u00f3j Tatk <\/p>\n

K\u00f2\u017cdi cz\u0142owiek tam
\nje brat. <\/p>\n

Zazdrz\u00eb, Tatk\u00f9, w
\nk\u00f2\u017cdi n\u00f3rt <\/p>\n

Niech \u00f9c\u00e9k\u00f4 zewsz\u0105d
\ncz\u00f4rt <\/p>\n

Cht\u00ebren szk\u00f2dz\u00ebc nie
\nmdze m\u00f3g\u0142 <\/p>\n

Czej ju wsz\u00e3dze
\nb\u00e3dze B\u00f3g.<\/p>\n

 <\/p>\n

LATOWI DZ\u00c9\u0143<\/a><\/h4>\n

Brz\u00e3cz\u0105 b\u0105czi <\/p>\n

P\u00f4chn\u0105 \u0142\u0105czi <\/p>\n

S\u0142u\u0144ce so \u00f9smi\u00e9w\u00f4 <\/p>\n

Pt\u00f4szk so sk\u00f2czno
\nspi\u00e9w\u00f4 <\/p>\n

P\u00f9jk s\u00e3 k\u0105sk
\nw\u00ebgrz\u00e9w\u00f4 <\/p>\n

Stark so dobrze
\nmi\u00e9w\u00f4. <\/p>\n

Hen na grz\u00ebpie <\/p>\n

Na dw\u00f9ch l\u00ebpach <\/p>\n

Bi\u00f4tk\u00f9j\u0105 pszcz\u00f3\u0142\u00eb \u00f2
\nmi\u00f3d <\/p>\n

Na stegnie sk\u00f4cze
\nt\u00f3sz <\/p>\n

Spi\u00e9waj\u0105 dz\u00e9wcz\u00e3ta <\/p>\n

Graj\u0105 drz\u00e9wi\u00e3ta
\nlatow\u0105 piesniczk\u00e3 <\/p>\n

Kwiat\u00eb sl\u0105
\np\u00f4chni\u0105czk\u00e3 <\/p>\n

Cz\u00ebc je m\u00f9zyk\u00e3<\/p>\n

i gzyka<\/p>\n

i sk\u00f2wr\u00f3nka.<\/p>\n

P\u00f4chnie \u0142\u0105ka <\/p>\n

Brz\u00e3czi b\u0105k <\/p>\n

Cz\u00ebc je spi\u00e9wa las\u00f3w
\ni \u0142\u0105k <\/p>\n

Cz\u00ebc je spi\u00e9wa m\u00f2rza
\ni jez\u00f3r <\/p>\n

Cz\u00ebc je ca\u0142i latowi
\nch\u00f3r <\/p>\n

Czej s\u00e3 zjawi\u0105
\ncz\u00f4rn\u00e9 bl\u00f3n\u00eb <\/p>\n

Tej s\u00e3 sk\u00f9\u0144cz\u0105
\nsk\u00f2czn\u00e9 t\u00f3n\u00eb.<\/p>\n

 <\/p>\n

P\u00d9CZK <\/a><\/h4>\n

K\u00f9l\u00f4\u0142 s\u00e3 z g\u00f3r\u00eb
\nbestri p\u00f9czk, <\/p>\n

Za nim n\u00ebk\u00f4\u0142 welech
\nJurk, <\/p>\n

A za Jurk\u00e3 szadi
\nB\u00f9rk, <\/p>\n

Z\u00f4s za B\u00f9rk\u00e3 b\u00f9ri
\np\u00f9jk. <\/p>\n

Gnel\u00eb na mi\u00f3nczi, <\/p>\n

Chto z nich
\nn\u00f4ch\u00f9tczi <\/p>\n

Dog\u00f2ni bestri p\u00f9czk.\n<\/p>\n

Sl\u00f4d\u00eb za nima w
\np\u00f2dsk\u00f2kach <\/p>\n

Gn\u00f4\u0142 hiszk. <\/p>\n

\u00d2n pierszi dog\u00f2ni\u0142
\nnen bestri p\u00f9czk. <\/p>\n

Czas\u00e3 \u00f2statny
\nbieg\u00f4cz dob\u00e3dze. <\/p>\n

Nie je tak wiedno, <\/p>\n

Nie je tak wsz\u00e3dze.<\/p>\n

 <\/p>\n

KASZ\u00cbBSK\u00d4 M\u00d2JA <\/a><\/h4>\n

Wiodro nadm\u00f2rscz\u00e9
\n\u00f2sz\u00f4la\u0142\u00e9, <\/p>\n

Mies\u0105c zatacy\u0142 s\u00e3 za
\nbl\u00f3n\u00eb. <\/p>\n

Cemn\u00f4 noc baro
\njaczich ma\u0142o, <\/p>\n

Z m\u00f2rz\u00e3 p\u00f2g\u00f2rza dzys
\ns\u00e3 szor\u00eb. <\/p>\n

Kasz\u00ebb\u00eb, m\u00f2je stron\u00eb
\nsn\u00f4\u017c\u00e9, <\/p>\n

Westrz\u00f3d chaje,
\nwestrz\u00f3d glad\u00eb, <\/p>\n

Czej stegn\u00eb stroj\u0105
\nbi\u00f4\u0142\u00e9 smiot\u00eb, <\/p>\n

Czej w \u00f2gardach
\nkrzesnie szad\u00e9. <\/p>\n

Niech m\u00f2rze g\u00f2rzi s\u00e3
\nze szor\u00e3, <\/p>\n

Niech glada dami z
\nmirn\u0105 ch\u00f2jn\u0105, <\/p>\n

Niech p\u0142acze \u0142zama
\nkami\u00e9\u0144 cwiardi <\/p>\n

Za l\u00ebch\u00e9 kawle
\nnajich stark\u00f3w. <\/p>\n

Zemi\u00f4 kasz\u00ebbsk\u00f4,
\nzemi\u00f4 m\u00f4\u0142\u00f4! <\/p>\n

Kasz\u00ebbsk\u00f4 m\u00f2ja,
\nzemi\u00f4 sn\u00f4\u017c\u00f4!<\/p>\n

 <\/p>\n

P\u00d2EZJA <\/a><\/h4>\n

P\u00f2ezja to nie je <\/p>\n

zymk i kwi\u00f4tczi <\/p>\n

P\u00f2ezja to chaja <\/p>\n

bar\u0144 i bi\u00f4tczi. <\/p>\n

P\u00f2\u00e9ta nie dami <\/p>\n

P\u00f2\u00e9ta nie spi <\/p>\n

\u00d2n na star\u017ci stoji
\nwcyg. <\/p>\n

Nie \u00f9rzasnie s\u00e3 noc\u00eb\n<\/p>\n

Ch\u00f2c jem\u00f9 naproc\u00ebm <\/p>\n

Jid\u0105 ca\u0142\u00e9 arm\u00ebje. <\/p>\n

Nie wi\u00e9 co to strach\n<\/p>\n

W d\u00f4ce i skrach <\/p>\n

W dol\u00ebznach, na
\nrzmach <\/p>\n

Na m\u00f2rzu i l\u0105dze <\/p>\n

Nie zab\u00e3dze nijak <\/p>\n

\u017be p\u00f2ezja to bi\u00f4tczi
\ni bar\u0144. <\/p>\n

 <\/p>\n

CZEM\u00d9 TAK CH\u00d9TK\u00d2…<\/a><\/h4>\n

Czem\u00f9 tak s\u00e3
\np\u00f2spi\u00e9w\u00f4sz, <\/p>\n

Czem\u00f9 tak ch\u00f9tk\u00f2 <\/p>\n

n\u00ebk\u00f4 tw\u00f3j biegas <\/p>\n

\u00d2d czed\u00eb taczi <\/p>\n

t\u00eb jes rob\u00f2cy <\/p>\n

Czem\u00f9 tak ch\u00f9tk\u00f2 <\/p>\n

rech\u00f9jesz czas <\/p>\n

Jinaczi to b\u00eb\u0142o
\nprz\u00f3d\u00eb <\/p>\n

Czej t\u00eb stoj\u00f4\u0142 na
\nk\u00f2m\u00f3dze <\/p>\n

T\u00eb b\u00e9\u0142 wiele
\nzgnilszi <\/p>\n

Czas t\u00eb rech\u00f2w\u00f4\u0142<\/p>\n

p\u00f2malink\u00f9 <\/p>\n

I \u00f2n mij\u00f4\u0142 p\u00f2
\np\u00ebrzince <\/p>\n

G\u00f2dzynka<\/p>\n

za g\u00f2dzynk\u0105 <\/p>\n

Z\u00e9grze, mdz\u00eb z nowa<\/p>\n

zgni\u0142i <\/p>\n

Tak jak prz\u00f3d\u00eb t\u00eb
\nb\u00e9\u0142.<\/p>\n

 <\/p>\n

D\u0104B<\/a><\/h4>\n

Na grz\u00ebpie stoji d\u0105b\n<\/p>\n

Stalatny m\u00f2cny stark\n<\/p>\n

Ch\u00f2c wietwie szarg\u00f4
\nszor <\/p>\n

D\u0105b \u017c\u00ebc mdze t\u00ebs\u0105c
\nlat. <\/p>\n

So wdarzi st\u00f4r\u00e9
\ndzeje <\/p>\n

Te b\u00ebln\u00e9, l\u00ebch\u00e9 ne <\/p>\n

Czej dobrze, tej s\u00e3
\nsmieje <\/p>\n

Czej l\u00ebch\u00f2 s\u00ebl\u00f4 \u0142z\u00eb.\n<\/p>\n

Westrz\u00f3d wi\u00f4ld\u017cich
\ng\u00f2rz\u00f3w krz\u00ebkw\u00eb <\/p>\n

\u017bi\u0142 kasz\u00ebbsczi
\nprosti lud <\/p>\n

Czas\u00e3 z dala chdzesz
\nzam\u00ebrg\u00f4\u0142 <\/p>\n

Nama l\u00ebchi s\u0142abi
\nwid.<\/p>\n

Min\u00e3 krz\u00ebkw\u00eb, min\u00e3
\nsz\u00f4r\u00eb <\/p>\n

Dzyrsk\u00f2 stoji st\u00f4ri
\nd\u0105b <\/p>\n

Minie ch\u00f2rosc, min\u0105
\nb\u00f3le <\/p>\n

I \u00f2st\u00f3nie wi\u00e9rny
\nlud.<\/p>\n

 <\/a><\/p>\n

SP\u00cbT\u00d4J S\u00c3 <\/h4>\n

Pt\u00f4ch\u00f3w i mies\u0105ca s\u00e3
\nsp\u00ebt\u00f4j, <\/p>\n

jacz\u00e9 mdze wiodro; <\/p>\n

S\u0142u\u0144ca, jak\u00f4 je
\ng\u00f2dz\u00ebna; <\/p>\n

Wrzosu s\u00e3 sp\u00ebt\u00f4j, <\/p>\n

jak\u00f4 mdze z\u00ebma; <\/p>\n

P\u00f2tr\u00f4wnic\u00eb \u2013 cz\u00eb
\nwczasny mdze zymk; <\/p>\n

Serca s\u00e3 sp\u00ebt\u00f4j, <\/p>\n

jaczi tw\u00f3j m\u00f9lk,
\njaczi tw\u00f3j dr\u00ebch. <\/p>\n

K\u00f9k\u00f3wczi s\u00e3 sp\u00ebt\u00f4j, <\/p>\n

k\u00f9li jesz lat <\/p>\n

minie <\/p>\n

czej \u00f2p\u00f9scysz ten <\/p>\n

swiat <\/p>\n

Falsz\u00ebw\u00ebch l\u00ebdzy <\/p>\n

\u00f2 nick s\u00e3 nie p\u00ebt\u00f4j,\n<\/p>\n

cz\u00eb to mdze m\u0142odi <\/p>\n

cz\u00eb t\u00e9\u017c star\u00ebszk. <\/p>\n

 <\/p>\n

KR\u00d3TCZI ZYMK <\/a><\/h4>\n

Kr\u00f3tczi b\u00e9\u0142 w m\u00f2jim <\/p>\n

\u017b\u00ebcym zymk <\/p>\n

Kr\u00f3tczi jak dz\u00e9\u0144 <\/p>\n

Kr\u00f3tczi jak p\u00f2r\u00e9nk. <\/p>\n

Heltczi j\u00f4 j\u00f4d\u0142 <\/p>\n

G\u00f2rzczi to b\u00e9\u0142 brz\u00f4d\n<\/p>\n

G\u00f2rzczi jak pi\u00f4\u0142n\u00eb <\/p>\n

S\u0142ony jak s\u00f3l <\/p>\n

Ach to b\u00e9\u0142 b\u00f3l <\/p>\n

N\u00f4prz\u00f3d starszich
\ngr\u00f3b <\/p>\n

A tu r\u00f3b <\/p>\n

Ch\u00f2rosc doskwi\u00e9ra <\/p>\n

Bi\u00e9da zaz\u00e9ra <\/p>\n

Czas\u00e3 p\u00ebrzna <\/p>\n

Widu m\u00ebrga <\/p>\n

Czas\u00e3 s\u0142u\u0144ce <\/p>\n

Parmienie szm\u00ebrga <\/p>\n

Min\u00e3 lata <\/p>\n

Nie b\u00eb\u0142o lata <\/p>\n

Nasta jes\u00e9nn\u00f4 chaja <\/p>\n

I ter\u00f4z j\u00f4 \u017cdaj\u00e3 <\/p>\n

Na bi\u00f4\u0142\u0105 z\u00ebm\u00e3. <\/p>\n

 <\/p>\n

KAL\u00c3D\u00d4RZ <\/a><\/h4>\n

W st\u00ebcznik\u00f9 mr\u00f3z <\/p>\n

i sni\u00e9g <\/p>\n

Stikaj\u0105 s\u00e3 dwa <\/p>\n

lata <\/p>\n

W spik\u00f9 p\u00f3\u0142 <\/p>\n

swiata <\/p>\n

W gromicznik\u00f9 <\/p>\n

czas\u00e3 mr\u00f3z, <\/p>\n

\u017ce z z\u00ebmna w\u00ebje <\/p>\n

t\u00f3sz <\/p>\n

A czej na Gromiczn\u0105 <\/p>\n

g\u00e3s m\u00f4 b\u00f9ten w\u00f2d\u00e3, <\/p>\n

tej w strumiannik\u00f9 <\/p>\n

na Strumiann\u0105 <\/p>\n

\u00f2wca mdze mia tr\u00f4w\u00e3 <\/p>\n

A w \u0142\u017c\u00ebkwiace <\/p>\n

tr\u00f4w\u00e3 mdze mia krowa\n<\/p>\n

A czej m\u00f4j <\/p>\n

tej mdze r\u00f4j <\/p>\n

Dl\u00f4 wsz\u00ebtczich <\/p>\n

mdze s\u0142u\u0144ce <\/p>\n

md\u0105 tu\u0144ce <\/p>\n

i m\u00f9zyka <\/p>\n

Dl\u00f4 wsz\u00ebtczich <\/p>\n

mdze r\u00f4j <\/p>\n

b\u00f2 to m\u00f4j <\/p>\n

W czerwi\u0144cu <\/p>\n

r\u00f3\u017ce zakwitn\u0105 <\/p>\n

czerwiono <\/p>\n

jak mak <\/p>\n

Bestri mdze <\/p>\n

swiat <\/p>\n

W l\u00ebpi\u0144cu <\/p>\n

na grz\u00ebpie <\/p>\n

zakwitn\u0105 <\/p>\n

l\u00ebp\u00eb <\/p>\n

Nekt\u00f4r md\u0105 mia
\npszczo\u0142\u00eb <\/p>\n

\u017b\u00ebto md\u0105 w\u00f2z\u00ebc w
\nstodo\u0142\u00eb <\/p>\n

Czej z\u00e9lnik, <\/p>\n

tej Z\u00e9ln\u00f4 <\/p>\n

swi\u00e3c\u0105 zel\u00e9 <\/p>\n

Sk\u00f9\u0144cz ze \u017cniwama <\/p>\n

R\u00f3b \u00f2\u017cniwin\u00eb. <\/p>\n

Czej s\u00e9wnik, <\/p>\n

tej S\u00e9wn\u00f4 <\/p>\n

i \u017c\u00ebto tej sej\u0105 <\/p>\n

A czej rujan <\/p>\n

tej z drz\u00e9wi\u00e3t\u00f3w <\/p>\n

sp\u00f4d\u00f4 brz\u00f4d <\/p>\n

Pierszi \u017c\u00f4\u0142ti <\/p>\n

l\u00ebst <\/p>\n

na zemi\u00e3 <\/p>\n

sp\u00f4d\u0142 <\/p>\n

W l\u00ebstopadnik\u00f9 <\/p>\n

sp\u00f4diwaj\u0105 l\u00ebst\u00eb <\/p>\n

wdarz\u0105 s\u00e3 \u00f9mar\u0142i, <\/p>\n

krewny i dr\u00ebsze. <\/p>\n

W g\u00f2dnik\u00f9 s\u0105 <\/p>\n

G\u00f2d\u00eb <\/p>\n

A do G\u00f3d <\/p>\n

na dz\u00e9\u0144 czas\u00e3 <\/p>\n

s\u00e9dm\u00eb p\u00f2g\u00f3d <\/p>\n

A p\u00f2 G\u00f2dach <\/p>\n

Dz\u00e9\u0144 d\u0142\u00ebgszi \u00f2 k\u00f9rzi\n<\/p>\n

krok <\/p>\n

sprz\u00ebti je Nowi <\/p>\n

Rok.<\/p>\n

 <\/p>\n

STAR\u00cbSZK I P\u00d2KRZ\u00cbW\u00cb<\/a><\/h4>\n

B\u00e9\u0142 baro p\u00ebszny \u00f2gard. Tam ros\u0142\u00eb \u00f2d
\nstrumiannika ja\u017c do rujana rozmajit\u00e9 kwiat\u00eb. B\u00eb\u0142\u00eb tam r\u00f3\u017ce, l\u00eblije, l\u00eblijczi,
\ngladi\u00f3le, t\u00eblp\u00f3n\u00eb, margar\u00e9tczi, astr\u00eb, m\u00f2dri l\u00ebpin, kn\u0105pczi i jesz wiele
\njinszich kwiat\u00f3w. <\/p>\n

Midz\u00eb tima kwiatama ros\u0142o karno p\u00f2krz\u00ebw\u00f3w. Tac\u00eb\u0142\u00eb
\ns\u00e3 \u00f2ne midz\u00eb wi\u00f4ld\u017cima kwiatama i \u017c\u00eb\u0142\u00eb wcyg w strach\u00f9, \u017ceb\u00eb jich chto nie wz\u0105\u0142
\nna j\u00f4d\u00e3 dl\u00f4 pil\u00f3w ab\u00f2 nie w\u00ebrw\u00f4\u0142 i nie szm\u00ebrgn\u0105\u0142 na smietnik. Wcyg \u00f2ne
\np\u0142ak\u00f9lka\u0142\u00eb i jisca\u0142\u00eb s\u00e3 na sw\u00f3j kawel. <\/p>\n

W nym \u00f2gardze na \u0142\u00f4wce s\u00f4diw\u00f4\u0142 jeden star\u00ebszk,
\ncht\u00ebren ch\u00f2rz\u00f4\u0142 na l\u0105biani\u00e9. Jedn\u00e9g\u00f2 dnia, czej \u00f2n w\u00ebgrz\u00e9w\u00f4\u0142 w \u00f2gardze sw\u00f2je
\nzb\u00f2la\u0142\u00e9 nod\u017ci, tej \u00f2dezw\u00f4\u0142 s\u00e3 g\u0142os:<\/p>\n

\u2013 M\u00eb ce w\u00ebl\u00e9karzim\u00eb! <\/p>\n

Star\u00ebszk s\u00e3 \u00f2bezdrz\u00f4\u0142 wk\u00f3\u0142, ale ni\u017c\u00f3dn\u00ebch l\u00ebdzy
\n\u00f2n w \u00f2gardze nie \u00f9zdrz\u00f4\u0142.<\/p>\n

\u2013 To m\u00eb, p\u00f2krz\u00ebw\u00eb, ce w\u00ebl\u00e9karzim\u00eb \u2013 \u00f2dezw\u00f4\u0142
\ns\u00e3 zn\u00f4w ten jistny g\u0142os.<\/p>\n

Star\u00ebszk wszed\u0142 midz\u00eb p\u00f2krz\u00ebw\u00eb, a \u00f2ne k\u00f9szka\u0142\u00eb
\njeg\u00f2 ch\u00f2r\u00e9 nod\u017ci. Tak s\u00e3 l\u00e9karzi\u0142 star\u00ebszk przez czile mies\u00e3cy, a tej b\u00e9\u0142 zdr\u00f3w
\njak r\u00ebba i przez ca\u0142\u00e9 \u017c\u00ebc\u00e9 w sw\u00f2jim \u00f2gardze doz\u00e9r\u00f4\u0142 p\u00f2krz\u00ebw\u00eb, jakb\u00eb to b\u00eb\u0142\u00eb n\u00f4p\u00ebszni\u00e9sz\u00e9
\nkwiat\u00eb. A p\u00f2krz\u00ebw\u00eb b\u00eb\u0142\u00eb ter\u00f4 wieso\u0142\u00e9 i s\u00e3 \u00f9smi\u00e9wa\u0142\u00eb. Nicht ju wicy nie czu\u0142 w
\ntim \u00f2gardze jich n\u00f4rz\u00e9cczi. <\/p>\n

(Dz\u00e9wcz\u00e3 i kr\u00f4sni\u00e3ta<\/i>)<\/p>\n

 <\/p>\n

DWAN\u00d4SCE BRACYN\u00d3W<\/a><\/h4>\n

Na m\u00f9zyce sylwestrowi zesz\u0142o s\u00e3 dwan\u00f4sce
\nbracyn\u00f3w. B\u00ebl\u00eb to: st\u00ebcznik, gromicznik, strumiannik, \u0142\u017c\u00ebkwi\u00f4t, m\u00f4j, czerwi\u0144c,
\nl\u00ebpi\u0144c, z\u00e9lnik, s\u00e9wnik, rujan, l\u00ebstopadnik i g\u00f2dnik. \u00d2ni s\u00e3 sztridowel\u00eb \u00f2 to,
\nchto z nich je n\u00f4w\u00f4\u017cni\u00e9szi. Pierszi \u00f2dezw\u00f4\u0142 s\u00e3 st\u00ebcznik i rzek\u0142:<\/p>\n

\u2013 Do\u017cd\u017c\u00ebta le p\u00ebrzn\u00e3 i \u00f9zdrzita, jak mie
\nl\u00ebdze md\u0105 witac.<\/p>\n

Tej \u00f2dezw\u00f4\u0142 s\u00e3 gromicznik i rzek\u0142:<\/p>\n

\u2013 Czejb\u00eb ni\u00e9 j\u00f4, tej l\u00ebdze b\u00eb wcale nie
\nwiedzel\u00eb, co to je z\u00ebma. Dz\u00f4tczi b\u00eb ni mia, czej na s\u00f3nkach ani na szr\u00ebcach
\njezdz\u00ebc.<\/p>\n

Na to strumiannik:<\/p>\n

\u2013 A czej j\u00f4 przi\u0144d\u00e3, tej drz\u00e9wi\u00e3ta, kwiat\u00eb i
\npt\u00f4szczi b\u00f9dz\u0105 s\u00e3 ze spik\u00f9.<\/p>\n

Na to \u0142\u017c\u00ebkwi\u00f4t:<\/p>\n

\u2013 A czej j\u00f4 jem, tej je jesz p\u00ebszni na
\nswiece.<\/p>\n

\u2013 A czej j\u00f4 jem, tej jesz je lepi \u2013
\nsztridow\u00f4\u0142 s\u00e3 m\u00f4j.<\/p>\n

\u2013 N\u00f4lepi je, czej j\u00f4 jem \u2013 rzek\u0142 czerwi\u0144c.<\/p>\n

\u2013 Wa wsz\u00ebtc\u00eb nie jesta nick w\u00f4rt \u2013 w\u00ebszcz\u00e9rz\u00f4\u0142
\ns\u00e3 l\u00ebpi\u0144c. \u2013 Czej j\u00f4 jem, tej je n\u00f4cepli i n\u00f4p\u00ebszni na swiece.<\/p>\n

Na to z\u00e9lnik:<\/p>\n

\u2013 Czejb\u00eb ni\u00e9 j\u00f4, tejb\u00eb l\u00ebdze ni miel\u00eb chleba.<\/p>\n

Tej \u00f2dezwel\u00eb s\u00e3 trzeji bracynowie raz\u00e3; b\u00e9\u0142 to
\ns\u00e9wnik, rujan i l\u00ebstopadnik:<\/p>\n

\u2013 Czejb\u00eb ni\u00e9 m\u00eb, tej b\u00eb l\u00ebdze ni miel\u00eb b\u00f9lew,
\nwr\u00ebk\u00f3w ani brzadu.<\/p>\n

A g\u00f2dnik na to:<\/p>\n

\u2013 Czej j\u00f4 jem, tej je gwi\u00f4zdka, na cht\u00ebrn\u00e3 s\u00e3
\ncesz\u0105 i dzec\u00eb, i wi\u00f4ld\u017ci l\u00ebdze.<\/p>\n

W\u00ebbi\u0142a dwan\u00f4st\u00f4 w noc\u00eb i zacz\u0105\u0142 s\u00e3 nowi rok.
\nSt\u00f4ri Rok \u00f2ddz\u00e3k\u00f2w\u00f4\u0142 s\u00e3 z Nowim Rok\u00e3. Nowi Rok czu\u0142 sztridk\u00e3 dwan\u00f4sce mies\u0105c\u00f3w
\ni rzek\u0142 jima:<\/p>\n

\u2013 Wa wsz\u00ebtc\u00eb jesta r\u00f3wno w\u00f4\u017cny. Czejb\u00eb jedn\u00e9g\u00f2
\nz waji nie b\u00eb\u0142o, tej j\u00f4 b\u00eb m\u00f9sz\u00f4\u0142 jic \u00f2d l\u00ebdzy precz.<\/p>\n

\u00d2d neg\u00f2 czasu no dwan\u00f4sce bracyn\u00f3w \u017c\u00ebje w
\nzg\u00f2dze i wicy s\u00e3 \u00f2 nick nie sztrid\u00ebj\u0105. <\/p>\n

(C\u00ebdowny wz\u00e9rnik<\/i>)<\/p>\n

 <\/p>\n

ZAJCE I TRUS\u00cb<\/a><\/h4>\n

B\u00e9\u0142 czas, \u017ce trus\u00f3w wcale nie b\u00eb\u0142o na swiece.
\nWsz\u00ebtcz\u00e9 \u00f2ne b\u00eb\u0142\u00eb zajcama. Tej zajce nie b\u00eb\u0142\u00eb tacz\u00e9 strach\u00f2bl\u00ebw\u00e9 jak dzys\u00f4, b\u00f2
\njesz ni mia ni\u017c\u00f3dn\u00ebch nieprz\u00ebj\u00f4cel\u00f3w, a do j\u00f4d\u00eb t\u00e9\u017c mia wsz\u00ebtcz\u00e9g\u00f2 dosc. <\/p>\n

Ale nadszed\u0142 czas, czej \u00f2ne s\u00e3 rozdzela na dwa
\npart\u00eb. Dz\u00e9l z nich dali g\u00f2ni\u0142 p\u00f2 p\u00f2lach dalek \u00f2d l\u00ebdzy i jinszich zwierz\u00e3t\u00f3w,
\ndr\u00ebd\u017ci dz\u00e9l n\u00ebch stw\u00f2r\u00f3w kr\u0105cy\u0142 s\u00e3 wiedno sprz\u00ebti l\u00ebdzczich ch\u00ebczi. Ter\u00f4 l\u00ebdze
\n\u00f9zdrzel\u00eb, \u017ce zajce maj\u0105 tak wiele do jedzeni\u00e9g\u00f2, a jich m\u00f9\u017ce i szopczi tej-sej
\nm\u00f9sz\u0105 g\u0142od\u00e3 prz\u00ebmierac. Pasturc\u00eb wn\u00ebkel\u00eb sw\u00f2je b\u00ebd\u0142o na zajicz\u00e9 p\u00f2le. Zajce mia
\ncor\u00f4z to mni i mni do jedzeni\u00e9g\u00f2. Nie b\u00eb\u0142o wicy midz\u00eb nima zg\u00f2d\u00eb tak jak prz\u00f3d\u00eb.
\nPanosz\u00eb\u0142\u00eb s\u00e3 klap\u00eb, szkalind\u017ci, a nawetka bi\u00f4tczi.<\/p>\n

W\u00f2jnisk\u00f2 midz\u00eb jednyma zajcama a dr\u00ebd\u017cima t\u00ebrwa
\nju dosc d\u0142ug\u00f2. Nicht nie wi\u00e9, jak d\u0142ug\u00f2 te sztridczi midz\u00eb zajcama b\u00eb d\u00e9rowa,
\nczejb\u00eb ni\u00e9 t\u00f3sze. \u00d2ne s\u00e3 \u00f2blok\u0142\u00eb w zajiczin\u00e9 ruchna, a czej ju b\u00eb\u0142\u00eb midz\u00eb zajcama,
\ntej prz\u00ebn\u00ebkel\u00eb wikszosc z nich do l\u00ebdzczich ch\u00ebczi. L\u00ebdze je zamkl\u00eb w kl\u00f4tczi i
\nnen dz\u00e9l zajc\u00f3w st\u00f4\u0142 s\u00e3 trusama. <\/p>\n

Zajce, cht\u00ebrn\u00e9 \u00f2sta na p\u00f2lu, sta s\u00e3 baro
\np\u0142ochl\u00ebw\u00e9 i przed k\u00f2\u017cdim zmikaj\u0105, b\u00f2 ju wicy nik\u00f2m\u00f9 nie wierz\u0105 i haszkaj\u0105
\nwiedno z \u00f2temk\u0142ima \u00f2czama. <\/p>\n

 <\/p>\n

ZARZEK\u0141I Z\u00c9D\u017bER [W\u00ebjimk<\/i>]<\/a><\/h4>\n

B\u00eb\u0142o to we wil\u00ebj\u00e3 G\u00f2d\u00f3w. Wieczerza ju b\u00eb\u0142o
\nzjad\u0142\u00f4, gwi\u00f4zdczi ju \u00f9sz\u0142\u00eb. Na p\u00f2d\u0142odze stoja w\u00ebstrojon\u00f4 danka, cht\u00ebrny cz\u00ebpk
\nsyg\u00f4\u0142 ja\u017c do p\u00f2sow\u00eb. P\u00f2d dank\u0105 zab\u00f4wia s\u00e3 z bestrim p\u00f9czk\u00e3 malink\u00f4 Szulka.<\/p>\n

Tak jak k\u00f4z\u00f4\u0142 st\u00f4ri kasz\u00ebbsczi zw\u00ebk, neg\u00f2 dnia
\nca\u0142\u00f4 ch\u00f2wa dosta lepsz\u0105 j\u00f4d\u00e3, drz\u00e9wi\u00e3ta b\u00eb\u0142\u00eb m\u00f2cno \u00f2brzeszon\u00e9 s\u0142om\u0105, \u017ceb\u00eb nie
\nzmiarz\u0142\u00eb, z\u00f4s t\u00f3sz z p\u00f9jk\u00e3 w\u00ebgrz\u00e9wel\u00eb s\u00e3 k\u00f2l cep\u0142\u00e9g\u00f2 pi\u00e9cka. Stark, starka,
\ntatk i n\u00ebnka szl\u00eb na pasturk\u00e3. Doma \u00f2sta le Szulka. \u00d2na haszka mirnie w \u0142\u00f3\u017ck\u00f9.
\n\u00d2deck\u0142a, czej st\u00f4ri z\u00e9d\u017cer \u00f2dezw\u00f4\u0142 s\u00e3 l\u00ebdzczim g\u00f2w\u00f4r\u00e3 i pit\u00f4\u0142 s\u00e3 s\u00f3m se:<\/p>\n

\u2013 Jak d\u0142ug\u00f2 j\u00f4 jesz md\u00e3 \u017cd\u00f4\u0142?<\/p>\n

\u2013 Na co? \u2013 spita s\u00e3 dz\u00e9wcz\u00e3 i czej s\u00e3 prz\u00ebzdrza,
\ntej zamiast z\u00e9gra \u00f9zdrza kn\u00f4piczka w sw\u00f2jim wiek\u00f9. \u2013 Chto t\u00eb jes? \u2013 spita s\u00e3
\nSzulka.<\/p>\n

\u2013 J\u00f4 jem kn\u00f4p\u00e3 w tw\u00f2jim wiek\u00f9.<\/p>\n

\u2013 K\u00f9li t\u00eb m\u00f4sz lat? \u2013 Sto \u2013 rzek\u0142 kn\u00f4p.<\/p>\n

\u2013 To nie je m\u00f2\u017cebno! \u2013 zdz\u00ebwia s\u00e3 dz\u00e9wcz\u00e3 i
\nprz\u00ebzdrza s\u00e3 na scan\u00eb i s\u00e3 \u00f9rzas\u0142a: \u2013 Chdze \u00f2st\u00f4\u0142 z\u00e9d\u017cer?<\/p>\n

\u2013 J\u00f4 b\u00e9\u0142 z\u00e9gr\u00e3 \u2013 rzek\u0142 kn\u00f4piczk.<\/p>\n

Rozg\u00f2rza s\u00e3 ter\u00f4 Szulka i rzek\u0142a:<\/p>\n

\u2013 \u0141\u017cesz!<\/p>\n

\u2013 Ni\u00e9, j\u00f4 g\u00f4d\u00f3m pr\u00f4wd\u00e3 \u2013 rzek\u0142 kn\u00f4p. \u2013 Sto
\nlat tem\u00f9 nip\u00f2c\u00f4 cota zamienia mie w z\u00e9d\u017cer i rzek\u0142a, \u017ce r\u00ebchli nie md\u00e3 mi\u00f4\u0142 z
\nnowa l\u00ebdzczi p\u00f2stac\u00ebji, ja\u017c chtos z dzecy w wil\u00ebj\u00e3 G\u00f2d\u00f3w m\u00f3j g\u00f2w\u00f4r \u00f9cz\u00ebje.<\/p>\n

\u2013 Ter\u00f4 j\u00f4 wsz\u00ebtk\u00f2 rozmiej\u00e3 \u2013 rzek\u0142a \u00f9ceszon\u00f4
\nSzulka[…]<\/p>\n

 <\/p>\n

GB\u00d9R, WARNA I SROKA<\/a><\/h4>\n

Jeden gb\u00f9r mieszk\u00f4\u0142 sprz\u00ebti lasu. Jem\u00f9 wiedno
\nd\u017cin\u00e3 k\u00f9rz\u00e3ta. Dostrz\u00e9g\u0142, \u017ce kradnisz\u00e3 je warna i sroka. Dulczi\u0142 na to, \u017ceb\u00eb je
\n\u017c\u00ebw\u00e9 chw\u00f4c\u00ebc. Nastawi\u0142 s\u00ebd\u0142a, w cht\u00ebrn\u00e9 s\u00e3 warna i sroka zap\u00ebzgla. Ch\u0142op
\nzamkn\u0105\u0142 je w kl\u00f4tk\u00e3 i rzek\u0142 jima, \u017ce \u00f2n je sk\u00f4z\u00f4\u0142 na smierc.<\/p>\n

\u2013 P\u00f9sc mie na w\u00f2l\u00e3! \u2013 prosa sroka. \u2013 J\u00f4 nick
\nwicy c\u00eb nie zemkn\u00e3. A za to wiedno czile dni wprz\u00f3dk, czej mdze mi\u00f4\u0142 padac
\ndeszcz, tej j\u00f4 przi\u0144d\u00e3 do ch\u00ebczi i rzek\u00e3 c\u00eb \u00f2 tim.<\/p>\n

\u2013 Mie t\u00e9\u017c w\u00ebp\u00f9sc! \u2013 prosa warna. \u2013 Nie md\u00e3
\nwicy bra ni\u017c\u00f3dn\u00ebch k\u00f9rz\u00e3t\u00f3w i czej mdze mi\u00f4\u0142 sni\u00e9g padac, tej j\u00f4 c\u00eb czile dni
\nwprz\u00f3dk przi\u0144d\u00e3 rzec \u00f2 tim.<\/p>\n

Gb\u00f9r b\u00e9\u0142 mitcz\u00e9g\u00f2 serca i w\u00ebp\u00f9scy\u0142 na w\u00f2l\u00e3 i
\nwarn\u00e3, i srok\u00e3. Wiedno, czej mi\u00f4\u0142 deszcz padac, sroka prz\u00ebsz\u0142a rzec gb\u00f9rowi \u00f2
\ntim. Czej mi\u00f4\u0142 sni\u00e9g padac, tej warna t\u00e9\u017c prz\u00ebsz\u0142a rzec \u00f2 tim, ale k\u00f9rz\u00e3ta \u2013 i
\nwarna, i sroka \u2013 czej mia le\u017cnosc, tej wiedno zemk\u0142\u00eb.<\/p>\n

Gb\u00f9r stoj\u00f4\u0142 na p\u00f2dw\u00f2rzim i g\u00f4d\u00f4\u0142 s\u00f3m do se: \u2013
\nJ\u00f4 b\u00e9\u0142 natrzas\u0142i, \u017ce j\u00f4 te nip\u00f2c\u00eb pt\u00f4ch\u00eb z kl\u00f4tczi w\u00ebp\u00f9scy\u0142.<\/p>\n

A warna ze srok\u0105 so w\u00ebszcz\u00e9rza: \u2013 Kra, kra,
\nkra! <\/p>\n

 <\/p>\n

DWA DESZCZE<\/a><\/h4>\n

N\u00ebnka Roda mia dw\u00f9ch \u00f2trok\u00f3w, cht\u00ebrny s\u00e3 zwel\u00eb
\ndeszczama. Jich rob\u00f2t\u0105 b\u00eb\u0142o to, \u017ceb\u00eb wiedno p\u00f2lewac zemi\u00e3, \u017ceb\u00eb wsz\u00ebtk\u00f2 b\u00eblno
\nros\u0142o. Ny l\u00f3ntrus\u00eb s\u00e3 zrobil\u00eb zgni\u0142i i nie chcel\u00eb wcale sw\u00f2ji n\u00ebnczi s\u0142\u00ebchac.
\nNa zemi zrobia s\u00e3 wi\u00f4lg\u00f4 susz\u00f4. St\u00ebdnie i staw\u00eb b\u00eb\u0142\u00eb w\u00ebsch\u0142\u00e9 i w rz\u00e9kach t\u00e9\u017c
\nb\u00eb\u0142o ma\u0142o w\u00f2d\u00eb. Kwi\u00f4tczi, \u017c\u00ebtka, b\u00f9lw\u00eb, wr\u00ebczi, krze i drz\u00e9wi\u00e3ta b\u00eb\u0142\u00eb zmetla\u0142\u00e9,
\na pt\u00f4szczi leca w l\u00ebfce \u00f2dn\u0105d don\u0105d i wrzeszcza: \u2013 Pic! Pic! Pic! <\/p>\n

Czej n\u00ebnka Roda to \u00f9zdrza, tej rzek\u0142a do
\nm\u0142odsz\u00e9g\u00f2 \u00f2troka:<\/p>\n

\u2013 Bi\u00f4j, p\u00f2l\u00e9j zemi\u00e3, b\u00f2 tam wsz\u00ebtk\u00f2 z pragnieni\u00f4
\n\u00f9mi\u00e9r\u00f4.<\/p>\n

\u2013 J\u00f4 nie p\u00f9d\u00e3 \u2013 rzek\u0142 niep\u00f2s\u0142\u00ebszny deszcz. <\/p>\n

N\u00ebnka Roda wz\u00e3 k\u00f2rbacz i nip\u00f2c\u00ebj\u00f4szowi b\u00eblno
\nwl\u00ebmia. Tej deszcz w\u00ebn\u00ebk\u00f4\u0142 czile bl\u00f3n\u00f3w z jich kab\u00f9sk\u00f3w, a sl\u00f4d\u00eb na jedny z
\nnich s\u00f4d\u0142 i lec\u00f4\u0142 na ni nad zemi\u0105 jak na lecadle. W r\u00e3k\u00e3 wz\u0105\u0142 bat\u00f3g i j\u0105\u0142 bic
\nbl\u00f3n\u00eb. Zrobi\u0142 s\u00e3 wiald\u017ci trz\u00f4sk i z bl\u00f3n\u00f3w la s\u00e3 b\u00f2kadosc w\u00f2d\u00eb. Tam-sam deszcz
\np\u00f2mstw\u00eb narobi\u0142, ale p\u00f2 jeg\u00f2 \u00f2d\u00e9\u0144dzenim wsz\u00ebtk\u00f2 na now\u00f2 zacz\u00e3 rosc. <\/p>\n

Czej nen \u00f2trok prz\u00ebszed\u0142 naz\u00f4d do dom, tej
\njeg\u00f2 n\u00ebnka nazwa g\u00f2 Grz\u00ebm\u00f2towim Deszcz\u00e3. \u00d2 neg\u00f2 czasu, czej w lece na zemi je
\nza s\u00ebch\u00f2, zj\u00f4wi\u00f4 s\u00e3 Grz\u00ebm\u00f2towi Deszcz. <\/p>\n

Ale nie bawia wcale d\u0142ug\u00f2 i z nowa b\u00eb\u0142a na
\nzemi susz\u00f4. Ter\u00f4 n\u00ebnka Roda rzek\u0142a starsz\u00e9m\u00f9 \u00f2trok\u00f2wi, \u017ceb\u00eb szed\u0142 zemi\u00e3 p\u00f2l\u00f4c.
\nDeszcz skrz\u00ebwi\u0142 m\u00f9ni\u00e3, dami\u0142 szt\u00ebrk i tej chc\u0105c nie chc\u0105c s\u00f4d\u0142 na bl\u00f3n\u00e3 i p\u00f2malink\u00f9
\nprzelecyw\u00f4\u0142 na zemi\u0105. Z jeg\u00f2 \u00f2czi wcyg w d\u00f3\u0142 leca p\u0142aczczi. P\u0142ak\u00f4\u0142 i p\u0142ak\u00f4\u0142 i
\nwcale nie m\u00ebsl\u00f4\u0142 \u00f2przestac p\u0142akac. M\u00f9\u017ce, hiszczi, g\u00f9\u0142\u00eb, tipczi i pile w\u00f2\u0142a: \u2013
\nJu dosc! Ju dosc! \u2013 Leno dl\u00f4 grz\u00ebb\u00f3w w lese deszczow\u00ebch p\u0142aczk\u00f3w b\u00eb\u0142o wcyg za
\nma\u0142o.<\/p>\n

N\u00ebnka Roda widza, co s\u00e3 swi\u00e3cy, zaw\u00f2\u0142a do dom
\nsw\u00f2j\u00e9g\u00f2 starsz\u00e9g\u00f2 \u00f2troka i nazwa g\u00f2 Szlag\u0105. <\/p>\n

(W\u00ebjimczi z: N\u00ebnka Roda i ji dz\u00f4tczi<\/i>) <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

JAN PIPKA<\/a> (Jan
\nPiepka) <\/h3>\n

 <\/p>\n

MR\u00d3WCZI <\/a><\/h4>\n

Za widn\u0105 g\u00f3r\u0105, <\/p>\n

za jasn\u0105 grz\u00ebp\u0105, <\/p>\n

mr\u00f3wczi jak z\u00f4rna <\/p>\n

s\u00e3 stegn\u0105 s\u00ebpi\u0105. <\/p>\n

Ta niese zdeb\u0142o, <\/p>\n

na l\u00ebstk\u00f9 \u00f2d
\nbrz\u00f3zczi, <\/p>\n

trzec\u00f4 k\u0105sk mak\u00f9 <\/p>\n

w\u00ebpad\u0142i z mak\u00f3wczi. <\/p>\n

Jid\u0105 przez r\u00f3zd\u017ci <\/p>\n

jigl\u00ebnk\u00f3w drog\u0105, <\/p>\n

tej-sej so st\u00e3kn\u0105 <\/p>\n

i trz\u00e3s\u0105 g\u0142ow\u0105. <\/p>\n

Tak jima wsz\u00ebtk\u00f2 <\/p>\n

w mali\u0144czich
\nkroczkach <\/p>\n

do gr\u00ebpczi sch\u00f4d\u00f4 <\/p>\n

jak zb\u00f2\u017c\u00e9 w
\nsnopkach. <\/p>\n

I nawet nie wi\u00e9m, <\/p>\n

jak s\u00e3 to sta\u0142o, <\/p>\n

\u017ce mr\u00f3wczi znios\u0142\u00eb
\nja\u017c grz\u00ebpk\u00e3 ca\u0142\u0105!<\/p>\n

 <\/p>\n

S\u0141UNYSZK\u00d2 W JIZBIE <\/a><\/h4>\n

S\u0142unyszk\u00f2 m\u00f2je
\nbieg\u00f9lk\u00f2 <\/p>\n

przez ca\u0142\u0105 jizb\u00e3 z
\np\u00f2r\u00e9nk\u00f9, <\/p>\n

na scanie kr\u00f3t\u00ebchno
\nprz\u00ebst\u00f3nie <\/p>\n

i zl\u00f4\u017c\u00f4 st\u0105d p\u00f2
\np\u00ebrzink\u00f9; <\/p>\n

na \u00f2br\u00f4z so wl\u00e9ze
\np\u00f2ma\u0142u, <\/p>\n

do \u00f2czi Panience tam
\nzazdrzi, <\/p>\n

b\u00eb jesz r\u00f4z s\u00e3
\nzemkn\u0105c na scan\u00e3 <\/p>\n

z Paniencziny
\nrozsmi\u00f3ny twarzi; <\/p>\n

p\u00f3zni na pi\u00e9ck\u00f9 so
\nsadnie, <\/p>\n

czej prawie z\u00ebma je
\nb\u00f9ten, <\/p>\n

ch\u00f2c k\u0105sk je dalek
\ndo pi\u00e9cka <\/p>\n

i w z\u00ebmn\u00ebch kwiatach
\ns\u0105 rut\u00eb; <\/p>\n

s\u0142unyszk\u00f2 m\u00f2je jesz
\ndali <\/p>\n

s\u00e3 w drog\u00e3 przez
\njizb\u00e3 w\u00ebbi\u00e9r\u00f4 \u2013 <\/p>\n

dop\u0142\u00ebn\u0105c m\u00f9szi do
\nn\u00f3rtka <\/p>\n

i p\u00f2 drodze zazdrzec
\ndo z\u00e9gr\u00f3w; <\/p>\n

a czej ju w k\u00f9\u0144cu
\ndobiegnie <\/p>\n

tam, dze s\u00e3 b\u00f9ten
\nw\u00ebsk\u00f2czi, <\/p>\n

jesz r\u00f4z na chwil\u00e3
\nprz\u00ebst\u00f3nie, <\/p>\n

\u017ceb\u00eb mie, <\/p>\n

tobie, <\/p>\n

n\u00f3m wsz\u00ebtczim <\/p>\n

zazdrzec <\/p>\n

t\u00e9\u017c <\/p>\n

g\u0142\u00e3b\u00f2k <\/p>\n

do \u00f2czi; <\/p>\n

m\u00f2\u017ce tam dozdrzi
\ndzesz na dnie <\/p>\n

sm\u00f9tk\u00f9 cen\u00ebchn\u00e9 dwie
\nstr\u00ebn\u00eb, <\/p>\n

ch\u00e3tno b\u00eb chca\u0142o s\u00e3
\ncopn\u0105c, <\/p>\n

le jak tu b\u00ebc b\u00f9ten
\ni b\u00ebn\u00eb?<\/p>\n

 <\/p>\n

WIE\u017bA K\u00d2LE M\u00d2JI DROD\u017bI <\/a><\/h4>\n

M\u00f2\u017ce chc\u00f4\u0142 jem s\u00e3
\nsp\u00ebtac <\/p>\n

wczas baro <\/p>\n

czem\u00f9 ta wie\u017ca <\/p>\n

strz\u00e9lanim wch\u00f4d\u00f4 <\/p>\n

do nieba <\/p>\n

le ju tej <\/p>\n

czej we mie jesz
\nmieszk\u00f4\u0142 <\/p>\n

baro strachl\u00ebwi <\/p>\n

\u00eb m\u00f4\u0142i cz\u0142owiek <\/p>\n

wk\u00f3\u0142 mie czu\u0142 jem <\/p>\n

\u017ce p\u00ebtac <\/p>\n

t\u00e3 wie\u017c\u00e3 \u00f2gromn\u0105 <\/p>\n

nie trzeba <\/p>\n

Nie <\/p>\n

trzeba <\/p>\n

 <\/p>\n

P\u00f3zni <\/p>\n

to wi\u00e9m ju na pewno <\/p>\n

pr\u00f4wdz\u00ebwie serdeczno\n<\/p>\n

pit\u00f4\u0142 jem <\/p>\n

l\u00ebdzy <\/p>\n

chto wie\u017ci <\/p>\n

k\u00f2le m\u00f2ji drod\u017ci <\/p>\n

d\u00f4\u0142 t\u00ebl\u00e9 m\u00f2c\u00eb <\/p>\n

t\u00e9\u017c strach\u00f9 <\/p>\n

\u017ce syg\u00f4 <\/p>\n

ja\u017c w wiecznosc <\/p>\n

 <\/p>\n

Pit\u00f4\u0142 jem dali <\/p>\n

k\u00f2le m\u00f2ji drod\u017ci <\/p>\n

\u00f2 wsz\u00ebtcz\u00e9 kroczi <\/p>\n

co sz\u0142\u00eb <\/p>\n

ze mn\u0105 <\/p>\n

w t\u00e3 stron\u00e3 <\/p>\n

dze mieszk\u00f4\u0142 <\/p>\n

tak baro d\u00f4wno <\/p>\n

Pr\u00f4wdz\u00ebwi Cz\u0142owiek <\/p>\n

 <\/p>\n

Nicht mie <\/p>\n

p\u00f2wiedzec ni m\u00f3g\u0142 <\/p>\n

jak ten <\/p>\n

c\u00e3\u017cczi kal\u00e3d\u00f4rz <\/p>\n

m\u00f3g\u0142 jem t\u0105 drog\u0105 <\/p>\n

wedle wie\u017ci doniesc <\/p>\n

 <\/p>\n

P\u00f2dobno <\/p>\n

jednak p\u00f2dobno <\/p>\n

wie\u017ci k\u00f2le m\u00f2ji
\ndrod\u017ci <\/p>\n

nicht nigd\u00eb <\/p>\n

na m\u00f2je szczesc\u00e9 <\/p>\n

t\u00e9\u017c le p\u00f2dobno <\/p>\n

nie zwali <\/p>\n

 <\/p>\n

Tem\u00f9 wstec jid\u00e3 <\/p>\n

t\u0105 trudn\u0105 drog\u0105 <\/p>\n

r\u00f4z tam <\/p>\n

r\u00f4z tu <\/p>\n

wk\u00f3\u0142 wie\u017ci <\/p>\n

krocy <\/p>\n

\u00eb dali<\/p>\n

 <\/p>\n

M\u00d2RSK\u00d4 LATARNIA <\/a><\/h4>\n

W\u00ebsok, na str\u0105dze
\nstoji latarnia \u2013 <\/p>\n

To l\u0105d, to m\u00f2rze
\nwid\u00e3 swim c\u00f4rnie, <\/p>\n

Niejeden \u00f2kr\u00e3t z ni\u0105
\ndrog\u00e3 nal\u00f4z\u0142, <\/p>\n

Niejeden trafi\u0142 do
\np\u00f2rt\u00eb w sztormie. <\/p>\n

Wiele ju razy r\u00ebb\u00f4k
\nzb\u0142\u0105dzony, <\/p>\n

Czej wk\u00f3\u0142 p\u00f2 w\u00f2dze
\ncemnosc s\u00e3 k\u0142ad\u0142a, <\/p>\n

Oczama szuk\u00f4\u0142
\nm\u00f2rsczi latarnie, <\/p>\n

Jak sw\u00f2j\u00e3 matk\u00e3
\nwit\u00f4\u0142 j\u00e3 z d\u00f4l\u00eb. <\/p>\n

Ch\u00f2c wiatr\u00eb r\u00ebcz\u0105,
\nch\u00f2c gwi\u00f4zd\u00eb skrz\u0105 s\u00e3, <\/p>\n

Ab\u00f2 ch\u00f2c d\u00f4ka s\u00e3
\n\u00f2kr\u0105g pl\u0105cze, <\/p>\n

W wiecz\u00f3rnym mrok\u00f9
\ncz\u00eb w cz\u00f4rny noc\u00eb <\/p>\n

Latarnia chlaszcze
\nw\u00ebsok na l\u0105dze. <\/p>\n

Czejb\u00eb chtos z waji
\n\u00f2kr\u00e3t\u00e3 p\u0142\u00ebn\u0105\u0142, <\/p>\n

Rozewsk\u0105 drog\u0105 b\u00eb
\njach\u00f4\u0142 za dnia, <\/p>\n

Niech wezdrzi w
\nstron\u00e3, na las b\u00f9k\u00f2wi: <\/p>\n

Tam w g\u00f3rze stoji \u2013
\nm\u00f2rsk\u00f4 latarnia… <\/p>\n

 <\/p>\n

CZEM\u00d9<\/a><\/h4>\n

Matce<\/i> <\/p>\n

Ni m\u00f2g\u00e3 s\u00e3 p\u00ebtac <\/p>\n

czem\u00f9 tak je czej T\u00eb<\/p>\n

ju \u017ces przesz\u0142a <\/p>\n

wsz\u00ebtcz\u00e9 stegn\u00eb <\/p>\n

sw\u00f2j\u00e9g\u00f2 swiata <\/p>\n

ch\u00f2c wi\u00e9m \u017ce <\/p>\n

co czw\u00f4rti dz\u00e9\u0144 <\/p>\n

w p\u00f2\u017c\u00ebczon\u00ebch
\nspikach <\/p>\n

Tw\u00f2je drod\u017ci <\/p>\n

Prz\u00ebsz\u0142o C\u00eb sp\u0142akac <\/p>\n

Jak\u017ce m\u00f3m <\/p>\n

j\u00f4 <\/p>\n

zam\u00ebszlony <\/p>\n

nie wiedzec <\/p>\n

nawetka w noc\u00eb <\/p>\n

\u017ce m\u00f3g\u0142 jem Tobie <\/p>\n

ch\u00f2c <\/p>\n

co szterdzest\u0105
\ndr\u00f3\u017ck\u00e3 <\/p>\n

m\u00f2jim \u00f2grzenim <\/p>\n

skroc\u00ebc <\/p>\n

Co chc\u00f4\u0142b\u00ebm jesz miec\n<\/p>\n

zamiast Cebie <\/p>\n

w pitajn\u00ebch s\u0142owach <\/p>\n

je\u017cl\u00eb tak wiele <\/p>\n

m\u00f2jich <\/p>\n

pami\u00e3tn\u00ebch kamieni <\/p>\n

mie ter\u00f4z przi\u0144dze <\/p>\n

b\u00f9dowac z nowa <\/p>\n

Sk\u00f2rno <\/p>\n

w \u017c\u00f3dnym p\u00f2r\u00e9nk\u00f9 <\/p>\n

C\u00eb jednak \u00f9l\u017c\u00ebc <\/p>\n

ju nie b\u00e3d\u00e3 m\u00f3g\u0142 <\/p>\n

ab\u00f2 ch\u00f2c piesni\u0105 <\/p>\n

w\u00ebspiewac <\/p>\n

dzys <\/p>\n

jedno s\u0142ow\u00f2 <\/p>\n

chc\u00f4\u0142b\u00ebm <\/p>\n

C\u00eb dos\u0142ac: <\/p>\n

Przebacz <\/p>\n

 <\/p>\n

PR\u00d4WD\u00cb<\/a><\/h4>\n

Jesz le ten r\u00f4z <\/p>\n

chc\u00e3 wlezc na g\u00f3rk\u00e3 <\/p>\n

k\u00f2le <\/p>\n

naji ch\u00ebczi <\/p>\n

jesz r\u00f4z na \u0142\u0105ce <\/p>\n

niech krowa <\/p>\n

nasza zar\u00ebczi <\/p>\n

i pies <\/p>\n

li\u0144cuch sobie <\/p>\n

s\u00f3m zemknie z sz\u00ebji <\/p>\n

g\u00e3s zag\u00e3gnoce <\/p>\n

a k\u00f2t <\/p>\n

mie z talerza <\/p>\n

p\u00f2dwiecz\u00f3rk w\u00ebje <\/p>\n

Ten jeden <\/p>\n

r\u00f4z le jediny <\/p>\n

g\u00f2\u0142\u0105bk \u00f9cecze <\/p>\n

jastrz\u00ebbi smiercy <\/p>\n

i grzm\u00f2t swiat
\nstrz\u00e3se <\/p>\n

r\u00f4z w tamtim strach\u00f9\n<\/p>\n

nick wicy <\/p>\n

Niech ze mn\u0105 <\/p>\n

b\u00e3d\u0105 <\/p>\n

z przedwietrzn\u00ebch
\np\u00f2l\u00f3w <\/p>\n

sp\u0142oszon\u00e9 pszczo\u0142\u00eb <\/p>\n

k\u00f9r\u00f3n na wachce <\/p>\n

na z\u0142osc <\/p>\n

tim wiatr\u00f3m <\/p>\n

w wierzejach stodo\u0142\u00eb\n<\/p>\n

Jesz le ten <\/p>\n

r\u00f4z <\/p>\n

s\u00e3 prz\u00ebzdrzec
\nchc\u00f4\u0142b\u00ebm <\/p>\n

tamteczny pr\u00f4wdze <\/p>\n

\u00eb przesz\u0142im l\u00ebdz\u00f3m <\/p>\n

i szed\u0142b\u00ebm naz\u00f4d <\/p>\n

w dz\u00e9\u0144 m\u00f3j <\/p>\n

dzys\u00e9szi <\/p>\n

i w pr\u00f4wd\u00e3 <\/p>\n

m\u00f2j\u0105 <\/p>\n

ni\u00e9 c\u00ebz\u0105 <\/p>\n

 <\/p>\n

M\u00d2WIE<\/a><\/h4>\n

P\u00f2wi\u00e9dz mie <\/p>\n

drzew\u00f2 <\/p>\n

to wsz\u00ebtk\u00f2 <\/p>\n

co wiater prz\u00ebn\u00f4sz\u00f4 <\/p>\n

ce w dz\u00e9\u0144 <\/p>\n

i w zmrok\u00f9 na pewno <\/p>\n

dze je ta droga <\/p>\n

przez tw\u00f2je g\u00f3r\u00eb <\/p>\n

i do\u0142\u00eb <\/p>\n

dr\u00eb\u017c\u0105c\u00f4 <\/p>\n

sk\u00f2rno \u017c\u00ebc\u00e9 <\/p>\n

tobie i mie <\/p>\n

zad\u00f3n\u00e9 je <\/p>\n

leno jedno <\/p>\n

M\u00f3w do mie <\/p>\n

rz\u00e9k\u00f2 szerok\u00f2 le
\nt\u00ebl\u00e9 <\/p>\n

\u017ce prz\u00ebmkn\u0105c m\u00f2g\u00e3 <\/p>\n

\u00f2cz\u00eb na m\u00f2jim brzeg\u00f9\n<\/p>\n

i starczi <\/p>\n

\u017ceb\u00ebm m\u00f3g\u0142 rozmi\u00f4c <\/p>\n

tw\u00f2je b\u00f2lesn\u00e9 <\/p>\n

z\u00f4k\u00f2la <\/p>\n

\u00f2bt\u0142\u00ebk\u0142\u00e9 \u00f9partim <\/p>\n

trwanim w bieg\u00f9 <\/p>\n

Gad\u00f4j do mie <\/p>\n

nieb\u00f2 <\/p>\n

z n\u00f3rdow\u0105 gwi\u00f4zd\u0105 <\/p>\n

zazdrz\u00f3n\u0105 w m\u00f2je <\/p>\n

zm\u00e3czon\u00e9 kroczi <\/p>\n

\u00f2 wsz\u00ebtczim gad\u00f4j <\/p>\n

j\u00f4 stan\u00e3 <\/p>\n

ch\u00f2cb\u00eb na zberk\u00f9 <\/p>\n

stegn\u00eb \u017ceb\u00ebm t\u00e3
\ntw\u00f2j\u0105 <\/p>\n

d\u00f4l niezmierzon\u0105
\np\u00f2j\u0105\u0142 <\/p>\n

i c\u00ebch\u00f2sc gwi\u00f4zd\u00f3w
\ndoczu\u0142 <\/p>\n

Je\u017cl\u00eb <\/p>\n

t\u00eb drzew\u00f2 <\/p>\n

i rz\u00e9k\u00f2 z nieb\u00e3 <\/p>\n

nad wama <\/p>\n

m\u00f2j\u0105 m\u00f2w\u00e3 t\u00e9\u017c <\/p>\n

rozmi\u00f4c b\u00e3dzeta <\/p>\n

chca\u0142a <\/p>\n

redosc k\u00f2le mie <\/p>\n

zamieszk\u00f4 <\/p>\n

i wiecznosc sp\u00f2k\u00f3jn\u00f4\n<\/p>\n

bezma\u0142a <\/p>\n

 <\/p>\n

TACZ\u00c9 PT\u00d4CH\u00cb<\/a><\/h4>\n

Nad m\u00f2jim p\u00f2l\u00e3 <\/p>\n

nad <\/p>\n

tw\u00f2j\u0105 ch\u00ebcz\u0105 <\/p>\n

bestraw\u00e9 pt\u00f4ch\u00eb <\/p>\n

we wietrze <\/p>\n

skrzecz\u0105 i nick nie
\nrobi\u0105 <\/p>\n

so z teg\u00f2 <\/p>\n

\u017ce <\/p>\n

\u00f2g\u00f3nk maj\u0105 <\/p>\n

nawetka <\/p>\n

za d\u0142ud\u017c\u00ebchny <\/p>\n

Na szczesc\u00e9 <\/p>\n

g\u0142owa <\/p>\n

i tak wiedno lecy <\/p>\n

przed tim <\/p>\n

\u00f2g\u00f3nk\u00e3 <\/p>\n

k\u0105syn\u00ebszk r\u00ebchli <\/p>\n

Nad naszim p\u0142ot\u00e3 <\/p>\n

na <\/p>\n

naszi <\/p>\n

k\u0105sk spi\u0105cy <\/p>\n

kr\u00ebszce <\/p>\n

\u00f9sad\u0142a sroka <\/p>\n

na krz\u00ebwi gajdze <\/p>\n

i zlecec st\u0105d <\/p>\n

wcale <\/p>\n

nie chce <\/p>\n

Nad tw\u00f2jim p\u00f2l\u00e3 <\/p>\n

i m\u00f2j\u0105 ch\u00ebcz\u0105 <\/p>\n

\u00f2 p\u00f2r\u00e9n\u00f4szk\u00f9 <\/p>\n

tacz\u00e9 pt\u00f4ch\u00eb
\nspi\u00e9waj\u0105 <\/p>\n

jakb\u00eb to b\u00eb\u0142o <\/p>\n

ju rozp\u00f2cz\u00e3t\u00e9<\/p>\n

nad g\u0142ow\u0105 <\/p>\n

tw\u00f2j\u0105 <\/p>\n

i m\u00f2j\u0105 <\/p>\n

gw\u00ebs swi\u00e3to trz\u00f4sk\u00f9 <\/p>\n

Sroka k\u00f2le p\u0142ota <\/p>\n

je tim <\/p>\n

bestrawim pt\u00f4ch\u00e3 <\/p>\n

cht\u00ebren <\/p>\n

w lece <\/p>\n

\u00eb w z\u00ebmie <\/p>\n

ch\u00f2cb\u00eb le w spik\u00f9 <\/p>\n

przez z\u00ebmn\u00e9 p\u00f2la <\/p>\n

do zymk\u00f9 jidze <\/p>\n

z nama <\/p>\n

bestraw\u00f2 <\/p>\n

p\u00f2d p\u00f4ch\u0105 <\/p>\n

 <\/p>\n

* * * <\/p>\n

 <\/p>\n

M\u00f3j
\nPanie<\/a> <\/p>\n

czej jes <\/p>\n

a jednak <\/p>\n

istniejesz ch\u00f2cb\u00eb <\/p>\n

w k\u00f2chanim wi\u00f4ld\u017cim <\/p>\n

nad m\u00f2je <\/p>\n

tchnieni\u00e9 <\/p>\n

nie wi\u00e9m <\/p>\n

co ze mn\u0105 p\u00f2czniesz <\/p>\n

czej ca\u0142\u0105 <\/p>\n

Tw\u00f2j\u0105 wi\u00f4lg\u00f2sc <\/p>\n

w dr\u017ceni\u00e9 \u017c\u00ebta <\/p>\n

w wiater <\/p>\n

w k\u00f2\u017cd\u00ebchny krok <\/p>\n

l\u00ebdzczi <\/p>\n

p\u00f2 Tw\u00f2ji zemi <\/p>\n

i w tesknic\u00e3 <\/p>\n

sczajon\u0105 wsz\u00e3dze <\/p>\n

mie przi\u0144dze <\/p>\n

zamienic <\/p>\n

Panie <\/p>\n

nie m\u00f3w <\/p>\n

nigd\u00eb <\/p>\n

\u017ce grzesz\u00e3 <\/p>\n

w k\u00f2chanim <\/p>\n

czej r\u00e3k\u0105 <\/p>\n

dotkn\u00e3 \u00f2czu <\/p>\n

zm\u00e3czon\u00ebch \u0142zama <\/p>\n

sk\u00f2rno jes szed\u0142 <\/p>\n

przez t\u00ebl\u00e9 s\u0142u\u0144c <\/p>\n

i stegn\u00eb swiata <\/p>\n

krok w kroczk <\/p>\n

za nama.<\/p>\n

 <\/p>\n

Z\u00d3MK\u00d3M ZAPAD\u0141IM<\/a><\/h4>\n

Pami\u00e3cy dzecy z Pi\u00f4sznic\u00eb <\/i><\/p>\n

Pies\u0144 prz\u00ebsz\u0142o
\nspiewac <\/p>\n

z\u00f3mk\u00f2m zapad\u0142im <\/p>\n

i chwil\u00f3m
\nzgru\u017cd\u017conym <\/p>\n

wrzosow\u0105 dzarni\u0105; <\/p>\n

jesz k\u0105sk krakani\u00f4 <\/p>\n

wron\u00eb na ch\u00f2jnie <\/p>\n

bieg\u00f4 przez noce <\/p>\n

jak \u00f2cz\u00eb dw\u00f2je… <\/p>\n

Wz\u00e9ruszk\u00f4j, ch\u0142opk\u00f9,\n<\/p>\n

na wiater! <\/p>\n

Na las nie wz\u00e9r\u00f4j! <\/p>\n

Chto Tobie ga\u0142\u0105z <\/p>\n

wstrzim\u00f4\u0142? <\/p>\n

Chto noc \u00f9rw\u00f4\u0142
\ncemn\u0105… <\/p>\n

Jes zm\u00f2dli\u0142 p\u00f4c\u00f3rk\u00f3w\n<\/p>\n

le p\u00f4r\u00e3n\u00f4sce, <\/p>\n

i t\u00f3sz le szczek\u00f4\u0142 <\/p>\n

ten czas do pt\u00f4ch\u00f3w,\n<\/p>\n

le k\u00f9k\u00f9czka z\u00f4rno <\/p>\n

sa\u0142a przez \u00f2kno… <\/p>\n

Wz\u00e9ruszk\u00f4j, ch\u0142opk\u00f9,\n<\/p>\n

na nieb\u00f2! <\/p>\n

B\u00f2 las wc\u0105g spi! <\/p>\n

Sp\u00e3k\u00f3n\u0105 k\u00f3r\u0105 <\/p>\n

sp\u0142ak\u00f3n\u00e9 ch\u00f2jn\u00eb <\/p>\n

m\u00f3wi\u0142\u00eb p\u00f4c\u00f3rz <\/p>\n

za Cebie. <\/p>\n

I m\u00ebmka sz\u0142a g\u00f3r\u0105 <\/p>\n

p\u00f2 niebie, <\/p>\n

a \u00f2cz\u00eb pt\u00f4ch\u00f3w <\/p>\n

zdrza\u0142\u00eb na \u00f2gnie, <\/p>\n

na nocnym k\u00f2nik\u00f9 <\/p>\n

smierc z Tob\u0105 jacha,\n<\/p>\n

w p\u00f4c\u00f3rkach gwi\u00f4zd\u00f3w\n<\/p>\n

sch\u00f2w\u00f4\u0142 kat z\u0142osc. <\/p>\n

I tak s\u00e3 sta\u0142o, <\/p>\n

ja\u017c jasnosc prz\u00ebsz\u0142a\n<\/p>\n

przed s\u0142ow\u00e3:<\/p>\n

\u2013 B\u00f2li!… <\/p>\n

Las z Tob\u0105 spi, <\/p>\n

le stron\u00e3 drod\u017ci <\/p>\n

pami\u00e3c prz\u00ebch\u00f4d\u00f4 <\/p>\n

i r\u00f4z do rok\u00f9 <\/p>\n

krok m\u00f2jich dzecy <\/p>\n

prz\u00ebst\u00f4w\u00f4… (To, co
\nje dzys, <\/p>\n

mia\u0142o b\u00ebc Waji!) <\/p>\n

Wz\u00e9ruszk\u00f4j, ch\u0142opk\u00f9,\n<\/p>\n

na dzec\u00eb! <\/p>\n

Zbi\u00e9raj\u0105 grz\u00ebb\u00eb <\/p>\n

w jes\u00e9nny czas <\/p>\n

w tim Tw\u00f2jim lese, <\/p>\n

gdze dz\u00e9\u0144 Tw\u00f3j <\/p>\n

w noc cemn\u0105 zgas\u0142. <\/p>\n

Pies\u0144 prz\u00ebsz\u0142o
\nspiewac <\/p>\n

z\u00f3mk\u00f2m zapad\u0142im, <\/p>\n

farb\u00f2wac p\u00f2wi\u00f4stczi <\/p>\n

pr\u00f4wd\u0105 przekl\u00e3t\u0105. <\/p>\n

Z\u00f3mk\u00f2m zapad\u0142im <\/p>\n

d\u00f3m m\u00f2j\u0105 pami\u00e3c; <\/p>\n

i pies\u0144 spi\u00e9w\u00f3n\u0105 <\/p>\n

dl\u00f4 wsz\u00ebtczich
\nswi\u00e3t\u0105.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

J\u00d3ZEF BRUSCZI<\/a> (J\u00f3zef
\nBruski)<\/h3>\n

 <\/p>\n

G\u00d4DKA MILLENIALN\u00d4<\/a><\/h4>\n

Lat tem\u00f9 t\u00ebs\u0105c m\u00eb wsz\u00ebtc\u00eb b\u00ebl\u00eb p\u00f2g\u00f3n\u00eb. No, m\u00eb
\nprawie ni\u00e9, ale naszi przodk\u00f2wie. Jak ks\u0105dz, to znaczi ter\u00f4z ks\u0105\u017c\u00e3, nak\u00f4z\u00f4\u0142 dac
\ns\u00e3 \u00f2chrzc\u00ebc, to naszi s\u00e3 \u00f2chrzc\u00ebl\u00eb. Ks\u0105dz sprowadzy\u0142 misj\u00f3narzi, w\u00ebs\u0142\u00f4\u0142 jich na
\nwsz\u00ebtcz\u00e9 stron\u00eb, a jeden misj\u00f3n\u00f4rz prz\u00ebszed\u0142 na \u00d2ks\u00ebwi\u00e9 do r\u00ebb\u00f4ka zw\u00f3n\u00e9g\u00f2
\nJarek, \u017ceb\u00eb t\u00e9\u017c g\u00f2 nawr\u00f3c\u00ebc na wiar\u00e3 chrzescyja\u0144sk\u0105. <\/p>\n

Misj\u00f3n\u00f4rz wz\u0105\u0142 w\u00e3b\u00f3rk w\u00f2d\u00eb, nal\u00f4\u0142 Jark\u00f2wi na
\n\u0142eb i p\u00f2wiedz\u00f4\u0142:<\/p>\n

\u2013 J\u00f4 cebie chrzc\u00e3 w imi\u00e3 \u00d2jca i S\u00ebna i Ducha
\nSwi\u00e3t\u00e9g\u00f2. A \u00f2d dzys\u00f4 t\u00eb s\u00e3 nie naz\u00ebw\u00f4sz Jarek, le J\u00f3n! N\u00f4\u00f9ka t\u00e9\u017c b\u00eb\u0142a kr\u00f3tk\u00f4:<\/p>\n

\u2013 Pami\u00e3t\u00f4j, \u017ceb\u00eb w pi\u0105tczi nie \u017cr\u00e9c mi\u00e3sa, b\u00f2
\nto cz\u00e3\u017cczi grz\u00e9ch i za to b\u00e3dzesz s\u00e3 sma\u017ci\u0142 ca\u0142\u0105 wiecznosc w sm\u00f2le! <\/p>\n

J\u00f3n m\u00f9 to wsz\u00ebtk\u00f2 prz\u00ebrzek\u0142. Misj\u00f3n\u00f4rz szed\u0142
\ndali wzd\u0142u\u017c w\u00ebbrze\u017ca, a p\u00f2 za\u0142atwieniu sw\u00f2jich spraw wr\u00f4c\u00f4 t\u0105 sam\u0105 drog\u0105. <\/p>\n

W\u00ebpad\u0142o m\u00f9 t\u00e9\u017c zn\u00f4w\u00f9 nocowac na \u00d2ks\u00ebwiu i to
\njesz prawie w pi\u0105tk. Czed\u00eb wszed\u0142 do nasz\u00e9g\u00f2 J\u00f3na, zast\u00f4\u0142 g\u00f2 prawie prz\u00eb
\nwieczerz\u00eb. J\u00f3n mi\u00f4\u0142 pe\u0142n\u0105 misk\u00e3 kaczk\u00f3w, cht\u00ebrn\u00e9 smaczno j\u00f4d\u0142. A ten s\u00f3s jem\u00f9
\nt\u0142\u00ebsto p\u00f2 brodze sp\u0142iw\u00f4\u0142…<\/p>\n

\u2013 J\u00f3nie, co t\u00eb doch robisz? T\u00eb \u017cresz w pi\u0105tk
\nmi\u00e3so?! To przece je grz\u00e9ch smiertelny! <\/p>\n

A na to J\u00f3n:<\/p>\n

\u2013 To doch nie je mi\u00e3so.<\/p>\n

\u2013 Jak to? Kaczczi to nie je mi\u00e3so?! \u2013 \u00f2drzek\u0142
\nmisj\u00f3n\u00f4rz.<\/p>\n

\u2013 J\u00f4, to b \u00eb \u0142 \u00eb kaczczi, ale ter\u00f4 ju ni\u00e9.
\nB\u00f2 j\u00f4 zrobi\u0142 tak, jak misj\u00f3n\u00f4rz. J\u00f4 wz\u0105\u0142 w\u00e3b\u00f3rk w\u00f2d\u00eb, prze\u017cegn\u00f4\u0142 i \u017cem \u00f2chrzcy\u0142
\nje: \u201eW imi\u00e3 \u00d2jca i S\u00ebna i Ducha. \u00d2d dzys\u00f4 t\u00eb s\u00e3 nie naz\u00ebw\u00f4sz kaczka, a leno
\ngladisa, to je \u2013 jak ter\u00f4z m\u00f3wi\u0105 \u2013 flundra\u201d… <\/p>\n

 <\/p>\n

JAK A\u00d9G\u00d9ST BRESZTA TESTAME\u0143T ZROBI\u0141<\/a><\/h4>\n

Prz\u00ebszed\u0142 czas, \u017ce A\u00f9g\u00f9st Breszta chc\u00f4\u0142 s\u00e3 ju
\np\u00f2\u017cegnac z tim swiat\u00e3. Tak jak k\u00f2\u017cdi p\u00f2rz\u0105dny Kasz\u00ebba, chc\u00f4\u0142 jednak n\u00f4prz\u00f3d
\n\u00f9reg\u00f9lowac wsz\u00ebscz\u00e9 sw\u00f2je spraw\u00eb. K\u00f4z\u00f4\u0142 t\u00e9\u017c zaw\u00f2\u0142ac sz\u00f4\u0142t\u00ebsa \u201e\u00d2zorcz\u0105 Szp\u00e9t\u00e3\u201d i
\ndw\u00f9ch swi\u00f4dk\u00f3w. Ti ni miel\u00eb wiele k\u0142op\u00f2tu, b\u00f2 A\u00f9g\u00f9st maj\u0105tk\u00f9 nieruch\u00f2m\u00e9g\u00f2 nie
\np\u00f2s\u00f4d\u00f4\u0142, ale za to jeno mi\u00f4\u0142 szl\u00f4banek, \u0142\u00f3\u017ck\u00f2, st\u00f3\u0142, szter\u00eb krzes\u0142a i dwa
\ngr\u00f4p\u00eb. Ta jedna gr\u00f4pa mia\u0142a deczelek drewniany, a ta dr\u00ebg\u00f4 blaszany. No i na
\nk\u00f9\u0144c b\u00eb\u0142a jeszcze jedna k\u00f2za. Prz\u00eb tim b\u00eb\u0142a bia\u0142ka, k\u00f2bi\u00e9ta troje dzecy[…] <\/p>\n

\u017b\u00ebc\u00e9 sw\u00f2je A\u00f9g\u00f9st przep\u00e3dzy\u0142 b\u00f2g\u00f2b\u00f2jnie.
\nPracow\u00f4\u0142 wi\u00e9rnie, dobri b\u00e9\u0142 prz\u00eb w\u00ebrzucaniu gnoju, w\u00ebbi\u00e9raniu b\u00f9lew, prz\u00eb
\ngrabieniu jiglewi\u00f4[…] Ale g\u0142osu to w rodz\u00ebnie ni mi\u00f4\u0142 \u017c\u00f3dn\u00e9g\u00f2. Ca\u0142\u00e9 rz\u0105d\u00eb
\nspraw\u00f2wa\u0142a i wsz\u00ebtczim zarz\u0105dza\u0142a jeg\u00f2 k\u00f2bi\u00e9ta, Joanka[…] <\/p>\n

Ale ter\u00f4, na \u0142o\u017cu smierc\u00eb, A\u00f9g\u00f9st mi\u00f4\u0142 g\u0142os i
\ndiktow\u00f4\u0142:<\/p>\n

\u2013 L\u00e9\u00f3n, pisz no tam ten wst\u00e3p do teg\u00f2
\ntestame\u0144tu. T\u00e3 gr\u00f4pk\u00e3 z tim blaszanym deczelk\u00e3 daj\u00e3 Wer\u00f3nce[…] <\/p>\n

Na to wtr\u0105c\u00eb\u0142a s\u00e3 jeg\u00f2 k\u00f2bi\u00e9ta i g\u00f4d\u00f4:<\/p>\n

\u2013 A\u00f9g\u00f9st! A\u00f9g\u00f9st! A
\nm\u00f2\u017ce to dac Marince?!<\/p>\n

Na to A\u00f9g\u00f9st twardo:<\/p>\n

\u2013 Ni\u00e9, Wer\u00f3nce! Zarz\u0105dzon\u00e9! Zapis\u00f3n\u00e9! Jidzema
\ndali![…] Ten szl\u00f4banek daj\u00e3 Marince. Zn\u00f4w\u00f9 s\u00e3 wtr\u0105c\u00f4 Joanka i m\u00f3wi:<\/p>\n

\u2013 A\u00f9g\u00f9stk\u00f9! A\u00f9g\u00f9stk\u00f9! A m\u00f2\u017ce b\u00eb Wer\u00f3nce?<\/p>\n

A\u00f9g\u00f9st zn\u00f4w\u00f9 energiczno zarz\u0105dz\u00f4:<\/p>\n

\u2013 Ni\u00e9, Marince! <\/p>\n

Awantura w\u00ebb\u00f9ch\u0142a prz\u00eb k\u00f2z\u00eb, b\u00f2 A\u00f9g\u00f9st
\nzarz\u0105dzy\u0142 dac k\u00f2z\u00e3 Wer\u00f3nce, a zn\u00f4w\u00f9 Joanka chca miec \u00f2statn\u00e9 s\u0142ow\u00f2, \u017ceb\u00eb j\u00e3 dac
\nJ\u00f3zk\u00f2wi, b\u00f2 \u00f2n j\u00e3 tak fajno f\u00f9trow\u00f4\u0142[…] <\/p>\n

Na to ju nerw\u00eb p\u00f2nios\u0142\u00eb A\u00f9g\u00f9sta[…] Ch\u00f2c b\u00e9\u0142
\ncz\u00e3\u017ck\u00f2 ch\u00f2ri, zerw\u00f4\u0142 s\u00e3 \u00f2b\u00f9rzony i zaw\u00f2\u0142\u00f4\u0142:<\/p>\n

\u2013 Do szat\u00f3na, Joanka! Chto tu \u00f9mi\u00e9r\u00f4, j\u00f4 cz\u00eb
\nt\u00eb?! <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

JAN DRZ\u00c9\u017bD\u017b\u00d3N<\/a> (Jan Drze\u017cd\u017con) <\/h3>\n

 <\/p>\n

WIECZ\u00d3RK<\/a><\/h4>\n

Zabl\u0105dzony wiecz\u00f3rk <\/p>\n

W tim c\u00ebchim
\nmal\u00ebnowim lese <\/p>\n

Zagr\u00f4l na \u00f2rganach
\nzlot\u00ebch <\/p>\n

I smi\u00f4l so smi\u00f4l do
\nsw\u00f2jich l\u00ebdzy <\/p>\n

Rozmiszl\u00f4 so
\nwiecz\u00f3rk nad w\u00f2d\u0105 <\/p>\n

Raz\u00e3 z dz\u00ebwima
\ng\u00e3sama <\/p>\n

I w remionach
\nsw\u00f2jich g\u00f2r\u0105c\u00ebch <\/p>\n

Trzim\u00f4 malink\u0105 zlot\u0105
\nribk\u00e3 <\/p>\n

Z d\u00f4wien d\u00f4wna l\u00ebdze
\nso rozp\u00f2wi\u00f4del\u00eb <\/p>\n

\u017be wiecz\u00f3rk
\nprz\u00ebniese jima szczesc\u00e9 <\/p>\n

W k\u00f2libkach so dzece
\nsmiel\u00eb <\/p>\n

Te co malo malo
\nwidzel\u00eb <\/p>\n

\u00d2 p\u00f2r\u00e9n\u00f4szk maj\u0105 ju
\n\u00f2 ce zab\u00ebt\u00e9 <\/p>\n

Wiecz\u00f3rk\u00f9 z d\u00f4k\u0105
\nzakl\u00e3t\u0105 <\/p>\n

Tw\u00f2je bi\u00f4l\u00e9 remiona
\ni czerwion\u00e9 skarnie <\/p>\n

S\u0105 zab\u00ebt\u00e9 d\u00f4wno <\/p>\n

Jezora so z\u00f4s
\nszp\u00e9gl\u00ebj\u0105 bez ce <\/p>\n

Bez tw\u00f2j\u00e9g\u00f2
\nlet\u00ebchn\u00e9g\u00f2 wiaterk\u00f9 <\/p>\n

\u00d2ni ce ju nie
\nbr\u00ebk\u00f9j\u0105 <\/p>\n

T\u00eb ju pewno do nich
\nnie przi\u0144dzesz <\/p>\n

T\u00eb ni\u00f3s\u0142 w\u00ebsok nad
\njezor\u00e3 kr\u00f3lewn\u00e3 w r\u00e3kach <\/p>\n

\u00d2na so tak do ce
\nsmia <\/p>\n

A\u017c ji wi\u0144c zelony
\nsp\u00f4dl n\u00f3m do n\u00f3g <\/p>\n

A s\u00ebknia \u00f9m\u00f2cz\u00ebla so
\nw jezorze <\/p>\n

Na stole le \u00f2st\u00f4l
\nzb\u00f3n z\u00ebmny gl\u00ebniany <\/p>\n

N\u00ebnka z tatk\u00e3 pil\u00eb
\nprawie kaw\u00e3 <\/p>\n

Jak t\u00eb so jach\u00f4l
\nkar\u00e9t\u0105 <\/p>\n

Zaprz\u00e9gl\u00eb w
\nrozmajit\u00e9 pt\u00f4sze <\/p>\n

M\u00eb so p\u00f2tem\u00f9
\nrozp\u00f2wi\u00f4del\u00eb <\/p>\n

Jak t\u00eb tu b\u00e9l w nen
\nczas <\/p>\n

Nasz zm\u00ebszlony
\nwiecz\u00f3rk\u00f9.<\/p>\n

 <\/p>\n

PRZ\u00cbSZL\u00cb DO MIE…<\/a><\/h4>\n

Prz\u00ebszl\u00eb do mie r\u00f4z
\ndwa bi\u00f4l\u00e9 k\u00f4lp\u00eb. <\/p>\n

C\u00eb\u017c wa p\u00f2wi\u00e9ta,
\ndr\u00ebsze dwa? <\/p>\n

D\u00f3m wama swi\u00e9ce na
\ndrog\u00e3, <\/p>\n

Niech so p\u00f4l\u0105 dlug\u00f2
\nna ti drodze bi\u00f4li. <\/p>\n

Prz\u00ebszl\u00eb do mie r\u00f4z
\nm\u00f2dr\u00f4czi z \u017c\u00ebta. <\/p>\n

Dze\u017c wa b\u00ebla tak
\ndlug\u00f2, wa dr\u00ebsze dwa? <\/p>\n

D\u00f3m wama na drog\u00e3
\nm\u00f2je now\u00e9 b\u00f3t\u00eb <\/p>\n

Na t\u00e3 dlug\u0105 bi\u00f4l\u0105
\ndrog\u00e3 pi\u00f4szcz\u00ebst\u0105. <\/p>\n

Prz\u00ebszl\u00eb do mie r\u00f4z
\ndwa jezora z glad\u0105. <\/p>\n

Dze\u017c wa spa tak
\ndlug\u00f2, prz\u00ebjacele m\u00f2ji? <\/p>\n

D\u00f3m wama m\u00f2je \u00f2cz\u00eb
\nna sam\u00f2 gl\u00e3b\u00f2cz\u00e9 dno, <\/p>\n

\u017beb\u00eb wa mia co \u00f2de
\nmie na pami\u0105tk\u00e3. <\/p>\n

Prz\u00ebszl\u00eb do mie r\u00f4z
\ndwie gwi\u00f4zd\u00eb z nieba, <\/p>\n

\u017beb\u00eb j\u00f4 z nima szedl
\nw t\u00e3 drog\u00e3 w\u00ebsok\u0105. <\/p>\n

Wz\u00e3l\u00eb mie p\u00f2d
\npaz\u00ebch\u00e3, a te m\u00eb szl\u00eb, <\/p>\n

A wk\u00f3l l\u00ebdze
\nzw\u00f2nil\u00eb, zw\u00f2nil\u00eb zw\u00f2nama. <\/p>\n

 <\/p>\n

STAZJA<\/a><\/h4>\n

I tak ma dwaji so rozp\u00f2wi\u00f4d\u00f3m\u00eb, ja\u017c F\u00f2ska
\nzacz\u00e3 so tak \u00f2bchlastowac.<\/p>\n

\u2013 A c\u00eb\u017c ji je? \u2013 g\u00f4d\u00f4 Lab\u00f9da.<\/p>\n

\u2013 \u00d2na doch sledzy nie \u017carla, c\u00eb\u017c b\u00eb ji m\u00f2glo
\nb\u00ebc? \u2013 j\u00f4 so m\u00ebszl\u00e3.<\/p>\n

\u2013 Wi\u00e9sz t\u00eb co, Mack\u00f9? T\u00eb m\u00f4sz prawie tacz\u00e9g\u00f2
\nk\u00f2nia dl\u00f4 mie. N\u00eb, chcema\u017ce mieniac! <\/p>\n

J\u00f4 wiedz\u00f4l, \u017ce ti Lab\u00f9dze b\u00ebl\u00eb \u00f2szuk\u00f3ny i te
\n\u00f2\u00b2ni zar\u00f4 jid\u0105 na mieniani\u00e9 k\u00f2ni.<\/p>\n

\u2013 N\u00eb, k\u00f2 j\u00f4 b\u00eb so m\u00f9sz\u00f4l Stazji sp\u00ebtac \u2013
\ng\u00f4daj\u00e3. \u2013 J\u00f4 doch tak ni m\u00f2g\u00e3 \u2013 mie nic tobie nic \u2013 k\u00f2nia mieniac. <\/p>\n

A te nen Lab\u00f9da zacznie prz\u00ebgad\u00ebwac:<\/p>\n

\u2013 N\u00eb, nie widzyce w\u00eb, Mack\u00f9, jacz\u00e9 szp\u00e9r\u00eb ten
\nm\u00f3j k\u00f3\u0144 m\u00f4? \u00d2n c\u00eb ca\u0142\u0105 ch\u00ebcz prz\u00ebcygnie do lasa.<\/p>\n

\u2013 A na c\u00eb\u017c mie ch\u00ebcz c\u00ebgn\u0105c do lasa? \u2013 g\u00f4daj\u00e3
\ndo Lab\u00f9d\u00eb. \u2013 J\u00f4 le br\u00ebk\u00f9j\u00e3 to p\u00ebrzn\u00e3 drz\u00e9wka, a na zymk\u00f9 do pl\u00ebga.<\/p>\n

\u2013 J\u00f4 c\u00eb rzek\u00e3, Mack\u00f9, t\u00eb ni m\u00f2\u017cesz zrobic lepsz\u00e9g\u00f2
\njiszeft\u00eb! Ten k\u00f3\u0144 c\u00eb mdze sto lat \u00f2r\u00f4l! A jak malo f\u00f9dr\u00eb \u00f2n br\u00ebk\u00f9je! T\u00eb wcale
\nnie zmerk\u00f4sz, k\u00f9li \u00f2n ze\u017cre. Le czipk\u00e3 seczczi rozmi\u00e9sz\u00f4sz z w\u00f2d\u0105, a \u00f2n ja\u017c
\ndost\u00f3nie p\u00f2 tim tacz\u00e9 bl\u00e3k \u00f2cz\u00eb. T\u00eb so mdzesz m\u00f3gl w nich szp\u00e9glowac.<\/p>\n

\u2013 Co w\u00eb g\u00f4d\u00f4ce, Lab\u00f9da, dzesz j\u00f4 b\u00eb so tam
\nszp\u00e9glow\u00f4l w jeg\u00f2 sl\u00e9piach? Ale w\u00eb tak g\u00f4d\u00f4ce, a k\u00f2nie doch tak dlug\u00f2 nie \u017c\u00ebj\u0105.
\nPrawie nen B\u00f2bricczich, ten m\u00f2\u017ce b\u00ebc ju zacht prz\u00eb latach.<\/p>\n

\u2013 Widzysz t\u00eb, Mack\u00f9, to so tr\u00f4fiaj\u0105 rozmajit\u00e9
\nk\u00f2nie. Z k\u00f2niama jak z l\u00ebdzama, t\u00eb m\u00f9szisz jich rozmi\u00f4c. J\u00f4 ce nie chc\u00e3
\n\u00f2sz\u00ebkac. Ma dwaji tak so wiedno m\u00f2gla zg\u00f2dz\u00ebc. <\/p>\n

J\u00f4 jid\u00e3 m\u00e9g\u00f2 k\u00f2nia \u00f2bzerac, maklaj\u00e3 nod\u017ci, p\u00f2
\npr\u00f4wdze s\u0105 m\u00f2cn\u00e9 \u00eb tak na \u00f2k\u00f2 nic m\u00f9 nie fel\u00f4.<\/p>\n

\u2013 A do cze t\u00eb chcesz g\u00f2 mieniac?<\/p>\n

\u2013 Jo, wejle! \u2013 g\u00f4d\u00f4 Lab\u00f9da.<\/p>\n

\u2013 J\u00f4 tak r\u00f4d so k\u00f2l wieczora ab\u00f2 w niedzel\u00e3
\nw\u00ebjad\u00e3 kar\u00e9t\u0105, a tej \u2013 wi\u00e9sz \u2013 p\u00ebrzn\u00e3 dr\u00f4wk\u00e3. M\u00f3j k\u00f3\u0144 je do teg\u00f2 za c\u00e3\u017cczi.<\/p>\n

\u2013 Widzysz t\u00eb, L\u00e9\u00f3nk\u00f9, te t\u00eb b\u00eb mie m\u00f9sz\u00f4l co
\nprz\u00ebdac.<\/p>\n

\u2013 J\u00f4, to j\u00f4 m\u00f2g\u00e3 \u2013 \u00f2n g\u00f4d\u00f4. \u2013 N\u00eb, sk\u00f2pa! <\/p>\n

Ma z n\u00ebnk\u0105 b\u00ebla ju do naszi F\u00f2sczi tak
\nprz\u00ebna\u0142o\u017cony. N\u00ebnka wiedno g\u00f4da, \u017ce ma mdzema pewno tak dlug\u00f2 \u017c\u00ebla jak ta nasza
\nF\u00f2ska. Cht\u00eb\u017c to wi\u00e9? \u2013 j\u00f4 g\u00f4d\u00f4l. \u2013 M\u00f2\u017ce \u00f2na mdze jesz nasze zarczi cygn\u00e3 na
\nsm\u00e3t\u00f4rz. A ter\u00f4 j\u00f4 mi\u00f4l F\u00f2sk\u00e3 mieniac? Lab\u00f9da niekara dr\u00ebd\u017ci, dzesz ten nusz\u00f4l
\nprawie mie w lese sp\u00f2tkac. A j\u00f4 so t\u00e9\u017c nie chc\u00f4l dac na l\u00ebch\u00f2. C\u00eb\u017c to je za
\nchlop, co bialk\u00e3 we wsz\u00ebtczim sl\u00ebch\u00f4? N\u00eb, g\u00f2rszi jak m\u00f9ca ja\u017cd\u017ci!<\/p>\n

\u2013 N\u00eb, k\u00f2 pewno, \u017ce j\u00f4 jem chlop. Stazja so na
\nwsz\u00ebtk\u00f2 zg\u00f2dzy, co j\u00f4 ji rzek\u00e3. <\/p>\n

\u2013 Widzysz t\u00eb, Mack\u00f9, to j\u00f4 so zar\u00f4 p\u00f2 ce
\nsp\u00f2dz\u00e9w\u00f4l. Cht\u00ebrny g\u00f4daj\u0105, \u017ce t\u00eb jes p\u00ebrzn\u00e3 torb\u00f2wati, ale t\u00eb doch wi\u00e9sz, co
\nl\u00ebdze m\u00f2g\u0105 splestac.<\/p>\n

\u2013 T\u00eb so, L\u00e9\u00f3nk\u00f9, p\u00ebrzn\u00e3 ham\u00f9j! T\u00eb mie tu nie
\nmdzesz torb\u00f2watima do \u00f2czu sztur\u00f4l! A jak t\u00eb nie wierzisz, tej m\u00f4sz, j\u00f4 zar\u00f4
\nF\u00f2sk\u00e3 \u00f2dprz\u00ebgaj\u00e3. Ale mie nie zab\u00e3dzesz sk\u00f2pa prz\u00ebprowadz\u00ebc!<\/p>\n

\u2013 Witro zar\u00f4 z rena j\u00f4 jem ze sk\u00f2p\u00e3.<\/p>\n

J\u00f4 jad\u00e3 naz\u00f4d, a mie so tak baro dzywno na nym
\nw\u00f2zu sedza. Ten k\u00f3\u0144 d\u00f4w\u00f4l tak zacht szr\u00ebt\u00eb, \u017ce j\u00f4 mi\u00f4l wiedno strach, \u017ceb\u00eb \u00f2n
\nso nie zwr\u00f3cyl. Jak ma b\u00ebla kr\u00f3tk\u00f2 dodom\u00f9, te mie so tak mitk\u00f2 w k\u00f2lanach zacz\u00e3
\nrobic. Ch\u00f2cb\u00eb j\u00f4 mi\u00f4l ter\u00f4 teg\u00f2 sk\u00f2pa \u2013 so m\u00ebszl\u00e3. Jakb\u00eb to so n\u00ebnce nie widza,
\nto j\u00f4 b\u00eb zacz\u0105l gadac, \u017ce ten sk\u00f2p je wicy w\u00f4rt jak ten cali k\u00f3\u0144. A tak? N\u00ebnka
\nprawie szla z w\u00f2d\u0105, ale nas min\u00e3, ani r\u00f4z nie wezdrza. J\u00f4 so ji nie dz\u00ebw\u00f9j\u00e3, b\u00f2
\nj\u00f4 nie b\u00e9l wsl\u00f4d\u00eb widzec, a k\u00f3\u0144 b\u00e9l c\u00ebzy. <\/p>\n

N\u00f4lepi j\u00f4 zrobi\u00e3, jak ch\u00f9tiszk\u00f2 w\u00ebprz\u00ebg\u00e3, a te
\np\u00f2 p\u00f4lniu, jak to so ju wsz\u00ebtk\u00f2 w\u00ebd\u00f4, j\u00f4 \u00f9cekn\u00e3 do Wro\u0144sczich \u00eb ch\u00f2cb\u00eb j\u00f4 tam
\nmi\u00f4l cal\u0105 noc sedzec, ale kr\u00f3tk\u00f2 dodom\u00f9 so nie d\u00f3m. Jak to ju mdze p\u00f2
\nwsz\u00ebtczim, te j\u00f4 przi\u0144d\u00e3 \u2013 mie nic tobie nic \u2013 a m\u00f2\u017ce to so wsz\u00ebtk\u00f2 jak\u00f9sz
\n\u00f9prawi. <\/p>\n

Co mie t\u00e9\u017c prz\u00ebszlo z Lab\u00f9d\u0105 k\u00f2nia mieniac?
\nJak to so Stazja dowi\u00e9, ch\u00f2c \u00f2na je dobr\u00f4 bialka, \u00f2na mie nie d\u00f4 do slowa
\nprzi\u0144c. <\/p>\n

J\u00f4 ju cz\u00ebj\u00e3, co \u00f2na rzecze:<\/p>\n

\u2013 Z taczim manij\u00f4k\u00e3? Dze t\u00eb m\u00f4sz, Mack\u00f9,
\nroz\u00ebm? A m\u00f2\u017ce t\u00eb g\u00f2 wcale ni m\u00f4sz? \u2013 Ni\u00e9, teg\u00f2 b\u00eb Stazja nie rzekla. Nigd\u00eb na
\nswiece! <\/p>\n

(W\u00ebjimk ze zbi\u00e9rk\u00f9 Zw\u00f3nnik<\/i>)<\/p>\n

 <\/p>\n

M\u00d3NIKA<\/a><\/h4>\n

Jak \u00f2ni \u017cd\u017c\u0105, \u017ceb\u00eb j\u00f4 \u00f9marl. Nie chc\u00e3 jich tu
\nwidzec! Za czim to prz\u00eblazlo? En\u00eb, w \u00f2cz\u00eb to zdrzi, jakb\u00eb to mie baro k\u00f2cha, a
\nn\u00f4bar\u017ci Jan. Tak nib\u00eb z d\u00f4leka, a co szt\u00f3t so p\u00f2dsmieje. J\u00f4 ce, brace, znaj\u00e3,
\nt\u00eb jes \u00f2d t\u00ebch falsz\u00ebw\u00ebch. T\u00eb nigd\u00eb nik\u00f2m\u00f9 prosto w \u00f2cz\u00eb jesz nie zdrz\u00f4l! Pewno
\nm\u00ebslisz, \u017ce c\u00eb zapisz\u00e3 to cal\u00e9 g\u00f2sp\u00f2darstw\u00f2. Nawet m\u00f2w\u00eb ni ma, b\u00f2 jes za
\ntorb\u00f2wati. Jaczi t\u00eb do mie b\u00e9l? J\u00f4 jesz \u00f2d ce dobr\u00e9g\u00f2 slowa nie czul. A ta
\ntw\u00f2ja bialka le p\u00f4lni\u00e9 warzi. Do k\u00f2g\u00f2\u017c \u00f2na to warzi? J\u00f4 ju nie md\u00e3 dzys nic
\nj\u00f4dl, pewno przed p\u00f4lni\u00e3 sk\u00f2naj\u00e3[…] <\/p>\n

N\u00f4lepi, \u017ceb\u00eb j\u00f4 zar\u00f4 przecz\u00ebt\u00f4l testame\u0144t, b\u00f2
\nm\u00f2\u017ce b\u00ebc za p\u00f2zdze. P\u00f2 gn\u00f4tach tak jakb\u00eb ch\u00f4d\u00f4l mr\u00f3z. \u00d2ni mie prz\u00ebniosl\u00eb
\nharbat\u00eb. To pewno Klara[…] Dzesz je nen testame\u0144t? M\u00f9sz\u00e3 g\u00f2 w\u00ebc\u00ebgn\u0105c sp\u00f2d
\nz\u00f4gl\u00f3wka. \u00d4w\u00eb, jak \u00f2ni \u00f9sz\u00eb w\u00ebszp\u00ebcowel\u00eb, a n\u00f4bar\u017ci Klara! \u00d2na \u00f9daje, \u017ce mie
\nnod\u017ci zakriw\u00f4, a n\u00f4mili b\u00eb mie ten papi\u00f3r w\u00ebdzarla. \u00d2na so m\u00ebsli, \u017ce tam nie je
\nnic dobr\u00e9g\u00f2. <\/p>\n

J\u00f4, A\u00f9g\u00f9st K\u00f2n\u00e9wka, \u00f9rodzony \u00eb \u00f2chrzcony, jesz
\nprz\u00eb zdrowim roz\u00ebmie, m\u00f3m w\u00f2l\u00e3 tak\u0105, \u017ce Klara dost\u00f3nie jizb\u00e3 i dep\u00f9t\u00f4t co
\nmies\u0105c, jedn\u00e3 kanink\u00e3, jedn\u00e3 \u00f2wc\u00e3, p\u00f9\u0144t masla, dzesy\u0144c br\u00f3t\u00f3w chleba, jedn\u00e3
\ng\u00e3s, jedn\u00e3 kaczk\u00e3, jak mdze dobri rok, te centnar \u017c\u00ebta \u00eb top ml\u00e9ka[…] <\/p>\n

Co, Klark\u00f2, c\u00eb so to nie widzy? Za malo masla?
\nTrzeba g\u00f2 cenk\u00f2 smarowac, te to sygnie. T\u00eb b\u00eb jesz chca jacz\u00e9g\u00f2 sk\u00f2pa? C\u00eb\u017c \u00f2na
\ntak wrzeszczi? C\u00eb\u017c ji s\u00e3 sta? N\u00eb, j\u00f4 ji m\u00f2g\u00e3 ten p\u00f9\u0144t masla dopisac. \u00d2na r\u00ebczi?
\nN\u00eb, c\u00eb\u017c tu so nie dzeje? Niech so dzeje, co chce, j\u00f4 md\u00e3 cz\u00ebt\u00f4l dali! <\/p>\n

A te r\u00f4z na rok do kl\u00e9da \u00eb szp\u00ebl now\u00e9 b\u00f3t\u00eb,
\nr\u00f4z na p\u00f3l rok\u00f9 do szertucha. A jak przi\u0144dze do \u00f9mrzeni\u00f4, to zaplac\u00ebc p\u00f2grz\u00e9b. <\/p>\n

Co? Sp\u00f3dnika \u00f2na nie mdze mia? J\u00f4 m\u00ebsl\u00f4l, \u017ce
\nt\u00eb mia sp\u00f3dnik. Te zar\u00f4 gad\u00f4j. A te Klarze dac na sp\u00f3dnik, jak ten st\u00f4ri mdze p\u00f2dzarti.\n<\/p>\n

T\u00eb nie mdzesz nik\u00f2m\u00f9 p\u00f2kazowa p\u00f2dzarti
\nsp\u00f3dnik!? <\/p>\n

M\u00eb tu zaznaczim\u00eb: jak Klara rzecze, \u017ce m\u00f4
\np\u00f2dzarti sp\u00f3dnik, te m\u00f4 ji b\u00ebc d\u00f3n\u00f4 wiara. Nocm\u00f9c\u00e3 t\u00eb m\u00f4sz, ta c\u00eb s\u00ebgnie, jesz
\nnogawice, a r\u00f4z w mies\u0105c Klara m\u00f4 b\u00ebc wiozl\u00f4 k\u00f2niama do k\u00f2scola, a jak zach\u00f2rzeje,
\nte prz\u00ebwiezc doktora z miasta. A jakb\u00eb Klara so jesz r\u00f4z chca \u017cenic, to ji
\nwsz\u00ebtk\u00f2 przepadnie. <\/p>\n

Jan dost\u00f3nie szter\u00eb m\u00e3dle j\u00f4j, krusz\u00e3, k\u00f2z\u00e3 i
\nk\u00f2z\u00ebb\u00f2ka, szt\u00ebk p\u00f2la ten \u00f2d czisk\u00f9le, \u017ceb\u00eb so tam m\u00f3gl zasadz\u00ebc na zymk\u00f9
\nb\u00f9lewk\u00f3w, a te szter\u00eb centnar\u00eb \u017c\u00ebta \u00f2d razu. Tim Jan mdze splacony. C\u00eb so m\u00f2\u017ce,
\nJanie, nie widzy? Te gad\u00f4j! Zar\u00f4 c\u00eb sztr\u00e9kn\u00e3 ten gru\u0144t \u00f2d czisk\u00f9le i
\nk\u00f2z\u00ebb\u00f2ka[…] <\/p>\n

Marika dost\u00f3nie b\u00f9dink, pi\u0144c pr\u00f3scy, szesc
\nkaczk \u00eb k\u00f9r\u00eb. \u00d2na mdze to wsz\u00ebtk\u00f2 doz\u00e9ra. T\u00f3na dost\u00f3nie k\u00f2nie i rol\u0105 tam p\u00f2d
\nch\u00f2jink\u0105. Co t\u00eb g\u00f4d\u00f4sz, Klara? Ce nie mdze mi\u00f4l chto w\u00ebplac\u00ebc, jak to wsz\u00ebtk\u00f2
\nmdze p\u00f2dzelon\u00e9? Wsz\u00ebtc\u00eb do gr\u00ebp\u00eb md\u0105 ce spl\u00f4cel\u00eb. Le nie r\u00ebcz\u00eb! T\u00eb mie, T\u00f3na,
\nnie b\u00e3dzesz t\u00ebch k\u00f2ni tak g\u00f2nil. \u00d2ne maj\u0105 b\u00ebc wiedno cz\u00ebst\u00e9, a ni\u00e9 za wiele na
\nf\u00f3r\u00e3 klasc. P\u00f2la ju maj\u0105 b\u00ebc w jes\u00e9\u0144 \u00f2bs\u00f3n\u00e9. Czul t\u00eb, Janie? D\u00f4jta mie ter\u00f4
\nsznapsa. M\u00f9sz\u00e3 so na \u00f2statk\u00f9 w\u00ebsmarowac[…] <\/p>\n

Ter\u00f4 j\u00f4 ju ni m\u00f3m g\u00f2sp\u00f2darstwa, ter\u00f4 ju nie
\ndarwaj\u00e3 \u017c\u00ebc, zreszt\u0105 s\u00f3m sobie ni m\u00f3m nic zapis\u00f3n\u00e9, a to Klarz\u00ebn\u00e9, to b\u00eb do mie
\nnie syglo. \u00d2ni maj\u0105 m\u00f2je g\u00f2sp\u00f2darstw\u00f2 i ter\u00f4 \u00f2ni m\u00f9sz\u0105 mie bl\u00f3s st\u0105d jak\u00f9\u017c w\u00ebdostac.
\nWsz\u00ebtk\u00f2 so
\nd\u00f4, le p\u00f2malink\u00f9! <\/p>\n

(W\u00ebjimk z p\u00f2wi\u00f4stczi M\u00f3nika<\/i>)<\/p>\n

 <\/p>\n

W\u00ebjimczi z Twarz\u00eb Sm\u00e3tka<\/i>:<\/p>\n

 <\/p>\n

[K\u00d2W\u00d4L \u00c3DRIS]<\/a><\/h4>\n

Na P\u00f9stkach mieszk\u00f4\u0142 k\u00f2w\u00f4l \u00c3dris. To b\u00e9l baro
\nberumt k\u00f2w\u00f4l, prawie \u017ce \u00f2n so r\u00f4d w\u00ebsmarow\u00f4l. Ni\u00e9 d\u00ebcht tak, jak nen l\u00f3sb\u00f9ksa
\nT\u00e9fil? To p\u00f2 pr\u00f4wdze ni m\u00f2\u017ce rzec. M\u00f2\u017ce tem\u00f9, \u017ce ta jeg\u00f2 Agnes da na wsz\u00ebtk\u00f2
\n\u00f2bacht, a jakb\u00eb to ju szlo d\u00ebcht za dalek, n\u00eb, t\u00e9 \u00f2na zrobila z tim k\u00f9\u0144c[…] <\/p>\n

I to \u00f2n, wi\u00f4ld\u017ci k\u00f2w\u00f4l, berumt, tacz\u00e9g\u00f2 tu ni
\nma w \u00f2kr\u0105g, k\u00f2 wsz\u00ebtc\u00eb do nieg\u00f2 szl\u00eb, cz\u00eb z br\u00f3nama, cz\u00eb z pl\u00ebgama ab\u00f2 z
\nkar\u00e9tama. Ale n\u00f4mili \u00f2n k\u00f9l k\u00f2nie. To \u00f2n p\u00f2 pr\u00f4wdze rozmi\u00f4l jak nicht. Czed\u00ebsz
\njeden k\u00f3\u0144 tak \u017ce g\u00f2 p\u00f2dobno w\u00ebc\u0105\u0142, \u017ce to g\u00f2 szmitn\u00e3 dalek za k\u00f9zni\u00e3[…] <\/p>\n

Ale \u00f2n ni mi\u00f4l strach k\u00f2ni. Ten, co g\u00f2
\nszmitn\u0105l, to b\u00e9l jaczisz w\u00f2jsk\u00f2wi, a \u00c3dris r\u00f4d so tak p\u00f2gwizdow\u00f4l k\u00f2l k\u00f9c\u00e9g\u00f2, a
\nto teg\u00f2 k\u00f2nia m\u00f9szelo d\u00ebcht zdenerw\u00f2wac[…] T\u00e9fil so g\u00f2 nier\u00f4z pit\u00f4l, co \u00f2n so
\nn\u00e9 tak p\u00f2gwizdow\u00f4l, ale \u00c3dris mi\u00f4l zab\u00ebt\u00e9. To so tacz\u00e9 d\u00ebcht nie pami\u00e3t\u00f4! K\u00f2
\nm\u00f2\u017ce to b\u00ebla jak\u00f4 piesni\u00f4 w\u00f2jsk\u00f2w\u00f4? <\/p>\n

Tacz\u00e9 zwierz\u00e3 tak bez wsz\u00ebtcz\u00e9g\u00f2 so d\u00ebcht nie
\nzdenerw\u00f2wa. To so tak m\u00ebsli, ale tacz\u00e9 zwierz\u00e3 to p\u00f2 pr\u00f4wdze wi\u00e9 rozmajit\u00e9, a
\nt\u00e9 to dobrze l\u00ebdzy znaje. Ch\u00f2c le taczi pies, n\u00eb, jidze jaczi tobacznik drog\u0105,
\na t\u00e9 \u00f2n zacznie w\u00ebc. Czem\u00f9\u017c prawie k\u00f2l tobacznika, a ni\u00e9 k\u00f2l k\u00f2g\u00f2 jin\u00e9g\u00f2? N\u00eb,
\nwzyc psa, ale k\u00f3\u0144 m\u00f2\u017ce b\u00ebc besztimt m\u0105drz\u00e9szi. \u00d2n dobrze pami\u00e3t\u00f4, chto m\u00f9
\nwcygn\u0105l batug\u00e3, a chto mi\u00f4l d\u00ebcht kr\u00f3tk\u0105 l\u00e9ck\u00e3. <\/p>\n

To d\u00f4 taczich l\u00ebdzy, do cht\u00ebrn\u00ebch so zwierz\u00ebna
\ngarnie. Jak\u00f2sz tak wi\u00e9, \u017ce k\u00f2l nich nic so nik\u00f2m\u00f9 ni m\u00f2\u017ce stac. N\u00eb, a d\u00f4 t\u00e9\u017c
\ntaczich l\u00ebdzy, \u00f2d cht\u00ebrn\u00ebch nawet ne m\u00ebd\u017ci \u00f9c\u00e9kaj\u0105, \u017ce to le tak za nima sz\u00ebmi.
\nT\u00e9fil nie b\u00e9l taczi. K\u00f2 pewno l\u00f3sb\u00f9ksa, nic ni mi\u00f4l, sp\u00f4l dzesz k\u00f2l k\u00f2g\u00f2sz w
\nszopce, ale tak zwierz\u00e3ta g\u00f2 ni miel\u00eb strach. <\/p>\n

Jak \u00c3dris k\u00f9l k\u00f2nia, t\u00e9 T\u00e9fil m\u00f3gl stojec cz\u00ebsto
\nkr\u00f3tk\u00f2, to nik\u00f2m\u00f9 nic nie bridowa. Nawet \u017ceb\u00eb taczi k\u00f3\u0144 m\u00f9 w\u00ebc\u0105l, to \u00f2d sam\u00e9g\u00f2
\nszw\u00f9ng\u00f9 k\u00f2p\u00ebta T\u00e9fil b\u00eb so przewr\u00f3cyl. Cht\u00ebrny na nieg\u00f2 g\u00f4dale \u201etotka\u201d. \u00d2cz\u00eb
\nwpadl\u00e9, zmiart\u00e9, ale flot \u017cil, le teg\u00f2 trzeba. \u00c3dris z\u00f4s b\u00e9l zasadli i d\u00ebcht
\nsztram w krzi\u017cach chlop. To b\u00eblo widzec, \u017ce jakb\u00eb do czeg\u00f2 prz\u00ebszlo, n\u00eb, t\u00e9 \u00f2n
\nb\u00eb m\u00f3gl so neg\u00f2 k\u00f2nia zadwign\u0105c na p\u00f9czel a w\u00ebniesc z k\u00f9zni. Ta wi\u00f4lg\u00f4 m\u00f2c
\n\u00c3drisa m\u00f9szela T\u00e9fila jak\u00f2sz prz\u00ebc\u00ebgac. \u00d2n sedz\u00f4l nier\u00f4z wiele g\u00f2dzyn na prog\u00f9
\nk\u00f9zni a so prz\u00ebz\u00e9r\u00f4l r\u00e3k\u00f3m \u00c3drisa, wi\u00f4ld\u017cim, m\u00f2cnym. A co ten zlapil, t\u00e9 tak,
\n\u017ceb\u00eb m\u00f3gl z teg\u00f2 flaczi w\u00ebc\u00ebsn\u0105c. T\u00e9fila to ja\u017c tak zdr\u00ebga, \u00f2n b\u00eb so ch\u00f2c nie
\nchc\u00f4l dostac tem\u00f9 k\u00f2w\u00f4lowi w paje. N\u00eb, t\u00e9 to b\u00eb b\u00eblo d\u00ebcht b\u00f9ten sz\u00ebk\u00f9! Ale c\u00eb\u017c
\ntam T\u00e9fil, tak\u00f4 m\u00f9ca ja\u017cd\u017ci? N\u00f4w\u00eb\u017ci b\u00eb m\u00f3gl g\u00f2wna z gni\u00f4zd\u00f3w w\u00ebmiatac. <\/p>\n

Ale to le b\u00ebl\u00eb dwaji k\u00f3mplowie. T\u00e9fil wiedz\u00f4l,
\n\u017ce jakb\u00eb m\u00f9 co, nie d\u00f4j B\u00f2\u017ce, na psot\u00e3 robil, n\u00eb, t\u00e9 stoj\u00f4l za nim ten m\u00f2cny
\nk\u00f2w\u00f4l. I t\u00e9\u017c tak b\u00eblo. Nicht so nie dzyr\u017c\u00f4l m\u00f9 nick w prz\u00e9k rzec, a jakb\u00eb czas\u00e3
\nco, t\u00e9 \u00f2n \u00f2d raza so p\u00f2dni\u00f3sl a g\u00f4d\u00f4l:<\/p>\n

\u2013 T\u00e9 p\u00f2j, bratk\u00f9! P\u00f9dzem\u00eb do \u00c3drisa, \u00f2n to c\u00eb
\nw\u00ebtlomaczi. \u2013 Jak le bl\u00f3s T\u00e9fil to rzekl, t\u00e9 b\u00eblo cz\u00ebsto szt\u00ebl jakb\u00eb m\u00f9czk.
\nNicht nic nie g\u00f4d\u00f4l. Ja\u017c na \u00f2statk\u00f9 T\u00f3na, co w k\u0105ce sedz\u00f4l a so tem\u00f9
\nprz\u00ebsl\u00ebch\u00f2w\u00f4l, rzekl:<\/p>\n

\u2013 Jo, \u00c3dris to je berumt k\u00f2w\u00f4l, to ni m\u00f2\u017ce nic
\nrzec. \u2013 K\u00f2 \u00f2n teg\u00f2 ni m\u00f9sz\u00f4l wcale gadac, to wsz\u00ebtc\u00eb wiedzel\u00eb, ale T\u00f3na tak so
\nn\u00f4mili prz\u00ebp\u00f2wiedz\u00f4l to, co wsz\u00ebtc\u00eb ju d\u00f4wno wiedzel\u00eb. Tem\u00f9 t\u00e9\u017c T\u00e9fil m\u00f3gl so
\nsp\u00f2k\u00f3jno sedzec na trapach k\u00f2l kr\u00f3m\u00f9 ze sw\u00f2jim piwsk\u00e3 a so za niczim nie
\nczerowac. Taczi to m\u00f4 dobrze na swiece![…] <\/p>\n

 <\/p>\n

[\u00d2PRZ\u00cbP\u00d4LNICA]<\/a><\/h4>\n

K\u00f2 s\u0105 na P\u00f9stkach jin\u00e9 d\u00ebch\u00eb, ale te maj\u0105
\nstrach przed Sm\u00e3tk\u00e3. Je taczi malinczi d\u00ebszk \u00d2prz\u00ebp\u00f4lnica. Sedzy przewa\u017cnie w
\n\u017c\u00ebce \u00f2 prz\u00ebp\u00f4lniu a w\u00ebz\u00e9r\u00f4 tima sw\u00f2jima bl\u00e3k \u00f2czama na drog\u00e3. \u00d2ne so, te ji
\n\u00f2cz\u00eb, swi\u00e9c\u0105, d\u00ebcht jak gwi\u00f4zd\u00eb ab\u00f2 jak m\u00f2dr\u00f4czi. Ale jak \u00f2na le merk\u00f4, \u017ce
\nSm\u00e3tk dzesz zdlu\u017c\u00ebje przez p\u00f2le, t\u00e9 ju ji ni ma, \u00f2d raza wn\u00ebk\u00f4 w steblo \u017c\u00ebta i
\nnicht ji ni m\u00f2\u017ce widzec. Prawie Sm\u00e3tk, ten wsz\u00ebtk\u00f2 wi\u00e9, widzy, \u017ce jedno steblo
\nteg\u00f2 \u017c\u00ebta baro dr\u00eb\u017ci, a g\u00f4d\u00f4 tim sw\u00f2jim dzywnym, jak szad\u00f4 noc, glos\u00e3: \u2013 Tam t\u00eb
\njes, \u00d2prz\u00ebp\u00f4lnico. Ale j\u00f4 ni m\u00f3m czasu, tak j\u00f4 b\u00eb szt\u00f3t \u00f2st\u00f4l w tim \u017c\u00ebce. \u2013 Jak
\n\u00f2n le szt\u00ebk \u00f9szedl, n\u00eb, t\u00e9 steblo przesta dr\u00eb\u017cec, a \u00d2prz\u00ebp\u00f4lnica, ca\u0142o
\nw\u00ebzeblokl\u00f4, w\u00ebzdrza na drog\u00e3. Sm\u00e3tk so za ni\u0105 r\u00f4z nie \u00f2bezdrz\u00f4l. <\/p>\n

K\u00f2 doch b\u00eblo wiele jin\u00ebch d\u00ebch\u00f3w, cz\u00eb to
\nB\u00f2row\u00f4 Cotka, co pase n\u00e3 zwierz\u00ebn\u00e3 w lese, cz\u00eb P\u00f9rtk, co mieszk\u00f4 w gnoju, cz\u00eb
\nRoczitnik, cht\u00ebrn\u00e9g\u00f2 je wsz\u00e3dze f\u00f9l. B\u00ebl\u00eb t\u00e9\u017c te d\u00ebsze l\u00ebdzy, co tu czed\u00ebsz
\n\u017c\u00ebl\u00eb a mieszkel\u00eb. I wsz\u00ebtc\u00eb \u00f2ne Sm\u00e3tka dobrze znel\u00eb, d\u00ebsze le za nim zdrzel\u00eb, a
\nd\u00ebch\u00eb, co tu miel\u00eb rozmajit\u00e9 \u00f2b\u00f2wi\u0105zczi, m\u00f2gl\u00eb so szp\u00e9r\u00eb p\u00f2lamiac, tak so
\nch\u00f9tk\u00f2 biegel\u00eb skr\u00ebc. <\/p>\n

I tak trzeba rzec, \u017ce na P\u00f9stkach rz\u0105dzyl
\nSm\u00e3tk, cz\u00eb to weznie tak, cz\u00eb jinaczi, to wiedno na to sam\u00f2, a to jistn\u00e9
\nwskazowa. A mlodi miel\u00eb sw\u00e9g\u00f2 do now\u00e9g\u00f2, ni\u00e9 bl\u00f3s st\u00f4ri, cht\u00ebrn\u00ebch Sm\u00e3tk mi\u00f4l
\nju p\u00f2d m\u00f2c\u0105. St\u00f4ri, k\u00f2 c\u00eb\u017c, ti miel\u00eb ju i tak sw\u00f2je w\u00eb\u017c\u00ebt\u00e9, z nima Sm\u00e3tk ni
\nmi\u00f4l wi\u00f4ld\u017ci rob\u00f2t\u00eb, jima i tak b\u00eblo wsz\u00ebtk\u00f2 r\u00f3wno. \u00d2ni so martwil\u00eb bl\u00f3s \u00f2 to,
\njak md\u0105 zach\u00f2w\u00f3ny i cz\u00eb mdze dichtich p\u00f2grz\u00e9b. A mlodi jesz wcale \u00f2 tim nie
\nm\u00ebslel\u00eb, le chcel\u00eb \u017c\u00ebc, a przez teg\u00f2 przekl\u00e3t\u00e9g\u00f2 Sm\u00e3tka jich \u017c\u00ebc\u00e9 b\u00eblo jak
\n\u00f2czarzon\u00e9. Ni miel\u00eb m\u00f2c\u00eb, \u017ceb\u00eb jich g\u00f4dka ab\u00f2 to, co robil\u00eb, b\u00eblo cz\u00ebsto bez
\nSm\u00e3tk\u00f2w\u00e9g\u00f2 sm\u00f9tk\u00f9. A t\u00e9\u017c spi\u00e9wa. Chto sl\u00ebch\u00f4l tak\u0105 p\u00f9stk\u00f2w\u0105 spi\u00e9w\u00e3, ten ji nie
\nzab\u00e9l przez cal\u00e9 \u017c\u00ebc\u00e9. <\/p>\n

M\u00f2\u017ce rzec, \u017ce n\u00f4sm\u00f9tni\u00e9sz\u00f4 na swiece je
\np\u00f9stk\u00f2w\u00f4 spi\u00e9wa[…] <\/p>\n

 <\/p>\n

[SM\u00c3TK A JINY L\u00cbDZE]<\/a><\/h4>\n

Sm\u00e3tk w\u00ebsus\u00f4 d\u00ebsz\u00e3 z czlowieka. Ni\u00e9 \u00f2d raza, \u00f2
\ntim wiedz\u0105 ti n\u00f4starszi na P\u00f9stkach; mlodi so jesz m\u00ebszl\u0105: \u2013 A c\u00eb\u017c m\u00eb, n\u00f3m to
\nnic nie zrobi. \u2013 Ale wele, \u00f2n tam sedzy a \u017ceb\u00eb m\u00f3gl, t\u00e9 b\u00eb so na to \u00f9smi\u00f4l. Ale
\n\u00f2n so nigd\u00eb nie smieje. Ale p\u00f2trafi \u017cdac. Jak przi\u0144dze czas, t\u00e9 \u00f2n t\u00e3 sw\u00f2j\u00e3
\nszar\u0105 paj\u00e3 w\u00ebcygnie a p\u00f2lo\u017ci na piers cz\u00eb tem\u00f9, cz\u00eb tem\u00f9, n\u00eb, a t\u00e9 nen czlowiek
\ndost\u00f3nie cz\u00ebsto jin\u00e9 m\u00ebsl\u00eb, a so m\u00f9szi z tim wsz\u00ebtczim jak\u00f2sz p\u00f2g\u00f2dz\u00ebc. To ni
\nma rad\u00eb. To so m\u00ebsli, \u017ce \u00f2n je bl\u00f3s w ch\u00f2jince. To je jeg\u00f2 p\u00f2stacj\u00f4, to je
\npr\u00f4wda, ale jeg\u00f2 paje a \u00f2cz\u00eb s\u0105 wsz\u00e3dze. \u00d2n wsz\u00ebtk\u00f2 widzy, a t\u00e9 le do se w t\u00e3
\nszarug\u00e3 w\u00ebc\u00ebsnie, w\u00ebklepie, w\u00ebsus\u00f4 tak, \u017ceb\u00eb b\u00eblo le p\u00f9sto a cemno.<\/p>\n

\u00d2n taczi je \u2013 p\u00f9sti, szari. Nicht nie widz\u00f4l z
\nkr\u00f3tka jeg\u00f2 \u00f2czi, ale \u00f2ne m\u00f9sz\u0105 b\u00ebc jak te wilcz\u00e9 dzur\u00eb, bez dna. Chto p\u00f2d\u00f4l
\nr\u00e3k\u00e3 Sm\u00e3tk\u00f2wi, ten je zg\u00f9biony. A to so zd\u00f4rz\u00f4 tak, \u017ce l\u00ebdze wcale \u00f2 tim nie
\nwiedz\u0105; w jaczisz wiecz\u00f3r tak, jakb\u00eb chto kr\u00f3tk\u00f2 sedz\u00f4l. To nie je \u017c\u00f3dn\u00f4
\np\u00f2stacj\u00f4, m\u00f2\u017ce kl\u0105b czeg\u00f2sz szar\u00e9g\u00f2, a m\u00f2\u017ce c\u00e9ni\u00f4. To so tak czlowiek m\u00ebsli: To
\nje c\u00e9ni\u00f4 a fardich. Jo wele, t\u00e9 so robi tak c\u00e3\u017ck\u00f2 na d\u00ebszi. To Sm\u00e3tk p\u00f2d\u00f4w\u00f4
\nr\u00e3k\u00e3, to \u00f2n tam sedz\u00f4l a \u017cd\u00f4l, ja\u017c ten jistny tu sadnie, a mdze so jiscyl na ten
\nswiat. \u00d2n tu je dabej, a chto jem\u00f9 r\u00e3k\u00e3 p\u00f2d\u00f4, z tim je rut. <\/p>\n

Tak ny ludk\u00f2wie nosz\u0105 Sm\u00e3tka w sercu, tem\u00f9 to
\njima tak jidze. Chw\u00f4l\u0105 te sw\u00f2je P\u00f9stczi, a prowadz\u0105 tak\u0105 straszn\u0105 w\u00f2jn\u00e3 w
\nch\u00f2jince raz\u00e3 z jaczimasz Cz\u00f4rnyma a Czerwionyma, a sami nie wiedz\u0105, co z teg\u00f2
\nrichtich d\u00f4. <\/p>\n

Tak przewa\u017cnie l\u00ebdze so \u00f2 Sm\u00e3tk\u00f9 nie
\np\u00f2wi\u00f4daj\u0105. \u00d2ni nier\u00f4z le rzek\u0105, jak to ju dali nie jidze: \u2013 To je na Sm\u00e3tka. A
\n\u00f2n so sedzy a zdrzi tima sw\u00f2jima szarima bez dna \u00f2czama. \u00d2cz\u00eb \u00f2n m\u00f4, ale d\u00ebcht
\ntacz\u00e9 jak ta zemia. <\/p>\n

Ch\u00f2dz\u0105 tu rozmajit\u00e9 d\u00ebch\u00eb cz\u00eb P\u00f9rtk, co
\nmieszk\u00f4 w gnoju, cz\u00eb Ani\u00f3l Str\u00f3\u017c, co mieszk\u00f4 we westrz\u00f3d kwiat\u00f3w. Ale Sm\u00e3tk je
\nz nich n\u00f4starszi i \u00f2n tu wiedno b\u00e9l. Ta d\u00f4ka, co tu wisa nad P\u00f9stkama, \u00f2na
\nd\u00ebcht fejn w\u00ebzdrzi, ale w ni so nier\u00f4z sedzy Sm\u00e3tk i \u00f2n tu ju je \u00f2d \u201eano iks\u201d.
\nCzed\u00ebsz, czed\u00ebsz, jak tu jesz nie b\u00eblo \u017c\u00f3dn\u00e9g\u00f2 p\u00f9stk\u00f2wia\u0144ca, t\u00e9 \u00f2n tam b\u00e9l. \u00d2n
\nje t\u00e9\u017c r\u00f4d s\u00f3m ze sob\u0105, jem\u00f9 wcale nie je sm\u00f9tno, b\u00f2 \u00f2n je s\u00f3m tim sm\u00f9tk\u00e3. Jak
\nso tak chto s\u00f3m zacznie ch\u00f2dz\u00ebc wk\u00f3l Glinc\u00eb, t\u00e9 m\u00f2\u017ce prosto rzec, \u017ce \u00f2n je
\n\u00f2sam\u00e3t\u00f3ny Sm\u00e3tk\u00e3. \u00d2n g\u00f2 ju m\u00f4 w sw\u00f2jich pajach a na nieg\u00f2 p\u00f2dz\u00e9r\u00f4 z ny w\u00f2d\u00eb a z
\nsyc\u00ebn\u00eb, a z d\u00f4czi. To je baro c\u00e3\u017ck\u00f2 z taczim Sm\u00e3tk\u00e3, a s\u0105 taczi, co g\u00f4daj\u0105, \u017ce
\nna nieg\u00f2 ni ma \u017c\u00f3dny rad\u00eb, to so m\u00f9szi tem\u00f9 p\u00f2ddac. Jo, jo, p\u00f2ddac, k\u00f9li\u017c so ju
\nm\u00f4 p\u00f2dd\u00f3n\u00e9 tem\u00f9 n\u00f4starsz\u00e9m\u00f9 d\u00ebch\u00f2wi, a \u00f2n z nich cal\u0105 d\u00ebsz\u00e3 m\u00f4 w\u00ebsus\u00f3n\u00e9, a
\nd\u00ebrch b\u00eb chc\u00f4l jesz. Tak jak bez dna s\u0105 jeg\u00f2 \u00f2cz\u00eb, tak bez \u017c\u00f3dny miar\u00eb \u00f2n b\u00eb
\nt\u00ebch bi\u00e9dn\u00ebch l\u00ebdzy tu d\u00ebszil. A s\u0105 ti, co so szt\u00f3tama cesz\u0105, jak tak \u00f2 nim
\n\u00f2zab\u00e3d\u0105. Niech so ch\u00f2c szt\u00f3t cesz\u0105 ludk\u00f2wie, c\u00eb\u017c \u00f2ni t\u00e9\u017c maj\u0105 na tim swiece,
\njedno wi\u00f4ld\u017c\u00e9 m\u00f9lsk\u00f2. <\/p>\n

 <\/p>\n

[\u00d2GNISZCZE]<\/a><\/h4>\n

J\u00f4 m\u00f3m cz\u00ebt\u00e9 \u00f2d jin\u00ebch d\u00ebch\u00f3w, \u017ce b\u00ebn\u00eb w Bi\u00e9lawie
\nje\u017ce jacz\u00e9sz \u00d2gniszcze, a to nigd\u00eb nie gasnie. J\u00f4 so tam kr\u00f3tk\u00f2 nie d\u00f4l, chto
\nwi\u00e9, jak to z tim je. M\u00f2\u017ce to mdze to n\u00f4wiksz\u00e9 m\u00f9lsk\u00f2 do mie, cht\u00eb\u017c to m\u00f2\u017ce
\nwiedzec? Ti l\u00ebdze m\u00f9sz\u0105 miec sk\u0105d t\u00e3 m\u00f2c, \u017ce w calosc\u00eb \u017c\u00ebj\u0105. To jima dosc dr\u00e3g\u00f2
\njidze, m\u00f2\u017ce rzec, ale jednak \u017c\u00ebj\u0105 a chc\u0105 \u017c\u00ebc. M\u00f2\u017ce to jima d\u00f4w\u00f4 t\u00e3 cal\u0105 m\u00f2c?
\nJak tak, t\u00e9 j\u00f4 b\u00eb m\u00f9sz\u00f4l to wi\u00f4ld\u017c\u00e9 \u00d2gniszcze w\u00ebgas\u00ebc. Tim czas\u00e3 to je
\nprz\u00ebd\u00e3pion\u00e9 a tem\u00f9 l\u00ebdze nie widz\u0105, jak\u0105 \u00f2ni b\u00eb tam m\u00f2c m\u00f2gl\u00eb miec. D\u00e3pi\u0105 to
\nrozmajit\u00e9 str\u00f4szczi, a t\u00e9\u017c j\u00f4, b\u00f2 wiele razy na dz\u00e9\u0144 a w noc\u00eb j\u00f4 doch na
\nBi\u00e9law\u00e3 lec\u00e3. J\u00f4 cz\u00ebj\u00e3 tam tacz\u00e9 ceplo, a t\u00e9 j\u00f4 tem\u00f9 wiedno d\u00f3m ti sw\u00f2ji
\n\u00f2sam\u00e3t\u00f3ny d\u00f4czi. Ale jak to mdze pewno, to z tim j\u00f4 so md\u00e3 m\u00f9sz\u00f4l wzyc za \u00f9sz\u00eb
\ni chto wi\u00e9, chto tu na t\u00ebch P\u00f9stkach \u00f2st\u00f3nie. J\u00f4 nie p\u00f2p\u00f9szcz\u00e3, ale to
\n\u00d2gniszcze m\u00f2\u017ce rozwi\u00f4c m\u00f2j\u00e3 szar\u0105 d\u00f4k\u00e3, a t\u00e9 j\u00f4 ju nie md\u00e3 sob\u0105. B\u00f2 chto je ju
\nr\u00f4z rozerw\u00f3ny, ten naz\u00f4d nie przi\u0144dze do se, j\u00f4 to dobrze wi\u00e9m. Ale wi\u00e9m t\u00e9\u017c,
\n\u017ce nad Bi\u00e9law\u0105 so rozegr\u00f4 ta n\u00f4wiksz\u00f4 bi\u00f4tka midz\u00eb mn\u0105 a tim \u00d2gniszcz\u00e3. A ny
\nl\u00ebdze md\u0105 so t\u00e9 pewno spi\u00e9wel\u00eb jak\u0105 piesni\u0105. Chto wi\u00e9 d\u00ebcht jak\u0105? J\u00f4 m\u00ebszl\u00e3 t\u00e3,
\nchto dom\u00f2\u017ce. Jak j\u00f4 dom\u00f2g\u00e3, t\u00e9 to mdze piesni\u00f4 d\u00ebcht tak\u00f4, jakb\u00eb sz\u00ebmia syc\u00ebna,
\nw ni mdze m\u00f3j d\u00ebch, taczi, co so rozwi\u00e9w\u00f4, rozmik\u00f4, \u00f9c\u00e9k\u00f4 a na k\u00f9\u0144cu d\u017cinie. A
\nnen d\u00ebch ju nic ni m\u00f4 do p\u00f2wiedzeni\u00f4, je jak h\u00f3mpelman na wietrze, tam p\u00f2trz\u00ebse
\nglow\u0105, tam remionama a \u017cd\u017ce, \u017ceb\u00eb le bl\u00f3s \u00f2stac szt\u00ebl, a nigdze nie jic, za
\nniczim so nie czerowac. Taczi d\u00ebch bez twarz\u00eb, bez \u00f2czi, bez dech\u00f9 \u00eb bez
\nniczeg\u00f2, jakb\u00eb g\u00f2 tak w calosc\u00eb nie b\u00eblo. Ale j\u00f4 jem, ch\u00f2c m\u00f3m tacz\u00e9g\u00f2 d\u00ebcha,
\ncht\u00ebrn\u00e9g\u00f2 wcale ni ma. Ni m\u00f2\u017ce rzec, \u017ce m\u00f3j d\u00ebch je jak\u0105 wi\u00f4lg\u0105 dzur\u0105, b\u00f2 dzura
\nto jednak cos je. Ab\u00f2 \u017ce je jak\u0105 cemnosc\u0105, b\u00f2 cemnosc to t\u00e9\u017c co je. A teg\u00f2
\nwcale ni ma. Ale j\u00f4 jem, ch\u00f2c d\u00ebcha m\u00f3m tacz\u00e9g\u00f2, co g\u00f2 wcale ni ma. <\/p>\n

A t\u00e9, jak j\u00f4 dom\u00f2g\u00e3, n\u00eb, t\u00e9 biw\u00f4j zdr\u00f3w,
\nwsz\u00ebtk\u00f2 to, co tu je, i l\u00ebdze na P\u00f9stkach, i wsz\u00e3dze dze jindze na swiece md\u0105
\nch\u00f2dz\u00ebl\u00eb p\u00f2 tim swiece tak, jakb\u00eb jich wcale nie b\u00eblo. Wsz\u00ebtk\u00f2, co \u00f2ni zrobi\u0105,
\nmdze rob\u00f2t\u0105 Sm\u00e3tka, a to, co \u00f2ni b\u00eb chcel\u00eb zrobic, to Sm\u00e3tk jima wprz\u00f3dk
\np\u00f2k\u00f4\u017ce. Md\u0105 nib\u00eb \u017c\u00ebl\u00eb, ale na chwal\u00e3 Sm\u00e3tka. A t\u00e9 j\u00f4 so md\u00e3 mi\u00f4l dobrze, swiat
\nmdze m\u00f3j i nie md\u00e3 m\u00f9sz\u00f4l \u00f2pasowac na szw\u00f9ng tak, jak j\u00f4 to ter\u00f4 robi\u00e3, ale so
\nsadn\u00e3 dze p\u00f2d d\u0105b. A co md\u00e3 chc\u00f4l, le cziwn\u00e3, a wsz\u00ebtk\u00f2 do mie przi\u0144dze, cz\u00eb
\nm\u00f4l\u00e9 dzeck\u00f2, cz\u00eb st\u00f4ri czlowiek. J\u00f4 le cziwn\u00e3 p\u00f4lc\u00e3, a \u00f2ni ju md\u0105 wiedzel\u00eb. To
\nmdze dobri swiat do mie, a wsz\u00ebtk\u00f2 \u00f9tonie w tim m\u00f2jim d\u00ebch\u00f9, cht\u00ebrn\u00e9g\u00f2 wcale ni
\nma. A \u00f2 tim nicht nie wi\u00e9. <\/p>\n

Zeb\u00eb ti ludk\u00f2wie \u00f2 tim wiedzel\u00eb, t\u00e9 b\u00eb cz\u00ebsto
\njinaczi robil\u00eb. <\/p>\n

 <\/p>\n

[JESZ \u00d2 SM\u00c3TK\u00d9]<\/a><\/h4>\n

…Tak prosto rzec, ti l\u00ebdze so tu \u00f9rodz\u00ebl\u00eb na
\nP\u00f9stkach, \u017ceb\u00eb miec do czinieni\u00f4 ze Sm\u00e3tk\u00e3, a \u00f2n m\u00f4 tak wi\u00f4lg\u0105 m\u00f2c, \u017ce jich ju
\nnigdze nie w\u00ebp\u00f9scy. Ch\u00f2c so nier\u00f4z zdarzi, \u017ce jaczi p\u00f9stk\u00f2wi w swiece du\u0144dze do
\njacz\u00e9g\u00f2 znaczeni\u00f4, ale teg\u00f2 Sm\u00e3tka \u00f2n w sw\u00f2ji d\u00ebszi d\u00ebrch m\u00f4. <\/p>\n

Nier\u00f4z tak biw\u00f4, \u017ce ten jistny przi\u0144dze tu
\nprzed smierc\u0105, a t\u00e9 jeg\u00f2 Sm\u00e3tk so sadnie na p\u00f9stk\u00f2wi drodze a \u00f2dp\u00f2cznie. A je
\ntaczi m\u00f2ment, \u017ce ten czlowiek g\u00f2 widzy, a so m\u00ebsli: Jakb\u00eb ter\u00f4 \u00f2n b\u00e9l mlodi,
\nn\u00eb, t\u00e9 b\u00eb so z t\u0105 besti\u0105 wz\u0105\u0142 za klat\u00eb, b\u00f2 \u00f2na tak k\u00f2l nieg\u00f2 p\u00f2tulno sedzy, ale
\n\u00f2n je ju st\u00f4ri i nick ni m\u00f2\u017ce p\u00f2m\u00f2c. T\u00e9 nen jistny jidze w ch\u00f2jink\u00e3 a tam \u017cd\u017ce,
\nja\u017c co z dzur\u00eb w\u00ebl\u00e9ze a zaw\u00ebje. Ale to wcale nie w\u00ebl\u00e9ze z dzur\u00eb, a z jeg\u00f2 d\u00ebsz\u00eb,
\na nie w\u00ebje, le r\u00ebczi, ale tak glosno, \u017ce cal\u00f4 ch\u00f2jinka robi so m\u00f2kr\u00f4. Tak to
\nprzi\u0144dze tacz\u00e9m\u00f9, co nier\u00f4z w swiece baro zn\u00f3ny a p\u00f2w\u00f4\u017c\u00f3ny, a przi\u0144dze na
\nP\u00f9stczi, t\u00e9 m\u00f9szi so ze Sm\u00e3tk\u00e3 zdrzec w \u00f2cz\u00eb. Tam w swiece nicht \u00f2 tim razu nie
\nwi\u00e9, a nawetka so nie domiszl\u00f4, a Sm\u00e3tk sedzy skr\u00ebti. Jak ten p\u00f9stk\u00f2wi je
\ntaczim \u00f9czalim, t\u00e9 Sm\u00e3tk za nim ch\u00f2dzy jak c\u00e9ni\u00f4 a prz\u00ebgad\u00ebje: \u2013 T\u00eb doch nic ni
\nm\u00f2\u017cesz. Zdrz\u00eb na t\u00ebch dr\u00ebd\u017cich, to s\u0105 cz\u00ebsto jiny k\u00f4rlowie, a t\u00eb jes z P\u00f9stk,
\ndze\u017c t\u00eb b\u00eb chc\u00f4l hen? K\u00f2 \u00f2ni c\u00e3 zjedz\u0105. \u00d2temkni le bl\u00f3s g\u00e3b\u00e3, a c\u00e3 tak
\nw\u00ebsmiej\u0105, \u017ce mdzesz mi\u00f4l z p\u00f2low\u00eb dosc; t\u00eb wi\u00e9sz, jak to je marno, jak so chto
\nw\u00ebsmieje, nie wi\u00e9sz, dze \u00f2cz\u00eb p\u00f2dz\u00f4c, a so ju nigd\u00eb na swiece nie d\u00f4sz na \u017c\u00f3dn\u00e9
\nn\u00f4\u00f9czi. Cz\u00eb t\u00eb m\u00f4sz p\u00f2 pr\u00f4wdze tak\u0105 glow\u00e3? K\u00f2 to doch m\u00f9szi b\u00ebc cz\u00ebsto chto
\njiny, a ni\u00e9 z P\u00f9stk; k\u00f2 t\u00eb doch ni m\u00f4sz nic wicy widz\u00f3n\u00e9, le t\u00e3 bi\u00e9dn\u0105
\nch\u00f2jink\u00e3. A je tam co? Le j\u00f4sc w noc\u00eb w\u00ebl\u00e9ze, a m\u00f2\u017ce dze \u00f2 ks\u00e3\u017c\u00ebcu jacz\u00e9
\nkr\u00f4sni\u00e3. A \u00f2ni wsz\u00ebtk\u00f2 widz\u0105, \u017ce t\u00eb jes z P\u00f9stk; t\u00e9 c\u00eb\u017c t\u00eb chc\u00f4l? Met przi\u0144dz\u00eb
\nz tima l\u00ebdzama, dze midz\u00eb nima s\u0105 richtich panowie. Zdrz\u00eb na jich wezdrzeni\u00e9,
\njak \u00f2ni le bl\u00f3s na c\u00e3 tak bl\u00e9sn\u0105, t\u00e9 t\u00eb sadniesz a so nigd\u00eb nie p\u00f2dniesesz.
\nTaczi p\u00f3n to je cz\u00ebsto chto jiny, na nieg\u00f2 robi\u0105 jini, a t\u00e9 \u00f2n m\u00f4 te d\u00ebtczi. A
\nt\u00eb so nawet ti ks\u0105\u017cczi b\u00eblno nie k\u00f9pisz, b\u00f2 ni m\u00f4sz za co. Prawie \u017ceb\u00eb t\u00eb
\nch\u00f2dzyl w las na jag\u00f2d\u00eb a so sprzed\u00f4l, t\u00e9 t\u00eb b\u00eb mi\u00f4l na ks\u0105\u017cczi, a t\u00e9 t\u00e9\u017c jesz
\nni\u00e9 wsz\u00ebtcz\u00e9. <\/p>\n

Tak Sm\u00e3tk tem\u00f9 z P\u00f9stk szepce do \u00f9cha, a wele
\njem\u00f9 so robi tak c\u00e3\u017ck\u00f2 na sercu, ni\u00e9 wcale \u00f2d ti n\u00f4\u00f9czi, b\u00f2 to m\u00f9 jidze baro
\ndobrze, ale \u00f2d teg\u00f2, \u017ce \u00f2n zdrzi na ten swiat przez \u00f2cz\u00eb Sm\u00e3tka, a przez to
\nm\u00f2\u017ce nie wierz\u00ebc, \u017ce w ti sw\u00f2ji n\u00f4\u00f9ce mdze taczi s\u00f3m, a m\u00f2\u017ce lepszi \u00f2d t\u00ebch
\npan\u00f3w, cz\u00ebsto b\u00f2gat\u00ebch. To tak je, \u017ce jem\u00f9 nicht ni m\u00f2\u017ce p\u00f2m\u00f2c, ale ch\u00f2cb\u00eb le
\nnie p\u00f2m\u00f3gl, t\u00e9 \u017ceb\u00eb teg\u00f2 przegrzech\u00eb Sm\u00e3tka tu nie b\u00eblo. \u00d2n je g\u00f2rszi jak to
\nwsz\u00ebtk\u00f2, b\u00f2 trzeba to niesc w se jak wi\u00f4ld\u017ci c\u00e3\u017c\u00f4r i w k\u00f2\u017cdi czas so g\u00f2 cz\u00ebje.
\n\u00d2n je wsz\u00e3dze. <\/p>\n

Biw\u00f4 tak, \u017ce taczi \u00f9czali z P\u00f9stk ju m\u00f4 jak\u0105sz
\nwi\u00f4lg\u0105 m\u00ebsl. T\u00e9 le ch\u00f9tiszk\u00f2 j\u00e3 \u00f2glos\u00ebc, a l\u00ebdze md\u0105 widzel\u00eb, jaczi to wi\u00f4ld\u017ci
\nczlowiek so \u00f9rodzyl na P\u00f9stkach. Ale dze\u017c? Nasz p\u00f9stk\u00f2wi p\u00f2trafi robic cal\u00e9
\n\u017c\u00ebc\u00e9, jak ten rob\u00f4k, i m\u00f4 t\u00e3 m\u00ebsl, \u00f2na je, \u00f2n so z ni ceszi tak, ja\u017c so serce
\nsmieje. Ale ter\u00f4 jic midz\u00eb l\u00ebdzy a j\u00e3 \u00f2glos\u00ebc, \u00f2 to \u00f2n ju tak nie db\u00f4, b\u00f2 tu
\nSm\u00e3tk sedzy a m\u00f9 do \u00f9cha szepce: \u2013 Dze\u017c t\u00eb, gl\u00ebp\u00e9ra! T\u00eb le so sch\u00f2wi fejn w
\nszpini a do\u017cd\u017c\u00eb. Dze\u017c t\u00eb chc\u00f4l hen! Ti l\u00ebdze so nie dadz\u0105 wgadac, \u017ce t\u00eb to
\nw\u00ebm\u00ebslil. T\u00eb le sedz\u00eb! \u00d2d teg\u00f2 s\u0105 cz\u00ebsto jiny. Do\u017cd\u017c\u00eb le p\u00ebrzn\u00e3, a t\u00eb t\u00e9
\n\u00f9zdrzisz. \u2013 A nasz p\u00f9stk\u00f2wi szt\u00f3tama ni m\u00f3gl so ze Sm\u00e3tk\u00e3 dac rad\u00eb. A t\u00e9\u017c jo,
\ng\u00f2 sl\u00ebch\u00f4l a sw\u00f2j\u00e3 wi\u00f4lg\u0105 m\u00ebsl sch\u00f2w\u00f4l w szpini\u00e3. Nie wara dlug\u00f2, a tu l\u00ebdze
\nzacz\u00e3l\u00eb grz\u00ebmi\u00f4c, \u017ce jaczisz wi\u00f4ld\u017ci m\u0105drz\u00e9la w\u00ebm\u00ebslil cz\u00ebsto co now\u00e9g\u00f2 a \u017ce za
\nto dost\u00f3nie baro wiele pieni\u00e3dzy a t\u00e9\u017c \u00f2dznaczeni\u00e9. P\u00f9stk\u00f2wi zdrzi, a to je
\nd\u00ebcht to sam\u00f2, co \u00f2n m\u00f4 sch\u00f2w\u00f3n\u00e9 w szpini. Tak cal\u00e9 \u017c\u00ebc\u00e9 szlo w Lab\u00f9dow\u00e3, b\u00f2 do
\nteg\u00f2 doprowadzyl Sm\u00e3tk z P\u00f9stk, cht\u00ebrn\u00e9g\u00f2 \u00f2n ni\u00f3s\u0142 w sw\u00f2jim sercu na dnie jak
\njak\u0105 wi\u00f4lg\u0105 m\u00f2r\u00e3. <\/p>\n

 <\/p>\n

[K\u00d2\u017bDI NOSY SW\u00d2JE P\u00d9STCZI]<\/a><\/h4>\n

K\u00f2\u017cdi na tim swiece nosy w sercu sw\u00f2je
\nP\u00f9stczi. Jeden na ten \u00f4rt a dr\u00ebd\u017ci na jiny, ale to nik\u00f2g\u00f2 nie minie. Cz\u00eb to je
\nst\u00f4ri cz\u00eb mlodi, b\u00f2gati ab\u00f2 bi\u00e9dny, k\u00f2\u017cdi wlecze ze sob\u0105 nen miech\u00f9lc z
\nP\u00f9stkama. A c\u00eb\u017c zrobic? To so m\u00f9szi jak\u00f2sz t\u0142uc. C\u00eb\u017c tu chto co p\u00f2m\u00f2\u017ce? Prawie
\nny mlodi so m\u00ebszl\u0105 nier\u00f4z: \u2013 A c\u00eb\u017c m\u00eb? K\u00f2 to doch jidze ten cali swiat
\nprzestawic. \u2013 Ale nie war\u00f4 dlug\u00f2, t\u00e9 \u00f2ni s\u0105 \u00f2bd\u00f3ni, a d\u00ebcht nic nie g\u00f4daj\u0105, s\u0105
\nszt\u00ebl jak m\u00f9czk, a zdrz\u0105 wk\u00f3l a so m\u00ebszl\u0105: \u2013 Je to p\u00f2 pr\u00f4wdze wsz\u00ebtk\u00f2 to sam\u00f2?
\nK\u00f2 to doch nama ter\u00f4 cz\u00ebsto jinaczi wskaz\u00ebje. <\/p>\n

Tak to je, \u017ce z czas\u00e3 to czlowiek\u00f2wi cz\u00ebsto
\njinaczi wskaz\u00ebje, a c\u00eb\u017c so m\u00f4 nieb\u00f2r\u00f4k p\u00f2m\u00f2c? To, co so nasz\u00e3toli, a natl\u00ebcze,
\na na\u00f9wij\u00f4, to je jeg\u00f2, ale jak so tak na to richtich prz\u00ebzdrzi, t\u00e9 to nie je p\u00f2
\npr\u00f4wdze n\u00f3t. Lepi, \u017ceb\u00eb so dze sztr\u00ebchn\u0105\u0142 p\u00f2d miedz\u0105, a t\u00ebl\u00e9 z teg\u00f2 mi\u00f4l. K\u00f2
\nwsz\u00ebtk\u00f2 prze\u017c\u00ebje sw\u00f3j czas, cz\u00eb kam, cz\u00eb taczi glupi zajc ab\u00f2 ch\u00f2c sm\u00f3lsz. Ten
\nle m\u00f9szi bl\u00f3s \u00f2pasowac, \u017ceb\u00eb chto na nieg\u00f2 nie wl\u00f4zl, a je bl\u00f3s sm\u00f3lsz\u00e3, niczim
\nwicy. Pewno, \u017ce taczi czlowiek m\u00f4 szk\u00f2l\u00eb a wsz\u00ebtk\u00f2, co trzeba, ale i tak m\u00f9szi
\n\u00f9mrz\u00e9c, d\u00ebcht jak ten sm\u00f3lsz. <\/p>\n

A te \u017ceb\u00eb ti l\u00ebdze b\u00ebl\u00eb tak jeden dr\u00ebd\u017c\u00e9m\u00f9
\ndobri, t\u00e9 to b\u00eb nic nie rzekl. N\u00eb, s\u0105 w sw\u00f2ji r\u00e3\u017ci, a so achtn\u0105, a p\u00f2m\u00f2g\u0105 i
\njak\u00f2sz przez ten swiat jeden dr\u00ebd\u017c\u00e9g\u00f2 przeprowadzy. Ale tak, k\u00f2 to nie je wiele
\nrazy do rozmieni\u00f4. \u017b\u00ebc\u00e9 je kr\u00f3tcz\u00e9, a t\u00e9 \u017ceb\u00eb so tak szarpac, nier\u00f4z cz\u00ebsto \u00f2
\nb\u00eble co. A p\u00f2 s\u0105dach so wlok\u0105, a wsz\u00ebtk\u00f2 strac\u0105, \u017ceb\u00eb tem\u00f9 dr\u00ebd\u017c\u00e9m\u00f9 bl\u00f3s t\u00e3
\nszp\u00ebl\u00e3 skaz\u00ebc. Jak j\u00f4 ni m\u00f2g\u00e3 miec, t\u00e9 ten dr\u00ebd\u017ci t\u00e9\u017c niech ni m\u00f4. Taczi to s\u0105
\nti l\u00ebdze, chto wi\u00e9, co to p\u00f2 pr\u00f4wdze w nich sedzy, taczi g\u00f3zdz, \u017ce m\u00f3j t\u00eb
\nPanie. A t\u00e9, jak so to tak wsz\u00ebtk\u00f2 widzy, to so p\u00f2 pr\u00f4wdze nie chce ani \u017c\u00ebc,
\nani ch\u00f2c zdrzec na ten swiat, a lepi, b\u00eb to \u00f2stawil a b\u00eb nie chc\u00f4l teg\u00f2
\nczlowieka wicy widzec[…] <\/p>\n

Ale p\u00f2dczas te P\u00f9stczi sedz\u0105 b\u00ebn\u00eb baro m\u00f2cno i
\ntaczi czlowiek je merk\u00f4 rozmajice. N\u00eb, jidze so fejn reno spi\u00e9waj\u0105c\u00eb wedl\u0105
\njacz\u00e9g\u00f2 k\u00f2scola a so m\u00ebsli: \u2013 Jaczi to je p\u00ebszny swiat i co l\u00ebdze p\u00f2trafi\u0105
\nsw\u00f2jima r\u00e3kama zrobic. \u2013 A jak tak zdrzi na te czerwion\u00e9 cegl\u00eb a na f\u00f9d\u017ci a so
\nm\u00ebsli \u00f2 t\u00ebch r\u00e3kach, cht\u00ebrn\u00e9 je \u00f9kl\u00f4del\u00eb, t\u00e9 g\u00f2 tak nico b\u00f9fsnie, a \u00f2d raza
\nm\u00f9szi \u00f2stac stoj\u0105c\u00eb, a cos w se merk\u00f4. Jo, to P\u00f9stczi w nim klepi\u0105, a \u00f2ne tam
\ns\u0105, a g\u00f2 k\u00f2lc\u00ebj\u0105, \u017ceb\u00eb \u00f2 nich m\u00ebslec. To je tak, jakb\u00eb chto zaklepn\u0105\u0142 na
\ndwi\u00e9rze, a \u00f2d raza nie je wiedzec, cht\u00eb\u017c to m\u00f2\u017ce b\u00ebc. Ale z czas\u00e3 to so dom\u00ebsli,
\ncos trzim\u00f4 serce w sw\u00f2ji r\u00e3ce a scysk\u00f4. Te P\u00f9stczi to s\u0105 tacz\u00e9 jak wi\u00f4ld\u017ci
\nwig\u00f3n a na nim zyb\u00f3wka, so m\u00f2\u017ce na ni\u00e3 sadn\u0105c a zybac. A w tim zybanim je to,
\nco tam klepa a glos\u00eblo, \u017ce tam je, a \u017ceb\u00eb ten jistny nigd\u00eb \u00f2 tim nie zab\u00e9l. <\/p>\n

\u00d2n szt\u00f3t sl\u00ebch\u00f4, a t\u00e9 to minie. A z\u00f4s je dali
\np\u00f2r\u00e9nk, nen k\u00f2sc\u00f3lk i jeg\u00f2 droga, tam, dze \u00f2n prawie dzerzgnie. <\/p>\n

N\u00eb, chto wi\u00e9, co to richtich je, \u017ce tacz\u00e9
\nP\u00f9stczi nie s\u0105 do zab\u00e9c\u00f4, a t\u00e9, \u017ce k\u00f2\u017cdi je m\u00f4[…] <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

A\u00d9G\u00d9ST DOMINIK<\/a>
\n(Augustyn Dominik)<\/h3>\n

 <\/p>\n

\u00d2 DI\u00d4BELSCZIM KAMIENIU <\/a><\/h4>\n

(W\u00ebjimk)<\/i><\/p>\n

 <\/p>\n

Za p\u00f2ga\u0144sczich czas\u00f3w, na wi\u00f4ld\u017cich b\u0142otach
\nmidz\u00eb Wierzch\u00f9c\u00ebn\u00e3 \u00eb Jastrz\u00ebbi\u0105 G\u00f3r\u0105, kr\u0105c\u00eb\u0142o s\u00e3 wiele p\u00f9rtk\u00f3w, di\u00f4ch\u0142\u00f3w,
\nprzegrzech\u00f3w \u00eb jinszich z\u0142\u00ebch d\u00ebch\u00f3w. Tu jima nicht nie przeszk\u00f4dz\u00f4\u0142, tu
\n\u00f9rz\u0105dzel\u00eb so sp\u00f2tkania z czarownicama, tu dz\u00ebwima widkama manil\u00eb zb\u0142\u0105dzon\u00ebch,
\nb\u00eb jich \u00f9topic w g\u0142\u00e3b\u00f2czich k\u00f9lach, a te s\u00e3 zn\u00e3cac nad jich d\u00ebszama […]
\nNadszed\u0142 jednak czas, \u017ce sk\u00f9\u0144czi\u0142 s\u00e3 jich sp\u00f2k\u00f3j, b\u00f2 w \u017barn\u00f3wcu z\u00f4k\u00f2nnic\u00eb z
\n\u00d2liw\u00eb zacz\u00e3l\u00eb b\u00f9dowac kl\u00f4szt\u00f3r \u00eb wi\u00f4ld\u017ci k\u00f2sc\u00f3\u0142. <\/p>\n

Z p\u00f2cz\u0105tk\u00f9 s\u00e3 troch\u00e3 z teg\u00f2 w\u00ebszcz\u00e9rzel\u00eb, b\u00f2 m\u00ebsl\u00ebl\u00eb,
\n\u017ce p\u00f2trafi\u0105 l\u00ebdzy \u00f2manic, \u017ce nie md\u0105 p\u00f2m\u00f4gel\u00eb z\u00f4k\u00f2nnik\u00f3m b\u00f9dowac k\u00f2sco\u0142a, ale
\nza jich di\u00f4belsk\u0105 n\u00f4m\u00f2w\u0105 md\u0105 tem\u00f9 jesz przeszk\u00f4dzel\u00eb. B\u00f9dowani\u00e9 sz\u0142o p\u00f2male,
\nale z czas\u00e3 b\u00e9\u0142 p\u00f2stawiony kl\u00f4szt\u00f3r, w cht\u00ebrnym zamieszkel\u00eb pierszi z\u00f4k\u00f2nnic\u00eb.
\nTi zacz\u00e3l\u00eb l\u00ebdzy n\u00f4\u00f9czac wiar\u00eb \u00eb chrzc\u00ebc. <\/p>\n

P\u00f9rtk\u00f3m b\u00eb\u0142o cor\u00f4z c\u00e3\u017ci, ale so jesz trzimel\u00eb.
\nCze jednak z\u00f4k\u00f2nnic\u00eb sk\u00f9\u0144cz\u00ebl\u00eb b\u00f9dowac k\u00f2sc\u00f3\u0142, a g\u0142os p\u00f2wi\u00e9szon\u00ebch na w\u00ebsoczi
\nwie\u017c\u00eb zw\u00f2n\u00f3w rozl\u00e9g\u00f4\u0142 s\u00e3 p\u00f4r\u00e3 raz\u00eb na dz\u00e9\u0144 na wsz\u00ebtcz\u00e9 stron\u00eb, te dostel\u00eb
\np\u00f2rz\u0105dn\u00e9g\u00f2 strach\u00f9 \u00eb zacz\u00e3l\u00eb s\u00e3 h\u00f9rm\u00e3 w\u00ebnos\u00ebc do jinszich, sp\u00f2k\u00f3jni\u00e9szich
\nstr\u00f3n. <\/p>\n

To tak rozg\u00f2rz\u00eb\u0142o jich n\u00f4starsz\u00e9g\u00f2, cht\u00ebren
\nmi\u00f4\u0142 nad nima w\u0142adz\u00e3 \u00eb m\u00f9sz\u00f4\u0142 za wsz\u00ebtk\u00f2[…] \u00f2dp\u00f2wiadac przed samim L\u00ebc\u00ebpr\u00e3,
\n\u017ce p\u00f2stanowi\u0142 zniszcz\u00ebc k\u00f2sc\u00f3\u0142 \u00eb kl\u00f4szt\u00f3r. <\/p>\n

\u00d9d\u00f4\u0142 s\u00e3 w noc\u00eb nad m\u00f2rze, dze na str\u0105dze
\nniedalek Rozewi\u00f4 le\u017ca\u0142\u00eb \u00f2gromn\u00e9 kamienie. W\u00ebbr\u00f4\u0142 ten n\u00f4wikszi, st\u00e3kn\u0105\u0142, dwign\u0105\u0142
\ng\u00f2 \u00eb wz\u0105\u0142 na p\u00f9czel. \u00d2b\u0142api\u0142 g\u00f2 prz\u00eb tim sw\u00f2jima \u0142apama \u00f2 d\u0142ud\u017cich
\nzakrz\u00ebwion\u00ebch pazurach, \u017ce ja\u017c wlaz\u0142\u00eb g\u0142\u00e3b\u00f2k b\u00ebn\u00eb[…] <\/p>\n

Lec\u00f4\u0142 z nim ter\u00f4 na \u017barn\u00f3wc, \u017ceb\u00eb g\u00f2 rz\u00ebc\u00ebc na
\nk\u00f2sco\u0142 \u00eb w gruz g\u00f2 p\u00f2t\u0142uc. Kami\u00e9\u0144 b\u00e9\u0142 jednak za c\u00e3\u017cczi nawet na jeg\u00f2 czartowsk\u0105
\nm\u00f2c \u00eb m\u00f9sz\u00f4\u0142 dwa raz\u00eb \u00f2dp\u00f2cz\u00ebwac. Noc timczas\u00e3 mia s\u00e3 p\u00f2male do k\u00f9\u0144ca. Jak b\u00e9\u0142
\nju niedalek \u00d2darg\u00f2wa \u00eb w bl\u00f4sk\u00f9 ks\u00e3\u017c\u00ebca b\u00eb\u0142o widzec swi\u00e9c\u0105cy szp\u00ebc wie\u017c\u00eb
\n\u017carnowscz\u00e9g\u00f2 k\u00f2sco\u0142a, \u017ce p\u00f9rtk zacz\u0105\u0142 s\u00e3 ju cesz\u00ebc sw\u00f2j\u0105 zemst\u0105, te w \u00d2darg\u00f2wie
\nzacz\u00e3\u0142\u00eb pi\u00f4c k\u00f9r\u00eb. <\/p>\n

W tim m\u00f2me\u0144ce sk\u00f9\u0144cz\u00eb\u0142a s\u00e3 jeg\u00f2 czartowsk\u00f4 m\u00f2c
\n\u00eb m\u00f9sz\u00f4\u0142 rz\u00ebc\u00ebc sw\u00f3j c\u00e3\u017c\u00f4r. \u00d2gromny kam wbi\u0142 s\u00e3 sw\u00f2jim c\u00e3\u017car\u00e3 g\u0142\u00e3b\u00f2k w zemi\u00e3,
\nle m\u00f4\u0142i dz\u00e9l \u00f2st\u00f4\u0142 na wi\u00e9chrzu. S\u00f3m ze z\u0142osc\u00eb, \u017ce nie \u00f9da\u0142o m\u00f9 s\u00e3 dok\u00f2nac sw\u00f2ji
\nzemst\u00eb, skri\u0142 s\u00e3 w n\u00f4g\u00e3stszich krz\u00f4kach \u017barnowsczich B\u0142ot \u00eb ze z\u0142osc\u00eb griz\u0142
\nz\u00e3bama krz\u00f4czi \u00f3lszk, ja\u017c krew z jeg\u00f2 p\u00ebska cek\u0142a p\u00f2 nich. \u00d2d teg\u00f2 czasu kam
\nle\u017ci na tim m\u00f4lu[…]<\/p>\n

 <\/p>\n

[SOB\u00d2TKA PRZED LATI]<\/a><\/h4>\n

Wiecz\u00f3r, jak le so zacz\u00e3\u0142o scemniac, ca\u0142\u00e9
\nh\u00f9rm\u00eb m\u0142odz\u00ebzn\u00eb spiesz\u00eb\u0142\u00eb w stron\u00e3 sob\u00f3tk\u00f2w\u00e9g\u00f2 gr\u0105du. Sz\u0142o t\u00e9\u017c wiele starszich
\nl\u00ebdzy, a midz\u00eb nima n\u00f4starszi ch\u0142op we ws\u00eb, K\u00f9ba \u0141isk, cht\u00ebren mi\u00f4\u0142 ju prawie
\nsto lat, s\u00ebwi jak g\u00f2\u0142\u0105bk, ale jesz zdr\u00f3w \u00eb razny. Nie fela\u0142o t\u00e9\u017c \u00eb dzecy,
\ncht\u00ebrne biega\u0142\u00eb \u00eb kr\u0105c\u00eb\u0142\u00eb so midz\u00eb starszima, rozesmi\u00f3n\u00e9 \u00eb wrzeszcz\u0105c\u00e9 na ca\u0142i
\ng\u0142os, jak no dzec\u00eb. Zap\u00f4lon\u00f4 beczka czerwionym p\u0142omieni\u00e3 \u00f2swi\u00e9c\u00eb\u0142a plac \u00eb
\nzgromadzon\u00ebch l\u00ebdzy. <\/p>\n

Wnet sp\u00f2d g\u00e3st\u00e9g\u00f2 krz\u00f4ka \u00f2dezwa so harm\u00f3nika
\nsk\u00f2czn\u0105 n\u00f3t\u0105. M\u0142odi kawalrowie p\u00f2dchw\u00f4c\u00ebl\u00eb n\u00f3t\u00e3 \u00eb zacz\u00e3l\u00eb spiewac, wnet t\u00e9\u017c
\np\u00f2m\u00f2g\u0142\u00eb jima dz\u00e9wcz\u00e3ta. Jinszi zakrzikn\u00e3l\u00eb do tu\u0144ca \u00eb zar\u00f4z t\u00e9\u017c zaroji\u0142o so \u00f2d
\np\u00f4r tu\u0144c\u00ebj\u0105c\u00ebch dok\u00f2\u0142a \u00f2gnia. Wiele dz\u00e9wcz\u00e3t mia\u0142o wed\u0142ug st\u00f4r\u00e9g\u00f2 zw\u00ebcz\u00f4ju
\nw\u0142os\u00eb prz\u00ebstrojon\u00e9 b\u00ebl\u00ebc\u0105, \u017ceb\u00eb jima dobrze w\u0142os\u00eb ros\u0142\u00eb \u00eb przez ca\u0142i rok nie b\u00f2la\u0142\u00eb
\njima g\u0142ow\u00eb. <\/p>\n

Roztopion\u00e9 n\u00e9\u017cczi sm\u00f2\u0142\u00eb zacz\u00e3\u0142\u00eb kapac z
\nbeczczi \u00f2gnistima kroplama na drzew\u00f2 \u00f9\u0142o\u017con\u00e9 dok\u00f2\u0142a sob\u00f3tnika, cht\u00ebrno zap\u00f4lon\u00e9
\njesz jasni \u00f2swi\u00e9tl\u00eb\u0142o ca\u0142i gr\u0105d. Sta\u0142o s\u00e3 tak jasno, \u017ce ja\u017c gwi\u00f4zd\u00eb prz\u00ebblad\u0142\u00eb,
\na n\u00f3w ks\u00e3\u017c\u00ebca, co swi\u00e9cy\u0142 nad west\u00e3, sch\u00f2w\u00f4\u0142 so za bia\u0142awi bl\u00f3n. Dok\u00f2\u0142a \u00f2gnia
\nzrobi\u0142o so ter\u00f4z tak g\u00f2r\u0105co, \u017ce zm\u00e3czoni tanecznic\u00eb sadl\u00eb so z d\u00f4leka \u00f2d \u00f2gnia
\ni \u00f2dp\u00f2cziwel\u00eb. <\/p>\n

Ledw\u00f2 jednak \u00f9sadl\u00eb, \u00f2dezwa so m\u00f9z\u00ebka, a na
\nplacu zjawi\u0142a so gromada przebi\u00e9ra\u0144c\u00f3w. Na prz\u00f3dk\u00f9 jach\u00f4\u0142 na bi\u00f4\u0142im k\u00f2niu kr\u00f3l
\nz k\u00f2r\u00f3n\u0105 na g\u0142owie, za nim na cz\u00f4rnym k\u00f2niu kat z larw\u0105 na twarzi i z wi\u00f4ld\u017cim
\nmiecz\u00e3 w r\u00e3ce. \u00d2pr\u00f3cz nich s\u00e3dza, sz\u00f4\u0142t\u00ebs \u00eb s\u0142\u00ebga. <\/p>\n

Zacz\u00e3\u0142o so scynani\u00e9 kanie. Sz\u00f4\u0142t\u00ebs z wi\u00f4ld\u017c\u00e9g\u00f2
\nark\u00f9sza papiora cz\u00ebt\u00f4\u0142 r\u00f3\u017cn\u00e9 wi\u00f4ld\u017c\u00e9 win\u00eb kanie z ca\u0142\u00e9g\u00f2 rok\u00f9. L\u00ebdze so smiel\u00eb
\n\u00eb w r\u00e3ce klepel\u00eb, ale niejeden czu\u0142, \u017ce midz\u00eb cz\u00ebt\u00f3nyma winama b\u00eb\u0142\u00eb \u00eb jeg\u00f2,
\ndobrze p\u00f2dezdrz\u00f3n\u00e9 \u00eb spami\u00e3t\u00f3n\u00e9. S\u00e3dza p\u00f2 nam\u00ebszlenim \u00eb naradzenim so z kr\u00f3l\u00e3,
\nsk\u00f4z\u00f4\u0142 kani\u00e3 na smierc przez zetnieni\u00e9 g\u0142ow\u00eb. Czej kr\u00f3l wirok zatwierdzy\u0142, kat
\np\u00f2deszed\u0142 do s\u0142upka, do cht\u00ebrn\u00e9g\u00f2 b\u00eb\u0142a prz\u00ebrzeszon\u00f4 z gl\u00ebn\u00eb \u00f9lepion\u00f4 kania, \u00eb
\nsc\u0105\u0142 ji g\u0142ow\u00e3, a te miecz rzucy\u0142 na zemi\u00e3. S\u0142\u00ebga p\u00f2deszed\u0142, p\u00f2dni\u00f3s\u0142 miecz,
\nprz\u00ebgarsc\u0105 tr\u00f4w\u00eb \u00f2car\u0142 g\u00f2 nib\u00eb z krwie \u00eb zawin\u0105\u0142 w czerwion\u0105 sz\u00f4tor\u00e3, p\u00f2czim
\nzar\u00f4z zd\u017cin\u00e3l\u00eb w krzach. <\/p>\n

\u00d2dezwa so z\u00f4s m\u00f9z\u00ebka do tu\u0144ca. Pierszi
\nw\u00ebsk\u00f2kl\u00eb p\u00f2dros\u0142i pasturze, k\u00f2\u017cdi do w\u00ebzdrzon\u00e9g\u00f2 dz\u00e9wcz\u00ebca, cht\u00ebrny p\u00f2d\u00f4\u0142 m\u00f9c\u00e3
\ncz\u00eb cz\u00f4pk. Jak dz\u00e9wcz\u00ebcu kn\u00f4p so widz\u00f4\u0142, te p\u00f2d\u00f3n\u0105 jim m\u00f9c\u00e3 cz\u00eb cz\u00f4pk
\nw\u00ebstroji\u0142a szl\u00e9fkama \u00eb tu\u0144cowa z nim ca\u0142i wiecz\u00f3r. Bi\u00e9dny b\u00e9\u0142 ten, na cht\u00ebrn\u00e9g\u00f2
\ndz\u00e9wcz\u00e3ta so \u00f9wz\u00e3\u0142\u00eb. Ten ze sw\u00f2j\u0105 cz\u00f4pk\u0105 ch\u00f2dzy\u0142 \u00f2d jedny do dr\u00ebd\u017ci, ja\u017c so
\njak\u00f4sz nad nim nie zlitowa. <\/p>\n

W przerwie midz\u00eb tu\u0144cama, jak zm\u00e3czoni
\ntanecznic\u00eb \u00f2dp\u00f2cziwel\u00eb, stori \u0141isk, cht\u00ebren s\u00f3m wiele prze\u017ci\u0142 \u00eb widz\u00f4\u0142, a jesz
\nwicy pami\u00e3t\u00f4\u0142 z \u00f2p\u00f2wi\u00f4dani\u00e9g\u00f2, \u00f2p\u00f2wi\u00f4d\u00f4\u0142, jak to czed\u00ebsz biwa\u0142o. Przed latama
\nlatecznyma b\u00eb\u0142o na swiece wiele czarownik\u00f3w, a jesz wicy czarownic, cht\u00ebrn\u00e9 w
\nsob\u00f3tk\u00f2w\u0105 noc leca\u0142\u00eb na \u0141\u00ebs\u0105 G\u00f3r\u00e3, na sp\u00f2tkani\u00e9 \u00eb zabaw\u00e3 z p\u00f9rtkama, ale jesz
\nprzed tim, wiecz\u00f3r, robi\u0142\u00eb wiele szk\u00f2d\u00eb l\u00ebdz\u00f3m. \u00d2sobl\u00ebwie wiele z nich lubi\u0142o
\n\u00f2dbierac krow\u00f3m ml\u00e9k\u00f2 ab\u00f2 niszcz\u00ebc zb\u00f2\u017ca na p\u00f2lach. W ten dz\u00e9\u0144 pasturze i
\npasturczi plotl\u00eb wi\u0144ce z m\u00f2dr\u00f4k\u00f3w \u00eb strojil\u00eb nima krow\u00f3m rod\u017ci, a g\u00e3s\u00f3m sz\u00ebje.
\nTe win\u00f4szczi n\u00f4lepi strzeg\u0105 dob\u00ebtk przed czarownicama. \u017beb\u00eb \u00f9strz\u00e9c p\u00f2la przed
\nczarownicama \u00eb \u00f2swietl\u00ebc jima drog\u00e3 na \u0141\u00ebs\u0105 G\u00f3r\u00e3, l\u00ebdze prawie w k\u00f2\u017cdi wsy
\np\u00f4l\u00ebl\u00eb sob\u00f2tczi. Ter\u00f4z ten zw\u00ebcz\u00f4j p\u00f2male d\u017cinie[…] <\/p>\n

(W\u00ebjimk z: P\u00f2k\u0105d b\u00e3d\u0105 b\u00f4t\u00eb<\/i>)<\/p>\n

 <\/p>\n

[JASNOBRUNY B\u00d9RSZTIN]<\/a><\/h4>\n

Kn\u00f4pi b\u00ebl\u00eb cekawi, k\u00f9li i jacz\u00e9g\u00f2 b\u00f9rsztinu mi\u00f4\u0142
\nK\u00f4czor zebr\u00f3n\u00e9 \u00eb sch\u00f2w\u00f3n\u00e9 w sw\u00f2jim bidelk\u00f9, cht\u00ebren trzim\u00f4\u0142 p\u00f2d sw\u00f2jim st\u00f3\u0142k\u00e3.
\nTot\u00e9\u017c ledw\u00f2 dz\u00e9wcz\u00e3ta znios\u0142\u00eb ze sto\u0142u talerze, pros\u00ebl\u00eb g\u00f2, \u017ceb\u00eb p\u00f2k\u00f4z\u00f4\u0142 sw\u00f2je
\nskarb\u00eb.<\/p>\n

B\u00eb\u0142o teg\u00f2 dosc t\u00ebl\u00e9. B\u00eb\u0142\u00eb wiksz\u00e9 \u00eb mi\u00e9sz\u00e9
\nkawelczi \u00eb troch\u00e3 proch\u00f9. G\u00f9st, n\u00f4bar\u017ci cekawi, dozdrz\u00f4\u0142 midz\u00eb wikszima
\nkawelkama jeden wi\u00f4ld\u017ci jak ch\u0142opsk\u00f4 r\u00e3ka, ale baro p\u0142asczi. Jak g\u00f2 wz\u0105\u0142 w
\nr\u00e3k\u00e3, to ja\u017c zakrzikn\u0105\u0142. B\u00e9\u0142 to b\u00f9rsztin jasnobruny, prawie z\u0142otawi, \u00f2 baro cz\u00ebsti
\nfarwie, a przezrocz\u00ebsti prawie jak sk\u0142o. We westrz\u00f3dk\u00f9 cz\u00f4rni\u0142 so szt\u00f4\u0142t jakb\u00eb
\nwi\u00f4ld\u017ci m\u00ebd\u017ci ab\u00f2 m\u00f4\u0142\u00e9g\u00f2 szerzanta z szesc nogama, na cht\u00ebrn\u00ebch b\u00eb\u0142o widzec
\njasni\u00e9sz\u00e9 \u017ci\u0142czi.<\/p>\n

Ter\u00f4z wsz\u00ebsc\u00eb, jeden p\u00f2 dr\u00ebd\u017cim, to \u00f2bz\u00e9rel\u00eb \u00eb
\nso dz\u00ebw\u00f2wel\u00eb. Nawet dz\u00e9wcz\u00e3ta zaw\u00f2\u0142el\u00eb z k\u00f9chnie, \u017ceb\u00eb so to \u00f2bezdrza\u0142\u00eb.<\/p>\n

\u2013 Ja, to ja\u017c nie je do wiar\u00eb, \u017ceb\u00eb tacz\u00e9 co
\nm\u00f2g\u0142o b\u00ebc \u2013 \u00f2dezw\u00f4\u0142 so Andris.<\/p>\n

St\u00f4ri K\u0105k\u00f2l \u00f2drzek\u0142, \u017ce ju p\u00f4r\u00e3 razy nal\u00f4z\u0142
\nkawelczi b\u00f9rsztinu z czimsz wtopionym, ale to le b\u00eb\u0142\u00eb dz\u00e9le jaczichs \u00f2wad\u00f3w,
\nczas\u00e3 noga, skrzide\u0142k\u00f2 ab\u00f2 jak\u00f4sz zgru\u017cd\u017con\u00f4 \u00eb p\u00f2gniot\u0142\u00f4 m\u00f9szka. Nawet we
\nGdu\u0144sk\u00f9 \u00f9 z\u0142otnika, \u00f9 cht\u00ebrn\u00e9g\u00f2 je wiele kawelk\u00f3w b\u00f9rsztinu z wtopionyma
\n\u00f2wadama, jaczich ju dzys\u00f4 na swiece ni ma, tacz\u00e9g\u00f2 czeg\u00f2sz, jak ten, to ni ma.<\/p>\n

 <\/p>\n

[GRANICZNY D\u0104B]<\/a><\/h4>\n

Jedn\u00e9g\u00f2 dnia, kr\u00f3tk\u00f2 z p\u00f2r\u00e9nk\u00f9, szed\u0142 st\u00f4ri
\nK\u0105k\u00f2l \u00f2p\u00f2sl\u00f4d\u00eb za w\u00f2z\u00e3, cht\u00ebrnym G\u00f9st wi\u00f3z\u0142 skrzinczi z r\u00ebbama z\u0142owionyma w noc\u00eb.
\nSzed\u0142 dosc c\u00e3\u017cczima szlachama dr\u00f3\u017ck\u0105 przez dun\u00eb zaros\u0142\u00e9 ch\u00f2jnowim las\u00e3, w cht\u00ebrnym,
\nju tak bl\u00eb\u017ci ch\u00ebczi, tr\u00f4fia\u0142\u00eb so tam-sam d\u0105bczi \u00eb b\u00f9czi, a t\u00e9\u017c m\u00f4lama krz\u00f4czi
\nleszcz\u00ebn\u00eb. Na sami grancy, midz\u00eb rz\u0105dowima dunama a jeg\u00f2 w\u0142\u00f4snosc\u0105, r\u00f3s\u0142 st\u00f4ri,
\nbaro ga\u0142\u00e3z\u00ebsti d\u0105b, a p\u00f2d nim, w c\u00e9ni jeg\u00f2 wietw\u00f3w, zelony mech, w cht\u00ebrnym
\nstoja\u0142\u00eb rz\u00f4dk\u00f2 krz\u00f4czczi b\u00f2r\u00f3wk\u00f3w.<\/p>\n

Zam\u00ebszlony wezdrz\u00f4\u0142 na nen d\u0105b \u00eb tak s\u00f3m do se
\nrzek\u0142:<\/p>\n

\u2013 Chto wi\u00e9, chto to tu ce zasadzy\u0142 \u00eb czed\u00eb.
\nGw\u00ebsno ju p\u00f4r\u00e3 p\u00f2k\u00f2leni \u00f9mar\u0142o \u00f2d teg\u00f2 czasu, a t\u00eb stojisz. Czejb\u00ebs tak m\u00f3g\u0142 gadac,
\nto b\u00ebs gw\u00ebsno wiele cekaw\u00ebch rzeczi m\u00f3g\u0142 p\u00f2wiedzec.<\/p>\n

Sp\u00f9szcz\u00f4\u0142 p\u00f2male wzrok z wietw\u00f3w na jeg\u00f2 gr\u00ebbi
\npi\u00e9\u0144, na gr\u00ebb\u0105, p\u00f2p\u00e3c\u00f3n\u0105 k\u00f3r\u00e3, na w\u00ebstaj\u0105c\u00e9 z zemie k\u00f2rzenia \u00eb… ja\u017c \u00f2st\u00f4\u0142
\nstoj\u0105c. Prawie sw\u00f2jim \u00f2cz\u00f3m nie wierzi\u0142: w zelonym mech\u00f9 stoja\u0142o p\u00f4r\u00e3 zachtn\u00ebch
\npr\u00f4wdz\u00ebw\u00ebch grz\u00ebb\u00f3w. P\u00f2deszed\u0142 \u00f2str\u00f3\u017cno do nich, w\u00ebrw\u00f4\u0142 je \u00eb p\u00f2\u0142o\u017ci\u0142 na gr\u00ebpk\u00e3,
\na te zacz\u0105\u0142 so \u00f2bzerac dok\u00f2\u0142a, cz\u00eb dze w mech\u00f9 nie mdze jich wicy. \u00cb t\u00e9\u017c jo!
\nNal\u00f4z\u0142 jesz p\u00f4r\u00e3 mi\u00e9szich, cht\u00ebrn\u00ebch g\u0142ow\u00eb nie b\u00eb\u0142\u00eb jesz w\u00ebros\u0142\u00e9 w\u00eb\u017ci
\nmech\u00f9[…] Ter\u00f4z mi\u00f4\u0142 k\u0142op\u00f2t, jak je wzyc dod\u00f3m, ni mi\u00f4\u0142 prz\u00eb se nic, w co b\u00eb
\nje m\u00f3g\u0142 w\u0142o\u017c\u00ebc. \u00d2stawi\u0142 je wic na gr\u00ebpce \u00eb szed\u0142 do ch\u00ebczi.<\/p>\n

\u2013 R\u00f3zk\u00f2 \u2013 rzek\u0142, jak wl\u00f4z\u0142 w k\u00f9chni\u00e3 \u2013 wez le
\nten wikszi k\u00f2szik, co stoji w k\u00f2m\u00f2rze, a bi\u00f4j do nasz\u00e9g\u00f2 graniczn\u00e9g\u00f2 d\u00e3ba, tam
\nt\u00eb k\u00f2l nie cosz nal\u00e9zesz \u00eb prz\u00ebnies\u00eb to dod\u00f3m[…]<\/p>\n

(W\u00ebjimczi: P\u00f2k\u0105d b\u00e3d\u0105 b\u00f4t\u00eb<\/i>)<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

STANIS\u0141\u00d4W PESTKA<\/a>
\n(Stanis\u0142aw Pestka), pseud. Jan Zbrzyca<\/h3>\n

 <\/p>\n

PIESNIODZEJ Z WEJROWA<\/a><\/h4>\n

M\u00ebrg\u00f4 p\u00ebszny kwiat
\nrujana <\/p>\n

W\u00ebczipi\u00f3nym strz\u00e9br\u00e3
\nwsz\u00ebtczich zymk\u00f3w, <\/p>\n

Z kr\u0105\u017c\u00ebc\u0105 m\u00f2til\u00f3w
\nber\u00ebje Wdzydzana, <\/p>\n

W\u00ebtrafi tu z d\u00f4czi
\nnawetka p\u00f2 cemk\u00f9. <\/p>\n

Z kwiacat\u00e9g\u00f2 w\u00f4rp\u00f9
\ng\u00f2bel\u00ebn\u00f3w, <\/p>\n

Z za\u00f2sta\u0142\u00ebch
\nmegar\u00f3n\u00f3w dzys\u00f4 w zgardze <\/p>\n

\u00cb dw\u00f9ch \u00f9sch\u00f2w\u00f3n\u00ebch
\nw bezd\u00f3mnosc\u00eb tr\u00ebm\u00f3w: <\/p>\n

Ann\u00eb Croy \u00eb
\nB\u00f2g\u00f9s\u0142awa w s\u0142\u00ebpsczim gardze, <\/p>\n

Karno grif\u00f3w
\n\u00f2dewsta\u0142o ze starbnosc\u00eb, <\/p>\n

Prz\u00ebn\u00e3con\u00e9 bliz\u0105
\ns\u0142ow\u00f3w \u00f2dsmierc\u00f3n\u00ebch, <\/p>\n

\u00d2dch\u00f9ch\u00f3n\u00ebch ja\u017c do
\ndna sn\u00f4\u017cnosc\u00eb, <\/p>\n

P\u00f2l\u00e9t\u00e3 Rem\u00f9sa,
\ncz\u00eb\u0142ot\u0105 Marc\u00ebn\u0105. <\/p>\n

Skr\u00eb \u00eb grom\u00eb na ti
\nl\u00ebrze, <\/p>\n

B\u00f2 ji str\u00ebn\u00eb
\n\u00f9cwiardzon\u00e9 w ark\u00f3\u0144sczim \u00f2gniszczu, <\/p>\n

Bl\u00eb\u017ci s\u0105 w\u00f2jarsczich
\npikn\u00f4lc\u00f3w n\u00f4t\u00ebr\u00eb <\/p>\n

Nigl\u00eb jawernym
\n\u00f2ktaw\u00f3m na grobiszczu. <\/p>\n

Do przepadni b\u00eb\u0142o cz\u00ebsto
\nblisk\u00f2 \u2013 <\/p>\n

Na d\u0142ug\u00f2sc pacz\u00ebn\u00eb z
\n\u0142\u00f3dczi Czernik\u00f2wi! <\/p>\n

R\u00f3wnak sw\u00f2jim cz\u00f4\u0142n\u00e3
\nM\u00e9ster Jan zakr\u00e9sli\u0142 <\/p>\n

Na B\u00f4\u0142ce naj\u00e9 dod\u00f3m
\nzd\u00ebnk\u00f2w\u00e9. <\/p>\n

K\u00f2lc\u00ebnk zmi\u00e9ru wcyg
\nwsk\u00f4zyw\u00f4\u0142, <\/p>\n

Nami\u00e9nion\u0105,
\ns\u0142ow\u00f2rodn\u0105 zemi\u00e3. <\/p>\n

Gdze le jinszi
\nzdrzel\u00eb sn\u00f4dk\u00f2sc dzywn\u0105, <\/p>\n

\u00d2n g\u0142\u00e3bizn\u00e3 widz\u00f4\u0142 \u00eb
\nWin\u00e9t\u00eb skl\u00e9ni\u00e9. <\/p>\n

Z\u00f4s zb\u00eblni\u00f3n\u00e9 \u00eb
\nzm\u0142odz\u00f3n\u00e9 s\u0142owa p\u00f2t\u0142uk\u00f4cze <\/p>\n

Don\u00ebk\u00f3n\u00e9 za granice
\ndos\u0142ownosc\u00eb <\/p>\n

Skrz\u0105 s\u00e3 b\u00eb chto na
\nnie prisn\u0105\u0142 z t\u00e3cz\u00eb. <\/p>\n

Kasz\u00ebbsk\u00f4 tej sta s\u00e3
\nsnicym w jawernoce. <\/p>\n

Spik nen m\u00f4
\ndz\u00e9wcz\u00e3c\u00e9 m\u00f2dr\u00e9 \u00f2cz\u00eb <\/p>\n

Z k\u00f2\u017cd\u00ebchn\u00e9g\u00f2 zw\u00e3k\u00f9
\nw\u00ebmru\u017ciw\u00f4 s\u00e3 m\u00f9z\u00ebka <\/p>\n

Snice z\u0142\u00ebch los\u00f3w
\nnaz\u00f4d jach\u00f2ce <\/p>\n

Ze \u017curawiow\u00ebch \u00eb
\nsk\u00f3rcow\u00ebch szlach\u00f3w b\u00f9k\u00f2l\u00ebka. <\/p>\n

Pt\u00f4ch\u00eb cht\u00ebrne
\nzawi\u00e9rzaj\u0105 sw\u0105 namian\u00e3 <\/p>\n

Dalecznosc\u00eb,
\n\u00f9skrzidl\u00f3n\u00e9 s\u0105 wdarzenim gni\u00f4zda. <\/p>\n

Ch\u00f2cb\u00eb wsz\u00ebtcz\u00e9 wid\u00eb
\nzmilk\u0142\u00eb nad karnama, <\/p>\n

W rozp\u00e3kl\u00ebnie
\nb\u00f9chawic\u00eb za\u00f2st\u00f3nie Zrzesz\u00eb gwi\u00f4zda. <\/p>\n

Dl\u00f4 przi\u0144dot\u00eb \u00f2stnie
\nbrzadowani\u00e9 metaf\u00f3r\u00f3w. <\/p>\n

A teraznym \u00f2m\u00f9jkanim
\nwiatw\u0105 step\u00f3w, <\/p>\n

Czejb\u00eb chtos
\np\u00f2dk\u00f9ln\u0105\u0142 w \u017cniwny g\u00f2r\u0105c <\/p>\n

Zb\u00f3nk z n\u00f4pitk\u00e3 dl\u00f4
\nprz\u00ebprag\u0142\u00ebch l\u00ebp\u00f3w! <\/p>\n

 <\/p>\n

RZM\u00cb PI\u00d4SZNIC\u00cb<\/a><\/h4>\n

Lelek jedno skrzid\u0142o
\nm\u00f4cz\u00f4 w w\u00f2dze, <\/p>\n

Dr\u00ebd\u017c\u00e9 na \u00f9biedrz\u00e9
\nk\u0142adze, <\/p>\n

C\u00ebch\u00f2 l\u00f4t\u00f4 czej
\nsz\u00e3topi\u00e9rz. <\/p>\n

Jeg\u00f2 szlach\u00e3 cygn\u0105
\njinsz\u00e9 pt\u00f4ch\u00eb, <\/p>\n

B\u0142otno k\u00f2za w loce
\nseje tr\u00f4w\u00e3. <\/p>\n

\u00d9rzmiskama <\/p>\n

Przech\u00f4daj\u0105 przez
\n\u00f2gniszcze, <\/p>\n

Cht\u00ebrn\u00e9 tu s\u00e3 \u017c\u00f4li w
\ndz\u00e9\u0144 i \u00f2b noc. <\/p>\n

Ca\u0142\u00e9 r\u00e9d\u017ci
\njisc\u00ebbnik\u00f3w. <\/p>\n

Tacz\u00e9 karna tu w tim
\nm\u00f4lu, <\/p>\n

\u017be do tr\u00ebm\u00eb jich nie
\nk\u0142ad\u0105 <\/p>\n

Prost do zemi. <\/p>\n

Gdze jesz wczora
\nb\u00eb\u0142\u00eb szplachce wrzos\u00f3w <\/p>\n

Rosnie b\u00e9sz\u0105g za
\nb\u00e9sz\u0105g\u00e3, <\/p>\n

Cz\u00ebc je dz\u00ebk\u0105
\nspi\u00e9w\u00e3: \u201eUrgermanisch\u201d. <\/p>\n

\u00d2d drz\u00e9wi\u00e3t\u00f3w \u00eb
\njaglewi\u00f3w <\/p>\n

Pi\u00f4szniccz\u00e9g\u00f2 b\u00f2ru <\/p>\n

Zajazg\u00f9je p\u00f2mi\u00f3n
\nsmierc\u00eb. <\/p>\n

Liczi\u0142 strza\u0142\u00eb
\np\u00f2w\u00ebrzas\u0142i swi\u00f4dek <\/p>\n

Na B\u00e9n\u00f4wk\u00f9 prze
\nseczeniu, <\/p>\n

M\u00ebsl\u00f4\u0142: to ni\u00e9 s\u00f4ren
\nter\u00f4z p\u00f4d\u00f4, <\/p>\n

Leno cz\u0142owiek. <\/p>\n

Tej \u00f2prz\u00ebst\u00f4\u0142
\nlicz\u00ebc, <\/p>\n

B\u00f2 \u00eb cht\u00eb\u017c zrech\u00f9je
\nklek\u00f2t? <\/p>\n

Jidzesz dzys\u00f4 w
\ngrad\u0142o \u201ebrun\u00ebch\u201d, <\/p>\n

T\u00e9\u017c rech\u00f9jesz jak
\nwi\u00e3c pi\u00e9rwi tamten strza\u0142\u00eb: <\/p>\n

Jeden, dr\u00ebd\u017ci,
\ntrzecy… <\/p>\n

Krzi\u017c grob\u00f2wi na
\n\u017c\u00f4l\u00ebszczu, <\/p>\n

Ca\u0142\u00e9 r\u00e9d\u017ci krzi\u017c\u00f3w! <\/p>\n

P\u00f4r\u00e3 m\u00f2d\u017ci\u0142 \u00eb t\u00ebs\u0105ce
\nw spik\u00f9.<\/p>\n

 <\/p>\n

B\u00d9SZNYM<\/a><\/h4>\n

B\u00ebl\u00eb b\u00f9szny. <\/p>\n

B\u00f9cha to plaskat\u00f4
\nb\u00eb\u0142a: <\/p>\n

naje bi\u00f4tczi \u00eb
\ndok\u00f4z\u00eb <\/p>\n

s\u0105 \u0142ab\u00e3dzym jiwr\u00e3, <\/p>\n

ter\u00f4 wiedno b\u00e3dze
\nj\u00f4chim. <\/p>\n

\u00cb ze spi\u00e9w\u0105 \u201eNaj\u00e9
\nstron\u00eb\u201d<\/p>\n

zamikel\u00eb na rzec\u0105\u017cek\n<\/p>\n

sw\u00e9 tcz\u00ebw\u00f4rtn\u00e9
\ntr\u00ebm\u00eb. <\/p>\n

Przez r\u00ebskin\u00e3
\nzaz\u00e9rel\u00eb: <\/p>\n

gdze\u017c te karna niedolepn\u00ebch\n<\/p>\n

char\u0142\u00e3\u017cnik\u00f3w bez
\npasturz\u00f3w, <\/p>\n

bez n\u00ebch str\u00f3\u017c\u00f3w
\nsp\u00f4dk\u00f2wizn\u00eb,<\/p>\n

p\u00f2skrz\u0105 s\u00e3 z
\nw\u00f2ruszk\u00e3, <\/p>\n

w cht\u00ebrnym
\njistama\u0144tn\u00e9 <\/p>\n

czernik\u00f2w\u00e9
\n\u0142udzygrosze? <\/p>\n

Jejich kasz\u00ebbstw\u00f2 to
\n\u00f2ch\u00ebbstw\u00f2. <\/p>\n

\u00d9nuzl\u00f3ny w
\npereb\u00f9sach <\/p>\n

b\u00f9kwitni\u00f4czi, m\u0142odi
\nszp\u00f4czi, <\/p>\n

zrazu z wiksz\u0105 g\u00f3r\u0105
\nni\u017cl\u00eb wiad\u0142\u00e3, <\/p>\n

cz\u0105dnik\u00f2wim cz\u00f4\u0142n\u00e3
\n\u201eKasz\u00ebb\u201d,<\/p>\n

werbli w gdu\u0144scz\u00e9 \u00eb
\nkasz\u00ebbscz\u00e9 swiat\u00eb.<\/p>\n

 <\/p>\n

PARCHATI K\u00d9RP<\/a><\/h4>\n

Parchati k\u00f9rp<\/p>\n

St\u00f4ri znosza\u0142i k\u00f9rp<\/p>\n

Do cz\u00ebsta znosza\u0142i<\/p>\n

\u017bl\u00eb m\u00f2\u017ce b\u00ebc krz\u00ebk
\nruchn\u00f3w<\/p>\n

To \u00f2n n\u00f4bar\u017ci je
\nc\u00ebch\u00f2<\/p>\n

B\u00f2 za wiele w nim je
\npar\u00eb<\/p>\n

Zemi \u00eb cz\u0142owieka<\/p>\n

Dosk\u00f9rzi\u0142 \u017ce materia
\nwszelejak\u00f4<\/p>\n

W rozchamraniu<\/p>\n

Zaczurpie s\u00e3 w
\nbezsmiertnosc<\/p>\n

 <\/p>\n

MARIAN SELIN<\/a><\/h3>\n

 <\/p>\n

M\u00d2JA ZEMIA…NA KROWIM \u00d2G\u00d2NIE<\/a><\/h4>\n

Na m\u00f2ji zemi, <\/p>\n

Co jem s\u00e3 na ni
\nrodzyl, <\/p>\n

M\u00f2ja tam stoji <\/p>\n

Z \u00f2jca \u00f2jc\u00f3w ch\u00ebcza.\n<\/p>\n

Tam ani nie sej\u0105, <\/p>\n

Ani t\u00e9\u017c nie \u00f2rz\u0105, <\/p>\n

Ni b\u00ebdla nie pas\u0105, <\/p>\n

Ni sana nie zw\u00f2\u017c\u0105. <\/p>\n

\u00d2tul\u00f4 nas m\u00f2rz\u00e9 <\/p>\n

I wk\u00f2lo nas skrzi
\ns\u00e3, <\/p>\n

I \u00f2no nas \u017c\u00ebwi, <\/p>\n

W l\u00f4sk\u00f9 promieniach <\/p>\n

Przerzedzon\u00ebch sosen\n<\/p>\n

I p\u00ebrzn\u00e3 tam l\u0105k <\/p>\n

Zelon\u00ebch, <\/p>\n

Nie w\u00ebpaszon\u00ebch, <\/p>\n

A dali sztr\u0105d bi\u00f4li <\/p>\n

I pi\u00f4sczi graj\u0105c\u00e9, <\/p>\n

I wiatru slony wi\u00e9w,\n<\/p>\n

I krz\u00ebk bi\u00f4law\u00ebch
\nmi\u00e9w.<\/p>\n

 <\/p>\n

M\u00d2RZE SZ\u00cbMI<\/a><\/h4>\n

Jak wiedno sz\u00ebmi to
\nWi\u00f4ld\u017c\u00e9 M\u00f2rze, <\/p>\n

Jakb\u00eb g\u00f4dalo, jakb\u00eb
\nw\u00f2lalo, <\/p>\n

Tak jakb\u00eb w sw\u00f2ji
\nm\u00f2rsczi gl\u00e3bi <\/p>\n

Wi\u00f4ld\u017c\u00e9 serce
\np\u00f2s\u00f4dalo. <\/p>\n

M\u00f2rze pr\u00f4c\u00ebje, m\u00f2rze
\ns\u00e3 zloscy, <\/p>\n

Czas\u00e3 z\u00f4s glaszcze
\nsw\u00f3j brz\u00e9g z milosc\u00eb, <\/p>\n

Nier\u00f4z sp\u00f2k\u00f3jn\u00e9 je,
\ngl\u00f4dcz\u00e9 cal\u00e9, <\/p>\n

Bi\u00f4l\u00e9 bar\u00f3nczi
\nprzeg\u00f2ni\u0105 z dal\u00eb. <\/p>\n

Czas\u00e3 s\u00e3 wzb\u00f9rzi i
\npieni srodze, <\/p>\n

To z\u00f4s zawarczi w
\nzm\u0105cony w\u00f2dze, <\/p>\n

To m\u00f2rze spi\u00e9w\u00f4, to
\ns\u00e3 nadim\u00f4, <\/p>\n

\u00d2demkl\u0105 paszcz\u00e3
\nszerok rozjim\u00f4. <\/p>\n

W slu\u0144cu promieniach
\nje \u00f2zlocon\u00e9, <\/p>\n

M\u00f2rze s\u00e3 skrz\u00ebwi,
\nch\u00f2c je zm\u0105con\u00e9, <\/p>\n

W k\u00f2lorach nieba, w
\ncemny zeleni, <\/p>\n

To m\u00f2rze sz\u00ebmi,
\nsr\u00e9brz\u0105 s\u00e3 mieni. <\/p>\n

M\u00f2cn\u00e9 je m\u00f2rze i
\njeg\u00f2 fale, <\/p>\n

M\u00f2rzu nie \u00f2prze s\u00e3
\n\u017c\u00f3den wcale, <\/p>\n

M\u00f2rze \u00f2ddaje, m\u00f2rze
\nzabierze <\/p>\n

I wiedno sz\u00ebmi \u2013
\nwieczn\u00e9 je m\u00f2rze!<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

ANT\u00d3N PIPER<\/a> (Antoni
\nPieper) <\/h3>\n

 <\/p>\n

B\u00d2J\u00c3 S\u00c3 CHAJI<\/a><\/h4>\n

B\u00f2j\u00e3 s\u00e3 chaji, co s\u00e3
\nzriw\u00f4 w noc\u00eb, <\/p>\n

jak pies zlosl\u00ebwi
\nzriw\u00f4 s\u00e3 z li\u0144cucha, <\/p>\n

co c\u00e3g\u00e3 w\u00ebje,
\nstraszl\u00ebwie czich\u00f2ce, <\/p>\n

co na wies m\u00f2j\u0105 cal\u0105
\nm\u00f2c\u0105 dm\u00f9ch\u00f4. <\/p>\n

B\u00f2j\u00e3 s\u00e3 cziwd\u00eb w
\nszata\u0144sczim \u00f9smi\u00e9ch\u00f9, <\/p>\n

sz\u00ebdz\u0105cy ze mie, w
\nch\u00ebcze mie \u00f9d\u00e9rz\u00f4 <\/p>\n

\u00eb gr\u00ebz\u0105c p\u00f2wietrz\u00e9,
\nz\u00e3b\u00eb na mie szcz\u00e9rzi, <\/p>\n

p\u00f2 glowach ch\u00f2jin
\n\u00f2dbij\u00f4 s\u00e3 ech\u00e3… <\/p>\n

Czaji s\u00e3, ju, ju
\nsp\u00f4d\u00f4 na dom, cali g\u00f2 przewr\u00f4c\u00f4, <\/p>\n

rwie g\u00f2 na szt\u00ebczi,
\nrwie zapami\u00e3tale, <\/p>\n

mie s\u00e3 ju zdaje, \u017ce
\nna dak s\u00e3 st\u00f4cz\u00f4 <\/p>\n

n\u00f4prz\u00f3d, a tej z\u00f4s
\nna sw\u00f2je szale… <\/p>\n

B\u00f2j\u00e3 s\u00e3, czej mie
\nnad glow\u0105 mamroce <\/p>\n

himn\u00eb sz\u00ebderstwa,
\nm\u00f2c\u00eb bez l\u00e3k\u00f9, <\/p>\n

b\u00eb p\u00f3zni skr\u00ebce jak
\nzlodzej p\u00f2dch\u00f2dz\u00ebc <\/p>\n

i \u017ceb\u00eb r\u00ebkn\u0105c w
\n\u00f2p\u00e3t\u00f3n\u00ebch zw\u00e3k\u00f9… <\/p>\n

J\u00f4 cz\u00ebj\u00e3, \u017ce m\u00f2je
\nch\u00ebcze przel\u00e3knion\u00e9, <\/p>\n

szarp\u00f3n\u00e9 d\u00ebch\u00e3
\nark\u00f3nu d\u00ebr\u00eb\u017c\u0105, <\/p>\n

jakb\u00eb jeg\u00f2 \u00f2bjicym
\nmi\u00f4l \u00eb b\u00ebc zmia\u017cd\u017cony <\/p>\n

\u00eb g\u00f2l\u00e9 scan\u00eb stojec
\nmial\u00eb nade mn\u0105. <\/p>\n

 <\/p>\n

D\u00d4KA<\/a><\/h4>\n

W\u00ebszla z m\u00f2rza
\nzasp\u00f3n\u00f4 <\/p>\n

\u00eb na walach so
\nprz\u00ebsadla, <\/p>\n

szkl\u00f3nym wz\u00e9r\u00f4 p\u00f2
\nnich wzrok\u00e3, <\/p>\n

jakb\u00eb slu\u0144cu wid
\n\u00f9kradla. <\/p>\n

W\u00eblecala letk\u00f2 w
\nnieb\u00f2, <\/p>\n

jeg\u00f2 \u00f2cz\u00eb
\nzakriwaj\u0105c, <\/p>\n

cygn\u0105c g\u00e3st\u0105
\npajicz\u00ebn\u00e3, <\/p>\n

szar\u0105 s\u00ebkni\u00e3 z
\nkropel tkaj\u0105c. <\/p>\n

Ml\u00e9k\u00e3 jakb\u00eb tw\u00f4rz
\nmie zlala, <\/p>\n

zatkala cz\u00ebst\u00e9
\nzrzenice, <\/p>\n

tak jak\u00f2 cz\u00ebsto
\nslepi <\/p>\n

wszedl jem w to
\nbi\u00f4l\u00e9 p\u00f2sz\u00ebc\u00e9. <\/p>\n

W\u00ebr\u00f4stel\u00eb jakb\u00eb
\nprzed mn\u0105 <\/p>\n

dzywn\u00e9 rozmaz\u00f3n\u00e9
\nzjaw\u00eb, <\/p>\n

skradaj\u0105c\u00e9 s\u00e3
\np\u00f2kracznie, <\/p>\n

\u017ceb\u00eb nod\u017ci mie
\np\u00f2dstawic. <\/p>\n

Do mie c\u00e9nie s\u00e3
\nzni\u017cal\u00eb, <\/p>\n

wi\u00f4ld\u017c\u00e9 jak z\u00f3mczi
\nspanial\u00e9, <\/p>\n

co mie prz\u00ebkr\u00ebc s\u00e3
\nstarel\u00eb <\/p>\n

\u00eb rozm\u00f9\u017cd\u017c\u00ebc sob\u0105
\nchcel\u00eb.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

STANIS\u0141\u00d4W JANKE<\/a> (Stanis\u0142aw
\nJanke)<\/h3>\n

 <\/p>\n

CHTO J\u00d4 JEM<\/a><\/h4>\n

Chto j\u00f4 jem <\/p>\n

stw\u00f2rzeni\u00e9 jacz\u00e9m\u00f9 <\/p>\n

je d\u00f3n\u00e9 dzes\u00e3c
\np\u00f4lc\u00f3w <\/p>\n

prz\u00eb r\u00e3kach dzes\u00e3c
\nprz\u00eb nogach <\/p>\n

p\u00f4rka \u00f2czi a \u00f9szi
\nsymetr\u00ebj\u00f4 <\/p>\n

i k\u00f2\u017cd\u00e9 zdeb\u0142o
\n\u00f2bm\u00ebsl\u00f3n\u00e9 <\/p>\n

ja\u017c do tajemnic\u00eb bez
\nsp\u00f3dk\u00f9 <\/p>\n

\u017c\u00ebc\u00e9 darow\u00f3n\u00e9 <\/p>\n

w n\u00f4mi\u00e9szim
\n\u00f2ddichanim <\/p>\n

z farwama z t\u00e3d\u017ci i
\nnoc\u00eb <\/p>\n

n\u00f4cemni\u00e9szi na
\ndrodze m\u00f2ji <\/p>\n

k\u00f2\u017cd\u00e9 st\u0105pni\u00e3c\u00e9 m\u00f2\u017ce
\nb\u00ebc <\/p>\n

nie do przewidzeni\u00f4.<\/p>\n

 <\/p>\n

P\u00d2 DESZCZU<\/a><\/h4>\n

W\u00ebsz\u0142o s\u0142unuszk\u00f2 p\u00f2
\ndeszczu <\/p>\n

sw\u00f2je zm\u00f2k\u0142\u00e9 ruchno
\ncz\u00ebszczi <\/p>\n

z \u017c\u00f4\u0142t\u00ebch parmieni\u00f3w
\nbrod\u00eb <\/p>\n

\u00f2trz\u0105syw\u00f4 kapczi
\nw\u00f2d\u00eb <\/p>\n

blewi\u0105zczi t\u00e3d\u017ci
\nrozwi\u00e9sz\u00f4 <\/p>\n

\u2013 niech\u017ce \u00f2ne s\u00e3
\nw\u00ebs\u00ebsz\u0105 <\/p>\n

 <\/p>\n

P\u00d9JDA<\/a><\/h4>\n

Nasz\u00f4 p\u00f9jda <\/p>\n

cz\u00ebst\u00f4 k\u00f9\u0144da <\/p>\n

nijak m\u00ebsz\u00eb <\/p>\n

nie \u00f9chw\u00ebcy <\/p>\n

ji s\u00e3 m\u00ebkcy <\/p>\n

\u017ce to noc\u0105 <\/p>\n

mies\u0105c n\u00ebk\u00f4 <\/p>\n

wedle nieba <\/p>\n

jak k\u0142\u0105bk we\u0142n\u00eb <\/p>\n

a gwi\u00f4zdeczczi <\/p>\n

co sp\u00f4daj\u0105 <\/p>\n

\u017ce to m\u00ebsz\u00eb <\/p>\n

\u00f9c\u00e9kaj\u0105 <\/p>\n

 <\/p>\n

SW\u00d3JSZCZ\u00cbZNA<\/a><\/h4>\n

Jedz\u00eb dalek w swiat <\/p>\n

a tej wr\u00f3c\u00eb s\u00e3 naz\u00f4d\n<\/p>\n

w nen m\u00f4l gdze je <\/p>\n

tw\u00f2ja dom\u00f4c\u00ebzna <\/p>\n

b\u00e3dz\u00eb ch\u00f2c r\u00f4z p\u00f2\u00e9t\u0105\n<\/p>\n

i \u00f2szmak\u00f4j gru\u017cl\u00e3
\nzemi <\/p>\n

namik\u0142\u0105 krwi\u0105 <\/p>\n

i m\u00f2kl\u00ebzn\u0105 sw\u00f2ji\u0144c\u00f3w\n<\/p>\n

p\u00f2ma\u0142u jakb\u00ebs j\u00f4d\u0142 <\/p>\n

\u00f2statn\u0105 wieczerz\u00e3 <\/p>\n

tej rzekni s\u0142owa <\/p>\n

z ewanielii stark\u00f3w <\/p>\n

ni ma nic g\u00f2rsz\u00e9g\u00f2 <\/p>\n

jak zaprz\u00e9c s\u00e3
\nsw\u00f3jszcz\u00ebzn\u00eb <\/p>\n

i nie \u017cd\u017ce g\u00f2dz\u00ebn\u00eb <\/p>\n

czej k\u00f9ron trz\u00eb raz\u00eb
\nzapieje<\/p>\n

 <\/p>\n

[B\u00d2SY FILOZ\u00d3FA]<\/a><\/h4>\n

Jak jem \u00f2t\u00e9mk\u0142 dwi\u00e9rczi, ca\u0142\u00f4 jizba sta\u0142a s\u00e3
\ntak czerwion\u00f4, jakb\u00eb s\u00e3 p\u00f4l\u00eb\u0142a. I tej jesm\u00eb \u00f9zdrzel\u00eb w dwi\u00e9rzach w\u00ebsocz\u00e9g\u00f2
\nch\u0142opa, co mi\u00f4\u0142 \u00f2blok\u0142\u00e9 d\u0142ug\u0105 jup\u00e3, sk\u00f2rznie i dzurawi kapelusz. Wsz\u00ebtk\u00f2 na nim
\nb\u00eb\u0142o m\u00f2kr\u00e9 i przez to w\u00ebzdrz\u00f4\u0142 jak jaczi str\u00f4szk. A stoj\u00f4\u0142 tak, jakb\u00eb ni m\u00f3g\u0142
\ns\u00e3 nam\u00ebslec, cz\u00eb m\u00f4 wlezc cz\u00eb \u00f2stac b\u00f9ten. A B\u00f2ga nie p\u00f2chw\u00f4li\u0142.<\/p>\n

\u2013 J\u00f4 b\u00eb chc\u00f4\u0142 p\u00ebrzn\u00e3 s\u00e3 \u00f9grz\u00f4c i ne szli\u0144dr\u00eb
\nw\u00ebs\u00ebsz\u00ebc \u2013 rzek\u0142 w k\u00f9\u0144cu c\u00ebch\u00f2 chrapl\u00ebwim g\u0142os\u00e3 i wezdrz\u00f4\u0142 na naji niesp\u00f2k\u00f3jno.<\/p>\n

\u2013 To wezce so sadnice k\u00f2l pi\u00e9cka \u2013 rzek\u0142
\nstrij. \u2013 N\u00f4lepi prz\u00eb dwi\u00e9rkach. Tej ch\u00f9tk\u00f2 w\u00ebschniece.<\/p>\n

C\u00ebzy szed\u0142 na nen m\u00f4l p\u00f2ma\u0142u, a czej ju
\np\u00f2\u0142o\u017ci\u0142 k\u00f2l pi\u00e9cka sw\u00f2j\u00e3 tasz\u00e3, kapelusz i jup\u00e3, z jak\u0105 s\u00e3 dosc t\u00ebl\u00e9
\nnam\u00f2rdow\u00f4\u0142, \u017ceb\u00eb j\u00e3 zebl\u00e9c, tej s\u00f4d\u0142 na st\u00f3\u0142k\u00f9, jaczi strij m\u00f9 p\u00f2ds\u00ebn\u0105\u0142 sw\u00f2j\u0105
\nkr\u00ebczewk\u0105, i bez s\u0142owa j\u0105\u0142 grz\u00f4c so zgrabla\u0142\u00e9 r\u00e3ce.<\/p>\n

\u2013 Jidzece w\u00eb z daleka? \u2013 spit\u00f4\u0142 s\u00e3 p\u00f2 chwil\u00eb
\nletk\u00f2 strij. <\/p>\n

Str\u00ebch nawetka na nieg\u00f2 nie wezdrz\u00f4\u0142, le c\u00ebch\u00f2
\n\u00f2dp\u00f2wiedz\u00f4\u0142:<\/p>\n

\u2013 J\u00f4. Z baro daleka. <\/p>\n

B\u00eb\u0142o widzec, \u017ce strijowi s\u00e3 tak\u00f4 \u00f2dp\u00f2wi\u00e9dz nie
\nwidza\u0142a, b\u00f2 \u00f2n wier\u00e3 chc\u00f4\u0142 wiedzec dok\u0142adno, sk\u0105dka c\u00ebzy jidze. P\u00f2dz\u00e9r\u00f4\u0142 tej na
\nstr\u00ebcha nab\u00f9rm\u00f9szony i le wcyg stuk\u00f4\u0142 kr\u00ebczewk\u0105 \u00f2 p\u00f2d\u0142og\u00e3. R\u00f3wnak mie s\u00e3 to w
\nk\u00f9\u0144cu naprzikrz\u00eb\u0142o.<\/p>\n

\u2013 Strija! \u2013 jem s\u00e3 tej \u00f2dezw\u00f4\u0142, \u017ceb\u00eb to
\nstukani\u00e9 przerwac. \u2013 M\u00f2\u017ce j\u00f4 jednak zap\u00f4l\u00e3 nen wid. J\u00f4 m\u00f3m czekaw\u0105 ks\u0105\u017ck\u00e3 do
\ncz\u00ebtani\u00f4.<\/p>\n

\u2013 Le bi\u00f4j mie! \u2013 wadz\u00eb\u0142a starka. \u2013 Tobie w
\ng\u0142ow\u00e3 za\u0144dze, czej t\u00eb b\u00e3dzesz t\u00ebl\u00e9 cz\u00ebt\u00f4\u0142. Tak jak tem\u00f9 Brodat\u00e9m\u00f9 M\u00f4rc\u00ebnowi.
\nJak jem b\u00eb\u0142a jesz dz\u00e9wcz\u00e3c\u00e3, to j\u00f4 g\u00f2 widza w karczmie \u00f9 P\u00f2b\u0142occz\u00e9g\u00f2. Jo, za
\nst\u00f4r\u0105 P\u00f2lsk\u00e3, tu w Piekle b\u00eb\u0142a karczma. Nen Brodati M\u00f4rc\u00ebn wiedno sedz\u00f4\u0142 tam w
\nn\u00f3rce i tak dz\u00ebw\u00f2 na wsz\u00ebtczich p\u00f2dz\u00e9r\u00f4\u0142. Tatk b\u00e9\u0142 tej prawie ze mn\u0105 i rzek\u0142:
\n\u201eNie b\u00f2ji s\u00e3, \u00f2n c\u00eb nick z\u0142\u00e9g\u00f2 nie zrobi, to je m\u0105dri ch\u0142op, le baro dzywaczny.
\nBiada, czejb\u00eb chtos s\u00e3 z nieg\u00f2 naszcz\u00e9rz\u00f4\u0142. Zar\u00f4 tej chc\u00f4\u0142 s\u00e3 bi\u00f4tk\u00f2wac\u201d. <\/p>\n

Czej starka sk\u00f9\u0144cz\u00eb\u0142a gadac, w jizbie zn\u00f4w
\nsta\u0142o s\u00e3 c\u00ebch\u00f2 i jak\u00f2s k\u00f2m\u00f9dno. W pi\u00e9ck\u00f9 strz\u00e9l\u00f4\u0142 \u00f2d\u017cin, a skr\u00eb, jacz\u00e9 tej sej
\nw\u00ebl\u00f4tiwa\u0142\u00eb za dwi\u00e9rczi, gas\u0142\u00eb ju w p\u00f2wietrzim, jak sp\u00f4daj\u0105c\u00e9 gwi\u00f4zd\u00eb. Str\u00ebch\u00f2wi
\nab\u00f2 chca\u0142o s\u00e3 spac, ab\u00f2 s\u00e3 nad czims baro zastanowi\u00f4\u0142, b\u00f2 przez ca\u0142i czas
\nszorow\u00f4\u0142 sw\u00f2j\u00e3 skarni\u00e3 i czos\u00f4\u0142 krz\u00ebwima p\u00f4lcama d\u0142ud\u017c\u00e9 i s\u00ebw\u00e9 w\u0142os\u00eb.<\/p>\n

\u2013 J\u00f4 t\u00e9\u017c zn\u00f4\u0142 tacz\u00e9g\u00f2 jedn\u00e9g\u00f2 \u2013 \u00f2dezw\u00f4\u0142 s\u00e3
\nniesp\u00f2dzajno. \u2013 \u00d2n ju za kn\u00f4pa ch\u00f2dzy\u0142 sw\u00f2jima drogama i baro rozmiszl\u00f4\u0142 nad
\ntajemnicama teg\u00f2 swiata \u2013 g\u00f4d\u00f4\u0142 cor\u00f4z g\u0142osni. \u2013 Starszi n\u00ebkel\u00eb g\u00f2 do rob\u00f2t\u00eb w
\np\u00f2lu ab\u00f2 na \u00f2b\u00f2rze, a \u00f2n, ch\u00f2c nier\u00f4z dost\u00f4\u0142 m\u00f2cno wsmarow\u00f3n\u00e9, wiedno le
\nskriw\u00f4\u0142 s\u00e3 w jaczi c\u00ebchi m\u00f4l. R\u00f3wnak n\u00f4wicy przes\u00f4diw\u00f4\u0142 w \u00f9s\u00f4dzce i tam
\nw\u00ebmiszl\u00f4\u0142 nen sw\u00f3j dobri i szczesl\u00ebwi swiat, tam marzi\u0142 \u00f2 b\u00f2gat\u00ebch i
\nw\u00ebroz\u00ebmia\u0142\u00ebch starszich i \u00f2 dod\u00f3mie, w jaczim b\u00eb mi\u00f4\u0142 wiele ks\u0105\u017ck\u00f3w do
\ncz\u00ebtani\u00f4. Tam \u00f2n t\u00e9\u017c roji\u0142 so, \u017ce je s\u00ebn\u00e3 pana z maj\u0105tk\u00f9, na jacz\u00e9g\u00f2 wiedno
\nzdrz\u00f4\u0142 z z\u00f4zdrosc\u0105… R\u00f3wnak jawernota b\u00eb\u0142a jin\u00f4. Kn\u00f4pi m\u00f9 wiedno dok\u00f9czel\u00eb i
\nprzezywel\u00eb B\u00f2sym Filoz\u00f3f\u00e3… <\/p>\n

C\u00ebzy niesp\u00f2dzajno, tak jak zacz\u0105\u0142, \u00f2przest\u00f4\u0142
\ngadac, jakb\u00eb prz\u00ebsz\u0142o m\u00f9 do g\u0142ow\u00eb, \u017ce niep\u00f2trz\u00e9bnie \u00f2 tim rozp\u00f2wi\u00f4d\u00f4. A deszcz
\nzn\u00f4w j\u0105\u0142 wal\u00ebc \u00f2 rut\u00eb. W czerwiony jizbie niesp\u00f2k\u00f3jno r\u00ebcha\u0142\u00eb s\u00e3 naje d\u0142ud\u017c\u00e9
\nc\u00e9nie.<\/p>\n

\u2013 A dze ter\u00f4 je nen dzywny kn\u00f4p? \u2013 j\u00f4 s\u00e3
\nniesmia\u0142o spit\u00f4\u0142.<\/p>\n

\u2013 Ter\u00f4? \u2013 str\u00ebch wezdrz\u00f4\u0142 na mie, jakb\u00eb
\nprawie le \u00f2deck\u0142 ze spik\u00f9. \u2013 Ter\u00f4 \u00f2n ju ni m\u00f4 dod\u00f3m\u00f9 \u2013 rzek\u0142 p\u00f2 szt\u00ebrk\u00f9. \u2013 M\u00ebma
\nz tatk\u00e3 m\u00f9 p\u00f2marl\u00eb, jeg\u00f2 brac\u00ebna, co \u00f2bj\u0105\u0142 tatk\u00f2w\u00e9 gb\u00f9rstw\u00f2, ju \u00f2d lat ni m\u00f4 \u00f2
\nnim cz\u00ebt\u00e9… \u2013 C\u00ebzy zamkn\u0105\u0142 \u00f2cz\u00eb, jakb\u00eb ni m\u00f3g\u0142 zdrz\u00e9c na \u00f2d\u017cin. <\/p>\n

P\u00f2 t\u00ebch s\u0142owach ju nicht s\u00e3 nie \u00f2dezw\u00f4\u0142[…]
\nP\u00f2tem\u00f9[…] jem chc\u00f4\u0142 s\u00e3 str\u00ebcha sp\u00ebtac, sk\u0105dka \u00f2n wiedz\u00f4\u0142, \u00f2 czim nen kn\u00f4p
\nm\u00ebsl\u00f4\u0142 w \u00f9s\u00f4dzce, r\u00f3wnak \u00f2n s\u00e3 ju ch\u00f9tk\u00f2 \u00f2bl\u00e9k\u0142 i tak, jak prz\u00ebszed\u0142, bez
\ns\u0142owa, szed\u0142 b\u00f9ten. <\/p>\n

(W\u00ebjimk z \u0141iskawic\u00eb<\/i>)<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

JAN WALK\u00d9SZ<\/a>
\n(Jan Walkusz) <\/h3>\n

 <\/p>\n

MDZE DESZCZ<\/a><\/h4>\n

Nieb\u00f2 \u00f2pad\u0142o <\/p>\n

do zemi prawie <\/p>\n

na wierzbach st\u00f4r\u00ebch\n<\/p>\n

niczim na \u0142awie <\/p>\n

legn\u00e3\u0142o sobie <\/p>\n

a chm\u00f9ra cz\u00f4rn\u00f4 <\/p>\n

jak di\u00f4ch\u00f4\u0142 z piek\u0142a\n<\/p>\n

z\u0142apa\u0142a s\u0142u\u0144ce <\/p>\n

i z nim \u00f9cek\u0142a. <\/p>\n

A wi\u00e9rzb\u00eb b\u0142otn\u00e9… <\/p>\n

Cz\u00eb mie s\u00e3 zdaje?<\/p>\n

\u2013 jak\u0105s melodi\u00e3
\ngraje <\/p>\n

strz\u00f3d l\u00ebst\u00f3w
\nmili\u00f3na <\/p>\n

i ga\u0142\u0105z grona; <\/p>\n

spi\u00e9wa lecy <\/p>\n

w swiat daleczi. <\/p>\n

Ale… w cz\u00ebpach
\ndrz\u00e9w <\/p>\n

\u00f2przest\u00f4\u0142 ten spi\u00e9w <\/p>\n

i cos st\u00e3kn\u00e3\u0142o, <\/p>\n

cos zatrzeszcza\u0142o,
\ntej mie s\u00e3 zda\u0142o, <\/p>\n

\u017ce nieb\u00f2 za cz\u00e3\u017ccz\u00e9,\n<\/p>\n

b\u00f2 drzewa s\u00e3 p\u00f2dda\u0142\u00eb\n<\/p>\n

i d\u0142ud\u017c\u00e9, zemgla\u0142\u00e9
\nr\u00e3ce <\/p>\n

do zemi w\u00ebc\u0105ga\u0142\u00eb…<\/p>\n

\u2013 i c\u00ebch\u00f2 s\u00e3 sta\u0142o.\n<\/p>\n

Ale tej wiater jak
\nbi\u00e9s <\/p>\n

szarpn\u0105\u0142 nieb\u00e3, <\/p>\n

zemia zadr\u017ca\u0142a <\/p>\n

i chm\u00f9ra prz\u00ebleca\u0142a <\/p>\n

cz\u00f4rn\u00f4 jak p\u00ebk: <\/p>\n

\u00f2bal\u00ebst\u00f4, p\u00e3kat\u00f4, <\/p>\n

brz\u00f3zka s\u00e3kat\u00f4 <\/p>\n

zatu\u0144cowa\u0142a <\/p>\n

z wiatr\u00e3 sz\u00f4lonym <\/p>\n

i wark\u00f2cz\u00e3 zelonym <\/p>\n

sygn\u00e3\u0142a zemi. <\/p>\n

Wiater przelec\u00f4\u0142; <\/p>\n

p\u00f4r\u00e3 l\u00ebstk\u00f3w <\/p>\n

za nim sl\u00f4d\u00eb <\/p>\n

i c\u00ebch\u00f2 s\u00e3 sta\u0142o
\ntak, <\/p>\n

jakb\u00eb smierc
\nprzesz\u0142a wspak, <\/p>\n

le nieb\u00f2 cz\u00e3\u017ccz\u00e9
\njesz ni\u017ci spad\u0142o. <\/p>\n

A k\u00f9ling p\u00f2d las\u00e3\n<\/p>\n

jisc\u0105cym g\u0142os\u00e3, <\/p>\n

czejb\u00eb str\u00ebna
\nskrz\u00ebpic, <\/p>\n

czej l\u00ebch\u00f4, tak \u00f2n w
\ndalek\u00f2sc <\/p>\n

g\u0142\u00ebch\u0105 <\/p>\n

pch\u00f4\u0142 s\u0142owa t\u00e9:<\/p>\n

\u2013 mdze deszcz,<\/p>\n

\u2013 mdze deszcz. <\/p>\n

Jesz chwilk\u00e3 to
\nd\u00e9rowa\u0142o, <\/p>\n

a tej nieb\u00f2 jak
\ndzeck\u00f2 <\/p>\n

czebic nacz\u00e3\u0142o; <\/p>\n

n\u00f4pi\u00e9rw p\u00f2ma\u0142u,
\nletk\u00f2 <\/p>\n

wi\u00f4ld\u017c\u00e9 \u0142z\u00eb cek\u0142\u00eb, <\/p>\n

p\u00f2 licach g\u00e3st\u00ebch <\/p>\n

chm\u00f9r sp\u0142iwa\u0142\u00eb <\/p>\n

i na szar\u0105 <\/p>\n

sprag\u0142\u0105 <\/p>\n

zemi\u00e3 <\/p>\n

kapa\u0142\u00eb. <\/p>\n

 <\/p>\n

S\u0141OWA M\u00d2JE<\/a><\/h4>\n

S\u0142owa m\u00f2je <\/p>\n

okr\u00ebszi\u0144czi chleba <\/p>\n

w\u00ebrw\u00f3ny z\u00f4rn\u00f3m <\/p>\n

i spi\u00e9w\u00eb
\nnabrzmia\u0142\u00ebch k\u0142os\u00f3w <\/p>\n

S\u0142owa m\u00f2je <\/p>\n

z\u0142ot\u00ebch p\u00f2l\u00f3w pl\u00f3n <\/p>\n

w czekani\u00e9<\/p>\n

na cwiardi n\u00f3\u017c
\nk\u00f2snika <\/p>\n

S\u0142owa! <\/p>\n

z\u00f4rna n\u00f4dzeje <\/p>\n

c\u00ebsk\u00f3ny w rodn\u0105
\nzemi\u00e3 <\/p>\n

naszich str\u00f3n <\/p>\n

w dbie <\/p>\n

na j\u00e3drzny k\u0142os<\/p>\n

 <\/p>\n

M\u00d3J ST\u00d4RI Z\u00c9GAR<\/a><\/h4>\n

M\u00f3j st\u00f4ri z\u00e9gar <\/p>\n

co wisy <\/p>\n

na scanie<\/p>\n

ch\u00f2dzy sobie <\/p>\n

jak chce <\/p>\n

czas\u00e3 sobie stanie <\/p>\n

mie to nie \u00f2bch\u00f2dzy<\/p>\n

\u2013 wsz\u00ebsc\u00eb m\u00f3wi\u0105: <\/p>\n

\u00f2dp\u00f2czink jem\u00f9 s\u00e3
\nn\u00f4le\u017ci <\/p>\n

dr\u00ebd\u017cim to je w
\ndrodze <\/p>\n

\u017ce na m\u00f4lu <\/p>\n

gdze b\u00eb\u0142a k\u00f9k\u00f9\u0142ka <\/p>\n

warbel z jask\u00f3\u0142k\u0105 <\/p>\n

jiwr\u00ebj\u0105 s\u00e3 srodze<\/p>\n

\u2013 jich to sprawa <\/p>\n

mie to sygnie <\/p>\n

\u017ce m\u00f3m z\u00e9gar <\/p>\n

co czasu k\u0105sk
\nnaliczi <\/p>\n

dl\u00f4 m\u00e9g\u00f2 \u00f9\u017c\u00ebtk\u00f9 <\/p>\n

a jak z\u00f4s <\/p>\n

zab\u00f4czi tikac <\/p>\n

wi\u00e9 \u017ce nie p\u00f2wi\u00e9m
\ns\u0142owa<\/p>\n

\u2013 nier\u00f4z t\u00e9\u017c s\u00e3
\ncopnie <\/p>\n

b\u00eb zacz\u0105c tikac \u00f2d
\nnowa. <\/p>\n

Tak pewno \u00f2st\u00f3nie <\/p>\n

i z\u00e9gar s\u00e3 nie
\nzmieni <\/p>\n

i j\u00f4 s\u00e3 nie
\nprzejinacz\u00e3<\/p>\n

\u2013 m\u00eb bl\u00f3s dwaj
\njesma na jedno <\/p>\n

jednak k\u00f2rzisc z
\nz\u00e9gara <\/p>\n

b\u00f2 przez nieg\u00f2 <\/p>\n

m\u00f3m czas wiedno.<\/p>\n

 <\/p>\n

M\u0141OD\u00c9 \u00d2CZ\u00cb I \u017bEGNANI\u00c9<\/a><\/h4>\n

\u00d2jcu <\/i><\/p>\n

T\u00eb m\u00f4sz r\u00e3ce jak
\nzemia <\/p>\n

\u00f2besz\u0142\u00f4 przez s\u0142u\u0144ce\n<\/p>\n

w\u00ebspi\u00e9w\u00f3n\u00f4 szterzema
\nwiatrama <\/p>\n

i litani\u0105 r\u017can\u00ebch
\nk\u0142os\u00f3w <\/p>\n

T\u00eb m\u00f4sz \u00f2cz\u00eb jak
\nnocn\u00f4 m\u00f4\u0142ni\u00f4 <\/p>\n

z k\u00f9\u0144ca na k\u00f9\u0144c
\nnieba <\/p>\n

w\u00ebprag\u0142im br\u00f3zd\u00f3m za
\ndnia <\/p>\n

p\u00f2d\u00f4w\u00f4 z\u0142ot\u0105 nitk\u00e3
\nn\u00f4dzej\u00eb <\/p>\n

na deszcz <\/p>\n

jak pierszi p\u0142acz <\/p>\n

\u00d2d swi\u00e3t\u00e9g\u00f2 Izydora <\/p>\n

do Mich\u00f4\u0142a <\/p>\n

przez w\u00ebz\u00ebb\u0142\u00e9 gru\u017cle
\nzemi <\/p>\n

\u00f2dm\u0142odnia\u0142\u00e9 smierc\u0105
\nz\u00ebm\u00eb <\/p>\n

lilowi diwan
\nmacerz\u00f3nczi <\/p>\n

i wiechc krzi\u017cow\u00e9g\u00f2
\nzel\u00e9 <\/p>\n

na \u00f2strzeg\u00e3 <\/p>\n

zawieszon\u00e9 na
\np\u00f2dc\u0105g\u00f9 <\/p>\n

Znak krzi\u017ca <\/p>\n

k\u00f2\u017cd\u00e9g\u00f2 rok\u00f9
\nk\u0142adzesz do p\u00f9sti z\u00f4p\u00f2l\u00eb <\/p>\n

przed pierszim snop\u00e3
\nzb\u00f2la\u0142im do bi\u00f4\u0142osc\u00eb <\/p>\n

i mie na drog\u00e3 <\/p>\n

czej s\u00e3 napatrz\u00e3 w
\nTw\u00f2je \u00f2cz\u00eb <\/p>\n

\u00d2ne s\u0105 wc\u0105g m\u0142od\u00e9<\/p>\n

 <\/p>\n

EGZAMIN<\/a><\/h4>\n

Szm\u00ebtk\u00f3m dosc dobrze s\u00e3 wiodlo. Miel\u00eb
\ndwadzesca pi\u00e3c m\u00f2rg\u00f3w zemi, dwa k\u00f2nie i troje dz\u00f4tk. N\u00f4starsz\u00f4 L\u00e9na \u00f2\u017ceni\u0142a s\u00e3
\ndo Kartuz i robi\u0142a w magistrace. B\u00f2les, co so wz\u0105\u0142 za bia\u0142k\u00e3 Mielewczik\u00f2w\u0105 R\u00f3z\u00e3
\nz T\u00ebchl\u00ebna, b\u00e9\u0142 k\u00f2w\u00f4l\u00e3 na B\u00f9k\u00f2wi G\u00f3rze. Le z tim n\u00f4m\u0142odszim Jan\u00e3 miel\u00eb n\u00f4wi\u00e3cy
\nw\u00ebrszaftu. Do rob\u00f2t\u00eb to b\u00e9\u0142 k\u00f2ch\u00f3ny kn\u00f4p. Robi\u0142 za dw\u00f9ch i pewnie za t\u00ebl\u00e9 t\u00e9\u017c
\nzj\u00f4d\u0142. Bi\u00e9da to b\u00eb\u0142a z t\u0105 \u00f9czb\u0105. W szk\u00f2le szk\u00f3lny mi\u00f4\u0142 na nim wsz\u00ebtcz\u00e9 czije
\np\u00f2\u0142\u00f3m\u00f3n\u00e9. Do \u0142ba d\u00ebcht nick m\u00f9 nie sz\u0142o, a wej, co s\u00e3 ju na\u00f9czi\u0142, to i tak wnet
\nzab\u00e9\u0142. Tatk s\u00e3 tim wiele co nie przejm\u00f2w\u00f4\u0142, a p\u00f2wt\u00f4rz\u00f4\u0142 wc\u0105g: \u201eNa gb\u00f9rstwie
\n\u00f9czba i tak s\u00e3 nie prz\u00ebd\u00f4. Tu trzeba miec plece jak stodo\u0142a i r\u00e3k\u00e3 jak
\nmsc\u00ebszewsczi k\u00f2w\u00f4l, a n\u00f4\u00f9ka je dl\u00f4 t\u00ebch, co chc\u0105 w miesce miec letczi chl\u00e9b\u201d. <\/p>\n

Bi\u00e9da dopi\u00e9r\u00f4zk\u00f9 nasta, czej J\u00f3nk mi\u00f4\u0142 b\u00ebc
\nprz\u00ebj\u00e3ti do Pierszi K\u00f2m\u00f9nii. R\u00f3wnak tu \u00f2n s\u00e3 m\u00f9sz\u00f4\u0142 p\u00ebrzn\u00e3 na\u00f9cz\u00ebc z kat\u00e9zm\u00f9sa,
\nb\u00f2 jeg\u00f2m\u00f2sc b\u00e9\u0142 dosc srod\u017ci. A J\u00f3nk, co s\u00e3 na\u00f9czi\u0142, to z\u00f4s zab\u00e9\u0142. I tak to sz\u0142o
\nwc\u0105g. Tej tatk wejle sk\u00f9\u0144czi\u0142 ze sw\u00f2j\u0105 m\u0105drosc\u0105 \u00f2 n\u00f4\u00f9ce, b\u00f2 b\u00eb\u0142ob\u00eb m\u00f9 wstid, \u017ce
\njeg\u00f2 kn\u00f4p nie mdze prz\u00ebj\u00e3ti do k\u00f2m\u00f9nii. Nasz J\u00f3nk p\u0142ak\u00f4\u0142, a s\u00e3 \u00f9czi\u0142, ale w
\ng\u0142owie d\u00ebcht nick nie chca\u0142o \u00f2stac. Cz\u00ebst\u00e9 czar\u00eb! Nareszce ks\u0105dz jeg\u00f2m\u00f2sc,
\nsrodze zjiscony tim ca\u0142im ambaras\u00e3, rzek\u0142:<\/p>\n

\u2013 J\u00f3nk\u00f9, mdzesz prz\u00ebj\u00e3ti, \u017cl\u00eb n\u00f4pi\u00e9rwi zd\u00f4sz
\n\u00f9 mie egzamin z t\u00ebch leno n\u00f4w\u00f4\u017cni\u00e9szich wiadom\u00f2scy.<\/p>\n

J\u00f3nk prz\u00eblec\u00f4\u0142 \u00f9ceszony dod\u00f3m i m\u00f3wi:<\/p>\n

\u2013 Tatk\u00f9, jeg\u00f2m\u00f2sc rzek\u0142, \u017ce mie prz\u00ebjimnie,
\nale n\u00f4pi\u00e9rwi m\u00f9sz\u00e3 zdac egzamin.<\/p>\n

\u2013 T\u00eb le s\u00e3 tak, lapsu, nie cesz, b\u00f2 wi\u00e9sz
\ndobrze, \u017ce z t\u0105 tw\u00f2j\u0105 mak\u00f3wk\u0105 nie je n\u00f4lepi.<\/p>\n

\u2013 Czed\u00eb m\u00f4 b\u00ebc ten egzamin? \u2013 spit\u00f4\u0142 s\u00e3 st\u00f4ri
\nSzm\u00ebtka.<\/p>\n

\u2013 W sob\u00f2t\u00e3 p\u00f2 \u00f2biedze.<\/p>\n

\u2013 To fejn pas\u00ebje. To doch s\u00e3 cos d\u00f4 zrobic \u2013
\nrzek\u0142 tatk i za\u017ci\u0142 fest k\u00f2pic\u00e3 tobaczi.<\/p>\n

W sob\u00f2t\u00e3 \u00f2d sam\u00e9g\u00f2 rena J\u00f3nk\u00f2wi ja\u017c nod\u017ci
\np\u00ebtlowa\u0142\u00eb. Tatk le k\u00f4z\u00f4\u0142 m\u00ebmce \u00f9szlachtowac t\u00e3 n\u00f4lepsz\u0105 g\u00e3s i j\u00e3 dobrze
\n\u00f9r\u00ebchtowac, b\u00f2 r\u00f3wnak J\u00f3nk m\u00f9szi b\u00ebc prz\u00ebj\u00e3ti. Czej ju wsz\u00ebtk\u00f2 b\u00eb\u0142o fertich,
\ntatk wz\u0105\u0142 g\u00e3s za paz\u00ebch\u00e3 i J\u00f3nka i szed\u0142 do jeg\u00f2m\u00f2sca na egzamin.<\/p>\n

\u2013 Tatk\u00f9! \u2013 rzecze J\u00f3nk. \u2013 Wi\u00e9ce w\u00eb, ale j\u00f4
\nm\u00f3m strach.<\/p>\n

\u2013 J\u00f4 wi\u00e9m, \u017ce t\u00eb m\u00f4sz roz\u00ebm tr\u00f4w\u0105 zaros\u0142i, le
\ns\u00e3 nic nie b\u00f3j. M\u00eb to jak\u00f2s za\u0142atwim\u00eb. <\/p>\n

Jak ju doszl\u00eb do plebanii, tatk \u00f2st\u00f4\u0142 za
\ndwi\u00e9rzama, a J\u00f3nk klepn\u0105\u0142 na dwi\u00e9rze i wl\u00f4z\u0142 b\u00ebn\u00eb.<\/p>\n

\u2013 Aha! \u017bes prz\u00ebszed\u0142, Janie. Tej m\u00eb \u00f2b\u00f4czima,
\nczeg\u00f2 t\u00eb s\u00e3 na\u00f9czi\u0142. <\/p>\n

J\u00f3nk\u00f2wi s\u00e3 ja\u017c cep\u0142o sta\u0142o, a z\u00e3b\u00eb m\u00f9 tak
\nd\u00ebg\u00f2ta\u0142\u00eb jak seczk\u00f2w\u00f4 maszina. Jeg\u00f2m\u00f2sc s\u00f4d\u0142 sobie w zesel i rzek\u0142:<\/p>\n

\u2013 To le s\u00e3, J\u00f3nk\u00f9, n\u00f4pi\u00e9rwi tak fejn prze\u017cegn\u00f4j.\n<\/p>\n

J\u00f3nk sapn\u0105\u0142 i zacz\u0105\u0142: \u2013 Www jimi\u00e3 S\u00ebna…iii
\nDucha Swi\u00e3t\u00e9g\u00f2, amen.<\/p>\n

\u2013 A gdzesz t\u00eb \u00d2jca \u00f2stawi\u0142? \u2013 rzek\u0142 mark\u00f2tno
\njeg\u00f2m\u00f2sc.<\/p>\n

\u2013 Stoji z g\u00e3s\u0105 za dwi\u00e9rzama! <\/p>\n

 <\/p>\n

ZYGM\u00d9NT NARSCZI<\/a>
\n(Zygmunt Narski)<\/h3>\n

 <\/p>\n

RODN\u00d4 M\u00d2WA<\/a><\/h4>\n

Rodn\u00f4 m\u00f2w\u00f2, <\/p>\n

co jasn\u0105 p\u0142\u00ebniesz
\nstr\u00ebg\u0105 <\/p>\n

i sn\u00f4\u017cosc l\u00eblii w\u00f2dn\u00ebch
\nzbi\u00e9r\u00f4sz, <\/p>\n

co pr\u00ebszczisz sw\u00f4rn\u0105
\nrz\u00e9k\u0105 <\/p>\n

p\u00f2 d\u00ebsz\u00eb tw\u00f2ji
\nbrzegach <\/p>\n

w kwitniawie
\nprost\u00ebch s\u0142\u00f3w \u2013 <\/p>\n

cz\u00eb z skarni p\u00f3l
\npi\u00f4szcz\u00ebt\u00ebch <\/p>\n

i ze zrobia\u0142\u00ebch r\u0105k <\/p>\n

p\u00f2t zebrac g\u00f2rzczi
\nchcesz, <\/p>\n

b\u00eb g\u00f2 przemienic w
\n\u00f2czarzon\u0105 pies\u0144? <\/p>\n

Rodn\u00f4 m\u00f2w\u00f2, <\/p>\n

sk\u0105dka tak\u0105 m\u00f2ck\u0105
\np\u0142\u00ebniesz, <\/p>\n

cz\u00eb z jez\u00f3r pr\u00ebsk\u00e3
\nzadum\u00f3n\u00ebch, <\/p>\n

cz\u00eb ze skam\u017ceni\u00f4
\n\u017c\u00ebc\u00f4 knieji, <\/p>\n

cz\u00eb b\u00f3l c\u00e3 zrodzy\u0142
\nsrod\u017ci, <\/p>\n

cht\u00ebren tw\u00f3j lud
\n\u00f9parti <\/p>\n

w braw\u00e3d\u00eb wc\u0105g
\n\u00f9bi\u00e9r\u00f4 \u2013 <\/p>\n

b\u00ebs tak naproc\u00ebm
\nlosu z\u0142\u00e9g\u00f2 <\/p>\n

tr\u0105bit\u0105 g\u0142osu trwa\u0142a
\nsw\u00e9g\u00f2 <\/p>\n

dl\u00f4 n\u00f4s na zawd\u00eb. <\/p>\n

M\u00f2w\u00f2 m\u00f2ja, <\/p>\n

cz\u00eb p\u00f2wsta\u0142a jes <\/p>\n

z m\u00f2rsczi g\u0142ad\u00eb, ze
\ns\u0142ony w\u00f2d\u00eb, <\/p>\n

z grani\u00f4 wiatru \u2013 <\/p>\n

p\u00f2 falach
\nrozzyb\u00f3n\u00ebch <\/p>\n

dr\u00eb\u017cenim zl\u00e3knion\u00e9g\u00f2
\nserca, <\/p>\n

ab\u00f2 z szemarzeni\u00f4 i
\ng\u00f2rzu d\u00ebn\u00ebd\u017ci, <\/p>\n

z chaje, d\u00ebmnic\u00eb i
\nsztorm\u00f9, <\/p>\n

lub\u00f2 ze zw\u00e3k\u00f9
\nm\u00f2dr\u00e9g\u00f2 roztok\u00f9? <\/p>\n

B\u00f2 rodn\u00f4 m\u00f2wa m\u00f2ja,
\nnib\u00eb m\u00f2rze \u017c\u00ebw\u00e9, <\/p>\n

grz\u00ebmi, brz\u00e3czi,
\nmr\u00ebczi, jiczi, <\/p>\n

ch\u00f9ch\u00e3 wietrznym
\nsz\u00ebmi <\/p>\n

i chwarszczi mi\u0142ot\u0105 <\/p>\n

\u00f9czuc rozlubion\u00ebch. <\/p>\n

B\u00f2 m\u00f2wa rodn\u00f4 m\u00f2ja,
\njak m\u00f2rze to g\u0142\u00e3b\u00f2cz\u00e9, <\/p>\n

czipi g\u00f2rz\u00e3, czej
\nchce ktos <\/p>\n

\u00f2sygn\u0105c to j\u00e3zor\u00e3, <\/p>\n

co pr\u00f4c\u0105 t\u00eblk\u00f2
\np\u00f2s\u0105sc m\u00f4… <\/p>\n

Plwie p\u00f2gard\u0105,
\nbratk\u00f9, <\/p>\n

czej c\u00ebzy\u0144c pragnie
\nznikwic j\u00e3, <\/p>\n

B\u00f2 m\u00f2wa n\u00ebnczi m\u00f2ji,\n<\/p>\n

jak m\u00f2rze to
\nszerocz\u00e9 <\/p>\n

pa\u0142\u00e3\u017ci s\u00e3 do sk\u00f2k\u00f9 <\/p>\n

i je\u017ci z\u0142osc\u0105, b\u00f2j\u00e3
\njurzi, <\/p>\n

czej ji pieszczot\u00eb
\nw\u00ebsmi\u00e9waj\u0105. <\/p>\n

S\u00e3 b\u00ebkczi, je\u017cl\u00eb
\ng\u0142\u00ebpk <\/p>\n

nad m\u0105drosc s\u00e3
\nw\u00ebnosy, <\/p>\n

skrz\u00ebwieje wnet
\nredosc\u0105 zn\u00f3w <\/p>\n

i m\u00f2drzi s\u00e3 jasnot\u0105
\ns\u0142\u00f3w, <\/p>\n

czej l\u00ebdzczi d\u00ebsz\u00eb
\ndozdrzi skr\u00eb. <\/p>\n

 <\/p>\n

MSC\u00cbW\u00d2JU!<\/a><\/h4>\n

[W\u00ebjimk<\/i>] <\/p>\n

Gd\u00eb wr\u00f4c\u00f4\u0142 jes \u00f2d
\nK\u00e3pna dod\u00f3m, <\/p>\n

p\u00f2 drodze przez
\nchajawic\u00e3 <\/p>\n

i p\u00f2przez krz\u00ebkw\u00e3,
\np\u00f2przez mr\u00f3z <\/p>\n

jesz c\u00eb zw\u00f2ni\u0142\u00eb
\nPrzem\u00ebs\u0142awa zw\u00f2n\u00eb <\/p>\n

piesniczk\u00e3 c\u00ebch\u0105 <\/p>\n

i jemn\u0105 m\u00f9zyk\u00e3 <\/p>\n

szemar\u00e3 lubn\u00ebch
\ns\u0142\u00f3w, <\/p>\n

co b\u00f9rsztinow\u00e9
\nscel\u00eb\u0142\u00eb c\u00eb rzoz\u00eb <\/p>\n

w tw\u00ebch m\u00ebslach
\ndaln\u00ebch sn\u00f3w. <\/p>\n

Pami\u00e3t\u00f4sz, jak to
\nted\u00eb b\u00eb\u0142o: <\/p>\n

jesta sta raz\u00e3 remi\u00e3
\nprz\u00eb remieniu \u2013 <\/p>\n

Przem\u00ebs\u0142\u00f4w, ks\u0105\u017c\u00e3
\nP\u00f2lsczi, <\/p>\n

i t\u00eb, p\u00f2m\u00f2rsczi
\nks\u0105\u017c\u00e3. <\/p>\n

Zdrok wasz s\u00e3
\nskl\u00ebni\u0142 \u00f9cz\u00ebca jednot\u0105, <\/p>\n

a wasze miecze
\npr\u00f4wd\u0105 skrzi\u017cow\u00f3n\u00e9 <\/p>\n

m\u00f3wi\u0142\u00eb do ce szemar\u00e3
\nmilecznym: <\/p>\n

\u201eMsc\u00ebw\u00f2ju, naju
\nks\u0105\u017c\u00e3, <\/p>\n

ju czas \u00f2dcz\u00ebtac twe
\nzd\u00f4wani\u00e9 wieczn\u00e9 <\/p>\n

i zdac p\u00f2dar\u00ebnk
\nkasz\u00ebbscz\u00e9g\u00f2 l\u00ebdu <\/p>\n

do sp\u00f3lny spraw\u00eb <\/p>\n

przecyw
\nproc\u00ebmnosc\u00f3m, <\/p>\n

co n\u00f4s w przesz\u0142osc\u00eb
\ntrosk\u0105 \u00f2blec m\u00f2g\u0105\u201d. <\/p>\n

A w tw\u00f2ji piersy
\nredosc zew nikwi\u0142a, <\/p>\n

a w tw\u00f2jich \u00f2czach
\n\u0142\u00ebz\u00eb mig\u00f2ta\u0142\u00eb. <\/p>\n

Ni m\u00f3g\u0142 jes dob\u00ebc
\ng\u0142osu <\/p>\n

i p\u00f2dniesc remiona. <\/p>\n

Jeno wc\u0105g s\u0142\u00ebsz\u00f4\u0142
\njes zw\u00f2n\u00f3w zw\u00f2nieni\u00e9, <\/p>\n

leno wc\u0105g czu\u0142 jes
\nc\u00ebsz\u00e3 \u00f9rocz\u00ebst\u0105, <\/p>\n

leno wc\u0105g widz\u00f4\u0142 jes
\nBi\u00f4\u0142\u00e9g\u00f2 \u00d2rz\u0142a, <\/p>\n

jak z cz\u00f4rnym Grif\u00e3
\nsprzig\u00f4\u0142 sw\u00f2je m\u00f2ce, <\/p>\n

jeno wc\u0105g s\u0142\u00ebsz\u00f4\u0142
\njes mieczow\u00e9 grani\u00e9 <\/p>\n

tw\u00f2jich w\u00f2jarsczich
\ndru\u017cin <\/p>\n

ja\u017c z gra\u0144c\u00f3w
\ndomacczich. <\/p>\n

A w tw\u00f2ji piersy
\nredosc dech nikwi\u0142a, <\/p>\n

w daleczn\u00e9 szlach\u00eb
\nm\u00ebsl\u00eb tw\u00f2je cyg\u0142a, <\/p>\n

\u00f9cz\u00ebce \u00f2dmika\u0142o
\nskriw\u00f3n\u00e9 stuleca <\/p>\n

i tak jes milcz\u00f4\u0142, <\/p>\n

tak jes c\u00ebch\u00f2
\nstoj\u00f4\u0142, <\/p>\n

a chwile \u00f9roczon\u00e9 <\/p>\n

l\u00ebdz\u00f3m zwiastowa\u0142\u00eb, <\/p>\n

\u017ce to je p\u00f2cz\u0105tk <\/p>\n

naszi sp\u00f3lny dard\u017ci <\/p>\n

p\u00f2 wieczi wsz\u00ebtcz\u00e9. <\/p>\n

 <\/p>\n

KRZI\u017b<\/a><\/h4>\n

Na \u00f9rzmie st\u00f4rawi
\nkrzi\u017c <\/p>\n

jak z\u00f3mk na szklany
\ng\u00f3rze. <\/p>\n

Sz\u00ebmia\u0142a \u00f2b\u00f2k zel\u00e9\u0144
\nchwarzna <\/p>\n

jak rz\u00e9ka wda\u0142i
\nw\u00f2d\u00eb, <\/p>\n

na prz\u00f3dk\u00f9 sta\u0142\u00eb
\ncemn\u00e9 krze <\/p>\n

jak str\u00f4\u017ca na
\n\u00f2dwach\u00f9. <\/p>\n

Do\u0142\u00e3 s\u00e3 szkl\u00eb\u0142\u00eb p\u00f2la
\njasn\u00e9 <\/p>\n

i t\u00f4fle b\u0142\u00ebszcza\u0142\u00eb
\njez\u00f3rn\u00e9, <\/p>\n

i krasn\u00e9 \u0142\u00e3d\u017ci
\nrozkwitnion\u00e9 <\/p>\n

zerka\u0142\u00eb chm\u00f9r\u00f3m
\nbi\u00f4\u0142im w \u00f2cz\u00eb. <\/p>\n

A \u00f2n, nen krzi\u017c, jak
\nm\u00f2c\u00f4rz st\u00f4\u0142 <\/p>\n

na \u00f9rzmie z\u00f3mk\u00f2wiska\n<\/p>\n

i jak m\u00f2carny dobri
\nchwat <\/p>\n

swe r\u00e3ce
\nrozk\u00f2sc\u00e9rzi\u0142, <\/p>\n

b\u00f2 chc\u00f4\u0142 \u00f2garn\u0105c
\nwi\u00f4ld\u017ci swiat. <\/p>\n

K\u00f9li j\u00f4 raz\u00eb p\u00f2d
\nparg\u00e3 Tw\u00f2jim st\u00f4rim <\/p>\n

chw\u00f4t\u00f4\u0142 za lecz\u00e9rz <\/p>\n

n\u00f4t\u00f4jni\u00e9szich br\u00f3m, <\/p>\n

cht\u00ebrn\u00e9 mie mia\u0142\u00eb
\nle\u017cnosc d\u00f4wac, <\/p>\n

b\u00eb dok\u00f4zk l\u00ebdz\u00f3m
\nwsk\u00f4zac sw\u00f3j. <\/p>\n

\u00d2, krzi\u017cu m\u00f3j
\nm\u00f2carny, <\/p>\n

przed Tob\u0105 zd\u017cin\u00f3m
\n\u0142\u00e3d\u017ci chrzept, <\/p>\n

d\u00f4j mie, wej d\u00f4j
\nkrzi\u017cow\u0105 m\u00f2c, <\/p>\n

b\u00ebm m\u00f3g\u0142 w mim
\nszarim \u017c\u00ebcym <\/p>\n

\u00f2dnalezc zag\u00f9biony
\nc\u00e9l. <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

JERZI \u0141ISK<\/a> (Jerzy \u0141ysk)<\/h3>\n

 <\/p>\n

M\u00d3J \u00d2GR\u00d3DK<\/a><\/h4>\n

M\u00f3j m\u00f4\u0142i \u00f2gr\u00f3dk <\/p>\n

To je szt\u00ebczk raju, <\/p>\n

W cht\u00ebrnym nal\u00e9zesz
\nwszelejaczi brz\u00f4d. <\/p>\n

M\u00f3j m\u00f4\u0142i \u00f2gr\u00f3dk, <\/p>\n

Sn\u00f4\u017ci szt\u00ebczk raju, <\/p>\n

K\u00f2\u017cdi b\u00eb nalezc
\nchc\u00f4\u0142 tu r\u00f4d. <\/p>\n

M\u00f3m w nim kr\u00ebszczi <\/p>\n

Jabka <\/p>\n

Sliwczi <\/p>\n

Wisznie <\/p>\n

Krzesznie <\/p>\n

S\u0105 t\u00e9\u017c tipczi <\/p>\n

Je p\u00f3n \u00e3grest <\/p>\n

S\u0105 mal\u00ebn\u00eb <\/p>\n

Przez s\u0142unuszk\u00f2
\nrozp\u00f4lon\u00e9 <\/p>\n

P\u00ebszn\u00e9 rosc\u0105 w nim
\nradisczi <\/p>\n

R\u00e3czk\u0105 zas\u00f3n\u00e9
\nTeresczi<\/p>\n

Groch sch\u00f2w\u00f3ny stoji
\nw n\u00f3rce <\/p>\n

\u017beb\u00eb g\u00f2 nie zjad\u0142\u00eb
\nsk\u00f3rce <\/p>\n

Miodny p\u00f4ch rozsy\u0142\u00f4
\nkwiat<\/p>\n

\u2013 Jaczi sn\u00f4\u017ci je
\nten swiat. <\/p>\n

M\u00f3j m\u00f4\u0142i \u00f2gr\u00f3dk \u2013 <\/p>\n

M\u00f4\u0142i szt\u00ebczk raju. <\/p>\n

W nim cz\u0142owiek m\u00f2\u017ce
\nzab\u00ebc wnet, <\/p>\n

\u017be wiele z\u0142a je <\/p>\n

W swiece \u00eb w kraju, <\/p>\n

Czej \u00f9zdrzi sn\u00f4\u017ci w
\n\u00f2gr\u00f3dk\u00f9 brz\u00f4d.<\/p>\n

 <\/p>\n

HEJ! M\u00d2J\u00c9 DOM\u00d4C\u00cb<\/a><\/h4>\n

Zyb\u00f3wka \u017c\u00ebc\u00f4 d\u00ebrch
\nmie zybie <\/p>\n

Szt\u00f3c\u00ebk do g\u00f3r\u00eb,
\nszt\u00f3c\u00ebk w d\u00f3\u0142, <\/p>\n

Jem jak w\u00f3z, co g\u00f2
\nczas k\u00f2libie, <\/p>\n

Ale so nie d\u00f3m
\nz\u0142\u00f3mic k\u00f3\u0142. <\/p>\n

B\u00f2 m\u00f3m kasz\u00ebbscz\u00e9
\nserce<\/p>\n

\u2013 Kasz\u00ebbsczi w nim
\nje d\u00ebch, <\/p>\n

Wieso\u0142o spi\u00e9w\u00f3m
\nsobie, <\/p>\n

Ch\u00f2c w piersach
\nd\u0142\u00f4wi\u00e3 chl\u00ebch: <\/p>\n

Hej, hej! M\u00f2j\u00e9
\ndom\u00f4c\u00eb <\/p>\n

Ni\u00e9 wsz\u00ebtk\u00f2
\nstracon\u00e9, <\/p>\n

P\u00f3czi pies\u0144
\nkasz\u00ebbsk\u00f4 zw\u00e3czi, <\/p>\n

\u017b\u00ebc na tim swiece je
\nw\u00f4rt. <\/p>\n

Hej, hej! M\u00f2j\u00e9
\ndom\u00f4c\u00eb <\/p>\n

Jesz ni\u00e9 wsz\u00ebtk\u00f2
\nstracon\u00e9, <\/p>\n

P\u00f3czi m\u00f2w\u00e3 nasz\u0105
\ncz\u00ebc je, <\/p>\n

Kasz\u00ebb\u00f3w war\u00f4 \u00f4rt! <\/p>\n

Zyb\u00f3wka \u017c\u00ebc\u00f4 m\u00ebsl\u00eb
\nzybie <\/p>\n

Szt\u00f3c\u00ebk do g\u00f3r\u00eb,
\nszt\u00f3c\u00ebk w d\u00f3\u0142, <\/p>\n

Wieze je w\u00f3z, co so
\nk\u00f2libie, <\/p>\n

Sl\u00f4d\u00eb \u00f2st\u00f4wi\u00f4 szp\u00f9r\u00eb
\nk\u00f3\u0142. <\/p>\n

Dl\u00f4 t\u00ebch, co maj\u0105
\nserce, <\/p>\n

W cht\u00ebrnym
\nkasz\u00ebbsczi d\u00ebch, <\/p>\n

Spi\u00e9waj\u0105 so wieso\u0142o,\n<\/p>\n

Ch\u00f2c w piersach
\nd\u0142\u00f4wi\u0105 chl\u00ebch. <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

JERZI STACH\u00d9RSCZI<\/a> (Jerzy Stachurski)<\/h3>\n

 <\/p>\n

CZEJ<\/a><\/h4>\n

Czej m\u00f2wa m\u00f2\u017ce b\u00ebc
\nb\u00f2g\u00e3 <\/p>\n

m\u00f2je pt\u00f4ch\u00eb wiersz\u00f3w
\n\u00f9cz\u0105 s\u00e3 jeg\u00f2 wiar\u00eb <\/p>\n

Czej k\u00f2\u017cd\u00f4 m\u00f2wa je
\ndo rozmieni\u00e9g\u00f2 <\/p>\n

m\u00f2je pt\u00f4ch\u00eb wiersz\u00f3w
\nwc\u0105g rozm\u00f4cht\u00ebj\u0105 <\/p>\n

jaczis sznur\u00f3wczi
\nb\u00f3t\u00f3w ni\u00e9pr\u00f4wd\u00eb <\/p>\n

Czej m\u00f2wa m\u00f2\u017ce b\u00ebc
\nzdrzad\u0142\u00e3 <\/p>\n

m\u00f2je pt\u00f4ch\u00eb wiersz\u00f3w
\nszukaj\u0105 w nim sw\u00f2ji skarni <\/p>\n

Czej m\u00f2wa m\u00f4 sw\u00f3j
\ndobri i l\u00ebchi cz\u0105d <\/p>\n

m\u00f2je pt\u00f4ch\u00eb wiersz\u00f3w
\ndobri czas nazywaj\u0105 n\u00f4dzej\u0105 <\/p>\n

a l\u00ebchi <\/p>\n

swi\u00f4dk\u00e3 pr\u00f3b\u00eb
\nwiernosc\u00eb <\/p>\n

p\u00f2k\u00f2leni\u00e9g\u00f2 <\/p>\n

jacz\u00e9 je \u00f2desz\u0142\u00e9 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

JAROMIRA LAB\u00d9DA<\/a>
\n(Jaromira Labudda)<\/h3>\n

 <\/p>\n

CZ\u0104D\u00cb ROK\u00d9<\/a><\/h4>\n

A r\u00f4z na rok, <\/p>\n

Czej przi\u0144dze czas, <\/p>\n

Zeblok\u00f4 s\u00e3 <\/p>\n

L\u00ebscati las. <\/p>\n

\u00d2 ruchna tej <\/p>\n

Je wi\u00f4ld\u017ci sztrid, <\/p>\n

B\u00f2 k\u00f2\u017cdi chce <\/p>\n

L\u00ebscati kl\u00e9d. <\/p>\n

Dob\u00ebtnik\u00e3 <\/p>\n

Je zn\u00f4w <\/p>\n

\u00d2ma\u0144c <\/p>\n

Co tu\u0144c\u00ebje <\/p>\n

L\u00ebscati walc. <\/p>\n

R\u00ebgn\u00e3l\u00eb, <\/p>\n

Tu\u0144c\u00ebj\u0105, <\/p>\n

L\u00ebst\u00eb dzys <\/p>\n

Sz\u00f4lej\u0105. <\/p>\n

Trz\u00eb kroczi, <\/p>\n

Szesc krok\u00f3w, <\/p>\n

P\u00f4r\u00e3 wk\u00f3\u0142 <\/p>\n

\u00d2brot\u00f3w. <\/p>\n

W d\u00f4l\u00ebzn\u00e3 <\/p>\n

Ch\u00f4daj\u0105, <\/p>\n

Zn\u00f4w\u00f9 tu <\/p>\n

Wr\u00f4caj\u0105. <\/p>\n

R\u00f4z, dwa, trz\u00eb, <\/p>\n

L\u00ebdz\u00ebska <\/p>\n

Wz\u00e9r\u00f4jta <\/p>\n

Ter\u00f4zka. <\/p>\n

W l\u00ebfce s\u00e3 <\/p>\n

Szturaj\u0105, <\/p>\n

Mi\u00f3nk\u00f9j\u0105, <\/p>\n

Zwr\u00f4caj\u0105. <\/p>\n

Chca\u0142\u00ebb\u00eb <\/p>\n

Prz\u00ebsadn\u0105c, <\/p>\n

K\u0105sk sobie <\/p>\n

\u00d2dp\u00f2cz\u0105c. <\/p>\n

Ni m\u00f2g\u0105 <\/p>\n

\u00d2przestac. <\/p>\n

Wc\u0105g m\u00f9sz\u0105 <\/p>\n

Tu\u0144cowac. <\/p>\n

Kr\u0105c\u0105 s\u00e3 <\/p>\n

K\u00f9laj\u0105, <\/p>\n

R\u00e9z\u00ebj\u0105, <\/p>\n

Sp\u00f4daj\u0105. <\/p>\n

Dz\u00ebwi\u0105 s\u00e3 <\/p>\n

L\u00ebsc\u00ebska, <\/p>\n

Wz\u00e9raj\u0105 <\/p>\n

L\u00ebdz\u00ebska. <\/p>\n

M\u00ebri duch <\/p>\n

\u00d2man\u00f3w <\/p>\n

\u00d2stawi\u0142 <\/p>\n

Tu\u0144c\u00f4rz\u00f3w. <\/p>\n

L\u00ebst\u00eb zdrz\u0105 <\/p>\n

K\u00f9\u0144ca <\/p>\n

P\u00ebszn\u00e9g\u00f2 <\/p>\n

Tu\u0144ca. <\/p>\n

Do se chc\u0105 <\/p>\n

Przi\u0144c, <\/p>\n

\u00d2man\u00f3w <\/p>\n

K\u00f9\u0144c. <\/p>\n

A r\u00f4z na rok, <\/p>\n

Czej przi\u0144dze czas, <\/p>\n

\u00d2blok\u00f4 s\u00e3 <\/p>\n

Sni\u00e9g\u00f2wi las. <\/p>\n

\u00d2 ruchna tej <\/p>\n

Je wi\u00f4ld\u017ci sztrid, <\/p>\n

B\u00f2 k\u00f2\u017cdi chce <\/p>\n

Sni\u00e9g\u00f2wi kl\u00e9d. <\/p>\n

Dob\u00ebtnik\u00e3 <\/p>\n

Je zn\u00f4w \u00d2ma\u0144c, <\/p>\n

Co tu\u0144c\u00ebje <\/p>\n

Sni\u00e9g\u00f2wi walc… <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

IDA CZAJIN\u00d4<\/a> (Ida
\nCzaja)<\/h3>\n

Jak kam b\u00f9rsztinu je
\nm\u00f2cny <\/p>\n

co mdze czej
\nskr\u00ebszej\u0105 <\/p>\n

li\u0144cuch\u00eb tw\u00f2jich
\nk\u00f9szk\u00f3w <\/p>\n

m\u00f9szka \u00f9lecy w g\u00f3r\u00e3 <\/p>\n

nie zascygniesz ji
\nbi\u00e9dny <\/p>\n

zak\u00f2ch\u00f3ny g\u0142azu <\/p>\n

nie w\u00ebtr\u0105cysz
\nskrzide\u0142k\u00f3w <\/p>\n

ani pragnieni\u00f4
\nw\u00f2lnosc\u00eb <\/p>\n

p\u00f2lecy w \u00f2d\u017cin b\u00eb
\np\u00f4li\u0142 <\/p>\n

w w\u00f2d\u00e3 b\u00eb ch\u0142osta <\/p>\n

zab\u00f4czi <\/p>\n

\u00f2 niew\u00f2l\u00eb
\nb\u00f9rsztinowi <\/p>\n

gdze b\u00eb\u0142a k\u00f2ch\u00f3n\u00f4 <\/p>\n

bezpieczn\u00f4 <\/p>\n

szczestl\u00ebw\u00f4 <\/p>\n

Pi\u00e3kn\u00e9 dz\u00e9wcz\u00e3
\nsam\u00f2tn\u00e9 zb\u0142\u0105k\u00f3n\u00e9 <\/p>\n

weznie wsz\u00ebtcz\u00e9
\nkamian\u00e9 per\u0142\u00eb <\/p>\n

b\u00f9rsztin nie rzecze
\n\u017ce to \u0142z\u00eb <\/p>\n

z westrz\u00f3dka p\u00e3k\u0142\u00e9g\u00f2
\nserca <\/p>\n

 <\/p>\n

MARIJA MAGDAL\u00c9NA<\/a><\/h4>\n

Widz\u00e3 ce<\/p>\n

jak jidzesz stegn\u0105
\nn\u00f4dzeji<\/p>\n

i zw\u0105tpieni\u00f4<\/p>\n

\u00f2d m\u00f9lka<\/p>\n

do m\u00f9lka z zapitanim
\n\u00f2 mi\u0142osc<\/p>\n

widz\u00e3 tw\u00f2jich m\u00f9lk\u00f3w<\/p>\n

co jid\u0105 za tob\u0105<\/p>\n

z kamieniama w
\nr\u00e3kach<\/p>\n

czemu<\/p>\n

\u00f2d wczora do dzys\u00f4<\/p>\n

min\u00e3\u0142\u00eb stalat\u00eb<\/p>\n

i zmieniwa\u0142\u00eb s\u00e3
\ns\u0142owa<\/p>\n

w cwiard\u00e9 kamienie<\/p>\n

a mi\u0142ota ze skr\u00f3w<\/p>\n

je w dz\u00e9\u0144<\/p>\n

\u00f2drzucenim<\/p>\n

widz\u00e3 ce<\/p>\n

jak stojisz przed
\nB\u00f2g\u00e3<\/p>\n

dr\u00eb\u017c\u0105c\u0105 c\u00ebch\u00f2t\u0105 <\/p>\n

nal\u00e9zeni\u00f4<\/p>\n

widz\u00e3 za tob\u0105
\nkamienie<\/p>\n

zamienion\u00e9 <\/p>\n

w mi\u0142osc cz\u00eb<\/p>\n

\u00f2d p\u00f2r\u00e9nk\u00f9 do p\u00f4\u0142nia<\/p>\n

zn\u00f4w min\u00e3\u0142\u00eb stalat\u00eb<\/p>\n

i na pi\u00f4sk\u00f9 zapis\u00f3n\u00e9
\ns\u0142owa<\/p>\n

\u00f9leca\u0142\u00eb z wiatr\u00e3<\/p>\n

w pami\u00e3c<\/p>\n

Widz\u00e3 ce<\/p>\n

jak jidzesz stegn\u0105
\nn\u00f4dzeji <\/p>\n

(Zymk 1991<\/i>)<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

SZTEFAN FIK\u00d9S<\/a> (Stefan
\nFikus)<\/h3>\n

 <\/p>\n

[P\u00d2M\u00d2RZ\u00d4C\u00cb I P\u00d2L\u00d4SZ\u00cb W P\u00d2JMANIM]<\/a><\/h4>\n

W niedzel\u00e3 26 maja, kied\u00eb dop\u00f4\u0142ni\u00e9 wsz\u00ebtkim s\u00e3
\nm\u00f2cne ju d\u0142u\u017c\u00eb\u0142e, p\u00f2jme\u0144czic\u00eb zacz\u00e3l\u00eb naradzac s\u00e3 midz\u00eb sob\u0105, cob\u00eb tu zrobic z
\ntak pi\u00e3knym dz\u00f3nk\u00e3. Jak s\u00e3 jesz robi, czims je zaj\u00e3ti, to ten czas jak\u00f2s lecy,
\nale kied\u00eb tu tak pi\u00e3kne na tim swiece, wsz\u00ebtk\u00f2 kwitnie i p\u00f4chnie, ca\u0142i prawie
\nswiat s\u00e3 smieje do cz\u0142owieka, to jak\u017ce tu sedzec zamk\u0142i w szterzech scanach
\nspichrzu, \u00f2ddzelony \u00f2d swiata, bl\u00f3s ze sw\u00f2jima cz\u00e3\u017ckima m\u00ebslama. Wz\u00e9rel\u00eb przez
\nte w\u0105ski\u00e9 \u00f2kienka na to nieb\u00f2 klarown\u00e9, na te drzewa i kwi\u00f4tki jab\u0142\u00f3nk i
\nkr\u00ebszk, na rozkwit\u0142\u00e9 kasztan\u00eb, kt\u00ebrn\u00e9 opletl\u00eb ca\u0142i sm\u00e3t\u00f4rz, k\u00f2sc\u00f3\u0142 i drog\u00e3 do
\nws\u00eb. Nawetki to zel\u00ebsk\u00f2, kt\u00ebrn\u00e9 s\u00e3 tu c\u0105gn\u00e3\u0142o p\u00f2 \u00f2grodze, mia\u0142e sw\u00f2j\u00e9 z\u00f4p\u00f4ch\u00eb i
\ndl\u00f4 nich b\u00eb\u0142o lepszim ni\u017cl\u00eb kwi\u00f4tki z pi\u00e3kn\u00e9g\u00f2 \u00f2groda, ch\u00f2c przed tim nie
\nwezdrzel\u00ebb\u00eb na to, a k\u00f2pn\u00e3l\u00eb \u00f2d se. Wtikel\u00eb sw\u00f2j\u00e9 g\u0142ow\u00eb w te m\u00f4\u0142\u00e9 \u00f2kienka, p\u00f2
\ndwie nar\u00f4zki, i kikriewel\u00eb w ten z\u00f4k\u00f4z\u00f3ny swiat. <\/p>\n

Jini zn\u00f3wki ch\u00f2dz\u00ebl\u00eb p\u00f2 jizbie, przez ca\u0142\u0105 i
\nd\u0142ug\u00f2sc, cz\u00e3\u017ck\u00f2 m\u00ebslel\u00eb i meditiewel\u00eb nad sw\u00f2jim p\u00f2\u0142e\u017cenim. Ale wsz\u00ebsc\u00eb ni
\nm\u00f2gl\u00eb tak ch\u00f2dz\u00ebc tim w\u0105skim na p\u00f3\u0142tora m\u00e9tra gank\u00e3.<\/p>\n

[…] Wielewski cz\u00ebt\u00f4\u0142 i s\u00e3 \u00f9czi\u0142 z
\nniemieckich ks\u0105\u017ck dzywn\u00ebch spraw elektriki i ji tajemnic, jakb\u00eb zerw\u00f4\u0142 ju ze
\nsw\u00f2jim zaw\u00f2d\u00e3. Kied\u00eb g\u00f2 zapitel\u00eb, czem\u00f9 s\u00e3 teg\u00f2 \u00f9czi, to rzek\u0142:<\/p>\n

\u2013 To mie s\u00e3 m\u00f2\u017ce prz\u00ebdac w \u017c\u00ebcym.<\/p>\n

\u2013 Dzywny z nieg\u00f2 cz\u0142ewiek \u2013 sklarow\u00f4\u0142 to
\nTab\u00f2r. \u2013 Dze j\u00f4 b\u00eb s\u00e3 jesz \u00f9czi\u0142 teg\u00f2 parsz\u00ebw\u00e9g\u00f2 j\u00e3z\u00ebka?<\/p>\n

\u2013 Jak chc\u0105 z nama gadac, to niech g\u00f4daj\u0105 do
\nnas p\u00f2 p\u00f2lsk\u00f9 \u2013 dod\u00f4\u0142 Gajdzyk. \u2013 M\u00eb m\u00f3m\u00eb t\u00e9\u017c sw\u00f2j\u00e3 b\u00f9sznosc i nie m\u00f9szim\u00eb jich
\nrozmi\u00f4c.<\/p>\n

\u2013 J\u00f4 b\u00eb s\u00e3 z tim nie zg\u00f4dz\u00f4\u0142 \u2013 rzecze
\nDominik\u00f2wski. \u2013 Tu m\u00f9sz\u00e3 p\u00f2prz\u00e9c Wielewski\u00e9g\u00f2. Cz\u00eb nie lepi je wiedzec, co \u00f2ni
\n\u00f2 nas g\u00f4daj\u0105, co \u00f2ni m\u00ebsl\u0105, czeg\u00f2 chc\u0105? Ni m\u00f9szisz k\u00f2niecznie z nima gadac, ale
\nk\u00f2niecznie b\u00eb b\u00eb\u0142e jich rozmi\u00f4c, wiedzec, co \u00f2ni chc\u0105, a bez zrozmieni\u00e9g\u00f2 jich
\nj\u00e3z\u00ebka nie dowi\u00e9sz s\u00e3, cz\u00eb b\u00e3d\u0105 \u00f2 ce zle g\u00f4del\u00eb, cz\u00eb dobrze.<\/p>\n

\u2013 Dobrze nigd\u00eb! \u2013 zasmi\u00f4\u0142 s\u00e3 Gajdzyk. \u2013 Teg\u00f2
\nniech nikt s\u00e3 p\u00f2 nich nie sp\u00f2dz\u00e9w\u00f4. Tot\u00e9\u017c nie chc\u00e3 znac jich j\u00e3z\u00ebka ani z nima
\ngadac.<\/p>\n

\u2013 A jakb\u00eb to tak b\u00eb\u0142e, kied\u00eb \u00f2d nas nikt b\u00eb
\nnie rozmi\u00f4\u0142 p\u00f2 niemieck\u00f9? \u2013 zapit\u00f4\u0142 s\u00e3 Dominik\u00f2wski. \u2013 Jakb\u00eb to tak w\u00ebsz\u0142e?<\/p>\n

\u2013 \u00d2ni b\u00eb sobie m\u00f9szel\u00eb jak\u00f2s radz\u00ebc \u2013 g\u00f4d\u00f4
\nGajdzyk bez przek\u00f2nani\u00e9g\u00f2. \u2013 Cz\u00eb m\u00eb s\u00e3 tu pros\u00ebl\u00eb do nich?<\/p>\n

\u2013 Dobrze, dobrze \u2013 zg\u00f4dz\u00f4 s\u00e3 z nim
\nDominik\u00f2wski. \u2013 M\u00eb tu bl\u00f3s g\u00f4d\u00f3m\u00eb \u00f2 tim, cz\u00eb to je lepi, cz\u00eb g\u00f2rzi znac jich
\nj\u00e3z\u00ebk, \u00f2 to bl\u00f3s ch\u00f2dzy.<\/p>\n

\u2013 Wiedne lepi to b\u00eb b\u00eb\u0142e z nima wsz\u00e3dze s\u00e3
\np\u00f2rozmi\u00f4c, rozgadac, wiedzec, co \u00f2 nas m\u00ebszl\u0105 i g\u00f4daj\u0105 \u2013 prz\u00ebzn\u00f4\u0142 Grigrowski. \u2013
\nA tak m\u00eb wz\u00e9r\u00f3m\u00eb na nich jak cel\u00e3ta i nick nie rozmiejem\u00eb.<\/p>\n

\u2013 Jak nas tu chc\u0105, to niech nas rozmiej\u0105, a
\nni\u00e9 m\u00eb jich \u2013 stoj\u00f4\u0142 prz\u00eb sw\u00f2jim Gajdzyk. \u2013 Wedle mie m\u00f2g\u0105 prz\u00eb k\u00f2\u017cdim p\u00f2stawic
\ndolmeczera, tej b\u00e3dze jich mni\u00e9 na fronce.<\/p>\n

\u2013 Ale m\u00eb tu jesm\u00eb w p\u00f2jmanim i nie wiada, jak
\nd\u0142ug\u00f2 to b\u00e3dze d\u00e9ra\u0142e \u2013 wmi\u00e9sz\u00f4\u0142 s\u00e3 zn\u00f3wki Wielewski. \u2013 Prz\u00eb k\u00f2\u017cdim dolmeczera
\nnie p\u00f2stawi\u0105, k\u00f4\u017c\u0105 robic to i to, a b\u00e3dzem\u00eb to robil\u00eb. Na z\u0142osc m\u00f2\u017cem\u00eb bl\u00f3s
\nsobie zrobic, ni\u00e9 m\u00eb jima. Dobrze wi\u00e9ta, jaki\u00e9 nama tu prawa \u00f2dcz\u00ebtel\u00eb. To nie
\ns\u0105 Niemc\u00eb kajzera, le Hitlera, kt\u00ebren s\u00e3 z nikim nie rech\u00f9je.<\/p>\n

\u2013 Wa, P\u00f2m\u00f2rz\u00f4c\u00eb, m\u00f4ta wiedne sw\u00f2je jin\u00e9
\nw\u00ebrech\u00f2wani\u00e9 \u2013 rzecze \u00f9szczipl\u00ebwie Gajdzyk. \u2013 Wedle mie, to m\u00f2g\u0142ob\u00eb b\u00ebc cz\u00ebsto
\njinaczi: \u00f9d\u00f4wac, \u017ce jich nie rozmiejem\u00eb, niech s\u00e3 m\u00e3cz\u0105 nad nama, jak Krazy i
\nK\u00f4ller, b\u00f2 ju zaczinaj\u0105 z nama gadac.<\/p>\n

\u2013 Pewne, \u017ce m\u00f3m\u00eb sw\u00f2je w\u00ebrech\u00f2wani\u00e9 \u2013 \u00f2dc\u0105\u0142
\ns\u00e3 zar\u00f4 Dominik\u00f2wski. \u2013 I b\u00e3dzem\u00eb miel\u00eb. M\u00eb \u00f9w\u00f4\u017c\u00f3m\u00eb tak, \u017ce lepi p\u00f2zn\u00f4 s\u00e3
\nwriega, jak g\u00f2 b\u00e3dzesz rozmi\u00f4\u0142 w jeg\u00f2 m\u00f2wie, w jeg\u00f2 wezdrzenim i m\u00ebslenim[…]
\nTich, co p\u00f2znel\u00eb j\u00e3z\u00ebk niemiecki i zacz\u00e3l\u00eb nim gadac, to naszi \u00f9w\u00f4\u017cel\u00eb za
\nNiemc\u00f3w i szpieg\u00f3w […] A \u017ce Krazy i K\u00f4ller zaczinaj\u0105 nib\u00eb gadac p\u00f2 p\u00f2lsk\u00f9 \u2013
\ns\u00f3m widzysz, \u017ce to jima na dobrze w\u00ebch\u00f4d\u00f4, b\u00f2 ni m\u00f2\u017cesz prz\u00eb nich wsz\u00ebtki\u00e9g\u00f2
\ngadac. S\u0105 nib\u00eb c\u00ebwilnyma wachmanama i maj\u0105 n\u00f4k\u00f4z \u00f9cz\u00ebc s\u00e3 p\u00f2lski\u00e9g\u00f2. M\u0105drze
\nrobi\u0105 \u2013 w jich p\u00f2j\u00e3cym \u2013 w niczim nie trac\u0105. M\u00eb zn\u00f3wki \u00f9w\u00f4\u017c\u00f3m\u00eb to za ha\u0144b\u00e3 dl\u00f4
\nP\u00f2lski, dl\u00f4 na, P\u00f2l\u00f4ch\u00f3w. Co za g\u0142\u00ebp\u00f2ta! <\/p>\n

(W\u00ebjimk z P\u00f2jme\u0144czik\u00f3w<\/i>)<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

E\u00d9GENIUSZ GO\u0141\u0104BK<\/a>
\n(Eugeniusz Go\u0142\u0105bek) <\/h3>\n

 <\/p>\n

PRZEG\u00d3DKA [W\u00ebjimk<\/i>]<\/a><\/h4>\n

[…]Jedn\u00e9g\u00f2 dnia jachel\u00eb jesm\u00eb so z dr\u00ebch\u00e3 X
\nz Wig\u00f2d\u00eb do Kartuz. Przed r\u00e9z\u0105 b\u00eb\u0142o wz\u00e3t\u00e9 p\u00f4r\u00e3 kr\u00f3tczich na drog\u00e3, tej r\u00e9za
\nnama mija\u0142a dosc mi\u0142o. M\u00eb so tak sedzel\u00eb i rozp\u00f2wi\u00f4del\u00eb \u00f2 l\u00ebteraturze. Dr\u00ebch X
\ns\u00e3 p\u00f2chw\u00f4li\u0142, \u017ce ter\u00f4 pisze p\u00f2wi\u00f4stczi wedle planu, tzn. \u017ce nie pisze dorazu
\nwsz\u00ebtcz\u00e9g\u00f2, co m\u00f9 s\u00e3 p\u00f2d pi\u00f3ro napar\u0142\u00e3czi, ale n\u00f4prz\u00f3d \u00f9k\u0142\u00f4d\u00f4 plan p\u00f2wi\u00f4stczi,
\na p\u00f2tem\u00f9 nen plan zjiscyw\u00f4. Chc\u00f4\u0142 jem s\u00e3 dowiedzec cos wicy \u00f2 nym planie. Tej X
\nrzek\u0142:<\/p>\n

\u2013 \u017beb\u00eb c\u00eb teg\u00f2 nie wk\u0142adac sz\u00ebpl\u0105 do g\u0142ow\u00eb,
\nn\u00f4lepi c\u00eb to \u00f2bjasni\u00e3 na przik\u0142\u00f4dze. Hew\u00f2, wez so p\u00f2m\u00ebsl\u00eb \u2013 rzek\u0142 \u2013 m\u00f4sz na
\nprzik\u0142\u00f4d miotel\u00f4k… ab\u00f2 m\u00f2\u017ce lepi krzi\u017c z dw\u00f9ch czij\u00f3w. Nen krzi\u017c so, d\u00f4jm\u00eb na
\nto, wbijesz w zemi\u00e3 w \u00f2grodze ab\u00f2 na p\u00f2lu.<\/p>\n

\u2013 N\u00eb, n\u00eb rozmiej\u00e3, n\u00eb i dali co? \u2013 dop\u00ebtow\u00f4\u0142
\njem s\u00e3.<\/p>\n

\u2013 Tej nen krzi\u017c to b\u00e3dze dl\u00f4 ce nen plan
\np\u00f2wi\u00f4stczi, jo?<\/p>\n

\u2013 Jo. N\u00eb a co tej?<\/p>\n

\u2013 Tej nen d\u0142\u00ebgszi, w\u00ebsoczi czij \u00f2bwiniesz
\ns\u0142om\u0105 ab\u00f2 papi\u00f3r\u00e3, ab\u00f2 czim jinym, jo? N\u00eb i to b\u00e3dze tw\u00f2ja narrac\u00ebj\u00f4 \u2013 rzek\u0142
\ndr\u00ebch X.<\/p>\n

\u2013 Jak, narrac\u00ebj\u00f4?<\/p>\n

\u2013 N\u00eb, narrac\u00ebj\u00f4 to je cos tacz\u00e9g\u00f2 jak \u00f2pis,
\nrozmiejesz? P\u00f2chw\u00f4t abstrakcyjny.<\/p>\n

\u2013 Aha, n\u00eb… \u2013 zamr\u00ebcz\u00f4\u0142 jem p\u00f2d nos\u00e3.<\/p>\n

\u2013 Ale s\u0142\u00ebch\u00f4j dali \u2013 rzek\u0142 X. \u2013 Tej na
\nremiona te krzi\u017ca zawiesysz jaczi st\u00f4ri w\u00e3ps ab\u00f2 jak\u0105 jup\u00e3, n\u00eb i to b\u00e3d\u0105 tw\u00f2je
\ndialod\u017ci.<\/p>\n

\u2013 N\u00eb, n\u00eb, rozmiej\u00e3 \u2013 rzek\u0142 jem. \u2013 Dialod\u017ci to
\nje to sam\u00f2 co g\u00f4dczi.<\/p>\n

\u2013 N\u00eb widzysz, m\u00eb s\u00e3 cz\u00ebsto dobrze rozmiejem\u00eb
\n\u2013 rzek\u0142 dr\u00ebch X. \u2013 K\u00f2 cebie le fel\u00ebje p\u00ebrzn\u00e3 szk\u00f2\u0142\u00eb, ale g\u0142ow\u00e3 to t\u00eb m\u00f4sz. H\u00f2,
\nh\u00f2!<\/p>\n

\u2013 H\u00f2, h\u00f2?<\/p>\n

\u2013 S\u0142\u00ebch\u00f4j dali \u2013 cygn\u0105\u0142 sw\u00f2je X. \u2013 Na cz\u00ebp
\nteg\u00f2 krzi\u017ca wsadzysz jaczi st\u00f4ri dzurawi w\u00e3b\u00f3rk ab\u00f2 top, n\u00eb i m\u00f4sz sw\u00f2j\u00e3 p\u00f2wi\u00f4stk\u00e3
\nfardich.<\/p>\n

Tej jem rzek\u0142: \u2013 Wi\u00e9sz te co X, wedle teg\u00f2
\ntw\u00f2j\u00e9g\u00f2 planu to b\u00eb p\u00f2wi\u00f4stczi rozmi\u00f4\u0142 pisac k\u00f2\u017cdi g\u0142upi. J\u00f4 b\u00e3d\u00e3 m\u00f9sz\u00f4\u0142 t\u00e9\u017c
\nspr\u00f3b\u00f2wac.<\/p>\n

\u00d2d czasu naji r\u00e9z\u00eb min\u00e3 ju p\u00ebrzn\u00e3 czasu. J\u00f4
\npr\u00f3b\u00f9j\u00e3 pisac p\u00f2wi\u00f4stczi wedle planu i nijak mie to nie w\u00ebch\u00f4d\u00f4. Wiedno z teg\u00f2
\nprz\u00eb k\u00f9\u0144cu mie wi\u0144dze feliet\u00f3n ab\u00f2 jin\u00f4 p\u00f2kraka. Zaczinaj\u00e3 ju p\u00f2male tak so m\u00ebsl\u00ebc,
\n\u017ce gw\u00ebs plan m\u00f2szi b\u00ebc jaczis str\u00ebpia\u0142i ab\u00f2 co? Dzys w noce jem \u00f2deck\u0142 i czej
\njem so tak le\u017c\u00f4\u0142, a spik nie nadch\u00f4d\u00f4\u0142, w nym w m\u00f2jim \u0142epie zrobi\u0142o s\u00e3 widno
\n(ch\u00f2c to b\u00eb\u0142o westrz\u00f3d noc\u00eb). Zerw\u00f4\u0142 jem s\u00e3 z \u0142\u00f3\u017cka, ja\u017c m\u00f2ja bia\u0142ka \u00f2deck\u0142a i
\ns\u00e3 spita:<\/p>\n

\u2013 C\u00eb\u017c je?<\/p>\n

\u2013 Alana! Ter\u00f4 j\u00f4 jem doma. K\u00f2 tej w nym
\na\u00f9tob\u00f9su j\u00f4 jem zab\u00f4czil sp\u00ebtac dr\u00ebcha X, co mi\u00f4\u0142 nen dzurawi w\u00e3b\u00f3rk znacz\u00ebc.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

DANUTA CHARLAND<\/a><\/h3>\n

 <\/p>\n

\u00d9TIDROW\u00d3NY<\/a><\/h4>\n

\u00d9tidrow\u00f3ny d\u0142ud\u017cim
\ndni\u00e3
\nja\u017c p\u0142akac c\u00eb s\u00e3 chce
\nc\u00e3\u017ck\u00f2 s\u00e3 wsz\u00ebtk\u00f2 tobie darzi
\na n\u00f4g\u00f2rsz\u00e9 je to
\n\u017ce chtos c\u00ebzy
\nsw\u00f2je fele
\nw tw\u00f2ji gr\u00f4pie warzi. <\/p>\n

Ale p\u00f2 pr\u00f4wdze ni ma
\nletk\u00f2 <\/p>\n

p\u00f2wi\u00f4d\u00f4 tw\u00f2ja m\u00ebmka
\nmie <\/p>\n

b\u00f9tnow\u00e9 dwi\u00e9rze
\n\u00f2demk\u0142\u00eb s\u00e3 szerok <\/p>\n

wlez w ch\u00ebcze prod\u017ci\n<\/p>\n

a zdrz\u00eb <\/p>\n

jidze na lepsz\u00e9
\nczas\u00eb <\/p>\n

zapis\u00f3n\u00e9 so doch
\nm\u00f3m\u00eb <\/p>\n

b\u00f2gati rok. <\/p>\n

(Boston 1989<\/i>)\n<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

OBJA\u015aNIENIE WYBRANYCH WYRAZ\u00d3W<\/a><\/h3>\n

 <\/p>\n<\/div>\n

<\/p>\n

\n

bacz\u00ebc \u2013 uwa\u017ca\u0107
\nbania \u2013 1. dynia, 2. g\u0142owa
\nbarnic \u2013 broni\u0107
\nbar\u0144 \u2013 bro\u0144
\nbaszka \u2013 p\u0105czek na wierzbie
\nberda \u2013 wielka ilo\u015b\u0107 trawy w p\u0142achcie
\nberowac \u2013 wiele je\u015b\u0107
\nbestri \u2013 pstry
\nbesztimt \u2013 pewny; na pewno
\nb\u00e9dac \u2013 zaprasza\u0107, przywo\u0142ywa\u0107
\nb\u00e9sz\u0105g \u2013 zagajnik
\nb\u00ebkac \u2013 uderza\u0107, dzioba\u0107
\nb\u00ebkcz\u00ebc s\u00e3 \u2013 burzy\u0107 si\u0119
\nb\u00eblny \u2013 dobry, porz\u0105dny
\nb\u00ebn\u00eb \u2013 wewn\u0105trz
\nbidelk \u2013 woreczek, mieszek
\nbiegas \u2013 wahad\u0142o zegara
\nbi\u00e9s \u2013 diabe\u0142
\nbi\u00f4j \u2013 id\u017a
\nbi\u00f4tka \u2013 bijatyka, walka
\nbl\u00e3k \u2013 jasny, przezroczysty
\nbl\u00f3na \u2013 chmura
\nbl\u00f3s \u2013 tylko
\nb\u0142otk\u00f2 \u2013 stawek
\nb\u00f2kadosc \u2013 dostatek, bogactwo
\nB\u00f4\u0142t \u2013 Ba\u0142tyk
\nb\u00f3wka \u2013 ch\u0142opak miejski, urwis
\nb\u00f4t \u2013 \u0142\u00f3d\u017a rybacka
\nbraw\u00e3da \u2013 brednia
\nbr\u00ebje \u2013 b\u0142oto
\nbr\u00ebk\u00f2wac \u2013 potrzebowa\u0107
\nbr\u00eb\u017cd\u017c\u00ebc \u2013 szumie\u0107
\nbridowac \u2013 przeszkadza\u0107
\nbr\u00f3t \u2013 bochen
\nbrz\u00ebdzasti \u2013 chrustowy
\nbrz\u00f4d \u2013 owoc
\nb\u00f9cha \u2013 duma, pycha
\nb\u00f9fsn\u0105c \u2013 uderzy\u0107, tkn\u0105\u0107
\nb\u00f9k\u00f2l\u00ebka \u2013 sielanka
\nb\u00f9kwitni\u00f4k \u2013 tatarka, hreczka
\nB\u00f9rk \u2013 imi\u0119 psa
\nb\u00f9sznosc \u2013 duma
\nb\u00f9szny \u2013 dumny
\nb\u00f9ten \u2013 na dworze, na zewn\u0105trz; b\u00f9ten sz\u00ebk\u00f9 \u2018nad miar\u0119\u2019
\nb\u00f9wr\u00f3n \u2013 b\u00f3stwo poga\u0144skie
\ncack\u00f2 \u2013 1. cudo, 2. zabawka
\ncamer \u2013 kloc drzewa
\nc\u00e3g\u00e3 \u2013 ci\u0105gle
\ncecewi\u00f4 \u2013 drabina
\ncerpisk\u00f2 \u2013 cmentarzysko
\nc\u00ebsk \u2013 ucisk, cierpienie
\nc\u00ebzy\u0144c \u2013 obcy
\nchaja \u2013 zadymka
\nchajawica \u2013 zawieja
\nchar\u0142\u00e3\u017cnik \u2013 z\u0142odziej ogrodowy
\nchlastac \u2013 rzuca\u0107, uderza\u0107
\nchl\u00ebch \u2013 p\u0142acz
\nchl\u00ebchac \u2013 p\u0142aka\u0107, narzeka\u0107
\nch\u0142\u0105d \u2013 na\u0107 ro\u015blin
\nch\u00f2jna \u2013 las sosnowy
\nch\u00f2ra\u0142 \u2013 pie\u015b\u0144 ch\u00f3ralna
\nch\u00f2wa \u2013 byd\u0142o
\nch\u00f3jka \u2013 m\u0142oda sosna
\nchrzept \u2013 grzbiet, kark
\nch\u00f9tk\u00f2 \u2013 szybko
\nchwarszcec \u2013 chrz\u0119\u015bci\u0107
\nchwarzno \u2013 zaro\u015bla, chrust
\ncopn\u0105c s\u00e3 \u2013 cofn\u0105\u0107 si\u0119
\ncota \u2013 carownica
\nc\u00f4rn\u0105c \u2013 potrze\u0107
\ncuch, cug \u2013 poci\u0105g
\ncyg\u0142o \u2013 dyszel
\nczamic s\u00e3 \u2013 m\u0119czy\u0107 si\u0119
\ncz\u0105d \u2013 okres, pora
\ncz\u0105dnik \u2013 czasopismo
\nczebic \u2013 pop\u0142akiwa\u0107
\nczerwi\u0144c \u2013 czerwiec
\ncz\u00ebc \u2013 s\u0142ysze\u0107
\nczeprz\u00ebc \u2013 bawi\u0107 si\u0119 w piasku
\ncz\u00ebsto \u2013 ca\u0142kiem, zupe\u0142nie
\nczich\u00f2tac \u2013 kicha\u0107, parska\u0107
\nczidac \u2013 tr\u0105ca\u0107
\nczidn\u0105c \u2013 tr\u0105ci\u0107
\nczikrowac \u2013 patrze\u0107, podgl\u0105da\u0107
\nczisk\u00f9la \u2013 \u017cwirownia
\ncziwac \u2013 kiwa\u0107, przywo\u0142ywa\u0107
\nczurny \u2013 ob\u0142udny
\nczw\u00f2rdac \u2013 ci\u0119\u017cko st\u0105pa\u0107
\ndabej \u2013 obok
\ndamic \u2013 milcze\u0107
\ndanka \u2013 choinka
\nd\u00e3pic \u2013 sm\u0119ci\u0107
\nd\u00e3pny \u2013 sm\u0119tny
\ndba \u2013 my\u015bl, idea
\ndeczelek \u2013 pokrywka
\ndep\u00f9t\u00f4t \u2013 przydzia\u0142 emerytalny
\nd\u00e9rowac \u2013 trwa\u0107
\nd\u00ebcht \u2013 prawie
\nd\u00ebn\u00ebga \u2013 wielka fala
\nd\u00ebrnosc \u2013 pewno\u015b\u0107 siebie
\nd\u00ebtk \u2013 pieni\u0105dz
\ndiad\u00eb \u2013 jednak
\ndichtich \u2013 du\u017cy
\ndni\u00e9w\u00f2 \u2013 jasno
\ndob\u00ebc \u2013 zdoby\u0107, wygra\u0107
\ndob\u00ebtnik \u2013 zwyci\u0119zca
\ndoch \u2013 przecie\u017c
\ndolmeczer \u2013 t\u0142umacz
\ndom\u00f2c \u2013 pom\u00f3c
\ndom\u00f4c\u00ebzna \u2013 ojcowizna
\ndom\u00f4cy \u2013 domowy, swojski
\ndop\u00f4\u0142ni\u00e9 \u2013 przedpo\u0142udnie
\ndosk\u00f9rz\u00ebc \u2013 zas\u0142u\u017cy\u0107
\ndozerac \u2013 dogl\u0105da\u0107
\ndo\u017cdac \u2013 poczeka\u0107
\nd\u00f4ka \u2013 mg\u0142a
\ndrawi \u2013 szybki
\ndr\u00e3d\u017ci \u2013 cierpki, gorzki
\ndr\u00e9n \u2013 wstrz\u0105s, ha\u0142as
\ndr\u00f4w, dr\u00f4wk\u00e3 \u2013 k\u0142us, k\u0142usem
\ndru\u017cba \u2013 dru\u017cba (weselny)
\ndrz\u00f3n \u2013 cier\u0144, kolec
\ndufac \u2013 ufa\u0107
\ndulcz\u00ebc \u2013 czyha\u0107
\ndun\u00eb \u2013 wydmy
\ndura \u2013 dziura
\ndw\u00f3rznica \u2013 du\u017ca izba
\ndzek\u00f9tnik \u2013 komornik
\ndzerzgn\u0105c \u2013 1. ociera\u0107, 2. szybko i\u015b\u0107
\ndz\u00ebwi \u2013 dziki
\ndznic \u2013 szumie\u0107, dudni\u0107
\ndzyrsczi \u2013 dziarski
\ndzyrsk\u00f2 \u2013 dziarsko
\nd\u017cin\u0105c \u2013 gin\u0105\u0107
\nfaks\u00eb \u2013 \u017carty
\nfardich \u2013 got\u00f3w
\nfejn \u2013 dobry; dobrze
\nfela \u2013 b\u0142\u0105d
\nfertich \u2013 got\u00f3w
\nfest \u2013 mocno; znacznie
\nfelac, felowac \u2013 brakowa\u0107
\nfif \u2013 \u017cart
\nflot \u2013 szybko
\nf\u00f2lisz \u2013 filc
\nfrant\u00f3wka \u2013 pie\u015b\u0144 \u015bwiecka
\nf\u00f9der \u2013 pasza, karma
\nf\u00f9l \u2013 pe\u0142ny; pe\u0142no
\nf\u00f9trowac \u2013 karmi\u0107
\ngajga \u2013 ga\u0142\u0105\u017a rosochata
\ngang \u2013 ganek, dr\u00f3\u017cka
\ngapa \u2013 wrona
\ngasa \u2013 ulica
\ngb\u00f9r \u2013 gospodarz, rolnik
\ngb\u00f9rstw\u00f2 \u2013 gospodarstwo
\nglada \u2013 powierzchnia
\ngl\u00ebp\u00e9ra \u2013 g\u0142upiec
\ngni\u00e9l \u2013 le\u0144
\ngn\u00f4t \u2013 ko\u015b\u0107, przen. fajka
\ng\u00f2dnik \u2013 grudzie\u0144
\ng\u00f2rni\u00f4 \u2013 \u017car
\ng\u00f2rz\u00ebc s\u00e3 \u2013 gniewa\u0107 si\u0119
\ng\u00f2w\u00f4r \u2013 g\u0142os; mowa
\ng\u00f3n \u2013 zagon, pas pola
\ng\u00f3rno \u2013 g\u0142o\u015bno
\ng\u00f3rz \u2013 gniew, z\u0142o\u015b\u0107
\nG\u00f4sk \u2013 bo\u017cek morski
\ngrabce \u2013 pazury
\ngrad\u0142o \u2013 grupa, gromada
\ngrade\u0142k\u00f2 \u2013 gromadka
\ngr\u0105d \u2013 pag\u00f3rek w\u015br\u00f3d b\u0142ot
\ngr\u00e3di \u2013 ci\u0119\u017cki
\ngr\u00e3dz\u00ebc \u2013 uciska\u0107, gn\u0119bi\u0107
\ngromicznik \u2013 luty
\ngr\u00f3nk\u00f2 \u2013 wi\u0105zka
\ngr\u00f3sc \u2013 gar\u015b\u0107
\ngr\u00f3sk \u2013 dziadek, dziad
\ngr\u00f4pa \u2013 gar
\ngru\u0144t \u2013 1. grunt, ziemia, 2. podstawa, 3. dno
\ngru\u017cd\u017c\u00ebc s\u00e3 \u2013 kuli\u0107 si\u0119, kurczy\u0107
\ngru\u017cel \u2013 gruda
\ngrzem \u2013 ha\u0142as, huk
\ngrz\u00ebpa \u2013 g\u00f3rka, pag\u00f3rek
\ng\u00f9ba \u2013 fa\u0142d; zmarszczka
\ng\u00f9torz\u00ebc \u2013 gaworzy\u0107
\ngw\u00ebs, gw\u00ebsno \u2013 pewnie
\nGwizd, Gwi\u00f4zdka \u2013 g\u0142\u00f3wna posta\u0107 obrz\u0119dowego pochodu maszkar
\nhaszkac \u2013 spa\u0107
\nheltka \u2013 jab\u0142ko niedojrza\u0142e
\nhiszk \u2013 konik
\nh\u00f3mpelman \u2013 pajac
\njadro \u2013 sie\u0107
\njawernota \u2013 rzeczywisto\u015b\u0107
\njawerny \u2013 rzeczywisty
\nj\u00e3drzny \u2013 dojrza\u0142y, pe\u0142ny
\njele \u2013 je\u015bli
\njeloch \u2013 brzuszysko
\njemny \u2013 przyjemny, mi\u0142y
\njesora \u2013 o\u015b\u0107
\njigl\u00ebnka \u2013 ja\u0142owiec
\njikra \u2013 uda
\njisc\u00ebbnik \u2013 pesymista
\njiszeft \u2013 interes
\njiwrowac, jiwrz\u00ebc s\u00e3 \u2013 martwi\u0107 si\u0119
\njizdebn\u00f4 \u2013 pokoj\u00f3wka
\nj\u00f4ch \u2013 krzyk, gwar
\nj\u00f4chim \u2013 bieda
\nj\u00f4da \u2013 jedzenie
\nj\u00f4sc \u2013 borsuk ja\u017awiec
\nj\u00f4\u017cd\u017c \u2013 jazgarz, ja\u017cd\u017c (ryba)
\njupa \u2013 kaftanik
\njurz\u00ebc s\u00e3 \u2013 j\u0105trzy\u0107 si\u0119
\nJuszczi \u2013 nazwa wsi
\nkab\u00f9sk \u2013 ma\u0142a izba
\nkan\u0105c \u2013 pokazywa\u0107 si\u0119, by\u0107 widocznym
\nkaninka \u2013 kr\u00f3lik
\nkap\u00f9za \u2013 czapka barania z uszami
\nkara \u2013 taczka
\nkarno \u2013 gromadka, grupka
\nkarsznic \u2013 napawa\u0107 dum\u0105
\nkawel \u2013 los
\nk\u0105sk \u2013 troch\u0119
\nkikrowac zob. czikrowac
\nklap\u00eb \u2013 obmowy
\nklat \u2013 w\u0142os
\nkl\u00e3g \u2013 d\u017awi\u0119k
\nklemstrowac \u2013 majstrowa\u0107
\nkl\u00e9d \u2013 suknia
\nklin \u2013 1. klin, 2. \u0142ono, podo\u0142ek
\nkl\u00f4r \u2013 jasno\u015b\u0107
\nkm\u00f2tr\u00eb \u2013 chrzciny
\nkn\u0105pka \u2013 1. guzik, 2. stokrotka
\nkn\u00ebpel \u2013 kij, patyk
\nkn\u00f4piczi \u2013 ch\u0142opi\u0119cy
\nkn\u00f4pk \u2013 ch\u0142opczyk
\nknurac \u2013 o g\u0142osie \u015bwi\u0144
\nknyrps \u2013 smarkacz
\nk\u00f2drowati \u2013 szmaciany
\nk\u00f2lcowac \u2013 k\u0142u\u0107, dolega\u0107
\nk\u00f2libac \u2013 ko\u0142ysa\u0107
\nk\u00f2libka \u2013 ko\u0142yska
\nk\u00f2m\u00f9dny \u2013 pochmurny
\nk\u00f2rbacz \u2013 r\u00f3zga
\nk\u00f2rnus \u2013 w\u00f3dka
\nk\u00f2sc\u00e9rz \u2013 drzewo rosochate
\nk\u00f2s\u00e9der \u2013 rodzaj ta\u0144ca
\nk\u00f3t \u2013 kopyto ssak\u00f3w
\nk\u00f4\u0142p \u2013 \u0142ab\u0119d\u017a morski
\nk\u00f4n \u2013 \u0142\u00f3d\u017a, szkuta
\nk\u00f4rla \u2013 ch\u0142opak, podrostek
\nk\u00f4ta \u2013 chata
\nkr\u00e9z \u2013 okr\u0105g, ko\u0142o
\nkr\u00ebjamny \u2013 tajemny
\nkr\u00ebszka \u2013 grusza i gruszka
\nKrowi Og\u00f3n \u2013 p\u0142w. Hel (\u017cart.)
\nkr\u00f3m \u2013 sklep, kram
\nkr\u00f3tczi \u2013 1. kr\u00f3tki, 2. bliski, 3. kieliszek w\u00f3dki pitej na poczekaniu
\nkr\u00f3tk\u00f2 \u2013 blisko; kr\u00f3tko
\nkr\u00f4j \u2013 l\u0105d, brzeg
\nkr\u00f4sa \u2013 barwa, kolor
\nkr\u00f4sewi \u2013 kolorowy
\nkr\u00f4sni\u00f4k \u2013 krasnal
\nkrusza \u2013 krowa
\nkrzeptowisk\u00f2 \u2013 wielki grzbiet
\nkrzesnia \u2013 czere\u015bnia
\nkrz\u00ebkwa \u2013 burza, zawieja
\nk\u00f9la \u2013 d\u00f3\u0142, dziura
\nk\u00f9li \u2013 ile
\nk\u00f9ling \u2013 kania (ptak)
\nk\u00f9lka \u2013 do\u0142ek
\nk\u00f9mk \u2013 \u017c\u0142obek
\nk\u00f9\u0144da \u2013 dowcipni\u015b
\nk\u00f9rzatwa \u2013 zawieja
\nk\u00f9szkac \u2013 ca\u0142owa\u0107
\nk\u00f9za \u2013 kr\u00f3wsko
\nLab\u00f9da \u2013 nazwisko; jic w Lab\u00f9dow\u00e3 \u2018i\u015b\u0107 \u017ale\u2019
\nlaps \u2013 urwis
\nlarwa \u2013 maska
\nla\u00f9ba \u2013 altanka
\nl\u0105biani\u00e9 \u2013 reumatyzm, go\u015bciec
\nle, leno \u2013 tylko
\nlecad\u0142o \u2013 samolot
\nlecz\u00e9rz \u2013 klamka
\nlelek \u2013 \u015bwiergotek \u0142\u0105kowy, kozie\u0142ek
\nle\u017cnosc \u2013 okazja
\nl\u00ebch\u00f2 \u2013 \u017ale
\nl\u00ebft \u2013 powietrze
\nl\u00ebpi\u0144c \u2013 lipiec
\nl\u00ebstopadnik \u2013 listopad
\nl\u00f3ntrus \u2013 urwis
\nl\u00f3sb\u00f9ksa \u2013 wyrostek
\n\u0142awa \u2013 k\u0142adka, mostek
\n\u0142\u00e3d\u017ci \u2013 gi\u0119tki, zwinny
\n\u0142e\u017c \u2013 k\u0142amstwo
\n\u0142\u00ebczk \u2013 szczypiorek
\n\u0142iskawica \u2013 b\u0142yskawica, grzmot
\n\u0142\u017c\u00ebkwi\u00f4t \u2013 kwiecie\u0144
\nmadac \u2013 grzeba\u0107
\nmaklac \u2013 dotyka\u0107
\nmaszop \u2013 rybak zrzeszony w maszoperii, czyli zrzeszeniu rybak\u00f3w
\nmerk \u2013 znak
\nmerkac \u2013 przeczuwa\u0107
\nmet \u2013 razem
\nm\u00e9st \u2013 zapewne
\nm\u00ebga \u2013 komar
\nm\u00ebrgac \u2013 mruga\u0107
\nm\u00ebri \u2013 omdla\u0142y, s\u0142aby
\nm\u00ebkc\u00ebc s\u00e3 \u2013 wydawa\u0107 si\u0119, my\u015ble\u0107
\nmiazdra \u2013 cera
\nmiech, miech\u00f9lc \u2013 worek
\nmies\u0105c \u2013 ksi\u0119\u017cyc
\nmiesczi \u2013 wejherowski
\nmileczny \u2013 milutki, kochany
\nmiodny \u2013 s\u0142odki
\nmiotel\u00f4k \u2013 kij miot\u0142y
\nmi\u00f3nczi \u2013 wy\u015bcigi
\nmi\u00f3nk\u00f2wac s\u00e3 \u2013 mija\u0107 si\u0119
\nmirnie \u2013 cicho, spokojnie
\nm\u00f2dri \u2013 niebieski
\nm\u00f2dr\u00f4k \u2013 chaber
\nm\u00f2kl\u00ebzna \u2013 pot
\nm\u00f2ra \u2013 zmora
\nm\u00f2rinka \u2013 sielawa
\nm\u00f2rzk\u00f9lc \u2013 topielec morski
\nm\u00f4j \u2013 maj
\nm\u00f4l \u2013 miejsce
\nm\u00f4\u0142nia \u2013 b\u0142yskawica
\nm\u00f9ca \u2013 czapka
\nm\u00f9czk \u2013 milczenie
\nm\u00f9jkac \u2013 g\u0142aska\u0107, g\u0142adzi\u0107
\nm\u00f9lk \u2013 ukochana
\nm\u00f9lsk\u00f2 \u2013 mol, robak
\nm\u00f9nia \u2013 wargi, usta
\nm\u00f9\u017ca \u2013 krowa
\nnab\u00f9cza\u0142i \u2013 nap\u0119cznia\u0142y
\nnab\u00f9rm\u00f9szony \u2013 nad\u0119ty
\nnaji, naja, naje \u2013 nasz, nasza, nasze
\nna\u0142gac \u2013 nazmy\u015bla\u0107, nak\u0142ama\u0107
\nnamieniony \u2013 przeznaczony
\nnanka \u2013 matka
\nnaproc\u00ebm \u2013 naprzeciw
\nnaszczerzac s\u00e3 \u2013 na\u015bmiewa\u0107 si\u0119
\nnatrzas\u0142i \u2013 narwany
\nnawa \u2013 okr\u0119t
\nnaz\u00f4d \u2013 z powrotem, ponownie
\nnen, na, no \u2013 ten, ta, to
\nn\u00e9\u017cka \u2013 reszta
\nn\u00ebkac \u2013 gna\u0107, p\u0119dzi\u0107
\nn\u00ebnka \u2013 matka
\nniekara \u2013 cz\u0142owiek krn\u0105brny
\nnieluso \u2013 niedbale, leniwie
\nnieurzas\u0142i \u2013 nieustraszony
\nnikwic \u2013 niszczy\u0107
\nnip\u00f2cy \u2013 niedobry, niegrzeczny
\nnocm\u00f9ca \u2013 szlafmyca
\nnogawica \u2013 nogawka
\nnordowi \u2013 p\u00f3\u0142nocny
\nn\u00f3rt \u2013 k\u0105t
\nn\u00f3t: (nie) b\u00ebc n\u00f3t \u2013 (nie) potrzebowa\u0107
\nn\u00f4cowi\u00e3cy \u2013 najwi\u0119cej, przewa\u017cnie
\nn\u00f4parti \u2013 uparty
\nn\u00f4rz\u00e9czka \u2013 narzekanie
\n\u00f2bacht \u2013 uwaga, wejrzenie
\n\u00f2bal\u00ebsti \u2013 owalny, p\u0119katy
\n\u00f2bchlastowac s\u00e3 \u2013 odwraca\u0107 si\u0119
\n\u00f2b\u00f2ra \u2013 1. obora, 2. podw\u00f3rze
\n\u00f2brzesz\u00ebc \u2013 obwi\u0105za\u0107
\n\u00f2bzerac s\u00e3 \u2013 ogl\u0105da\u0107 si\u0119
\n\u00f2ch\u00e3dowizna \u2013 czysto\u015b\u0107, schludno\u015b\u0107
\n\u00f2ch\u00ebbstw\u00f2 \u2013 oszustwo
\n\u00f2ddz\u00e3k\u00f2wac s\u00e3 \u2013 po\u017cegnac si\u0119
\n\u00f2dwach \u2013 stra\u017c, warta
\n\u00f2gard \u2013 ogr\u00f3d
\n\u00f2gnarij\u00f4 \u2013 deputat, wycug
\n\u00f2gr\u00f4\u017cka \u2013 gor\u0105czka, febra
\n\u00f2kr\u00e3tnik \u2013 marynarz
\n\u00f2manic \u2013 oszuka\u0107
\n\u00d2ma\u0144c \u2013 z\u0142y duch mami\u0105cy ludzi
\n\u00d2m\u00f3n \u2013 z\u0142y duch w postaci b\u0142\u0119dnego ognika
\n\u00f2pasowac \u2013 zwa\u017ca\u0107
\n\u00f2p\u00f2cuszk\u0105 \u2013 cichutko
\n\u00f2p\u00f2sl\u00f4d\u00eb \u2013 z ty\u0142u
\n\u00d2prz\u00ebp\u00f4lnica \u2013 po\u0142udniowy demon zbo\u017cowy
\n\u00d2rm\u00f9zd \u2013 b\u00f3g dobra i \u015bwiat\u0142a (w madaizmie)
\n\u00f2sam\u00e3t\u00f3ny \u2013 oczarowany
\n\u00f2teczny \u2013 z lewej
\n\u00f2trok \u2013 syn
\n\u00f4rt \u2013 spos\u00f3b, rodzaj
\npacz\u00ebna \u2013 wios\u0142o
\npaja \u2013 \u0142apa
\npa\u0142\u00e3\u017c\u00ebc s\u00e3 \u2013 pr\u0119\u017cy\u0107 si\u0119
\npara \u2013 mgie\u0142ka, wilgo\u0107
\nparg \u2013 pr\u00f3g
\nparnic \u2013 piec, przypieka\u0107
\npar\u00f3n \u2013 diabe\u0142
\npart \u2013 cz\u0119\u015b\u0107, dzia\u0142
\nparz\u00ebc \u2013 pr\u00f3szy\u0107
\npaz\u0142otk\u00f2 \u2013 staniol
\npa\u017c\u00e3c \u2013 dar\u0144, murawa
\npesterni\u00f4k \u2013 pasternak
\np\u00ebk \u2013 smo\u0142a
\np\u00ebrzn\u00e3 \u2013 troch\u0119, nieco
\npich \u2013 kurz, py\u0142
\npiegl\u00ebc s\u00e3 \u2013 1. wygrzewa\u0107 si\u0119, 2. zaleca\u0107 si\u0119
\npila \u2013 g\u0119\u015b
\npilowac \u2013 \u015bledzi\u0107, czatowa\u0107
\np\u0142aczka \u2013 \u0142za
\np\u0142om, p\u0142omi\u00e9\u0144 \u2013 p\u0142omie\u0144
\np\u00f2bieg\u0142i \u2013 zaci\u0105gni\u0119ty, zachmurzony
\np\u00f2chw\u00f4t \u2013 poj\u0119cie, idea
\np\u00f2dczas \u2013 obecne, tymczasem
\np\u00f2g\u00f2rz\u00ebc s\u00e3 \u2013 pogniewa\u0107 sie
\np\u00f2jiga, p\u00f2juga –
\np\u00f2k\u0105d \u2013 dop\u00f3ki
\np\u00f2l\u00e9t \u2013 polecenie, rozkaz
\np\u00f2mi\u00f3n \u2013 echo
\np\u00f2mstwa \u2013 szkoda, krzywda
\np\u00f2narwa \u2013 p\u0119drak, robak
\np\u00f2sowa \u2013 sufit
\np\u00f2stacj\u00f4 \u2013 1. posta\u0107, sylwetka; 2. zjawa-sobowt\u00f3r
\np\u00f2tr\u00f4wnica \u2013 1. poziomka, 2. truskawka
\np\u00f2zdze \u2013 p\u00f3\u017ano
\np\u00f2\u017cdac \u2013 poczeka\u0107
\np\u00f4ch \u2013 zapach, wo\u0144
\np\u00f4da \u2013 kum, chrzestny
\np\u00f4\u0142nie \u2013 1. obiad, 2. po\u0142udnie
\np\u00f4rzucha \u2013 \u017cegawka (pokrzywa)
\npriza \u2013 wi\u0119zienie
\nproc\u00ebm \u2013 przeciw
\nprzegrzecha \u2013 cz\u0142owiek, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 powodem grzechu, np. z\u0142osci, zmartwienia
\nprzesk\u00f9rz\u00ebc \u2013 zbroi\u0107
\nprz\u00e9k\u0105 \u2013 w poprzek
\nprz\u00ebbaczac \u2013 przypomina\u0107
\nprz\u00ebd\u00f3nka \u2013 druhna weselna
\nprz\u00ebp\u00f4\u0142ni\u00e9 \u2013 pora obiadowa
\nprzid \u2013 dop\u0142ata przy kupnie
\nprzidczi \u2013 stromy
\nprzi\u0144dny \u2013 przysz\u0142y
\np\u00f9czel \u2013 plecy; garb
\np\u00f9czk \u2013 pi\u0142ka
\np\u00f9jda \u2013 kot
\np\u00f9jk \u2013 kotek
\np\u00f9rtk \u2013 z\u0142y duch, diabe\u0142
\np\u00f9st\u00f4 noc \u2013 czuwanie przy zmar\u0142ym w przeddzie\u0144 pogrzebu
\nradiska \u2013 rzodkiewka
\nram\u00f3r \u2013 ha\u0142as, zgie\u0142k
\nra\u0144t \u2013 brzeg, kraw\u0119d\u017a
\nr\u0105cznica \u2013 strzelba
\nrejb\u00eb \u2013 zaloty
\nr\u00e9ga \u2013 rz\u0105d
\nr\u00e9m\u00f2wac \u2013 wios\u0142owa\u0107
\nr\u00e9za \u2013 podr\u00f3\u017c
\nr\u00e9zowac \u2013 podr\u00f3\u017cowa\u0107
\nr\u00ebgn\u0105c \u2013 ruszy\u0107
\nr\u00ebka \u2013 \u017cerd\u017a, tyczka
\nr\u00ebmcowac \u2013 ha\u0142asowa\u0107, dobija\u0107 sie
\nr\u00ebmny \u2013 obszerny, pojemny
\nr\u00ebskina \u2013 szpara, szczelina
\nrichtich \u2013 1. prawdziwy, 2. na prawd\u0119
\nrob\u00f2cy \u2013 pracowity
\nroda \u2013 przyroda, natura
\nrodny \u2013 rodzimy
\nrozegr\u00eb \u2013 zabawy
\nrozk\u00f2scerz\u00ebc \u2013 rozwin\u0105\u0107, roz\u0142o\u017cy\u0107
\nrozp\u00f4cha \u2013 dostatek
\nruchno \u2013 ubranie
\nrujan \u2013 pa\u017adziernik
\nrut \u2013 1. precz; 2. koniec
\nruta \u2013 szyba w oknie
\nrzec\u0105\u017cek \u2013 \u0142a\u0144cuszek
\nrzma \u2013 brzeg, nasyp
\nrzoza \u2013 zorza
\nr\u017cany \u2013 \u017cytni
\nscynani\u00e9 kanie \u2013 obrz\u0119d i widowisko lud., zwi\u0105zane z sob\u00f3tk\u0105
\nsekac \u2013 ci\u0105\u0107
\ns\u00e9wnik \u2013 wrzesie\u0144
\ns\u00ebknia \u2013 suknia, ubi\u00f3r
\nskar\u0144, skarni\u00f4 \u2013 skro\u0144; twarz
\nskaz\u00ebc \u2013 zepsu\u0107, zniszczy\u0107
\nsk\u00f2b\u0142a \u2013 skobel, hak w drzwiach
\nsk\u00f2l\u00ebc \u2013 j\u0119cze\u0107
\nsk\u00f2p \u2013 baran kastrowany
\nsk\u00f3rc \u2013 szpak
\nsk\u00f9pny \u2013 chetnie brany
\nsl\u00e9dny \u2013 ostatni
\nsl\u00f4d\u00eb \u2013 z ty\u0142u
\nSm\u00e3tk \u2013 z\u0142y duch, diabe\u0142
\nsmiot \u2013 zaspa
\nsm\u00f3lsz \u2013 rodzaj \u015blimaka
\nsmroczno \u2013 pochmurnie
\nsmrok \u2013 zmrok, ciemno\u015b\u0107
\nsm\u00f9g \u2013 \u0142\u0105czka w\u015br\u00f3d p\u00f3l
\nsm\u00f9kac \u2013 g\u0142aska\u0107
\nsn\u00f4dk\u00f2sc \u2013 p\u0142ycizna
\nsn\u00f4\u017ci \u2013 pi\u0119kny
\nsn\u00f4\u017cota \u2013 pi\u0119kno\u015b\u0107
\nsob\u00f2tka \u2013 obrz\u0119d lud. w noc \u015bwietoja\u0144sk\u0105
\nsob\u00f3tnik \u2013 dr\u0105g, na kt\u00f3rym wieszano beczk\u0119 ze smo\u0142\u0105 w czasie sob\u00f3tki
\nspich \u2013 brzeg spadzisty
\nspiczi \u2013 skronie
\nspik \u2013 sen
\nsp\u00f3dnik \u2013 spodnica
\nsp\u00f4dk\u00f2wizna \u2013 spadek, dziedzictwo
\nsp\u00f4rowac s\u00e3 \u2013 po\u0142\u0105czy\u0107 w par\u0119, pobra\u0107 si\u0119
\nsprz\u00ebti \u2013 blisko, naprzeciw
\nsr\u0105b \u2013 1. spos\u00f3b budowania domu, 2. szkielet, kregos\u0142up
\nstalatny \u2013 wiekowy
\nsta\u0144 \u2013 stajnia
\nstara \u2013 stranie, troska
\nstarbnosc \u2013 \u015bmier\u0107, \u015bmiertelno\u015b\u0107
\nstark \u2013 dziadek
\nst\u0105p\u00f3r \u2013 st\u0119por, t\u0142uczek do ubijania
\nsteb\u0142o \u2013 \u017ad\u017ab\u0142o
\nstegna \u2013 \u015bcie\u017cka
\nst\u00ebcznik \u2013 stycze\u0144
\nstol\u00ebm \u2013 olbrzym
\nstol\u00ebmny \u2013 olbrzymi
\nsto\u017c\u00ebc s\u00e3 \u2013 chwali\u0107 si\u0119
\nstraszk, str\u00f4szk \u2013 strach, zjawa
\nstr\u0105d zob. sztr\u0105d
\nstr\u00ebch \u2013 dziad
\nstrumiannik \u2013 marzec
\nswi\u0105da \u2013 pogl\u0105d
\nsygn\u0105c \u2013 starczy\u0107
\nszadi \u2013 rozczochrany; kud\u0142aty
\nsz\u00e3dara \u2013 \u017candarm, policjant
\nsz\u00e3tol\u00ebc s\u00e3 \u2013 rzuca\u0107 si\u0119, ciska\u0107
\nszczirz \u2013 pies
\nszertuch \u2013 fartuch
\nszerzant \u2013 wa\u017cka
\nszkalinga \u2013 k\u0142\u00f3tnia
\nszk\u00f9d\u0142o \u2013 szczud\u0142o
\nszk\u00f9rp \u2013 but
\nszlach \u2013 droga
\nszlaga \u2013 d\u0142ugotrwa\u0142y deszcz
\nszl\u00e9fka \u2013 wst\u0105\u017cka
\nszlig \u2013 r\u00f3zga, ga\u0142\u0105zka
\nszli\u0144dr\u00eb \u2013 \u0142achy
\nszl\u00f4banek \u2013 skrzynia s\u0142u\u017c\u0105ca w nocy za \u0142\u00f3\u017cko
\nsz\u0142\u00f3m \u2013 he\u0142m
\nszm\u00ebrgac \u2013 rzuca\u0107, ciska\u0107
\nszmitn\u0105c \u2013 rzuci\u0107
\nsznaps \u2013 w\u00f3dka
\nszo\u0142ob\u00f9\u0142ka \u2013 humoreska
\nszopka \u2013 owca
\nszor \u2013 g\u0142\u0119bia, otch\u0142a\u0144 morska
\nsz\u00f3ta \u2013 po\u0142a (u sukni, p\u0142aszcza)
\nsz\u00f4l\u00ebc \u2013 wabi\u0107, kusi\u0107
\nsz\u00f4li\u0144c \u2013 diabe\u0142 morski
\nsz\u00f4tora \u2013 szmata
\nszp\u00e9glowac s\u00e3 \u2013 przegl\u0105da\u0107 si\u0119 w lustrze
\nszp\u00e9ra \u2013 noga
\nszp\u00ebc \u2013 czubek
\nszp\u00ebla \u2013 gra
\nszpinia \u2013 szafa (kuchenna)
\nszp\u00f4s \u2013 \u017cart
\nszp\u00f9r \u2013 \u015blad k\u00f3\u0142
\nszr\u00ebca \u2013 \u0142y\u017cwa
\nszr\u00ebt\u00eb \u2013 kroki
\nszt\u00ebl \u2013 cicho
\nszt\u00ebrk \u2013 chwilka
\nsztop\u00ebrczec –
\nszt\u00f3t \u2013 chwila
\nszt\u00f4\u0142t \u2013 kszta\u0142t
\nszturac \u2013 tr\u0105ca\u0107
\nsztram \u2013 prosty, wyprostowany
\nsztr\u0105d \u2013 brzeg (morski)
\nsztr\u00e9kn\u0105c \u2013 skre\u015bli\u0107
\nsztr\u00ebchn\u0105c s\u00e3 \u2013 wy\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119
\nsztrid, sztridka \u2013 k\u0142\u00f3tnia
\nsztridowac s\u00e3 \u2013 k\u0142\u00f3ci\u0107 si\u0119
\nszu\u0144cowac \u2013 przewala\u0107 si\u0119
\nszwern\u00f3t \u2013 licho, z\u0142e
\nszw\u00f9ng \u2013 rozmach, rozp\u0119d
\ntatcz\u00ebzna \u2013 ojcz\u00ebzna
\nt\u00e3ga \u2013 t\u0119cza
\ntcz\u00ebw\u00f4rtny \u2013 czcigodny
\ntermin \u2013 rozprawa s\u0105dowa
\ntipczi \u2013 porzeczki
\ntipka \u2013 kura
\ntobacznik \u2013 za\u017cywaj\u0105cy tabak\u0119
\ntop \u2013 garnek
\ntorb\u00f2wati \u2013 ograniczony
\ntotka \u2013 1. po\u0144czocha, 2. niedo\u0142\u0119ga
\nt\u00f3sz \u2013 pies
\nt\u00f4czel \u2013 1. k\u0142opot, 2. k\u0142\u00f3tnia
\nt\u00f4fl\u00f4k \u2013 obrus
\ntrap\u00eb \u2013 schody
\ntr\u00f3j \u2013 wiele, mn\u00f3stwo
\ntr\u00f3n \u2013 1. tron, 2. zbic w tr\u00f3n\u00eb \u2018na kawa\u0142ki pot\u0142uc\u2019
\ntrus \u2013 kr\u00f3lik
\ntruszt \u2013 odwaga
\ntur \u2013 szlak, droga
\nturz\u00ebc \u2013 w\u0119drowa\u0107, zmierza\u0107
\ntutka \u2013 torebka
\n\u00f9b\u00ebtk \u2013 spok\u00f3j, szcz\u0119\u015bcie
\n\u00f9biedrz\u00e9 \u2013 zbocze g\u00f3ry
\n\u00f9brz\u0105twic \u2013 uroi\u0107
\n\u00f9cemi\u00e3ga \u2013 zmartwienie
\n\u00f9czba \u2013 nauka
\n\u00f9dbac \u2013 umy\u015bli\u0107
\n\u00f9d\u017cibac s\u00e3 \u2013 ugina\u0107 si\u0119
\n\u00f9k\u00f4zka \u2013 zjawa
\n\u00f9nuzl\u00f3ny \u2013 ubrudzony
\n\u00f9pcha\u0144c \u2013 kopciuszek, popychad\u0142o
\n\u00f9r\u00ebnamle \u2013 zapasy pasterzy
\n\u00f9rzasn\u0105c s\u00e3 \u2013 przestraszy\u0107 si\u0119
\n\u00f9rzma \u2013 wzg\u00f3rze, wynios\u0142o\u015b\u0107 nad rzek\u0105
\n\u00f9sadz\u00ebc \u2013 stworzy\u0107, zrobi\u0107
\n\u00f9skarnieni\u00e9 \u2013 zobrazowanie
\n\u00f9s\u00f4dzka \u2013 ubikacja
\n\u00f9strzecha \u2013 strzecha
\n\u00f9tidrow\u00f3ny \u2013 wytrz\u0119siony, znu\u017cony
\n\u00f9tr\u00f4piony \u2013 1. strapiony, 2. naprzykrzony
\n\u00f9z\u00e9mk \u2013 dolna cz\u0119\u015b\u0107 koszuli
\nwadz\u00ebc s\u00e3 \u2013 k\u0142\u00f3ci\u0107 si\u0119
\nwa\u0142a \u2013 fala
\nwano\u017c\u00ebc \u2013 w\u0119drowa\u0107
\nwarac \u2013 trwa\u0107
\nwark \u2013 zaw\u00f3d; zaj\u0119cie
\nwarz\u00ebc \u2013 gotowa\u0107
\nw\u00e3b\u00f3rk \u2013 wiadro, kube\u0142
\nw\u00e3der \u2013 w\u0119dr\u00f3wka
\nw\u00e3ps \u2013 1. \u017cakiet pod marynark\u0105, 2. marynarka
\nwczas \u2013 wcze\u015bnie
\nwda\u0142i \u2013 dzielny
\nwdarz\u00ebc \u2013 przypomnie\u0107
\nwd\u00f4r \u2013 pami\u0105tka
\nwelbi\u0105g \u2013 rodzaj pergoli
\nwelech \u2013 \u017cwawy
\nwest \u2013 zach\u00f3d
\nwezdrok \u2013 wzrok
\nw\u00ebb\u00f4rkn\u0105c \u2013 wyleciec, wypa\u015b\u0107
\nw\u00ebc\u0105c \u2013 wyci\u0105\u0107; uderzy\u0107, kopn\u0105\u0107
\nw\u00ebhalac \u2013 wydoby\u0107
\nw\u00ebjimk \u2013 wyj\u0105tek
\nw\u00ebn\u00ebkac \u2013 wygna\u0107; wyjecha\u0107
\nw\u00ebrszaft \u2013 1. ba\u0142agan, 2. k\u0142opot
\nw\u00ebszczerzac s\u00e3 \u2013 wy\u015bmiewa\u0107 si\u0119
\nw\u00eb\u017cni\u00f4 \u2013 wysoko\u015b\u0107
\nwiad\u0142o \u2013 wiadomo\u015b\u0107
\nwid \u2013 1. \u015bwiat\u0142o, 2. wzrok
\nwidny \u2013 jasny
\nwidza\u0142osc \u2013 1. wygl\u0105d, 2. pi\u0119kno\u015b\u0107
\nwieczerza \u2013 kolacja
\nwiedno \u2013 zawsze
\nwietwa \u2013 ga\u0142\u0105\u017a
\nwi\u00e9rzch\u00f2wac \u2013 jecha\u0107 wierzchem, konno
\nwig\u00f3n \u2013 wygon, pastwisko
\nwi\u0142\u00f3z \u2013 w\u0105w\u00f3z
\nwiodro \u2013 pogoda
\nwiorn\u0105c \u2013 uciec
\nwitro \u2013 jutro
\nwl\u00ebmic \u2013 wpra\u0107, zbi\u0107
\nw\u00f2niac \u2013 pachn\u0105\u0107
\nw\u00f2ni\u00f4 \u2013 wo\u0144, zapach
\nw\u00f4rp \u2013 grube p\u0142\u00f3tno
\nw\u00f4rz\u00f4 \u2013 gotowanie, strawa ciep\u0142a
\nw\u00f4\u017cczi \u2013 ci\u0119\u017carki zegara
\nwr\u00ebje \u2013 zaloty, swaty
\nwr\u00ebk \u2013 brukiew
\nwsl\u00f4d\u00eb \u2013 z ty\u0142u
\nwstec \u2013 ci\u0105gle, ustawicznie
\nwtac\u00ebc s\u00e3 \u2013 wmiesza\u0107, kry\u0107 si\u0119
\nwz\u00e9rnik \u2013 telewizor
\nzab\u00ebc \u2013 zapomnie\u0107
\nzachlastnica \u2013 pierzyna
\nzacht, zachtny \u2013 spory, du\u017cy
\nzaczurpac s\u00e3 \u2013 zadepta\u0107, docz\u0142apa\u0107
\nzadwign\u0105c \u2013 zarzuci\u0107 na plecy
\nzap\u00ebzgl\u00ebc \u2013 zapl\u0105ta\u0107
\nzark \u2013 trumna
\nzarzek\u0142i \u2013 zaczarowany
\nzasad\u0142i \u2013 przysadzisty
\nzaskln\u0105c \u2013 zab\u0142ysn\u0105\u0107
\nzatac\u00ebc s\u00e3 \u2013 ukry\u0107 si\u0119
\nzbajac s\u00e3 \u2013 wzbrania\u0107 si\u0119, ba\u0107 si\u0119
\nzberk \u2013 spadzisto\u015b\u0107
\nzdac \u2013 da\u0107 \u015blub, za\u015blubi\u0107
\nzdeb\u0142o \u2013 \u017cd\u017ab\u0142o
\nzd\u00ebnk\u00f2wi \u2013 \u015blubny
\nzd\u00f4wani\u00e9 \u2013 \u015blub
\nzdr\u00ebgac \u2013
\nzdrok \u2013 wzrok
\nzdrzad\u0142o \u2013 lustro
\nzdrzec \u2013 patrze\u0107
\nzelnik \u2013 sierpie\u0144
\nzemkn\u0105c \u2013 ukra\u015b\u0107; spu\u015bci\u0107
\nzesel \u2013 fotel, krzes\u0142o
\nzgni\u0142i \u2013 leniwy
\nzgrawac \u2013 zamierza\u0107
\nzgru\u017cd\u017c\u00ebc \u2013 skuli\u0107 si\u0119, \u015bcisn\u0105\u0107
\nzjimac \u2013 zdejmowa\u0107
\nzjisc\u00ebwac \u2013 spe\u0142nia\u0107, realizowa\u0107
\nzmetla\u0142i \u2013 omdla\u0142y
\nzmiarti \u2013 chudy; z\u0142y
\nzmi\u00e9r \u2013 zamiar, zamys\u0142
\nzm\u00f3win\u00eb \u2013 zar\u0119czyny
\nznanka \u2013 cecha, w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107
\nznikwic \u2013 zniszcy\u0107, wytraci\u0107
\nznobic \u2013 zi\u0119bi\u0107
\nz\u00f4gl\u00f3wk \u2013 poduszka
\nz\u00f4p\u00f3l \u2013 przedzia\u0142 w stodole
\nzuchterno \u2013 zuchwale
\nzw\u00e3k \u2013 d\u017awi\u0119k
\nzw\u00ebk \u2013 zwyczaj
\nzw\u00ebsk \u2013 zysk, korzy\u015b\u0107
\nzyb \u2013 zi\u0105b, zimno
\nzybac \u2013 ko\u0142ysa\u0107
\nzybi\u00f4 \u2013 trz\u0119sawisko
\nzyb\u00f3wka \u2013 hu\u015btawka
\nzymk \u2013 wiosna
\n\u017cal\u00ebc s\u00e3 \u2013 pali\u0107 si\u0119, gorze\u0107
\n\u017c\u0105dz\u00f3nka \u2013 ochota, ch\u0119\u0107
\n\u017cdac \u2013 czeka\u0107
\n\u017c\u00f4g\u00f2wac \u2013 pi\u0142owa\u0107
\n\u017c\u00f4l\u00ebszcze \u2013 rozgoryczenie, uraza
\n\u017c\u00f4rota \u2013 bieda, \u017ca\u0142o\u015b\u0107
\n\u017c\u00f4rotny \u2013 biedny, ubogi<\/p>\n<\/div>\n

<\/body><\/p>\n

<\/html><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dom\u00f4c\u00e9 s\u0142ow\u00f2 zw\u00e3czn\u00e9
\nAntologia tekst\u00f3w kaszubskich
\nOpracowanie Jerzy Treder
\nWejherowo 2004 \u041d\u0430\u0441\u0442\u0430\u0432\u0438\u0442\u0435 \u0441\u0430 \u0447\u0438\u0442\u0430\u045a\u0435\u043c →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":62,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-48","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sztuka--kuszt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/62"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=48"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=48"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=48"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaszebi.rastko.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=48"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}