Jan Trepczik

[Jan Trepczyk]

(1907 – 1989)

Ùrodzył sã 22 rujana 1907 r. w Strëszi Bùdze kòl Mirochòwa (kartësczi pòwiôt). Pò spòdleczny szkòle (1914-21) ùcził sã w Państwowym Seminarium Nauczycielskim Męskim w Kòscérznie (1921-26), a tej robił za szkólnégò w Kartuzach. Pò rokù òstôł przeniosłi do szkòłë w Miszewie, w jaczi robił do 1934 r. W 1930 r. òżenił sã z Anielą Rómpską (sostrą Jana Rómpsczégò), z chtërną miôł szóstkã dzecy.

T. béł, wespół z A. Labùdą, załóżcą Zrzeszenia Regionalnego Kaszubów (1929 r.) ë cządnika Zrzesz Kaszëbskô (pierszi numer ùkôzôł sã w 1933 r.). Miôł ùdzél w spółdzelni Gryf, jakô wëdôwa w latach 1931-34 cządnik Gryf. W 1934 r. T., za dzejanié na kaszëbsczim gónie, òstôł przeniosłi do robòtë w szkòle w Rogòznie w Wiôlgòpòlsce. Òd 1936 r. do 1939 r. mieszkôł ë robił w Tłukawach. W 1940 r. wrócył na Kaszëbë.

W 2. swiatowi wòjnie T. nôprzód robił w Gminnym Ùrzãdze w Swiónowie jakno kasjéra (1940-43), pózni trafił do Wehrmachtu. Pò zakùńczenim wòjnë òstôł wzãti do armii Andersa, a pòtemù przez Neapòl ë Angliã wrócył w 1946 r. na Kaszëbë.

Pò wòjnie T. zaczął robic w szkòle nr 4 w Wejrowie. W 1953 r. òżenił sã drëdżi rôz. Jegò białką òsta Leòkadia Czajowô.

T., pò wòjnie, znôw zaczął dzejac na kaszëbsczim gónie. Béł przë redagòwanim òdrodzonégò cządnika Zrzesz Kaszëbskô, a téż wëdôwónégò tedë cotidzeniowégò dodôwkù Chëcz. W latach 1950-60 czerowôł karnã spiéwôków w Wejrowie. Béł jednym z załóżców Kaszëbsczégò Zrzeszeniô (1956; pózni, òd 1964 r., Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié), a téż bez dłëgszi czas przédnikã wejrowsczégò partu ny òrganizacji. Béł téż jednym z załóżców Mùzeùm Pismieniznë ë Mùzyczi Kaszëbskò-Pòmòrsczi w Wejrowie (1968).

W 1967 r. T. przeszedł na emeriturã. W 1979 r. òstôł przëjãti do Związku Polskich Literatów. Ùmarł 3 séwnika 1989 r. w Wejrowie, tam téż je pòchòwóny.

T. zadebiutowôł w 1930 r. w Chëczë Kaszëbskji wëjimkã òpòwiôdaniô Na szlachù zbrodnié. Jakno pòeta zadebiutowôł rok pózni w Gryfie wiérztą Piesniô Sławë: Do Wòlé. Dokôzë lëteracczé T. ùkôzywałë sã téż w Grifie Kaszëbskim, Zrzeszë Kaszëbskji (ë ji dodôwkù Chëcz; w Zrzeszë… ùkôza sã mitologicznô pòema T. Pòsłańc – Biôtczi mòrsczégò bòga), Echu Ziemi Wejherowskiej, Kaszëbach ë Pomeranii (dze miôł swój dzélëk Domôcy nórcyk, w jaczim miôł drëkòwóné felietonë na kaszëbsczé témë).

T. wëdôł trzë, wszëtczé pò kaszëbskù, zbiérczi wiérztów: Moja stegna (1970), Odecknienié (1977), ë dlô dzecy Ukłôdk dlô dzôtk (1975). Jegò tekstë są téż w zbiérkù Do Pamiętnika òfiarowónym ks. Grëczë z òrãdzë jegò primicjów (1939).

Dokôzë T. nalazłë sã w pôranôstu antologiach m.jin. L. Roppla Ma jesma od morza (1963), R. Rosiaka Od Bugu do Tatr i Bałtyku (1965), S. Jończika Pogłosy ziemi (1971), F. Neureitera Kaschubische Anthologie (1973), É. Kamińsczégò Westrzód dôczi (1977), E. ë E. Prëczkòwsczich Mësla dzecka. Antologiô kaszëbsczich wiérztów dlô dzôtków i młodzëznë (2001).

T. zajimôł sã téż pisanim mùzycznëch dokôzów, a téż zbiéranim lëdowëch. W 1935 r. wëdôł Kaszebskji pjesnjôk. Dzél I – zbiér piesniów z tekstama A. Labùdë, J. Rómpsczégò, swòjima ë lëdowima. W 1958 r. Karno Sztudérów Kaszëbów Ormuzd wëdało dwa zestawë jegò kaszëbsczich spiéwków. Òkróm tegò wëszłë jesz trzë zbiérczi mùzycznëch dokôzów T.: Rodnô zemia (1974), Moja chëcz (1978) ë Lecë choranko (1980; 2. wëd. ùfùlow. – 1997).

Ju pò smiercë T. ùkôzôł sã jegò Słownik polsko-kaszubski (1994), chtëren nôùkòwò przërëchtowôł J. Tréder.

Dokôzë Trepczika dolmaczoné są na niemiecczi, słoweńsczi, łużëcczi, bretońsczi ë biôłorusczi.

W 1967 r. razã z białką òstôł wëprzédniony Medalã Stolema.

Ùżiwôł przezwëstka: Mërk, a téż kriptonimów, m.jin. J. T.