Jan Piépka

[Jan Piepka]

(1926 – 2001)

Ùrodzył sã 8 gromicznika 1926 r. w Łebniu (wejrowsczi pòwiôt). W 1927 r. jegò familiô przeniosła sã do Lesniewa, a jesz pózni do Starzëna. Tam téż chòdzył do spòdleczny szkòłë. W skùńczenim gimnazjum, w chtërnym ùcził sã dzãka dëtkòwi pòmòcë gminë, przeszkòdzëło mù wëbùchniãcé 2. swiatowi wòjnë. W tim czasu nôprzód robił w tartakù, pózni (òd rujana 1943 r.) służił w Wehrmachce. Béł za młodi bë walczëc na fronce, temù wzalë gò do wòjskòwëch robòtniczich baònów, dze jak wiele jinszich młodëch Pòmòrzónów, zajimôł sã frontowima robòtama – m.jin. kòpanim wòjskòwëch rowów, òdwôlanim gruzgòtów ë retanim renionëch. Òb nen czas béł w Niemcach, Belgii, Francji, Jitalii ë Danii. Pò wòjnie, w latach 1946-48, skùńcził dwalatné Pedagògiczné Liceum, pò jaczim zaczął robòtã w Starzënie jakno szkólny. Wnet òstôł czerownikã szkòłë w Gniéżdżewie. Krótkò pòtemù przecygnął do Sopòtu. W latach 80. zamieszkôł w Nowi Karczmie, a pózni w Kòscérznie. Tam téż ùmarł (8 strëmiannika 2001 r.). Zgódno ze swòją wòlą òstôł pòchòwóny w Łebniu.

Piépka swój pierszi lëteracczi dokôz wëdrëkòwôł w 1952 r. w Rejsach (dodôwk do Dziennika Bałtyckiego). Ksążkòwò debiutowôł trzë lata pózni ùsadzonym wespół z Leònã Ropplã (Piętów Tóna) zbiérã kaszëbsczich wiérztów ë pòwiôstków Naszé stronë (1955).

Pòezją P. pisôł pò kaszëbskù ë pò pòlskù. Zbiérczi: Stojedna chwilka (1961), Kamiszczi (1983), dlô dzecy Moja kotka. Mój kot (1983) ë Spiéwa i lza (2002) są pò kaszëbskù, a Czułość słowa (1980) ë Krzyk ptaków (2000) – pò pòlskù.

Pòeticczé dokôzë P. są téż w antologiach, m.jin. L. Roppla Ma jesma od morza (1963), Modri Strunie (zbiorowim dokôzu pòd przédnictwã W. Czedrowsczégò, 1973); E ë E Prëczkòwsczich Mësla dzecka. Antologiô kaszëbsczich wiérztów dlô dzôtków i młodzëznë (2001).

P. zajimôł sã téż pisanim prozą. W 1956 r. wëszłë pòwiôstczi Purtkowe stegny. Tej ùkôzałë sã pòwiescë: Hanesk (1957); Szumiące wrzosy (1967); nôdgrodzoné na kònkùrsu Minysterstwa Nôrodny Òbronë Dzierzby w głogach (1968); Cisza (1970), Komu przypisano miłość (1976). Mô téż dokôzë prozatorsczé sczerowóné do młodszégò czëtińca: Wieża z domem (1974), Torbus i reszta zgrai (1978), Cień słońca (1984). Wszëtczé ne są pò pòlskù.

P. pisôł binowé sztëczi – je ùtwórcą Darënkù (wëdónégò w zbiérze Stojedna chwilka), a téż Choróbska – 3. aktowi kòmedii pò kaszëbskù (le didaskalia pò pòlskù), chtërna sã ùkôza w fòrmie apartny ksążeczczi, jakno dodôwk do Biuletynu Zrzeszenia Kaszubsko–Pomorskiego (nr 1/1968). P. zajimôł sã téż gazétnictwã (pò kaszëbskù ë pò pòlskù) – pisôł m. jin. do Rybaka Morskiego, Dziennika Bałtyckiego, Głosu Wybrzeża.

Òkróm tegò P. je ùtwórcą dialogów do jedurnégò kaszëbskòjazëkòwégò fabùlarnégò filmù Kaszëbë (1971 r.; reż. Riszard Ber). W nym òbrazu grôł téż jednã z przédnëch ról – szëpra Gòjkã.

W 1957 r. P. dostôł lëteracką nôdgrodã gardu Gduńska, a w 1972 r. gduńsczégò wòjewództwa. Za pòwiésc Szumiące wrzosy òstôł w 1968 r. ùtczony Medalã Stolema.

P. béł jednym z nôleżników-załóżców Kaszëbskò–Pòmòrsczégò Zrzeszeniégò, a téż bez dłudżi czas nôleżnikã Nôwëższégò Przédnictwa ti òrganizacji.

Czãsto pòdpisywôł sã mionã Staszków Jan. Jinszé przezwëstka to: Macéj Wanoga, Wroszów Staszk.