Zygmunt Narski (in english)

Zygmunt Narski

(family name Narloch)

Translated by Sabina Szymikowska

Zygmunt Narski was born on 4 July 1920 in Karsin in southern Kashubia. He finished primary school in Gdynia in 1934. He was a scout and in 1934 organised 3rd Joseph Conrad Marine Scout Team. During World War II Narski worked in the shipyard in Gdynia. He was the commander of the First Company of the Grey Ranks Marine Battalion in Gdynia.

In November 1942, Narski was arrested by the Gestapo and sent to the concentration camp in Stutthof and then to Mauthausen. After the war he moved to Poznań and began to study economy at the University of Poznań. He was awarded the MA degree in economic and political studies in June 1947 and subsequently the degree of a Reader (doktor habilitowany, postgraduate degree). He worked as a journalist until 1950 writing articles on economy for Głos Wielkopolski, and then in 1950-1990 as an academic first at the Economy College in Poznań (Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Poznaniu) and then at Mikołaj Kopernik University in Toruń. Although being retired, he still carries on with his academic work.

Narski made his debut with two Kashubian poems published in the Warsaw monthly Poezja in June 1971. His works were also printed in Litery, Pomerania and Norda. His collected Kashubian poems were published in 1974 under the title Moje pacierze. His poems were featured in the anthologies Modra struna (collective work edited by W. Kiedrowski; 1973), Domôcé słowo zwęczné. Antologia tekstów kaszubskich dla recytatorów (J. Treder ; 1994), Mësla dzecka. Antologiô kaszëbsczich wiérztów dlô dzôtków i młodzëznë (E. E. Pryczkowscy; 2001).

The greater part of Narski’s literary output are prose works written in Polish. He has published Tak mówili o Tobie. Reportaż literacki (1982), Pawle Apostole – prowadź. Opowieść religijna (1986), Zapiekła gorycz. Opowieść o morskim batalionie Szarych Szeregów (1993), Paleta poniżenia. Opowiadanie historyczne o losach pomorskiej ziemi (1998), Zaduma serca. Opowiadanie o losach ziemi kaszubskiej (1999), Pogrom najeźdźcy. Dramat wojenny (1999) and Po odroczone szczęście. Dramat współczesny (2000), and one philosophical dissertation Sens czy bezsens życia (1997).

Narski is the author of numerous academic works on economy, 66 of which have been published in books, among them Zarys analizy zjawisk pieniężnych w zdecentralizowanej gospodarce planowej (1950), Problem wyznaczania cen (1961), Wizja czasu. Synteza współczesności (1999), Ekonomia stosowana. Pomiar poziomu organizacji w przedsiębiorstwie (2003), Ekonomia pragmatyczna (2004).

He has been awarded a number of literary distinctions, among them the honourable mention from Krajowa Agencja Wydawnicza in 1978 (National Publishing Agency) and a special prize in Jan Drzeżdżon Prose Competition in 1998.

He was honoured with the Cavalier’s Cross of the Order of the Rebirth of Poland (Kawalerski Krzyż Odrodzenia Polski) in 1979, the Home Army Cross (Krzyż Armii Krajowej) in 1983 and the Gold Cross of Merit for the Polish Scouting Association (Złoty Krzyż Zasługi dla ZHP) in 1997.

Објављено под Аутори / Autorzy / Autorowie / Autoren / Authors | Коментари су искључени на Zygmunt Narski (in english)

Jerzi Łisk

Jerzi Łisk

[Jerzy Łysk]

(ùr. 1950)

Ùrodzył sã 20 stëcznika 1950 r. w Pùckù. Na gónie kaszëbsczi kùlturë zaczął dzejac ju na zôczątkù lat 60., czedë to w cządze 1962-64 r. tuńcowôł ë spiéwôł w karnie dzejającym w Państwowym Ognisku Artystycznym w Pùckù. Pózni pisôł mùzykã do tekstów kaszëbsczich pòetów, m.jin. do Żużkôj synku J. Trepczika. Òd pòczątkù 70. lat swòje spiéwczi spiéwôł na binach, a téż w radiu ë telewizji, m.jin. razã z big-bitowim karnã Klon, a pòtemù (òd 1985 do 1990 r.) w trio Pomerania, chtërnégò béł załóżcą.

W latach 1977-86 Ł. robił za czerownika Kaszubskiego Domu Kultury w Krokòwie. Prowadzył w nim lëdowé karno Kaszëbë, w chtërnym spiéwôł a téż grôł na akòrdionie. W latach 2001-02 spiéwôł swòje dokôzë w Kaszëbsczim Kabarece Fif. Terô wëstãpiwô sóm ë przedstôwiô tej swòją pòezjã, gôdczi a spiéwë, abò téż z lëdowim karnã Nasze stronë z Wierzchùcëna, jaczégò je òd 1997 r. mùzycznym czerownikã.

Pòeticczi debiut Ł. przëpôdô na rok 1980 r., czej jegò wiérzta Wieczórny zwón òsta wëdrëkòwónô w zbiérkù Lëdze gôdają (1980) wëdónym pò kònkùrsu òrganizowónym przez Wojewódzki Ośrodek Kultury we Gduńskù. Wiérztë Ł. drëkòwôł téż w cządnikach m.jin. Pomeranii, Rejsach (dodôwkù do Dziennika Bałtyckiego), Echu Ziemi Puckiej, Naszym Tygodniku-Ziemia Pucka, Zrzeszë Kaszëbsczi, Zsziwkù. Wespółrobił z Gazetą Nadmorską, dze pùblikòwôł artikle ë pòeticczé dokôzë. Razã pùblikòwôł w 17. gazétach.

Ł. wëdôł gwôsné zbiérczi wiérztów: Mój ogródk (1988), Stegna (1991), Sôł miłosc (1994), Malëjã kòlibiónkã (1996, 1999 – 2. wëdôwk pòszerzony). Pierszi je w całoscë pò kaszëbskù, reszta w dzélu pò pòlskù.

Ùsadzył mùzykã do widzawiszcza Stanisława Janke Jak Kulombószów Krësztof Amerikę wëkrił. Na podstawie tekstu A. Budzisza (1989).

Pòeticczé dokôzë Ł. nalazłë sã téż m.jin. w antologiach J. ë J. Trédrów Domôcé słowo zwęczné (1994) ë E. ë E. Prëczkòwsczich Mësla dzecka. Antologiô kaszëbsczich wiérztów dlô dzôtków i młodzëznë (2001). Jeden prozatorsczi tekst Ł. je w Kaszëbsczi nôtërze. Antologii pòwiôstków nôdgrodzonëch w Òglowòpòlsczim Kònkùrsu Prozatorsczim miona Jana Drzéżdżóna w latach 1996-2000 (2001).

Ł. béł dolmaczony na niemiecczi. Sóm przełożił z pòlsczégò na kaszëbsczi, m.jin. tekstë L. Miądowicza.

Објављено под Аутори / Autorzy / Autorowie / Autoren / Authors | Коментари су искључени на Jerzi Łisk

Zbigniéw Talewsczi

Zbigniéw Talewsczi

[Zbigniew Talewski]

(ùr. 1942)

Ùrodzył sã 22 smùtana 1942 r. w Aleksandrowie Kùjawsczim. W 1967 r. skùńczëł Òglowòsztôłcącé Liceùm w Czerskù, a w 1970 r. Pòmaturalné Bùdowlané Technikùm w Bëdgòszczë. W latach 1972-77 sztudérowôł socjologiã ë pòlitologiã na Wëższi Szkòle Nôùków Spòłecznëch w Warszawie. W 1989 r. skùńcził pòdiplomòwé sztudium z zakresë pòmòrzoznawstwa.

T. robił m.jin. jakò ùrzãdnik, czerownik ë majster kòl bùdowë drogów, przédnik Gminny Nôrodny Radë w Kòłczëgłowach, handlówc, direchtór Wòjewódzczégò Dodómù Kùlturë w Słëpskù, gazétnik, a téż bùdowlóny robòtnik w Zjednónëch Stónach.

Òd 1974 r. nôleżi do Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô. Z jegò jinicjatiwë, w 1980 r., pòwòłóny òstôł part K-PZ w Słëpskù. W latach 1980-90 béł jegò przédnikã.

Òd 1999 do 2001 r. T. wespółrobił z Radio Weekend w Chòjnicach. Terôczas prezentëje swòjé felietónë w Kaszëbsczim Magazynu w Pòlsczim Radio Kòszalën. Òd 2001 r. je wëdôwcą ë redaktorã dwamiesãcznika spòłeczno-kùlturalnégò Naji Gòchë. W 2003 r. założëł, wespół z Witoldem Zblewsczim, fùndacjã Naji Gòchë, chtërnô zajimô sã rozwijã ë promòcëją Słëpsczi Zemi, Zabòrów, Bòrów Tëchòlsczich ë Gòchów.

T. zadebiutowôł w zbiérkù wiérztów pt. Bazuna (1977) wëdrëkòwónym na spòdlim pòetickò-lëteracczégò kònkùrsë, rëchtowónégò bez Stowarzyszenie Społeczno Kulturalne „Pobrzeże” w Słëpskù. T. pùblikòwôł swòjé dokôzë ë artikle w wiela cządnikach m.jin. Jantarze, w chërnym robił jakno gazétnik (1977-79), Zarzewiu, Wieściach, Pomeranii, słëpsczim tigòdnikù Zbliżenia ë miesãcznikù Głos Kaszub (dodôwk do Głosu Pomorza).

Jegò wiérztë bëłë pùblikòwóné w wëdôwiznach ë almanachach Ruchu Społeczno-Kulturalnego ZMW Scena Ludowa, a téż w antologii wrocławsczégò pòeticczégò karna W Kręgu Kieszkówki ë katowicczi antologii pòezji relgijny.

Wëdôł dwa zbiérczi wiérztów: Krëszënë gwiôzdë (1988, w dzélu pò kaszëbskù ë pòlskù), Miraże i pejzaże (1991, bibliofilsczé wëdanié, Nowi Jork).

Do drëkù mô złożoné zbiérk (w dzélu pò kaszëbskù) pt. Tryptyk Wdzydzki – Wdzydzanna, czyli refleksje o nie przemijaniu.

W latach 80. béł wespółzakłôdcą dzejającégò przë słëpsczim parce K-PZ artisticzno-lëteracczégò karna GAL.

T. ùhonorowóny òstôł wieloma nôdgrodama, m.jin. Òdznôką Pieczãcë Swiãtopôłka Wiôldżégò (1987) ë Strzébrnym Krziżã Zasłëdżi (1979).

Објављено под Аутори / Autorzy / Autorowie / Autoren / Authors | Коментари су искључени на Zbigniéw Talewsczi

Marian Selin

Marian Selin

[Marian Selin]

(ur. 1937)

Ùrodzył sã 17 maja 1937 r. w Jastarni. Skùńcził Mùzyczną Szkòłã ë Chòreògraficzno-Balétowé Sztudium we Gduńskù (1966). Robił bez wiele lat w Pòwiatowim Dodomie Kùlturë w Pùckù ë rëbacczi spódzelni „Szkuner” we Wiôldżi Wsë jakno chòreògraficzny jinstruktora. W 60. latach aranżowôł kaszëbsczé piesnie dlô big-bitowégò mùzycznégò karna Sami ze Gduńska. Òd 1991 r. je kùstoszã rëbacczi chëczë-mùzéum w centrze Jastarni.

S. pòetickò zadebiutowôł w 1966 r. w cządnikù Litery wiérztą Mój bôcyk. S. pisze z ùdbą, żebë jegò pòeticczé dokôzë bëłë spiéwóné, stądka ne mają sztôłt piesniów. Czãsto sóm do nich kòmpònëje mùzykã. Do dzys dnia òstałë wëdóné dwa jegò pòeticczé zbiérczi: Kaszubski kwiat (1982, w dzélu pò kaszëbskù ë pò pòlskù) ë Niech wiater niese piesń (pò kaszëbskù, 1996).

Wiérztë S. je mòżno nalezc w antologiach, m.jin. R. Rosiaka Wiersze proste jak życie (1966), J. Szczawieja Antologia współczesnej poezji ludowej (1967), Modrej strunie (dokôzu zbiorowim pòd przédnictwã W. Czedrowsczégò; 1973), E. ë E. Prëczkòwsczich Mësla dzecka. Antologiô kaszëbsczich wiérztów dlô dzôtków i młodzëznë (2001), ë, razã z mùzyką, w zbiérkù ks. J. Perszona Tobie, Boże chwała (1993).

S. je téż autorã trzëaktowégò widowiszcza Broduzy (pierszé wëkònanié: 1957 r., drëk: 1964 r.). Jinszé dramë są w rãkòpisach.

W 2000 r. S. òstôł ùhònorowóny Medalã Stolema.

Објављено под Аутори / Autorzy / Autorowie / Autoren / Authors | Коментари су искључени на Marian Selin

Jan Drzéżdżón

Jan Drzéżdżón

[Jan Drzeżdżon]

(1937-1992)

Ùrodzył sã 16 maja 1937 r. w Domôtowie (pùcczi pòwiôt). Do spòdleczny szkòłë chòdzył w Domôtowie, Lesniewie ë Starzënie. W 1955 r. skùńcził Pedagògiczné Liceùm w Wejrowie, ë zaczął robic jakno szkólny w Tëłowie ë Lëbòcënie. Pózni ùcził jesz w Domôtowie, Łebczu ë Żelëstrzewie.

W latach 1960-65 D. sztudérowôł pòlonistikã na Wëższi Pedagògiczny Szkòle we Gduńskù (òd 1970 r. Gduńsczi Ùniwersytet). Magistersczi dokôz napisôł ò ùtwórstwie pisôrza J. Piépczi. W 1970 r. D. dostôł titel doktora za dokôz Literatura kaszubska w latach 1920-1939, wëdóny w 1973 r. pòd titlã: Piętno Smętka. Z problemów literatury regionalnej lat 1920-1939. Òd 1971 r. D. béł adiunktã na Wëższi Pedagògiczny Szkòle w Słëpskù (dzysô Pòmòrskô Pedagògicznô Akademiô), a òd 1976 r. ùczałim na Gduńsczim Ùniwersytece.

W rokù akademicczim 1973/74 D. béł wëjachóny na sztipendium do Zjednónëch Krajów Americzi ë Kanadë, a w 1978 r. do Norwegii.

W 1976 r. òstôł nôleżnikã Związku Literatów Polskich.

D. ùmarł, pò cãżczi chòroscë, 22 zélnika 1992 r. we Gduńskù. Pòchòwóny òstôł w rodny parafii – Mechòwie.

Òd 1965 r. D. pùblikòwôł artikle ò kaszëbsczi pismieniznie. Wëdôł dwie kriticznolëteracczé ksążczi tikającé ti témë: Wędrówki Remusowe po Kaszubach (1971) ë Piętno Smętka (1973), a téż historiã kaszëbsczi lëteraturë pt. Współczesna literatura kaszubska 1945-1980 (1986).

Òd 1972 r. drëkòwôł w cządnikù Pomerania prozã ë pòezjã. W 1974 r. w pismionie Gryf nalazło sã czile jegò wiérztów. Ksążkòwi pòeticczi debiut D. miôł w 1974 r. wëdónym zbiérkã Sklaniané pôcorë. Pò smiercë D. ùkôzôł sã zbiérk Przëszlë do mie (1995).

Przede wszëtczim D. béł równak prozajikã. Do jegò dokôzów pò kaszëbskù przënôlégają zbiérczi òpòwiôdaniów: W niedzelni wieczór (1974), Dzwónnik (1979), Na niwach (1991), Kòl Biélawë (1991), a téż pòwiésc: Twarz Smętka (1993).

Pò pòlskù mô wëdóné: Upiory (1975), Oczy diabła (1976), Leśna Dąbrowa (1977), Okrucieństwo czasu (1977), Wieczność i miłość (1977), Rozkosze miłości (1981), Karamoro (1983), Miasto automatów (1984), Twarz Boga (1984), Twarz lodowca (1986), Złoty pałacyk (1990), Czerwony Dwór (1992), Szary człowiek (1993).

Pisôł téż dlô dzecy ë młodzëznë. Ksążkòwò ùkôzałë sã (wszëtczé pò pòlskù): Tajemnica bursztynowej szkatułki (1977), Kraina Patalonków (1978), Poszukiwania (1980) ë Wśród ludzi (1981).

D. béł téż editorã kaszëbsczich tekstów m.jin. Alozjégò Bùdzysza Modra kraina (pò pòlskù, 1980), Zemja kaszëbskô (pò kaszëbskù, 1982), Annë Browarczik Zimkowe kwiatë (1979), ë Stanisława Òkònia Za lasem morze (1975). Robił téż przë antologii pòezji Modra struna (1973).

Dokôzë D. bëłë dolmaczoné na jãzëczi włosczi ë rusczi. Dostôł wiele nôdgrodów, m.jn. miona Wilhelma Macha (1975), m. Stanisława Piãtôka (1976), 2. nôdgrodã w kònkùrsu wëdowiznë Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza (1977). Pierszi, donądka niepùblikòwóny dokôz, Michał Drzymała albo tragedia narodowa (1970) òstôł wëróżniony przédną nôdgrodą na Ogólnopolskim Konkursie Literackim w Pòznanim (1970). W 1983 r. Karno Sztudérów Pòmòraniô ùtczëło D. Medalã Stolema.

Mionã D. je pòzwóny lëteracczi kònkùrs òrganizowóny òd 1996 r. bez Mùzeùm Pismieniznë ë Kaszëbskò-Pòmòrsczi Mùzyczi w Wejrowie, a téż kònkùrs gôdëszów dlô dzecy Bë nie zabëc mòwë starków, òrganizowóny bez Mùzeùm Pùcczi Zemi w Pùckù.

Објављено под Аутори / Autorzy / Autorowie / Autoren / Authors | Коментари су искључени на Jan Drzéżdżón